ΕΛΑΣ, ΚΚΕ

Ο Οδυσσέας του Έβρου

brando_apoc

«…έχεις φανταστεί ποτέ την απόλυτη ελευθερία, ακόμα και από το βάρος της δικής σου γνώμης;»
Συνταγματάρχης Κουρτς προς λοχαγό Ουίλαρντ, λίγο πριν το τέλος.
Αποκάλυψη Τώρα.

*

(Ο διάλογος που ακολουθεί ανάμεσα στον φοιτητή Κίμωνα και τον καπετάνιο του Εμφυλίου Ερμή, υποτίθεται ότι γίνεται τον Ιούνιο του 1982. Είναι απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Το νησί της Καλυψώς») 

«Δεν πρέπει να συγχέουμε την ζωτική ανάγκη να μάθουμε και να αποδεχθούμε κάποτε την αλήθεια, με τις ξεπερασμένες άλλωστε πολιτικές σκοπιμότητες. Δηλαδή ξεπερασμένες για μένα, φοβάμαι όχι για τα κόμματα… Όσα σου είπα ως τώρα είναι προφανές ότι αποτελούν μονάχα την κορυφή του παγόβουνου… Κάτω από την επιφάνεια είναι πολύ πιθανό ότι κρύβονται πολύ περισσότερα και χειρότερα εγκλήματα. Προς το παρόν δεν υπάρχει ψύχραιμη και αντικειμενική ιστορική έρευνα. Κάποια μέρα όμως, θα γίνει κι αυτό και θα αποκτήσουμε μια εποπτική εικόνα εκείνης της εποχής. Δε μου λες, είδες την ταινία του Κόπολα ‘Αποκάλυψη τώρα’;»

Τον κοίταξα ξαφνιασμένος και έγνεψα πως την είχα δει.

«Μπορείς να μου κάνεις μια πολύ σύντομη περίληψη του σεναρίου;»

«Ναι… Η αμερικάνικη στρατιωτική διοίκηση καλεί έναν λοχαγό που βρίσκεται στα όρια της κατάρρευσης μετά από τις εμπειρίες του στο Βιετνάμ και του αναθέτει μια παράξενη, ειδική αποστολή: Πρέπει να βρει έναν συνταγματάρχη, τον οποίον παίζει εκπληκτικά ο Μάρλον Μπράντο, στα σύνορα με την Καμπότζη και να τον εξοντώσει, επειδή δεν υπακούει πλέον στις διαταγές του επιτελείου και κάνει τον πόλεμο με τους δικούς του όρους. Μετά από μια επική και επικίνδυνη διαδρομή ανάστροφα στο μεγάλο ποτάμι, ο λοχαγός καταφέρνει και τον βρίσκει. Ο συνταγματάρχης καταλαβαίνει αμέσως την αποστολή του, αλλά δεν τον σκοτώνει, καθώς βρίσκεται πλέον βυθισμένος σε τρομερό υπαρξιακό αδιέξοδο και επιζητεί ο ίδιος τη λύση του προσωπικού του δράματος. Πράγματι, ο λοχαγός τον δολοφονεί και μπαίνει κι αυτός με τη σειρά του για τα καλά στο χώρο της απελπισίας και της τρέλας που προξενεί η εμπλοκή του στην κρεατομηχανή της βίας…»

«Πολύ καλά… Πιστεύεις ότι το σενάριο αποδίδει μια πραγματική ιστορία;»

Δεν μπορούσα να καταλάβω που το πήγαινε.

«Δεν ξέρω, αλλά τι σημασία έχει; Και ο μύθος των Ατρειδών δεν είναι πραγματική ιστορία… Για τον Κόπολα η ακριβής αναπαράσταση μιας πραγματικής ιστορίας προφανώς δεν έχει νόημα, αφού η ταινία του λειτουργεί αλληγορικά, ως μύθος… νομίζω»

«Άκουσε τώρα μια πραγματική ιστορία που συνέβη στην Ελλάδα της Κατοχής και παρουσιάζει εκπληκτικές ομοιότητες με το σενάριο της ταινίας του Κόπολα… Διαδραματίστηκε πλάι στο ποτάμι του Έβρου. Σου θυμίζω μονάχα ότι το νομό Έβρου τον κατείχαν εξαρχής οι Γερμανοί, αντίθετα με την ανατολική Μακεδονία και την υπόλοιπη Θράκη που τις είχαν οι Βούλγαροι»

Ο Ερμής έμεινε για λίγο σιωπηλός, πήρε μια βαθειά ανάσα και ξεκίνησε.

«Τον έλεγαν Οδυσσέα, δηλαδή αυτό ήταν το αγωνιστικό του ψευδώνυμο. Ήταν εντυπωσιακή μορφή, ασκητικός, επιβλητικός, γεννημένος ηγέτης, αν και χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση. Με τα φτωχά του μέσα, αλλά με ατσάλινη αποφασιστικότητα που του έδινε ο αρχηγός, το ΕΑΜ Έβρου τα έβαλε στην αρχή με τους μαυραγορίτες της περιοχής. Μέλη του ΕΑΜ πήγαιναν και κολλούσαν καταλόγους με τις επιτρεπόμενες από αυτούς τιμές των τροφίμων σε τοίχους και μαγαζιά. Οι μαυραγορίτες γέλασαν, αλλά τα γέλια τους κόπηκαν απότομα, όταν ο Οδυσσέας άρχισε τις εκτελέσεις όσων δεν συμμορφωνόντουσαν. Ως δια μαγείας οι τιμές των τροφίμων διορθώθηκαν και ο Οδυσσέας έγινε λαϊκός ήρωας στον Έβρο.

»Η επιτυχία αυτή είχε συγκλονιστική επίδραση στην άνοδο της επιρροής του ΕΑΜ, αλλά ο Οδυσσέας έκανε το κρίσιμο βήμα και άρχισε να μιλάει ανοιχτά για την ανάγκη εξόντωσης των ‘ψευτοδημοκρατών, αυτών των αποβρασμάτων που θέλουν το κακό του λαού’. Ορισμένοι από τους τοπικούς παράγοντες του ΕΑΜ αντέδρασαν σ΄ αυτή την καταστροφική πολιτική, αλλά ο ατσαλένιος ιδεολόγος Οδυσσέας δεν δίστασε: Στις αρχές του 1944 συνέλλαβε τον σημαντικότερο απ΄ τους αντιρρησίες, τον ταγματάρχη Σταθάτο, απότακτο του 1935 και κάμποσους ακόμα και τους προσήγαγε σε ‘Λαϊκό δικαστήριο’.  Ο Σταθάτος και οι συναγωνιστές του βρέθηκαν ένοχοι προδοσίας και ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου. Τους έκοψαν τα κεφάλια και τα εξέθεσαν σε κάποιο σταυροδρόμι, προς παραδειγματισμόν… Άλλοι τα λένε αλλιώς, αλλά το αποτέλεσμα ήταν ότι ο Σταθάτος δολοφονήθηκε. Ο δρόμος ήταν τώρα ελεύθερος για να εφαρμόσει ο Οδυσσέας το επαναστατικό του πρόγραμμα. Συγκρότησε ειδικό ‘Τάγμα Θανάτου’, στο οποίο δίνονταν τα ονόματα των προδοτών του λαού που έπρεπε να εκτελεί. Σε κάποια περίπτωση δημιουργήθηκαν διχογνωμίες για ορισμένα από τα ονόματα του καταλόγου, ανάμεσα στα μέλη του Τάγματος. Τότε ο Τηλέμαχος, ο διοικητής τους, αυθεντικός ιδεολογικός υιός του Οδυσσέα, τους το ξέκοψε, λέγοντας ότι ‘μακροπρόθεσμα δεν θα βλάψει αν σκοτωθούν και λίγοι αθώοι, προκειμένου να γίνουν ορισμένα πράγματα για την επανάσταση’.

»Ήταν επόμενο ο Έβρος να μεταβληθεί σε κόλαση. Μετά το θάνατο του ταγματάρχη Σταθάτου οι συνθήκες στην περιοχή Έβρου χειροτέρεψαν πολύ γρήγορα. Εκατοντάδες άνθρωποι δολοφονήθηκαν από τον Οδυσσέα και τους άντρες του. Ανάμεσα στους πολλοί γιατί είχαν μόνο και μόνο εκφράσει την ανησυχία τους για τις πράξεις των ανταρτών. Γιατί κάποιος αντάρτης είχε προηγούμενα μαζί τους. Γιατί ο Οδυσσέας τους υποψιαζόταν για αγγλόφιλους. Γιατί …έτσι! Κάποιος Εβρίτης του ΚΚΕ, που είχε προς στιγμήν αποφύγει το μαχαίρι του Οδυσσέα, έκανε το δύσκολο και επικίνδυνο ταξίδι ως τη δυτική Μακεδονία για να συναντήσει στελέχη του κόμματος. Τους βρήκε, τους εξιστόρησε τα κατορθώματα του Οδυσσέα και επέστρεψε στον Έβρο μαζί με τον νέο αρχηγό για το ΕΑΜ Έβρου, τον Αθηνόδωρο.

»Οι οδηγίες που είχε ο Αθηνόδωρος περιλάμβαναν και την αυτονόητη εντολή εξόντωσης του Οδυσσέα. Πράγματι, κινήθηκε αστραπιαία και τον συνέλαβε. Επειδή τα προσχήματα είχαν πάντα μεγάλη σημασία, τον πέρασε από ‘Λαϊκό δικαστήριο’, στη Λευκίμμη, το οποίο φυσικά τον βρήκε ένοχο, ότι ήταν ‘εχθρός του Κόμματος και του Λαού’. Ο μόλις χθεσινός παντοδύναμος ηγέτης τουφεκίστηκε αμέσως και ο μακρύς κατάλογος που είχε συντάξει, με τα ονόματα εκατοντάδων μελλοθανάτων, έμεινε στο χαρτί. Ο Οδυσσέας στην απολογία του, σαν καλός κομμουνιστής, υποστήριξε ότι το Κόμμα έχει δίκιο που τον εκτελεί…»

Μείναμε για λίγο σιωπηλοί. Ο Ερμής ήπιε την τελευταία γουλιά από τον καφέ του και έπιασε πάλι το νήμα έπιασε πάλι το νήμα της αφήγησης για τα γεγονότα της Πελοποννήσου.

*

Σχόλια από παλαιότερη ανάρτηση https://panosz.wordpress.com/2009/05/27/civil_war-12/ και πρόσθετο υλικό

(δικό μου)

Λοιπόν, στο βιβλίο που συστήνει ο Γιάννης-2 (αλλά στην έκδοση του ΒΗΜΑΤΟΣ) βρήκα πολλά στοιχεία για την υπόθεση του Οδυσσέα – που εν μέρει τροποποιούν όσα αναφέρονται στο ποστ.

