Δεκέμβρης

Η «συμμοριοποίηση» του κράτους

Οι «Μονάδες Ασφαλείας Υπαίθρου» υποδέχονται τον Παύλο και τη Φρειδερίκη στην Καλαμπάκα (1947) |ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 1944-1958. ΣΥΛΛΟΓΗ Ν.Ε. ΤΟΛΗ

«Ως πραγματικός Ελλην, κατόρθωσα ν’ απαλλάξω από την βίαν και την τρομοκρατίαν πολλά χωριά πέριξ της Λαμίας»

Ευθύμιος Τσαμαδιάς (αρχηγός συμμορίας) προς τον διοικητή Χωροφυλακής Λαμίας, 29/7/1946

Αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας (12/2/1945) έκαναν την εμφάνισή τους ταυτόχρονα σε όλη την επικράτεια ένοπλες παρακρατικές ομάδες, στρατολογώντας αρχικά τα μέλη τους από τους συνεργάτες των κατακτητών που αφήνονταν ελεύθεροι από την Εθνοφυλακή αμέσως μετά την εγκατάστασή της στις επαρχιακές πόλεις.

Λειτουργώντας ως υποκατάστατο του υπό συγκρότηση κρατικού μηχανισμού, οι παρακρατικές ομάδες εξαπέλυσαν μια εκστρατεία βίας χωρίς κανένα νομικό περιορισμό. Continue reading «Η «συμμοριοποίηση» του κράτους»

Δεκέμβρης

Τρεις λαϊκές εκδηλώσεις στην Αθήνα του 1945

Αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, στο υπουργείο Εξωτερικών: Διακρίνονται στην πρώτη σειρά, από αριστερά προς τα δεξιά, ο Στ. Σαράφης, ο Γ. Σιάντος, ο Ηλ. Τσιριμώκος, ο Ι. Σοφιανόπουλος, ο Ν. Ασκούτης και ο Μ. Παρτσαλίδης

1.

Τα Δεκεμβριανά (οι ένοπλες συγκρούσεις) έληξαν τυπικά το πρώτο λεπτό της 14ης Ιανουαρίου 1945. Στις 15 Ιανουαρίου η Αθήνα (δηλαδή, οι νικητές) γιόρτασαν την απελευθέρωση της πόλης. Γράφει ο Φοίβος Οικονομίδης (Η Επανάσταση στην Ελλάδα. Το ΚΚΕ και οι ξένοι φίλοι. Εμφύλιος 1945-1949, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα, 2011, σελ. 28-9):

Ο Γάλλος πρεσβευτής Ζαν Μπελέν παρατήρησε ότι, «αντί να υιοθετηθεί ένας αληθινά εθνικός χαρακτήρας» της εκδήλωσης, «σχεδόν όλη η πομπή παρατάχτηκε κάτω από τα εμβλήματα της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΔΕΣ του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα». «Οι ελληνικές σημαίες περιστοιχίζονταν από αγγλικές και αμερικανικές και οι νέες επιγραφές ήταν: «Ζήτω ο Τσώρτσιλ», «Ζήτω ο Σκόμπι», που αντικαθιστούσαν με τη σειρά τους την παλαιότερη επιγραφή: «Ζήτω ο Στάλιν». Continue reading «Τρεις λαϊκές εκδηλώσεις στην Αθήνα του 1945»

Δεκέμβρης

Μενέλαος Χαραλαμπίδης, «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας». Εκδ. Αλεξάνδρεια, 2014: Μια κριτική ανάγνωση

 

761ad53aac2897e117732b844079b480

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Εχοντας διαβάσει το βιβλίο του Μ Χαραλαμπίδη , κατέγραψα τις βασικές θέσεις του συγγραφέα που συγκροτούν το ερμηνευτικό του σχήμα.