(Σημείωση: Γιώργος Γκαγκούλιας, «Η αθέατη πλευρά του Εμφυλίου, Τα τραγικά γεγονότα της 7ης μεραρχίας του ΔΣΕ», εκδόσεις Ιωλκός)

Καταρχήν ο Γκαγκούλιας περιγράφει μια συνάντηση με τον Αθηνόδωρο, στο Βουκουρέστι, στα 1956:

Εκεί συνάντησα τον Αθηνόδωρο. Κάναμε παρέα μερικές μέρες. Στη συζήτηση έγινε λόγος και για την εκτέλεση του Οδυσσέα. Λέει ο Αθηνόδωρος: «Με βαραίνει η συνείδησή μου, σ. Γιώργη. Δεν έπρεπε να σκοτώσουμε τον Οδυσσέα. Δεν έπρεπε να επηρεαστώ από τον Κρίτωνα. Δεν είχα καμιά εξουσιοδότηση από το κόμμα να σκοτώσπουμε τον Οδυσσέα» (σελ. 177)

Ο Κρίτωνας πρωταγωνίστησε ως θύτης ΚΑΙ ως θύμα στα γεγονότα της 7ης Μεραρχίας του ΔΣΕ:

https://panosz.wordpress.com/2010/11/21/civil_war-92/

Η εμπλοκή του όμως με τα συμβάντα του Έβρου πηγαίνει πολύ πίσω, στον καιρό του ΕΛΑΣ. Ο Γκαγκούλιας τα περιγράφει αναλυτικά, με εμφανή διάθεση να «αθωώσει» τον Οδυσσέα και να φορτώσει τη δολοφονία του στον Κρίτωνα, ο οποίος, παρόντος του Αθηνόδωρου, ήταν πρόεδρος του «ανταρτοδικείου». Γράφει:

Όταν βλέπει ο Κρίτων ότι οι αντάρτες και οι κομματικοί αντιπρόσωποι των Οργανώσεων ταλεντεύονται, τότε παίζει το αποφασιστικό χαρτί της ψευτιάς και της απάτης. «Σύντροφοι», λέει στους αντιπροσώπους, «τι καθόμαστε και τα λέμε εδώ πέρα. Η απόφαση του Κόμματος είναι να εκτελεστεί ο Οδυσσέας»! Ο Αθηνόδωρος μουδιάζει. Δεν είχε τέτοια εντολή! Άλλωστε, σε συνεργασια που είχε με τον Οδυσσέα, την πρώτη μέρα του ερχομού του στη Λευκίμη, είχαν συμφωνήσει να οιραστούν την εξουσία – κομματικός υπεύθυνος ο Αθηνόδωρος και στρατιωτικός ο Οδυσσέας. Αυτό το σημείο της στάσης του, του συμβιβασμού του με την πρόταση του κρίτωνα, τον βασάνιζε μια ολόκληρη ζωή (…) Θεωρούσε τελείως αδικαιολόγητο το θάνατο του Οδυσσέα. (σελ. 288-9)

Δε γνωρίζω σε τι βαθμό ισχύουν οι κατηγορίες του Γκαγκούλια, ότι όλα αυτά ο Κρίτωνας τα έκανε από λόγους προσωπικής φιλοδοξίας (έβγαζε άλλους από τη μέση, για να αναρριχηθεί ο ίδιος). Λίγο πιο προσεχτική ματιά στην εποχή δείχνει μια βαθύτατη ΠΟΛΙΤΙΚΗ διαφωνία μεταξύ Κρίτωνα και Οδυσσέα: Ο Κρίτωνας ήταν 100% υπερ της συνεργασίας με τους Άγγλους (εκπρόσωποί τους δρούσαν στην περιοχή), ενώ ο Οδυσσέας ήταν απολύτως αντίθετος!

Είναι πολύ πιθανό ότι απλά ο Κρίτωνας «πρόλαβε». Αν δεν προλάβαινε, πιθανότατα θα ήταν αυτός που θα εκτελούσε το ανταρτοδικείο.

«Εκατοντάδες άνθρωποι δολοφονήθηκαν από τον Οδυσσέα και τους άντρες του».

Αυτό το αναφέρει ο Μαζάουερ στο βιβλίο του «στην Ελλάδα του Χίτλερ», σελ. 346-9.

Ο αριθμός («εκατοντάδες») είναι προφανώς υπερβολικός. Αναζητούνται πιο συγκεκριμένα στοιχεία.

can

Αγαπητοί φίλοι,
Τα γεγονότα που περιγράφονται, δεν ισχύουν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους.
Αφήνω στην άκρη τα όσα έγιναν μετά το 1944 με το ΔΣΕ και στέκομαι μόνο στα του ΕΛΑΣ και του Οδυσσέα.

Ο Έβρος είχε το «προνόμιο» να αποτελεί ίσως την πρώτη περιοχή της Ελλάδας που συγκροτήθηκε η πρώτη αντάρτικη ομάδα, μόλις ένα μήνα μετά την εισβολή των Γερμανών (και η πρώτη περιοχή που απελευθερώθηκε αποκλειστικά από τον ΕΛΑΣ, μετά τον αφοπλισμό της φρουράς στις Φέρες τον Αύγουστο του 1944, τις μάχες με τους Γερμανούς σε Διδυμότειχο και Σουφλί και τις ανατινάξεις γεφυρών στα νότια και στα βόρεια του νομού).
Οι περισσότεροι από τους πρώτους 20 συμμετέχοντες σ’ αυτήν την ομάδα (οι περισσότεροι από το χωριό Πετράδες και το χωριό Πύθιο, δίπλα στο ποτάμι, γνωστά κοκκινοχώρια της περιοχής), ήταν συνειδητοποιημένοι κομμουνιστές, γνωστοί και καταδιωκόμενοι για τα φρονήματά τους από τη δικτατορία του Μεταξά.
Επικεφαλής ήταν ο Πετραδιώτης επικηρυγμένος κομμουνιστής Γιώργος Δρατζίδης.

Ο Έβρος είχε γερμανική κατοχή σε όλο το μήκος του και η έδρα της κατοχικής δύναμης ήταν στο Διδυμότειχο όπου είχε μεταφερθεί διοικητικά η πρωτεύουσα του νομού, αφού το νότιο τμήμα του νομού μέχρι τη γέφυρα των Λουτρών, δέκα χιλιόμετρα βόρεια της Αλεξανδρούπολης, ήταν υπό βουλγαρική κατοχή.
Με τη διαφυγή του ελληνικού στρατού στην Τουρκία, χρέη διοικητή όσων σωμάτων ασφαλείας παρέμειναν στην Αλεξανδρούπολη, ανέλαβε ο αδερφός του Γιώργου Δρατζίδη, υπίλαρχος Σαράντης Δρατζίδης.
Όταν η κατοχική κυβέρνηση έστειλε αξιωματικούς της χωροφυλακής να αναλάβουν τη διοίκηση, ο Σαράντης Δρατζίδης ανέβηκε κι αυτός στο βουνό, μαζί με τους αντάρτες του αδερφού του.
Κάποιοι είπαν ότι ήταν σε συμφωνία με το νέο διοικητή Σταθάτο που ανήκε ήδη στους Βόρειους Υπερασπιστές, για να γίνει σύνδεση με τους αριστερούς αντάρτες σε ένα ενιαίο αντιστασιακό μέτωπο. (Παρακάτω θα διαβάσετε τη δεύτερη εκδοχή, αυτήν του Οδυσσέα).

Η ομάδα περιεφέρετο στα βουνά και έμπαινε στα χωριά εμψυχώνοντας τους κατοίκους και σιγά σιγά άρχισε να πληθαίνει.
Πέρασε σχεδόν ένας χρόνος μέχρι την πρώτη δυναμική ενέργεια.
Ήταν τη Μεγάλη Παρασκευή του 1942, στην περιφορά του Επιταφίου στο Διδυμότειχο, όταν μια μικρή ομάδα των ανταρτών μπήκε στην πόλη και ο ίδιος ο αρχηγός τους Γιώργος Δρατζίδης εκτέλεσε το διορισμένο κατοχικό Νομάρχη, μην κατορθώνοντας να χτυπήσει όμως και κάποιον Γερμανό.

Μέχρι τότε δεν υπήρχε καμία σύνδεση και καθοδήγηση από την Αθήνα, το ΕΑΜ, το ΚΚΕ, αφού όλα ήταν σε νηπιακό στάδιο.

Μετά το χτύπημα οι Γερμανοί σκύλιασαν και άρχισαν τις επιδρομές στα χωριά και κυρίως την πλήρωσαν Πετράδες και Πύθιο με εμπρησμούς κατοικιών και φυλακίσεις γυναικοπαίδων.
Οι αντάρτες συνέχισαν με μικρά επιλεκτικά χτυπήματα εναντίον γερμανικών περιπόλων και Βουλγάρων συνδέσμων.
Σε μία συμπλοκή τραυματίστηκε ο αρχηγός Γιώργος Δρατζίδης και συνελήφθη από τους Γερμανούς.
Δραπέτευσε από τη φυλακή στο Διδυμότειχο και προσπάθησε να περάσει μεταμφιεσμένος από τη γέφυρα του Πυθίου στην Τουρκία, όπου τον ανέμεναν στο ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης.
Ένας συνεργάτης των Γερμανών όμως τον αναγνώρισε και έτσι τον ξανάπιασαν.
Τελικά, μετά από λίγες μέρες που τον πήγαιναν για εκτέλεση κοντά στα σημερινά νεκροταφεία, προσπάθησε να το σκάσει τρέχοντας δεμένος και εκεί τον σκότωσαν.

Το άναμα του μπαρουτιού στον Έβρο κυκλοφόρησε σε όλη την περιοχή και πολλοί θερμόαιμοι θέλησαν να έρθουν σε επαφή και να συμμετάσχουν.
Ένας εξ αυτών ήταν και ο Οδυσσέας, ο οποίος εμφανίστηκε ως απεσταλμένος του Κόμματος, χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο.
Κάποιοι που τον γνώριζαν από τις προηγούμενες κομματικές του θέσεις εν παρανομία στην Ξάνθη και την Καβάλα, πιστοποίησαν την κομματική του ταυτότητα και οι συνειδητοποιημένοι κομμουνιστές τον αποδέχτηκαν ως νέο αρχηγό.

Αρχηγός μίας από τις δύο ένοπλες ομάδες (τάγματα τα ονόμαζαν) εξακολούθησε να είναι ο υπίλαρχος Σαράντης Δρατζίδης.
Ο Οδυσσέας άρχισε την προσωπική του κοντόφθαλμη πολιτική (σφαγή καλύτερα) εναντίον κάθε χωρικού που δεν ήταν με το κόμμα ή ήταν γνωστός για τις σχέσεις του με το μεταξικό καθεστώς.
Πραγματική σφαγή στον Έβρο από τον Οδυσσέα, έχοντας πλάι του ως πραιτωριανούς τους πιο αμόρφωτους και αιμοδιψείς από τους αντάρτες.
Ο Σαράντης Δρατζίδης επέμενε οτι πρέπει να υπάρξει συνεννόηση με την αστική οργάνωση που είχε συγκροτηθεί στην Αλεξανδρούπολη και είχε επαφή με το Κάϊρο, για να μπορέσουν να προμηθευτούν και κατάλληλο οπλισμό.
Τελικά ο Σταθάτος «χάθηκε» μυστηριωδώς στις όχθες του Έβρου, μαζί με δύο ακόμη συνεργάτες του.
Κάποιοι λένε πως εκεί είχε κλειστεί συνάντηση με τον Οδυσσέα και αυτός τους δολοφόνησε, αντί να συζητήσει μαζί τους.
Ο ίδιος αργότερα έλεγε οτι ήταν προδότες και ήθελαν να φύγουν στην Τουρκία, αλλά δεν πρόλαβαν (αφήνοντας να εννοηθεί οτι αυτός τους «κανόνισε»).
Η δολοφονία Σταθάτου βρήκε ισχυρή αντίδραση μέσα στους αντάρτες, αφού κάποιοι πίστευαν οτι πρέπει να υπάρξει ενωμένη αντίσταση στους κατακτητές.
Ο πιο θερμός ήταν ο Σαράντης Δρατζίδης.
Τότε έστησε το «λαϊκό δικαστήριο» ο Οδυσσέας, κατηγορώντας τον υπίλαρχο οτι ήταν «σπιούνος» του «προδότη» Σταθάτου.
Έτσι εκτελέστηκε και ο δεύτερος αδερφός από τους πρωτεργάτες του εβρίτικου αντάρτικου.
Ο ένας από τους Γερμανούς και ο δεύτερος από τον Οδυσσέα.

Οτι ο Οδυσσέας εξαφάνισε τους μαυραγορίτες στον Έβρο, είναι μια απίστευτη μπούρδα.
Μαυραγορίτες δεν υπήρχαν στον Έβρο, γιατί απλούστατα δεν υπήρχε έλλειψη αγαθών πρώτης ανάγκης.
Από λάδι, γαλακτοκομικά, κτηνοτροφικά και δημητριακά ο Έβρος είχε υπερπλήρη επάρκεια, γι’ αυτό και έστελνε συνέχεια τρόφιμα στα νησιά του βορείου Αιγαίου και στην Αθήνα.

Τελικά στο κέντρο πήραν χαμπάρι το μπαϊράκι που σήκωσε στο όνομά τους ο Οδυσσέας και το άδικο αίμα που έχυνε, γι’ αυτό και στάλθηκε επίσημα πλέον ο Αθηνόδωρος για να καθαρίσει.

Για το ΔΣΕ, τον Κρίτωνα κλπ, θα μιλήσουμε άλλη φορά.

Τα ανωτέρω από πρώτο χέρι, καθώς είμαι απόγονος της οικογένειας Δρατζίδη.

Σας χαιρετώ.

Αγαπητέ Πάνο,

Το σχόλιο το έγραψα λόγω της εκτίμησης που τρέφω για την «καλύβα» σου και για τις προσπάθειές σου περί ψύχραιμης και αντικειμενικής αντιμετώπισης ζητημάτων της σύγχρονης ιστορίας μας.

Ο δεύτερος λόγος είναι για τη μη αναγνώριση της προσφοράς του Έβρου στον αντικατοχικό αγώνα και για όσα τράβηξε ο νομός στον Εμφύλιο.

Με την έλευση των Άγγλων (μετά από οκτώ μήνες λαϊκής αυτοδιοίκησης) εξαπολύθηκε άγριο κυνηγητό εναντίον όσων αγωνίστηκαν με τον ΕΛΑΣ.

Η γιαγιά μου γέννησε ένα παιδί φυλακισμένη στο Διδυμοτειχο από τους Γερμανούς και το επόμενο παιδί το γέννησε φυλακισμένη στην Αλεξανδρούπολη από τους Άγγλους.

Στον εμφύλιο ο Έβρος έδωσε χιλιάδες μαχητές, μπαρουτοκαπνισμένους παλιούς Ελασίτες, αλλά και άγουρα αγόρια και κορίτσια, με τη θέλησή τους ή με υποχρεωτική στρατολόγηση.
Οι δυνάμεις του ΔΣΕ σε Θράκη, Ανατολική και Κεντρική Μακεδονία, ήταν στην πλειοψηφία Εβριτόπουλα.
Εκατοντάδες χάθηκαν στις μάχες των Κορεστίων, της Καστοριάς, της Φλώρινας, του Γράμμου και χιλιάδες έφυγαν στην εξορία.
Το ΚΚΕ ποτέ δεν αναγνώρισε επίσημα αυτήν την προσφορά του Έβρου, ούτε και άλλο κόμμα.

Εξ όσων γνωρίζω, αληθεύει,
Εξάλλου είπα οτι από την αρχή οι πρώτοι αντάρτες ήταν συνειδητοποιημένοι κομμουνιστές και όχι σαν τα ανεμομαζώματα του Βελουχιώτη με διάφορους κατσαπλιάδες της Ρούμελης.
Δυστυχώς δεν υπάρχει καμία φωτογραφία που να πιστοποιεί απόλυτα την ύπαρξη των σφυροδρέπανων στα πηλίκια.
Στις καρδιές τους όμως τα είχαν από χρόνια πριν ο Γιώργης Δρατζίδης και οι πρώτοι σύντροφοί του.

Μόνο που δεν είχαν πηλίκια, αλλά μπερέδες κ, τραγιάσκες και καλπάκια στην αρχή, δίκωχα ως επί το πλείστον αργότερα.

*

Η αφήγηση του Κρίτωνα για τη δίκη του Οδυσσέα (και πολλά άλλα):

http://edrana.blogspot.gr/2011/08/1944.html

Άγνωστα δραματικά περιστατικά 

από την Κατοχή, στο νομό Έβρου 

Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

Η Λευκίμη, ένα όμορφο αλλά απομονωμένο χωριό του Έβρου, ήρθε αυτές τις μέρες στο προσκήνιο της δημοσιότητας με τρόπο δραματικό εξαιτίας της μεγάλης πυρκαγιάς, που κατέκαψε στην περιοχή δεκάδες χιλιάδες στρέμματα, ενός μοναδικού δάσους με σπάνια βιοποικιλότητα. Το χωριό, από τα πολύ παλαιά του νομού, βρίσκεται στις παρυφές του προστατευόμενου δάσους Δαδιάς- Λευκίμης.

Όμως η Λευκίμη, είναι στενά συνδεδεμένη με τρόπο τραγικό, με την ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στον Έβρο. Μια από τις μαύρες σελίδες της, άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…

Ο Οδυσσέας Γαλεάδης, ένας καπνεργάτης από την Ξάνθη, οργανωμένος στο ΚΚΕ, εμφανίσθηκε τον Απρίλιο του 1943 στην περιοχή Σουφλίου και κατόρθωσε να αναλάβει την καθοδήγηση των αριστερών ανταρτικών ομάδων, χωρίς να διαθέτει μάλιστα κομματικά έγγραφα για τη διαπίστευσή του.

Ευρεία εξιστόρηση της δράσης του καπετάν Οδυσσέα στον νομό Έβρου, υπάρχει στο δίτομο βιβλίο του Αλεξανδρουπολίτη  αντιστασιακού Βαγγέλη Κασάπη, ή καπετάν Κρίτωνα, όπως είναι γνωστός στην περιοχή. Το βιβλίο έχει τίτλο «Στον κόρφο της Γκύμπραινας* (Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης στον Έβρο)» εκδόσεις Κάλβος 1977. Παράλληλα, υπάρχει και κριτική της δράσης του, η οποία  κατέληξε άδοξα εξαιτίας των λαθών, που του καταλογίσθηκαν από τους συντρόφους του, αλλά και των αδικαιολόγητων εκτελέσεων, που έπληξαν το αντιστασιακό κίνημα.  Μεταξύ άλλων καταλογίζεται στον Οδυσσέα ως θανάσιμο λάθος του να δώσει σε κάθε αντάρτη το δικαίωμα να ανακρίνει τον κάθε ύποπτο και να αποφασίζει για τη ζωή του χωρίς απόφαση δικαστηρίου.

evros1

*Αντάρτες του ΕΛΑΣ Έβρου. Αριστερά ο ανταρτοεπονίτης Δεληγιάννης Οδυσσέας (Λαέρτης) από το Πύθιο και δεξιά ο Σταύρος Αραμπατζής (Στάϊκος) από τον Πύργο Ορεστιάδας

«Έγιναν ορισμένες εκτελέσεις αδικαιολόγητες στη συνείδηση του λαού, με αναπόδειχτες κατηγορίες. Ακόμα και εκτελέσεις από προσωπικούς λόγους» γράφει ο Βαγγέλης Κασάπης (τόμος Β. σελ. 116).  Και συνεχίζει στη σελίδα 117: «Μέσα στο κλίμα αυτό και δίχως κανένα  συγκεκριμένο στοιχείο, μόνο με κάτι ανεύθυνες πληροφορίες του Κώστα προς τον Οδυσσέα, ότι τάχα ο Σταθάτος στο κόσμο των περιοχών που επηρεάζει καταφέρεται κρυφά εναντίον μας, φτάνουμε παραμονες Χριστουγέννων 1943, στην εκτέλεση του Σταθάτου. Ο Σταθάτος πιάστηκε και εκτελέστηκε μαζί με τον Πορτοκαλλίδη και άλλους εννιά».

ΣταθάτοςΓεώργ.

*Η προτομή του αδίκως εκτελεσθέντος Γεώργιου Σταθάτου στην Ορεστιάδα 

Ο Γεώργιος Σταθάτος με καταγωγή από το χωριά Κόμαρα Ορεστιάδας, ήταν φιλοβενιζελικός αξιωματικός, που αποτάχθηκε το 1935 μετά την αποτυχία του βενιζελικού κινήματος. Όταν καταλήφθηκε ο Έβρος από τους Γερμανούς πέρασε κρυφά στην Τουρκία για να καταφύγει στη Μέση Ανατολή. Έλαβε όμως καθ’ οδόν εντολή από την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση του Καΐρου να επιστρέψει στον Έβρο και να οργανώσει εθνικό αντάρτικο. Και παρά το γεγονός ότι έδειξε κατανόηση και διάθεση συνεργασίας με τους αριστερούς αντάρτες, υπήρξε θύμα του καπετάν Οδυσσέα.

Άλλα λάθη που καταλογίστηκαν στον Οδυσσέα ήταν τα σφυροδρέπανα στα δίκωχα των ανταρτών, οι κόκκινες τεράστιες σημαίες, τα κόκκινα περιβραχιόνια κ.λπ. που απωθούσαν τον συντηρητικό μικροαστικό κόσμο του Έβρου. Επίσης τρόμο και απέχθεια προκαλούσαν στον πληθυσμό, οι εκτελέσεις που διέταζε ο Οδυσσέας στις πλατείες των χωριών.

Όμως το σημαντικότερο λάθος του Οδυσσέα είναι, ότι όταν έγιναν οι εκτελέσεις του Σταθάτου και των άλλων, με εντολή του κόπηκαν τα κεφάλια των εκτελεσμένων και τοποθετήθηκαν στο δημόσιο δρόμο για παραδειγματισμό!!! Οι Γερμανοί τα φωτογράφισαν και έκαναν μεγάλες αφίσες, κατηγορώντας τους αντάρτες για εγκληματικές πράξεις εις βάρος αθώων. Γέμισε η Θεσσαλονίκη με τις αφίσες αυτές. Το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ, που ξέρει ότι το κόμμα δεν έχει επαφή με το αντάρτικο του Έβρου ανησυχεί άμεσα, θεωρώντας ότι υπάρχει πράκτορας του εχθρού με στόχο να συκοφαντηθεί η Αντίσταση. Έτσι το κόμμα αναθέτει στο μέλος του Αθηνόδωρο Κατσαβουνίδη, χημικό σπουδασμένο στη Γαλλία, από τις Φέρρες και δραπέτη των φυλακών της Ακροναυπλίας, να μεταβεί επειγόντως στον Έβρο «για να ξεδοντιάσει τον προβοκάτορα που τόσο άσκοπα ρίχνει κεφάλια και δίνει όπλα στους Γερμανούς και ντόπιους συνεργάτες τους να μας παρουσιάζουν σαν σφάχτες του λαού» κατά την έκφραση του Βαγγέλη Κασάπη (Τόμος Β΄, σελ. 132).

ΕβροςΕπόν

*Περιοδικό της ΕΠΟΝ Έβρου, που κυκλοφόρησε το 1944 στο Διδυμότειχο. 

Από τα αρχεία των συλλογών ΑΣΚΙ.

Η ΔΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ

          Τελικά, η έλευση του Αθηνόδωρου στον Έβρο, οδήγησε στην ανοιχτή λαϊκή δίκη του καπετάν Οδυσσέα, στο Λευκίμη, με παρόντες αντάρτες, αντιπροσώπους κομματικών οργανώσεων, αλλά και κατοίκους του χωριού. Την οργάνωση της δίκης είχαν αναλάβει οι δικηγόροι Λεωνίδας Τιάκας και Παναγιώτης Τζιβελέκης, που προδικαστικά πήραν καταθέσεις από αντάρτες και μέλη των κομματικών οργανώσεων

Η δίκη άρχισε στο τέλος του δεύτερου δεκαήμερου Φεβρουαρίου 1944 και έληξε στις 27 του μήνα. Συγκατηγορούμενοι του Οδυσσέα ήταν ο Διαμαντής Παγιώτας (Μίμης), ο Βασίλης Ποδάρας (Κώστας) ο Βαΐτσης Καραπαναγιώτης (Τηλέμαχος) και ο Σταύρος Σαμουρίδης (Μπάμπης).