  1. ‘’…. Βαθύ χάσμα που είχε δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής στη βάση της ελληνικής κοινωνίας ανάμεσα σε αυτούς που συνεργάσθηκαν με τον κατακτητή και αυτούς που αντιστάθηκαν σε αυτόν.’’( σελ 330).
  2. ‘’ Συνεπώς η νομιμοποίηση του ΕΑΜ  πήγαζε από την ίδια την ελληνική κοινωνία , από το ηθικό κύρος και την πολιτική επιρροή που είχε αποκτήσει σε αυτή.’’( σελ 332).
  3. ‘’ Τα Δεκεμβριανά  ήταν αποτέλεσμα της αποτυχημένης προσπάθειας να απαντηθεί με πολιτικούς όρους…..’’ η διάσταση΄΄ των επιδιώξεων του ΕΑΜ , της ισχυρότερης πολιτικής δύναμης στο εσωτερικό της χώρας , με αυτές των Βρετανών , που είχαν ‘’ κερδίσει ‘’ την Ελλάδα εντάσσοντας τη στη δική τους σφαίρα επιρροής …’’  ΄΄ οι συγκρούσεις του Δεκεμβρίου ήταν συνέπεια της αδυναμίας όλων των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων αλλά και των Βρετανών να συμφωνήσουν στο ποια θα ήταν η βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να νομιμοποιηθεί η μεταπολεμική τάξη. Ποιός θα ήλεγχε τα μέσα της βίας και εν ονόματι ποιών πολιτικών αρχών.’’ ( σελ 331) .
  4. Ο συγγραφέας θεωρεί πως  τη Δεκεμβριανή σύγκρουση καμμία πλευρά δεν επιδίωξε. Το τεκμηριώνει με το επιχείρημα πως και ο ΕΛΑΣ και οι Βρετανοί βρέθηκαν απροετοίμαστοι γιαυτήν .( σελ 101- 102) .

Continue reading «Μενέλαος Χαραλαμπίδης, «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας». Εκδ. Αλεξάνδρεια, 2014: Μια κριτική ανάγνωση»

Δεκέμβρης

Βαγγέλης Μαγγανάς:Τα γεγονότα της Καλαμάτας (Ιανουάριος 1946)

Ένας άσημος αμαξάς βρίσκεται ξαφνικά επικεφαλής μιας θανατηφόρας συμμορίας 1000 παρακρατικών, με τους οποίους τον Ιανουάριο του 1946 εισβάλλει στην Καλαμάτα και καταλύει το κράτος. Πέρα από την αφήγηση των περιστατικών (θα τη βρείτε στη συνέχεια) και τις αμφισβητήσεις αν τα γεγονότα συνέβησαν έτσι ή κάπως διαφορετικά, το ουσιαστικό ερώτημα είναι ποιος παρείχε πολιτική κάλυψη, όπλα και χρήματα στον Μαγγανά, ώστε να κινηθεί όπως κινήθηκε, ενώ ήταν δραπέτης, ήδη καταδικασμένος σε ισόβια. Με άλλα λόγια, ποιος βρισκόταν πίσω του και τι επιδιώξεις είχε – αυτός και όχι ο ίδιος ο Μαγγανάς, ο οποίος απλά «αξιοποιήθηκε», ως ταλέντο στο είδος του. Επρόκειτο για μια τοπική (Μεσσηνιακή) υπόθεση ή ο ιστορικός που θα ασχοληθεί στα σοβαρά με το θέμα θα πρέπει να αναζητήσει τα νήματα στην Αθήνα; Γιατί πέρα από το επίσημο κράτος και τη νόμιμη κυβέρνηση δρούσαν τότε πάνω ή μέσα στον κρατικό μηχανισμό πολλοί που είχαν τις δικές τους επιδιώξεις, καθώς σε λίγο (στις 31 Μαρτίου) θα γινόντουσαν εκλογές  οι οποίες, ενδεχομένως, θα οδηγούσαν σε ομαλές εξελίξεις, οι οποίες έπρεπε να τορπιλιστούν. 