Η απολογία του Οδυσσέα κράτησε τρείς ώρες και συγκίνησε το ακροατήριο.

Τα επιχειρήματά του όμως ανέτρεψε ο πρόεδρος και λαϊκός επίτροπος του ανταρτοδικείου Βαγγέλης Κασάπης ή Κρίτων. Η απόφαση βγήκε δια βοής από τους παριστάμενους αντάρτες, τους αντιπροσώπους των κομματικών οργανώσεων και τους κατοίκους, μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και επέβαλε την ποινή του θανάτου στον Οδυσσέα και την αθώωση για τους υπόλοιπους.

Μετά την απόφαση ο Οδυσσέας οδηγήθηκε έξω από τη Λευκίμη  στον καθορισμένο τόπο της εκτέλεσής του. Εκεί κατά την αφήγηση του Κρίτωνα «ζήτησε και κάπνισε δυο τσιγάρα. Έπειτα τον ρωτήσανε ποια ήταν η τελευταία επιθυμία του. Η απάντησή του ήταν συγκινητική.

-Σύντροφοι, είπε, κάντε γνωστό στο λαό, ότι πεθαίνω ευχαριστημένος από το δίκαιο χέρι του Κόμματος. Την ζωή μου υποσχέθηκα να τη διαθέσω για το λαό και το Κόμμα και κράτησα την υπόσχεσή μου και τον όρκο μου. Κι αν έβλαψα, κι όπως αποδείχτηκε έβλαψα το Κόμμα και την υπόθεση του λαού, δεν τόκανα θεληματικά, αλλά από λάθος μου. Πεθαίνω σαν κομμουνιστής και όχι παραπονεμένος. Ζήτω το πρωτοπόρο κόμμα του λαού, το ΚΚΕ. Ζήτω η σοσιαλιστική επανάσταση!…

Τα τελευταία λόγια του κάλυψε η ομοβροντία των όπλων του εκτελεστικού αποσπάσματος που έβαλε τέρμα στη δεκάμηνη δράση του Οδυσσέα στον Έβρο και τελειώνει τόσο τραγικά στις 27 Φλεβάρη 1944, ημέρα της εκτέλεσής του».

Η Λευκίμη τότε, ζούσε στις φλόγες της Αντίστασης και στα πάθη του αντάρτικου. Σήμερα, ξαναζεί στις φλόγες της καταστροφής, 67 χρόνια μετά.

Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

*Γκύμπραινα, είναι η περιοχή των ανατολικών υπωρειών της Ροδόπης, που εισχωρούν στον νομό Έβρου και διαθέτουν φυσικά οχυρωμένες τοποθεσίες και πυκνά δάση κατάλληλα για λημέρια ανταρτών, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης.

Ευταξίας-[1].. (596x1280)

*Προκήρυξη του κατοχικού νομάρχη Σταύρου Ευταξία, προς τους αγρότες, που εκδόθηκε στο Διδυμότειχο στις 17 Αυγούστου 1942.

Από το ιστολόγιο http://sitalkisking.blogspot.com

*

Μια φωτογραφία με «το πενταμελές επιτελείο του Οδυσσέα». Απεικονίζονται ο Οδυσσέας και ο Τηλέμαχος.

http://adrianou125.blogspot.gr/2011/10/blog-post_5654.html

ΣΑΜ-1

*

can

Λίγο πολύ όπως τα γράφει ο Παντελής Αθανασιάδης είναι τα πράγματα, βασισμένα βέβαια στα απομνημονεύματα του Κρίτωνα. Η μόνη ένσταση είναι στην υπόθεση Σταθάτου. Δεν υπήρξε φανερή εκτέλεση αυτού και των συνεργατών του. Όλα έγιναν εν κρυπτώ (προφανώς από τον Οδυσσέα). Τα περί κομμένων κεφαλιών ήταν προπαγάνδα των Γερμανών για να χτυπηθεί το αντάρτικο. Κομμένα κεφάλια και ανασκολοπισμοί ανδρών και γυναικών έγιναν από τον Οδυσσέα σε διάφορα χωριά, όχι όμως με το Σταθάτο.

*

ΕΛΑΣΈβρουΓονατιστόςΚρίτωνΑριστεράΓεωργιάδης

Ομάδα ανταρτών του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ. Μπροστά καθιστός με το όπλο στα χέρια, 
ο καπετάν Κρίτων (Βαγγέλης Κασάπης, Αλεξανδρουπολίτης). 
Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο του «Στον κόρφο της Γκίμπραινας- Η Αντίσταση στον Έβρο».  Αριστέρα όρθιος ο ελληνοαμερικανός πράκτορας της OSS, Αλέκος Γεωργιάδης, που με έδρα το ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης, ενίσχυσε τους αντάρτες με κάθε τρόπο.

Πηγή: http://www.gatzoli.gr/2013/05/12.html#ixzz3zsudUN3Z

can

Η τελευταία φωτογραφία είναι από τις «τουριστικές» του εβρίτικου αντάρτικου, όταν ο Γεωργιάδης και οι Αμερικάνοι έφερναν αβέρτα όπλα και λίρες, οι Γερμανοί είχαν ταμπουρωθεί σε Φέρες, Σουφλί, Διδυμότειχο και η Γκίμπρενα πλημμύρισε από εκατοντάδες «όψιμους» αντιστασιακούς. Στη φωτό εμφανίζονται κάποια κομματικά στελέχη των πόλεων, που το αντάρτικο το έζησαν μόνο με δανεικές φυσιγγιοθήκες και σουγιάδες στο ζωνάρι για λεζάντα.

*

Μια άλλη αφήγηση για την αντίσταση στον Έβρο:

Η άγνωστη εθνική αντιστασιακή οργάνωση δημοκρατικών του Έβρου και η διάλυσή της απ’τον ΕΛΑΣ

http://olikiantistasi.blogspot.gr/2012/06/blog-post_3592.html

Όπως είναι γνωστό, οι Γερμανοί το 1941 έδωσαν στους Βούλγαρους άδεια προσωρινής στρατιωτικής κατοχής της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Αυτό όμως δεν ίσχυε για το μεγαλύτερο μέρος του νομού Έβρου που παρέμεινε υπό γερμανική στρατιωτική διοίκηση λόγω της αμφιλεγόμενης στάσης της γειτονικής Τουρκίας.
Όπως την υπόλοιπη Ελλάδα, έτσι και στον νομό Έβρου έγιναν προσπάθειες ανάπτυξης αντιστασιακού κινήματος. Καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της αντιστασιακής δράσης στην περιοχή έπαιξε το κοντινό ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης. Τον Φεβρουάριο του 1943 δημιουργήθηκε η αντιστασαική οργάνωση των δημοκρατικών με στρατιωτικούς και πολίτες του Έβρου. Μεταξύ των στελεχών ήταν ο απόστρατος ταγματάρχης Γιώργος Σταθάτος, ο νομάρχης ‘Εβρου Σταύρος Ευταξίας, ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Δεμερτζής κ.α. Μία απ’τις πρώτες ενέργειες της οργάνωσης δημοκρατικών ήταν να έρθουν σε επαφή και να συνεργαστούν με τοπικούς αντιστασιακούς κομμουνιστικούς πυρήνες. Σε δύο κοινές συσκέψεις, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1943 οι δύο πλευρές δέχτηκαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συγκροτήσουν ένα κοινό συλλογικό διοικητικό όργανο με εφτά μέλη. Επικεφαλής των ανταρτών του Έβρου ανακηρύχτηκε ο Σταθάτος. Συμφωνήθηκε επίσης να έχουν τακτική επικοινωνία μέσω ασυρμάτου τόσο με το ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης όσο και με τις ελληνικές και συμμαχικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής.
Οι κομμουνιστές όμως δεν τήρησαν την συμφωνία. Αρνήθηκαν να δεχτούν στις τάξεις τους Έλληνες αξιωματικούς απ’την Μέση Ανατολή, ούτε έδωσαν πληροφορίες για την δύναμη των τμημάτων τους. Έτσι δεν στάλθηκαν καθόλου όπλα στους αντιστασιακούς του Έβρου. Παράλληλα η στάση του αρχηγού των κομμουνιστών με το ψευδώνυμο Οδυσσέας ήταν επιεικώς προβληματική. Παρά την αρχική συμφωνία με την οργάνωση δημοκρατικών, δεν ήταν διατεθειμένος να δείξει ανοχή σε μη-κομμουνιστικές αντιστασιακές ομάδες. Σύμφωνα με τον ελασίτη Κώστα Κωνσταντάρα, μετέπειτα επιτελάρχη της 6ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ, ο καπετάν-Οδυσσέας «στο δεκαπεντάμηνο που ήταν αρχηγός των ανταρτών, υπήρξε ανελέητος προς κάθε αντιφρονούντα και κατεδίωξε με φανατισμό όσους εκδήλωναν φιλοαγγλικά αισθήματα» Έστηνε σε πασάλους τα κεφάλια των φονευόμενων εχθρών και προδοτών και με αποφασιστικότητα εκμηδένισε κάθε προσπάθεια συμπήξεως άλλων οργανώσεων, μη επιτρέψας να κάνει την εμφάνισή της άλλη ποικιλία ανταρτών» Ο καπετάν Οδυσσέας σκότωσε τον ταγματάρχη Σταθάτο στις 23/12/1943. Τ’ άλλα στελέχη της οργάνωσης δημοκρατικών σκόρπισαν, προφανώς για να γλιτώσουν.
Ο Ευταξίας κυνηγημένος και απ’τους Γερμανούς τελικώς κατάφερε να διαφύγει στην Τουρκία και από εκεί στην Μέση Ανατολή. Ο Δεμερτζής συνελήφθη και φυλακίστηκε απ΄τους Γερμανούς στο Διδυμότειχο. Ο Οδυσσέας τελικά είχε άσχημη κατάληξη. Όχι βέβαια απ΄τους κατακτητές τους οποίους ουδέποτε ουσιαστικά ενόχλησε, αλλά απ’τους ομοϊδεάτες του που θεωρούσαν ότι είχε καταστή φόβητρο στους κατοίκους. Τον Μάρτιο του 1944 έφτασε στον Έβρο ο Αθηνόδωρος (προφανώς ψευδώνυμο), νέος γραμματέας του ΚΚΕ Έβρου με αποστολή «να βάλει τα πράγματα στην θέση τους», όπως έλεγε χαρακτηριστικά. Μόλις έφτασε ενήργησε άμεσα για την σύλληψη και την εκτέλεση του καπεταν-Οδυσσέα με την κατηγορία του εξτρεμιστή. Προφανώς ήταν πολύ ακραίος ακόμα και για τα δεδομένα του τότε ΚΚΕ. Άλλωστε αυτό μαρτυρά και η άνωθεν περιγραφή της συμπεριφοράς του απ’τον Κωνσταντάρα. Έτσι αυτός ο κομμουνιστής σφαγέας εκτελέστηκε. Προηγουμένος όμως είχε φροντίσει να διαλύσει μία ανεξάρτητη εθνική αντιστασιακή κίνηση…
Πηγές: «Αγώνες και διωγμοί» του Κώστα Κωνσταντάρα, σελ.210 «1941-1944 Σκληροί αγώνες και μεγάλες θυσίες» του Δημήτριου Καραϊσαρλή, σελ.217-9
istoriakatohis
*
Μιχάλης Δρατζίδης

Θελω να διορθωσω μερικα απο τα λεχθεντα του can σχετικα με τα αδερφια Σαραντη και Γεωργιου Δρατζιδη.

Ο Σαραντης Δρατζιδης ηταν Λοχαγος Πυροβολικου και εσταλει μαζι με τον Σταθατο απο το αρχηγειο της μεσης ανατολης για να οργανωσουν τα ανταρτικα εναντιον των Γερμανων.
Ο Γιωργος Δρατζιδης που ηταν ο μικροτερος αδερφος-πρωτος ηταν ο Βασιλης δευτερος ο Αργυρης που ζουσε στην Ορεστιαδα τριτος ο Σαραντης και τεταρτος ο Γιωργος.
Τον επαρχο Νομαρχη Φραγκουλη τον σκοτωσε ο Σαραντης στο Δυδιμοτειχο περιμενοντας τον στα κεραμιδια του διπλανου σπιτιου του να γυρισει απο ενα παρτυ των Γερμανων.Ο Φραγκουλης ηταν Γερμανοφιλος.
Ο Σαραντης ερχοταν την μερα στην Ορεστιαδα,πηγαινε σε μια ταβερνα του Ντελιντζη και ετρωγε παντα μεταμφιεσμενος και φευγοντας αφινε παραγγελια να κερασουν κατι και στον αδερφο του και πατερα μου Αργυρη.Ειχα κι εγω την τυχη να τον Συναντησω στο σπιτι μας στην Ορεστιαδα,οπου ερχοταν τακτικα αλλα κρυφα αφου οι Γερμανοι ηταν απεναντι απο το σπιτι μας οπου εμεναν στο 1ο δημοτικο σχολειο.

Ο Γιωργος ο οποιος ζηλεψε τον αγωνα του Σαραντη εκανε δικη του ομαδα και στην αρχη δεν ηταν με τους κουμουνιστες. Μια μερα εστησε ενεδρα μονος του σε εναν Γερμανο για να του παρει το οπλο, αλλα ο Γερμανος πιο εμπειρος τον πυροβολησε στον ωμο. Ο Γιωργος μπορεσε και ξεφυγε τραυματισμενος, και κρυβοταν μεσα στο χωριο. Ερχοτανε κρυφα ενας Γιατρος απο το Δυδιμοτειχο για να τον θεραπευσει αλλα επειδη δεν ειχε τα καταλληλα φαρμακα, ο Γιωργος επαθε μολυνση. Τοτε ο Σαραντης ηρθε στην Ορεστιαδα και ο πατερας μου που ειχε τα εντυπα για τις ειδικες ταυτοτητες με τις οποιες μπορουσε κανεις να παει στην μεση ανατολη δια μεσου Τουρκιας οπου τον περιμεναν οι συνδεσμοι εκει και τον προωθουσαν στην μεση ανατολη. Πραγματι ο Σαραντης περασε τον Γιωργο στην Τουρκια αλλα οι Τουρκοι τον εστειλαν παλι πισω στο Διδυμοτειχο και τον παρεδωσαν στους Γερμανους. Οι Γερμανοι τον βαλανε στο Νοσοκομειο τον θεραπευσανε και μετα τον εκτελεσαν.

Οι Κουμουνιστες δεν αφησαν να χαθει αυτο το γεγονος και διεδωσαν οτι ο αδερφος του ο Σαραντης τον παρεδωσε στους Γερμανους. Ετσι αρχισε και το μισος αναμεσα στις ομαδες του Σαραντη και του Γιωργου. και επειδη ποτε δεν χτυπιονταν οι δυο ομαδες μεταξυ τους οσο ζουσε ο Γιωργος -ασχετως και αν ο Γιωργος ειχε προσχωρησει στους Κουμουνιστες- δεν προφυλασσοταν ο Σαραντης απο την ομαδα του Γιωργου, ετσι εγινε ευκολος στοχος και τον σκοτωσαν.

Απο την στιγμη αυτη αρχισε και ο αλληλοσκοτωμος στο χωριο.
Ενα βραδυ πηγαν οι ανταρτες των κουμουνιστων στο χωριο οπου στο καφενειο ηταν ο μεγαλος αδερφος ο Βασιλης που ηταν και προεδρος στο χωριο και βρηκαν τον Βασιλη εκει μαζι με τον κλητηρα του χωριου (κι αυτος λεγοταν Δρατζιδης) και ειπαν στον Βασιλη να βγει εξω απο το καφενειο για να μιλησουν. Οταν βγηκε εξω, τον σκοτωσαν με πολυ αγριο τροπο. Τοτε πηγαν παλι μεσα στο καφενειο και ζητησαν απο τον κλητηρα να τους ακολουθησει εξω. Αυτος αρνηθηκε και τον σκοτωσαν μεσα στο καφενειο.

Ολα αυτα εγω τα εζησα, Δεν μου τα διηγηθηκε κανενας αλλος..
Αν καποιος ενδιαφερεται να μαθει για ολα αυτα και ειδικα για την δραση του Σαραντη Δρατζιδη μπορει να τα διαβασει στην τοτε εφημεριδα Εθνικος Κυρηκας. Εγραφε συνεχεια τοτε η εφημεριδα αυτη για τον Σαραντη. Ο Εθνικος Κυρηκας υπαρχει στην κρατικη βιβλιοθηκη στην Αθηνα.

Μιχαλης Δρατζιδης
Αθηνα

can

Αγαπητοί φίλοι,

Κοντεύουν δύο χρόνια από τότε που άφησα τα σχόλιά μου σ` αυτήν την ανάρτηση και μόλις σήμερα είδα οτι ακολούθησαν και άλλα. Έτσι λοιπόν επανέρχομαι.

Αρχικά να εκφράσω το σεβασμό μου στον κ. Μιχάλη Δρατζίδη, αλλά αυτό δε θα με εμποδίσει να εκφράσω διαφορετική άποψη σε αρκετά απ` όσα αναφέρει.
Είναι αλήθεια οτι τα πρώτα μου σχόλια γράφτηκαν βιαστικά και κάπως «εν θερμώ». Γι` αυτό και ένα-δύο λάθη, για τα οποία απολογούμαι και σπεύδω να τα διορθώσω.
Είναι αλήθεια οτι ο Σταθάτος δε χάθηκε στο ποτάμι, αλλά εκτελέστηκε. Μπερδεύτηκα με το Δρεμπέλα, που είχε παρόμοια και παράλληλη διαδρομή.
Είναι επίσης αλήθεια οτι τα κομμένα κεφάλια σε πασσάλους και οι ανασκολοπισμοί, δεν αφορούσαν τη δράση του Οδυσσέα, αλλά του προκατόχου του Άρη.

Και επειδή κάποιος αναφέρθηκε σε ιστορική αλήθεια, αυτή τη φορά θα προσπαθήσω να εκθέσω τα γεγονότα με χρονολογική σειρά και με παράθεση διαφορετικών εκδοχών, όσο κι αν έρθουν σε αντίθεση με όσα υποστηρίζουν άλλοι αναγνώστες.
Άλλωστε είναι γνωστό οτι η «μνήμη» και η «προφορική ιστορία» επιδέχονται αμφισβήτησης, λόγω υποκειμενικότητας και προσωπικών δεσμών με πρόσωπα στα οποία αφορούν τα αφηγήματα.

Για τον Έβρο και τις ζώνες κατοχής αναφέρθηκα στα παλιά μου σχόλια. Τώρα ξεκινάω με την πρώτη αντιστασιακή πράξη στον Έβρο, μετά τη συνθηκολόγηση.

Στις 10 Μαΐου 1941, οι κυνηγημένοι ως κομμουνιστές κατά τη Μεταξική Δικτατορία, Γιώργος Δρατζίδης και Χρήστος Μπούρας, μαζί με άλλους συντρόφους τους, καταλαμβάνουν τις κοινότητες των Πετράδων και του Πυθίου. Χωρίς χρήση βίας, καθαιρούν τους μεταξικούς προέδρους και εγκαθιστούν τον Πασχάλη Μπούρα στους Πετράδες και τον Ηλία Χατζή στο Πύθιο.

Με την έλευση των Γερμανών και και τον ορισμό του Διδυμοτείχου ως έδρα της γερμανικής ζώνης κατοχής (η περιοχή Αλεξανδρούπολης, οι νομοί Ροδόπης, Ξάνθης και η Ανατολική Μακεδονία ήταν βουλγαροκρατούμενες), μαθαίνουν τι έχει συμβεί σ` αυτά τα δύο χωριά. Έτσι, στις αρχές Ιουνίου 1941, έρχονται και συλλαμβάνουν τους δύο νέους προέδρους, τους στέλνουν κρατούμενους στη Θεσσαλονίκη και εγκαθιστούν πάλι τους προηγούμενους. (Ο Πασχάλης Μπούρας τελικά εκτελέστηκε ως άμεσα συνδεδεμένος με τους υπαίτιους της «ανταρσίας» ενώ ο Ηλίας Χατζής αφέθηκε αργότερα ελεύθερος).

Αυτή η πρώτη ανταρτική ομάδα του Γιώργου Δρατζίδη, με ένα-δυό παλιά περίστροφα και μερικά τουφέκια, περίπου 15 άτομα, σχεδόν όλοι από Πετράδες και Πύθιο, κρύβονται για να μη συλληφθούν.

Μέσα στον Ιούνιο συστήνονται και οι πρώτες ολιγομελείς «αντιστασιακές επιτροπές» στην Αλεξανδρούπολη, Σουφλί, Φέρες, Διδυμότειχο, Ορεστιάδα, κυρίως από κομμουνιστές.

Τον ίδιο μήνα κατεβαίνει στην Αθήνα ο δάσκαλος Σεϊτανίδης, προκειμένου να ενημερώσει την κατοχική κυβέρνηση για την κατάσταση στο γερμανοκρατούμενο Έβρο. Η κυβέρνηση διορίζει ως Νομάρχη τον μέχρι τότε Γενικό Επιθεωρητή Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονία και Θράκης, Ιωάννη Φραγκούλη (γνώστη και της γερμανικής γλώσσας).
Επίσης με το νόμο 176/1941 «Περί εκτάκτου αρμοδιότητος του Νομάρχη Έβρου» του δίνει το ελεύθερο να στελεχώσει τις υπηρεσίες και να λειτουργήσει ο κρατικός μηχανισμός με ντόπια στελέχη.
Έτσι ο Φραγκούλης, μεταξύ των υπολοίπων, συστήνει τη Διοίκηση Χωροφυλακής με έδρα στο Διδυμότειχο, Υποδιοικήσεις στην Ορεστιάδα και στο Σουφλί και Σταθμούς Χωροφυλακής σε διάφορα χωριά. Η επάνδρωση γίνεται με ντόπιους έφεδρους αξιωματικούς, με παλιούς χαμηλόβαθμους χωροφύλακες και με ντόπιους έφεδρους οπλίτες ως «χωροφύλακες άνευ θητείας»
Διοικητή Έβρου τοποθετεί το Σαράντη Δρατζίδη, έφεδρο υπίλαρχο (και όχι λοχαγό πυροβολικού), αδερφό του Γιώργου Δρατζίδη, ο οποίος εξακολουθεί να κρύβεται με την ομάδα του.