397760-magganas

Πηγή:  http://themataistorias.pblogs.gr/2011/05/baggelhs-magganas-ta-gegonota-ths-kalamatas-kai-h-drash-toy.html

Εισαγωγή

Η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τη δράση της ένοπλης ομάδας του Βαγγέλη Μαγγανά κατά την ταραγμένη εποχή του Εμφυλίου Πολέμου.Όπως και το αντίστοιχο κείμενο που βρίσκεται στο παρόν ιστιολόγιο και αφορά τη δράση μιας άλλης παρόμοιας οργάνωσης της ίδιας εποχής (των ΕΑΟΚ του Πάνου Κατσαρέα),η παρούσα ανάρτηση δεν πρόκειται να αποτελέσει ούτε έναν ύμνο προς τον Μαγγανά ούτε ένα δριμύ κατηγορώ:αντιθέτως,θα φέρει στο φως της δημοσιότητας,όσο πιο αντικειμενικά γίνεται,στοιχεία σχετικά με τη δράση του συγκεκριμένου,προσωποπαγούς,παραστρατιωτικού σχηματισμού και του διαβόητου αρχηγού του,ο οποίος αποτελεί μία από τις γνωστότερες φυσιογνωμίες που έδρασαν στην Πελοπόννησο κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου,γεγονός που απορρέει περισσότερο από την παράτολμη εισβολή του στην Καλαμάτα τον Ιανουάριο του 1946,παρά από τη συνολική συνεισφορά του στον »αντισυμμοριακό» αγώνα.Επίσης,θα εξεταστούν οι συνθήκες και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η είσοδός των ενόπλων,στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα. Continue reading «Βαγγέλης Μαγγανάς:Τα γεγονότα της Καλαμάτας (Ιανουάριος 1946)»

Δεκέμβρης

Συμφωνία της Βάρκιζας: το συνώνυμο της παράδοσης άνευ όρων

Η Συμφωνία της Βάρκιζας ήταν η ακριβής αποτύπωση των πολιτικών και στρατιωτικών συσχετισμών μετά το Δεκέμβρη. Δηλαδή, αναπόφευκτη: ο νικητής επέβαλε τους όρους του στο νικημένο. Πολλοί όμως έχουν εντελώς αντίθεση άποψη – με βασικό επιχείρημα ότι ο ΕΛΑΣ παρέμενε ένας ισχυρός και ετοιμοπόλεμος στρατός, συνεπώς κακώς το ΚΚΕ προχώρησε σε μια τόσο κακή συμφωνία.

Αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας. Από αριστερά: Ελευθ. Σκομπορίνας, Στεφ. Σαράφης, Γ. Σιάντος, Ηλ. Τσιριμώκος, Ιω. Σοφιανόπουλος, Δημ. Παρτσαλίδης, Μιχ. Μπαρούτσος. Πίσω, στο κέντρο, ο Ιω. Μαρκόπουλος και ο στρατηγός Παυσανίας Κατσώτας

Αν υπάρχει ένα γεγονός στη σύγχρονη ελληνική ιστορία που έχει συζητηθεί περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο αυτό είναι η Συμφωνία της Βάρκιζας.

Αν υπάρχει ένα ιστορικό γεγονός που, εδώ και 70 χρόνια, για την Αριστερά και το ΚΚΕ για κάθε αριστερό και κομμουνιστή θεωρείται το αποκορύφωμα του απαράδεκτου και επαίσχυντου συμβιβασμού, της άνευ όρων παράδοσης στον αντίπαλο, ενίοτε και της προδοσίας, αυτό το γεγονός είναι η Συμφωνία της Βάρκιζας, βάσει της οποίας τερματίστηκε και τυπικά η ένοπλη σύγκρουση του Δεκέμβρη του ‘44 ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τα βρετανικά στρατεύματα.

Η συμφωνία της Βάρκιζας υπογράφηκε πανηγυρικά στην Αθήνα, στη μεγάλη αίθουσα του υπουργείου Εξωτερικών, παρουσία Ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων. Continue reading «Συμφωνία της Βάρκιζας: το συνώνυμο της παράδοσης άνευ όρων»