Τον Οκτώβριο του 1941 φτάνει στον Έβρο το στέλεχος του ΚΚΕ, Αργύρης Δαλκαράνης από το Λαγκαδά. Έχει γνωστούς συντρόφους στην περιοχή και έρχεται σε επαφή με την οργάνωση Διδυμοτείχου. Τους μιλάει για αντάρτικο, λέγοντας οτι έχει εντολές του Κόμματος. Μαζί του δεν έχει κανένα γραπτό ντοκουμέντο, αλλά επειδή κάποιοι τον γνώριζαν από παλιά ως κομματικό μέλος, δέχτηκαν να τον κρατήσουν.
Οι συγκρούσεις τους όμως ήταν συνεχείς, γιατί αυτός επέμενε για ένοπλο αντάρτικο ενώ αυτοί, όπως και οι υπόλοιπες αστικές οργανώσεις, μιλούσαν για ήπιες συνωμοτικές δράσεις, προκηρύξεις, πολύγραφους κλπ.
Ο Δαλκαράνης μαθαίνει για την ύπαρξη της ομάδας Δρατζίδη και πετυχαίνει να τους συναντήσει. Οι απόψεις τους ταιριάζουν και έτσι βγαίνει μαζί τους στο κλαρί, με το ψευδώνυμο Άρης. Οι αγρότες αντάρτες δε νοιάζονται για κομματικά ντοκουμέντα. Τους αρκεί που είναι κομμουνιστής και στέλεχος από τη Θεσσαλονίκη. Έτσι, αναδεικνύεται αρχηγός τους.

Λίγο πριν βγει το 1941, η κυβέρνηση στέλνει μόνιμα στελέχη να αναλάβουν τη διοίκηση της Χωροφυλακής. Διοικητής στη θέση του Σαράντη Δρατζίδη, αναλαμβάνει ο Ταγματάρχης Γεώργιος Δρεμπέλας. Μαζί του έχει τους Υπομοιράρχους Οικονομόπουλο και Ματθαίο, τους Ανθυπομοιράρχους Κουρμπανά και Βενιζέλο και τον Ανθυπασπιστή Δούκα. Ο Σαράντης Δρατζίδης χολώνεται και μένει αμέτοχος.

Τέλη άνοιξης του 1942, αρχίζουν οι δυναμικές ενέργειες της ομάδας.
Στις 13 Μαΐου (Μεγάλη Πέμπτη και όχι Μεγάλη Παρασκευή, έχει δίκιο ο κύριος Αθανασιάδης), ο Γιώργος Δρατζίδης σκοτώνει στο Διδυμότειχο, μετά την εκκλησία, τον κατοχικό Νομάρχη Φραγκούλη.
Την επόμενη μέρα, 14 Μαΐου, γίνεται η πρώτη ενέργεια κατά του Σταθμού Χωροφυλακής στο Χειμώνιο και οι αντάρτες αφοπλίζουν τους χωροφύλακες.
Τον Ιούνιο στήνουν ενέδρα κοντά στη Λάδη, για να χτυπήσουν το Βούλγαρο Ταγματάρχη Ντόντσεφ, σύνδεσμο με τους Γερμανούς. Τα περισσότερα όπλα παθαίνουν αφλογιστία λόγω παλαιότητας και κακής συντήρησης. Έτσι ο Βούλγαρος με τη συνοδεία του γλιτώνουν, αλλά προλαβαίνει με το πολυβόλο του να τραυματίσει το Γιώργο Δρατζίδη.

Στις 20 Ιουλίου πραγματοποιείται η πρώτη επίσημη ιδρυτική σύσκεψη των ανταρτών, σε ένα ύψωμα του Ασημένιου. Συμμετέχουν 20 αντάρτες από τους Πετράδες, Πύθιο, Ασημένιο, Θυρέα και Σιταριά. Ανακηρύσσουν ομόφωνα αρχηγό τους τον Άρη και υπαρχηγούς το Γιώργο Δρατζίδη και το Βαΐτση Καραπαναγιώτη (Τηλέμαχος).

Μέσα στο καλοκαίρι όμως, αρχίζει να υλοποιείται και το σχέδιο του Ταγματάρχη Δρεμπέλα, για δημιουργία αντιστασιακής οργάνωσης, ως παράρτημα της ήδη ιδρυθείσας στη Θεσσαλονίκη οργάνωσης «Υπερασπιστές Βορείου Ελλάδος». Τα πρώτα 14 μέλη ορκίζονται στο παρεκκλήσι του Σταυρού, στο χωριό Λευκίμη.

Οι «κόκκινοι αντάρτες» συνεχίζουν τις επιδρομές σε Σταθμούς Χωροφυλακής για αρπαγή οπλισμού (Μεταξάδες, Παλιούρι, Βρυσικά, Λάβαρα κλπ).

Στις 3 Αυγούστου 1942, ο ίδιος ο Άρης δολοφονεί το συντηρητικό Δήμαρχο Σουφλίου Πασχάλη Νάνο.

Θορυβημένοι οι Γερμανοί και γνωρίζοντας το Γιώργο Δρατζίδη και άλλους αντάρτες, αρχές Σεπτεμβρίου 1942 κάνουν την πρώτη επιδρομή στους Πετράδες, στο Πύθιο, στο Ασημένιο και στη Σιταριά. Συλλαμβάνουν συγγενείς των ανταρτών και πυρπολούν σπίτια.
Είναι προφανές οτι είχαν πληροφορίες από προδότες και τότε αρχίζει το πραγματικό όργιο του Άρη. Κάθε μη κομμουνιστής είναι ύποπτος. Κάθε καταγγελία (δίκαιη ή άδικη) οδηγεί σε εκτέλεση με συνοπτικές διαδικασίες.

Τον Οκτώβριο, έξω από το Κουφόβουνο, πραγματοποιείται κοινή σύσκεψη των στελεχών των πολιτικών οργανώσεων με τους αντάρτες. Τα πολιτικά στελέχη συγκρούονται σφοδρά με τον Άρη για τις μεθόδους που ακολουθεί και αμφισβητούν οτι έχει κομματική εντολή για αντάρτικο. Ο Άρης συμφωνεί να στείλουν δύο αντιπροσώπους στην Οργάνωση της Καβάλας και να εξακριβώσουν την αλήθεια. Μετά όμως εμποδίζει τους συγκεκριμένους να αναχωρήσουν.
Το τραύμα του Γιώργου Δρατζίδη έχει υποτροπιάσει και αποφασίζουν να τον περάσουν στην Αδριανούπολη. Εκείνο το διάστημα ή λίγο πιό νωρίς, φαίνεται οτι ανέβηκε στο βουνό και ο Σαράντης Δρατζίδης και ανέλαβε τα καθήκοντα του αδερφού του.

Στα τέλη του 1942, επιτυγχάνεται σύνδεση με Καβάλα. Ο Άρης δεν έχει καμία νομιμοποίηση από το Κόμμα. Ο Κρίτων (Βαγγέλης Κασάπης) σπεύδει να καθαιρέσει τον Άρη, σύμφωνα με τις κομματικές εντολές.
Συμφωνείται συνάντηση και κοινή σύσκεψη στα Λάβαρα. Ο Άρης δεν εμφανίζεται και στέλνει στη θέση του το Σαράντη Δρατζίδη και τον Καραπαναγιώτη. Ο Σαράντης είναι αδιάλλακτος και συγκρούεται σκληρά με τα πολιτικά στελέχη. Το αντάρτικο είναι δική τους υπόθεση, λέει, και δε θα κάνουν κουμάντο οι κομματικοί. Αυτή του η στάση κίνησε τις πρώτες υποψίες εναντίον του εκ μέρους των κομματικών.

Τον Ιανουάριο του 1943 ο Άρης φεύγει για την Καβάλα, προκειμένου να καθαρίσει τη θέση του και να φέρει κομματική εντολή στο όνομά του. Αφήνει ως αντικαταστάτη το Σαράντη. Τις ίδιες μέρες προδίδεται ο Γιώργος και τραυματισμένος παραδίδεται στους Γερμανούς που τον κλείνουν στις φυλακές του Διδυμοτείχου.

Οι αντάρτες είναι χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Στα βόρεια (Ορεστιάδα – Διδυμότειχο) ο Καραπαναγιώτης και στο αρχηγείο στο κέντρο του νομού (Σουφλί – Φέρες) ο Σαράντης.

Στα τέλη Ιανουαρίου 1942, ο Κρίτων κανονίζει συνάντηση στο Σουφλί με τον Ταγματάρχη Δρεμπέλα και το Μοίραρχο Κατσαρέα. Σχεδόν συμφωνούν να υπάρξει συνεργασία των ανταρτών με τους ΥΒΕ και κανονίζουν να ξαναβρεθούν σύντομα.
Οι Δρεμπέλας και Κατσαρέας δεν πιστεύουν τον Κρίτωνα και θεωρούν ότι οι επιδιώξεις τους δεν έχουν προοπτικές επιτυχίας. Αποφασίζουν να περάσουν στην Τουρκία και να φύγουν για τη Μέση Ανατολή. Η διαφυγή κανονίζεται να γίνει από ένα πέρασμα του ποταμού στην περιοχή του Σουφλίου, το βράδυ μεταξύ 1ης και 2ας Φεβρουαρίου 1943. Έκτοτε χάνεται κάθε ίχνος τους και δεν τους ξαναείδε κανείς. Η μια εκδοχή είναι ότι τους σκότωσαν Έλληνες λαθρέμποροι, η δεύτερη Τούρκοι ληστές και η τρίτη αντάρτες.

Στο διάστημα αυτό συνεχίζονται οι επιθέσεις των ανταρτών σε Σταθμούς Χωροφυλακής και σε αποσπάσματα Γερμανών.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1943 πεθαίνει ο φυλακισμένος στο Διδυμότειχο, Γιώργος Δρατζίδης. Η μία εκδοχή μιλάει για πνευμονία, η δεύτερη για αυτοκτονία λίγο πριν τον εκτελέσουν και η τρίτη (και αποδεκτή από τους περισσότερους) ότι προσπάθησε να διαφύγει οδηγούμενος για εκτέλεση στην περιοχή νεκροταφείων και τον σκότωσαν εκεί.

Στις αρχές Μαρτίου 1943 δημιουργείται Σύνδεσμος Εθνικοφρόνων. Στην ηγεσία του ο Νομάρχης Σταύρος Ευταξίας και ο απότακτος βενιζελικός Ταγματάρχης Γεώργιος Σταθάτος, από τα Κόμαρα Ορεστιάδας, ο οποίος ήταν στη Μέση Ανατολή.

Έρχονται σε επαφή με τον Κρίτωνα και πραγματοποιούν κοινές συσκέψεις με τις κομματικές οργανώσεις στο Σουφλί. Ο Κρίτων αναφέρει ότι συμφώνησαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, να συγκροτήσουν μια επταμελή κοινή επιτροπή, να ανεβεί ο Σταθάτος στο βουνό ως αρχηγός των ανταρτών (με υπαρχηγούς το Σαράντη και τον Καραπαναγιώτη) και να υπάρχουν επίσης δύο κομματικά στελέχη μεταξύ των ανταρτών (Μίμης και Ποδάρας). Μόλις όμως αυτοί οι δύο ανεβαίνουν στο βουνό, ο Σαράντης τους συλλαμβάνει ως ύποπτους και κατάσκοπους.

Μετά από αυτή τη συμφωνία πάντως, αρχίζουν οι αποστολές εφοδίων και χρημάτων από το Προξενείο της Αδριανούπολης (όχι όμως όπλα και πυρομαχικά).

Ο Κρίτων μαθαίνει για ορκωμοσίες εθνικοφρόνων (στη Λευκίμη, στα Λουτρά κλπ) και ότι ο Σταθάτος βγάζει πλαστές ταυτότητες για δικούς του. Οι υποψίες για «διπλό παιχνίδι» εντείνονται.

Ακριβώς τότε, τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Απριλίου 1943, οι Βούλγαροι διαλύουν την κομματική οργάνωση Ξάνθης και συλλαμβάνουν τα περισσότερα μέλη. Κατορθώνει να ξεφύγει ο Β΄ Γραμματέας Γιάννης Καλεάδης (ή Γαλεάδης) από τη Νιγρίτα. Μαζί με την Αναστασία Αλατζιά κρύβονται στην Κομοτηνή.
Τις ίδιες μέρες κρύβεται στην Κομοτηνή και ο Άρης (ο οποίος προσπαθούσε να φτάσει στην Καβάλα για να πάρει την κομματική εντολή). Ο Άρης όμως συλλαμβάνεται μετά από προδοσία (άγνωστο από ποιόν) και οι Βούλγαροι τον στέλνουν στους Γερμανούς στο Διδυμότειχο.
Την επόμενη μέρα ο Οδυσσέας με την Αλατζιά, αναχωρούν για τον Έβρο, προκειμένου αυτός να αναλάβει αρχηγός στο αντάρτικο, ως κομματικό στέλεχος.

Οι Γερμανοί ανακρίνουν και βασανίζουν τον Άρη. Τελικά πεθαίνει στα τέλη Απριλίου. Η μία εκδοχή λέει ότι τον εκτέλεσαν και η δεύτερη ότι προσπάθησε να αποδράσει καθ` οδόν προς τα νεκροταφεία και τον σκότωσαν εκεί. Δηλαδή παρόμοια εκδοχή με μία που αφορά το Γιώργο Δρατζίδη. Να ήθελε να μιμηθεί το σύντροφό του ο Άρης ή οι μνήμες είναι συγκεχυμένες;

Ο Οδυσσέας ανεβαίνει στο βουνό και οι αντάρτες τον αναγνωρίζουν ως νέο αρχηγό, αφού είναι γνωστό κομματικό στέλεχος, ενώ μαζί του έχει και την Αλατζιά, που είναι δική τους από το Σουφλί.
Ο Οδυσσέας παραμερίζει το Σαράντη, για τον οποίο οι κομματικοί είχαν υποψίες και τον θεωρούσαν διαλλακτικό. Ορίζει ως υπαρχηγούς τον Καραπαναγιώτη, τον Παγιώτα και το Σαμουρίδη.
Μετά την ανάληψη της αρχηγίας, συναντά τις κομματικές οργανώσεις. Η σύγκρουσή τους είναι σφοδρή. Δεν τον αναγνωρίζουν και απαιτούν γραπτή κομματική εντολή. Αυτός απαντά ότι δεν τη χρειάζεται, γιατί ως αρχηγό τον ανέδειξαν οι ίδιοι οι αντάρτες.

Τον Ιούνιο του 1943 ο Οδυσσέας συναντά στο μοναστήρι της Δαδιάς τον Ευταξία και το Σταθάτο. Αποφασίζουν συνεργασία και συμπόρευση. Ο Ευταξίας πραγματοποιεί έρανο στο Διδυμότειχο και δίνει τα χρήματα στους αντάρτες. Καταλήγουν σε κοινή διακήρυξη προς το λαό του Έβρου, καλώντας τον σε αγώνα και αντίσταση. Μετά από λίγες ημέρες ο Σταθάτος υπαναχωρεί και δεν υπογράφει.

Μέσα στον Ιούλιο του 1943 πεθαίνει στο βουνό ο Σαράντης Δρατζίδης. Η μια εκδοχή λέει ότι τον εκτέλεσαν με την κατηγορία του «πράκτορα» (και μετά από συνεχείς κατηγορίες των αντιζήλων του, Καραπαναγιώτη κλπ). Η άλλη εκδοχή (αυτή που διακινήθηκε από κομματικά στελέχη) ότι πέθανε από πνευμονία, αλλά πως λίγο πριν πεθάνει ομολόγησε ότι συνεργαζόταν με τους εθνικόφρονες.

Ο Οδυσσέας αποφασίζει να σκληρύνει τη στάση του.
Στις 21 Ιουλίου καλεί Σταθάτο και Ευταξία σε νέα συνάντηση στη Δαδιά, με σκοπό να τους συλλάβει. Αυτοί το έμαθαν από «μέσα» και δεν πήγαν στη συνάντηση.

Τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, έρχεται από τη Μέση Ανατολή ο Σουφλιώτης έφεδρος ανθυπολοχαγός Απόστολος Μπακλαβάρας. Σκοπός του να οργανώσει ένοπλο σώμα.
Ο Οδυσσέας τον βρίσκει και τον υποχρεώνει να ξαναπεράσει στην Τουρκία.
Ο Μπακλαβάρας επιμένει. Ξαναπερνάει κρυφά και συναντιέται με το Σταθάτο.
Μεταγενέστερες εκτιμήσεις θεωρούν ότι ο Σταθάτος αρχικά και ο Μπακλαβάρας μετά, ήταν σταλμένοι από τη βρετανική ΜΙ-6 και συντονιστής της προσπάθειας δημιουργίας «δυτικόφιλου» αντάρτικου στον Έβρο, ήταν ο Ταξίαρχος Gibson, εγκατεστημένος στην Κωνσταντινούπολη και σε άμεση επαφή με το Προξενείο της Αδριανούπολης και το Κάιρο.
Η αποτυχία όμως του σχεδιασμού, άλλαξε τα δεδομένα. Την κατάσταση παίρνουν στα χέρια τους οι Αμερικάνοι.
Έτσι, στις 8 Αυγούστου 1943, φτάνει στην Αδριανούπολη ο Ελληνοαμερικανός Ταγματάρχης του OSS, Αλέκος Γεωργιάδης. Έρχεται σε επαφή με τον Κρίτωνα και αποφασίζουν να συνεργαστούν. Ο Γεωργιάδης αρχίζει να στέλνει εφόδια και χρήματα.

Όλα αυτά τα γεγονότα μαζί (η αμφισβήτησή του από τους κομματικούς, η δράση των συντηρητικών, ο Σταθάτος, ο Μπακλαβάρας, οι Βρετανοί, οι Αμερικάνοι και κυρίως οι παράλληλες και ανεξάρτητες επαφές και δραστηριότητες του Κρίτωνα) φέρνουν εκτός ορίων τον Οδυσσέα.
Τότε αρχίζει το δικό του αιματοκύλισμα. Εκτελεί αμέσως 25 επιφανείς εθνικόφρονες και συλλαμβάνει πολλούς ακόμα. Στα χωριά αρχίζουν πάλι οι κατηγορίες, οι ξυλοδαρμοί, οι συλλήψεις και οι σκοτωμοί. Περισσότεροι από 300 συντηρητικοί φεύγουν σε λίγες μέρες την Τουρκία και ζητούν προστασία από το Προξενείο.
Το Νοέμβριο φεύγει και ο Μπακλαβάρας. Άπρακτος, αλλά τουλάχιστον σώος.

Ο Γεωργιάδης σταματά άμεσα τον εφοδιασμό και τη συνεργασία που είχε συμφωνήσει με τον Κρίτωνα.

Ο Οδυσσέας κατορθώνει να συλλάβει το Σταθάτο και στις 23 Δεκεμβρίου 1943 τον εκτελεί στη Λευκίμη.

Το ποτήρι πλέον είχε ξεχειλίσει και ο Κρίτων με τις κομματικές οργανώσεις έπνεαν μένεα εναντίον του Οδυσσέα και των «κατσαπλιάδων».
Στο σημείο αυτό συγκρίνετε τις ημερομηνίες και με τις κεντρικές αποφάσεις του ΕΑΜ περί συνεργασιών και πρακτικών και τις διαφορές απόψεων και στρατηγικής κυρίως με το Βελουχιώτη. Φαίνεται ότι στον Έβρο γινόταν σε μικρογραφία, ό,τι ακριβώς γινόταν σε κεντρικό επίπεδο.

Έτσι, αρχές του 1944 έρχεται ο ακροναυπλιώτης Αθηνόδωρος Καβουνίδης (με καταγωγή από τις Φέρες) με επίσημη κομματική εντολή. Ανεβαίνει στη Λευκίμη και απαιτεί από τον Οδυσσέα την παράδοση της ηγεσίας. Ο Οδυσσέας υπακούει, ακολουθεί η περίφημη δίκη του στις 27 Φεβρουαρίου 1944 και η εκτέλεσή του το επόμενο πρωί.

Ο Αθηνόδωρος ζητάει εκ νέου επαφή με το Προξενείο και τους Αμερικάνους, Μαζί με τον Κρίτωνα περνάνε στην Τουρκία, συναντούν το Γεωργιάδη και συμφωνούν να συνεργαστούν, αφού αυτή ήταν η εντολή από το κέντρο.
Από τότε ο εφοδιασμός και η συνεργασία ήταν συνεχής. Ακολούθησαν αποστολές όπλων μέσω θαλάσσης και μέσω ρίψεων με αλεξίπτωτα, τρόφιμα ιματισμός, πυρομαχικά, λίρες.

Στις 8 Μαρτίου 1944 φτάνει αυτοπροσώπως στο αρχηγείο της Γκίμπρενας ο επικεφαλής σύνδεσμος της OSS Ταγματάρχης James Kelly και ο υπεύθυνος για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη Ταγματάρχης Αλέκος Γεωργιάδης. Μαζί τους η πρώτη φουρνιά από Αμερικανούς και Ελληνοαμερικανούς διαβιβαστές, κρυπτογράφους, σαμποτέρ κλπ. Έκτοτε η παρουσία των Αμερικανών ήταν συνεχής, μέχρι και την απελευθέρωση.

Αυτή είναι πολύ συνοπτικά (αλλά βασανιστικά μακροσκελής για την «Καλύβα» πιστεύω) η πορεία του αντάρτικου στον Έβρο. Όπως βλέπετε, ακολούθησαν οι τοπικές επιλογές τις κεντρικές κατά καιρούς κατευθύνσεις του κόμματος. Μέσα σ` αυτήν την πορεία, δύο κομμουνιστές (χωρίς όμως κομματική εντολή) κατάφεραν να πάρουν την ηγεσία, να αποτρέψουν τη δημιουργία αντίπαλου αντιστασιακού πόλου, αλλά ταυτόχρονα να αιματοκυλίσουν το νομό.
Η δε στάση του Κρίτωνα σε όλη αυτή την περίοδο, είχε τον αντίκτυπό της σε όσα έγιναν αργότερα, κατά τον Εμφύλιο και στα γνωστά γεγονότα της 7ης Μεραρχίας του ΔΣΕ.

Όσον αφορά τα δημοσιεύματα του Εθνικού Κήρυκα που ανέφερε στο σχόλιό του ο κ. Μιχάλης Δρατζίδης, πιστεύω ότι αναφέρεται στις γνωστές πέντε επιστολές του Αλέκου Γεωργιάδη προς τον John Iatrides. Αρκετά ασημεία αυτών των επιστολών του Γεωργιάδη αμφισβητούνται έντονα. Μην ξεχνάμε ότι γράφτηκαν το 1973, δηλαδή σαράντα ολόκληρα χρόνια μετά τα γεγονότα. Επίσης μην ξεχνάμε ότι ο Γεωργιάδης ήταν αξιωματικός – στέλεχος της OSS και ως εκ τούτου δεν υπήρχε περίπτωση να δημοσιευθούν όλες οι λεπτομέρειες της δράσης του, αν όχι να παραποιηθούν και ορισμένες.

Επιτρέψτε μου να κλείσω με δύο λόγια για τους αδελφούς Δρατζίδη.
Ήταν όντως διαφορετικές προσωπικότητες και είχαν διαφορετικές εμπειρίες στη ζωή τους και διαφορετικές προσεγγίσεις στην πολιτική.
Ο Γιώργος Δρατζίδης ήταν ατίθασος, ασυμβίβαστος, κομμουνιστής αγωνιστής από νεαρή ηλικία και κυνηγημένος επί Μεταξά. Λίγες μέρες μετά την εισβολή των Γερμανών, βγήκε στο κλαρί μην υπολογίζοντας τίποτα. Ήταν σταθερά πιστός κομμουνιστής, ενέπνευσε πολλούς συμπατριώτες του με την ορμητικότητα και το παράδειγμά του και πέθανε, ούτως ή άλλως, ηρωικά.
Ο Σαράντης Δρατζίδης ήταν πιο «συγκροτημένος» θα λέγαμε χαρακτήρας. Υπίλαρχος του Ελληνικού Στρατού, ανέλαβε χρέη Διοικητού Χωροφυλακής στους πρώτους δύσκολους μήνες, ανέβηκε στο βουνό, πολέμησε ως επάξιος διάδοχος του αδελφού του και στάθηκε αταλάντευτα απέναντι στις κομματικές επιδιώξεις για πλήρη έλεγχο του αντάρτικου. Θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι είχε επαφές με το Σταθάτο (όπως άλλωστε και ο Κρίτων και ο Οδυσσέας) και πίστευε ότι πρέπει να υπάρξει συνεργασία όλων των δυνάμεων. Αυτό δηλαδή που τελικά έγινε λίγους μήνες μετά το θάνατό του.

Θύματα και οι δύο της ακραίας ιδεολογικής αντιπαράθεσης, πραγματικά και γνήσια παλικάρια όμως του Έβρου. Ας είμαι ελαφρύ το χώμα που τους σκεπάζει.

Ευχαριστώ για το χώρο και απολογούμαι ξανά για το …μακρυνάρι.

grenade

συμφωνα με εκθεση του υπολοχαγου ι βουδουρογλου που υπηρετουσε στο ελληνικο προξενειο αδριανοπουπολης ο οδυσσεας ηταν υπευθυνος για 1000 εκτελεσεις
ο ελληνοαμερικανος συνδεσμος αξιωματικος στον ελας εβρου αλεκος γεωργιαδης που μαλλον ηταν φιλοεαμικος αναφερει σε εκθεση του οτι πανω απο 400 ατομα εχασαν τη ζωη τους, ενω σε αλλη εκθεση γραμμενη την ιδια πανω κατω περιοδο (απριλιο 1944)αναφερει οτι ο οδυσσεας ηταν υπευθυνοςγια την εκτελεση 800 περιπου ατομων εκ των οποιων οι 275 ηταν συνεργατες του εχθρου, οι 150 μαυραγοριτες και εκμεταλευτες του λαου ενω οι υπολοιποι εκτελεστηκαν λογω πολιτικων αλλα και προσωπικων διαφορων

(πηγη περιοδικο κλειω τευχος 3, αρθρο του τασου χατζηαναστασιου)

 

Advertisements

10 σκέψεις σχετικά με το “Ο Οδυσσέας του Έβρου”

  1. https://etd.ohiolink.edu/!etd.send_file%3Faccession%3Dkent1271704826%26disposition%3Dinline
    εδω γραφει οτι συμφωνα με αναφορα του λογαχου του oss τζιμ κελλις (οκτωβριο του 44) τα θυματα ηταν 800
    αποσπασμα απο αναφορα του αλεκου γεωργιαδη (μαρτιο 44):

    Nevertheless when the damage is all listed, it is estimated that over 400 people lost their lives for no other reason than that they were democrats and did not like the actions of Antartika. A personal grudge of one of the village political leaders was enough to cause death.
    Though this anarchy was bad enough the arrival [of new leadership] saved perhaps over a thousand lives. Odysseus had ordered the death of a long list of Anglophiloi, without trial and the “Battalion of death” were on their way to execute the order when the new leader came and made Odysseus write an order returning the Battalion to Limeria [guerilla headquarters]. Whole villages were to be burned

    σε αλλη αναφορα του ο γεωργιαδης γραφει οτι ο οδυσσεας παριστανε οτι ειναι ο παρτσαλιδης δημαρχος κ βουλευτης καβαλας και γενικος γραμματεας του εαμ και οτι ενημερωθηκε απο τον κριτωνα και αλλα στελεχη του κκε οτι ηταν πρακτορας της οχρανα που δολοφονησε τον απεσταλμενο του εαμ και πηρε τη θεση του

    Μου αρέσει!

  2. για την εκτελεση σταθατου συμφωνα με αυτοπτη μαρτυρα:
    This execution was the most horrible thing I have ever witnessed in my life and made me think harder how to find a way to escape. First they stripped the prisoners of all clothing, then they hit them with stones on the head and knifed them with small knives. Others they suffocated tying a rope around their necks. After they were dead they cut their heads off and took them to the Ferrai main highway for exhibition to the passers by

    συμφωνα με τον χατζηαναστασιου που εκφραζετε αρκετα θετικα για τη δραση του οδυσσεα και δικαιολογει την εκτελεση του σταθατου (αρκετα θετικη ειναι κ η βυζαντινολογος λαιου σε παλιοτερη δημοσιευση) σε στυλ ο καλος λαικος αγωνιστης που επεσε θυμα των μηχανοραφιων του προξενειου και των βρετανων- που μαλλον ηταν εντελως αποντες απο την περιοχη- αναγκαστηκε να λαβει σκληρα μετρα κτλπ κτλπ ο καθοδηγητης του γραφειου αν μακεδονιας-θρακης του κκε γιωργος ερυθριαδης ειχε στειλει διαταγη ματαιωσης της εκτελεσης του οδυσσεα αλλα το μηνυμα εφτασε πολυ αργα και εκτελεστηκε. το δεξι χερι του ερυθριαδη βασιλης τσουκαλιδης γραφει πως ειχαν ζητησει απο τον αθηνοδωρο απλως να αντικαταστησει τον οδυσσεα στελνοντας τον στην ανατολικη μακεδονια και οχι να τον εξοντωσει πολιτικα και βιολογικα

    Μου αρέσει!

  3. Θενξ για τις προσθήκες. Άλλοι τα λένε αλλιώς (βλ. στο ποστ). Αυτό που έχει σημασία είναι το μακελειό που έγινε στον Έβρο. ΧΩΡΙΣ να αναστείλει την αθρόα συμμετοχή των Εβριτών στο ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και μετά στον ΔΣΕ, ως το τέλος. Κάτι που ίσως χρειάζεται την ερμηνεία του.

    Μου αρέσει!

  4. 3.2 Το χτύπημα του αντάρτικου του Έβρου
    Στον Έβρο, που βρισκόταν κάτω από τη βουλγάρικη φασιστική κατοχή, αναπτύχθηκε ένα αντάρτικο κίνημα που πολεμούσε όχι μόνο τους κατακτητές αλλά και τους συνεργάτες τους και τους εγγλέζους πράκτορες. Στόχος τους δεν ήταν μόνο η απελευθέρωση από τους ξένους κατακτητές αλλά και από τους ντόπιους καπιταλιστές. Ήταν οι κομμουνιστές αντάρτες του Οδυσσέα που με τα δίκοχα με τα σφυροδρέπανα, τις κόκκινες σημαίες και τα κόκκινα περιβραχιόνια έσπερναν τον τρόμο στους κατακτητές, στους βρετανούς ιμπεριαλιστές «σύμμαχους» και στους αστούς.
    Πριν αναλάβει την ηγεσία του τοπικού κινήματος ο Οδυσσέας, ένας άλλος «εκτός γραμμής» κομμουνιστής, ο Αργύρης ή Άρης Δαλκαράνης είχε πρωτοστατήσει στη δημιουργία του αντάρτικου κινήματος. Η τοπική ηγεσία θεωρούσε «παράλογη ακόμα και τη σκέψη για ανταρτοπόλεμο». (σ.σ. Β. Κασάπης (Κρίτωνας), Στον Κόρφο της Γκύμπρενας, τομ. Α΄, Αθήνα 1977, σελ. 56). Ο Άρης, με ακατέργαστο τρόπο, προωθούσε μια διαφορετική στρατηγική. Μιλούσε για ταξικό αγώνα και για επανάσταση. Κατηγορούμενος από τους φορείς της επίσημης ηγεσίας για εξτρεμισμό, ανταπέδιδε τις κατηγόριες χαρακτηρίζοντας τους ως «χαρτογιακάδες» και «φιλοτομαριστές».
    Αλλά η δράση του αντάρτικου ανακούφιζε το λαό και ανάγκαζε τις φασιστικές συμμορίες να μην ξαναπατήσουν σε πολλά χωριά. Οι ζωοκλοπές που μάστιζαν την περιοχή σταμάτησαν. «Μπορούμε να πούμε αδίστακτα ότι η αγροτική ασφάλεια της ελληνικής διοίκησης προπολεμικά δεν ήταν τίποτε μπροστά σ’ αυτό που πέτυχε το αντάρτικο στην κατοχή. Συχνά άκουγες τον κόσμο να λέει: Όσο υπάρχει ανταρτοσύνη, κρεμά φλουριά στο λαιμό σου και πάνε όπου θέλεις». (σ.σ. Β. Κασάπης (Κρίτωνας), ό.π., τόμος Α΄, σελ. 101).
    Υποστηρικτής της επίσημης κομματικής γραμμής, ο Κρίτωνας έλεγε στους αντάρτες του Άρη: «Το σημερινό κίνημα δεν είναι σοσιαλιστική επανάσταση, όπως πιστεύετε, αλλά απελευθερωτικό κίνημα όλου του λαού. Γιατί προέχει, πάνω απ’ όλα, το καθήκον της απελευθέρωσης της χώρας και του λαού μας από την ξένη κατοχική ακρίδα. Αυτή τη γραμμή χαράζει το κόμμα. Τη διαβάσατε στα έντυπα που πήρατε. Εκεί το λέει καθαρά: ΕΑΜ, δηλαδή Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο. Μέσα σε αυτό θα πρέπει να είναι εργάτες, αγρότες, υπάλληλοι, έμποροι, προλετάριοι και αστοί. Όλος ο κόσμος». (σ.σ. Β. Κασαπης (Κρίτωνας), ΄ο.π., τομ. Α΄, σελ. 101).
    Όμως, όπως ο Άρης του Έβρου, υπήρχαν χιλιάδες αγωνιστές που πίστευαν, πάλευαν και έδιναν τη ζωή τους για την επανάσταση. Όπως γράφει ο Μπέικος: «Και παίρνω όρκο και με τις 2 παλάμες στο ευαγγέλιο, πως το 1941 και 1942, τουλάχιστον, δεν θα υπήρχε κομμουνιστής στην Ελλάδα που να συλλάμβανε τον εθνικοαπελευθερωτικός αγώνα «καθαρό». Που να πίστευε μ’ αλλά λόγια, ότι διεξάγοντας την πάλη για την εθνική απελευθέρωση της πατρίδας, δεν βαδίζαμε συνάμα και στην επανάσταση, δεν πάμε για την κατάληψη της εξουσίας, τότε για ποιον, μα την πίστη μου, θα χύναμε το αίμα μας και θα λυτρώναμε τον τόπο μας; Για μας ΄η για τους αντιεμάς;».
    Είναι νόμος κάθε επανάστασης, οι μάζες να βρίσκονται μπροστά από την ηγεσία τους, ακόμα και την πιο επαναστατική. Το 1917 ο Λένιν έλεγε πως οι μάζες έχουν πάει μιλιά αριστερότερα από τους ηγέτες, τους παλιούς μπολσεβίκους. Η ηγεσία του ΚΚΕ με την άκριτη υποταγή στον Στάλιν, και μετά τις διαγραφές των πιο ανήσυχων και πλέον θεωρητικά καταρτισμένων στοιχείων, ήταν πολύ πίσω από τις μάζες και δεν ήθελε να δεχθεί να παλέψει για την ικανοποίηση των οραμάτων των απλών χωρικών, των προλεταρίων και μερικών ατίθασων κομμουνιστών. Αυτές οι εκτός γραμμής επιδιώξεις έρχονταν σε σύγκρουση με τη γραμμή του ΕΑΜ και με την απόφαση της 6ης Ολομέλειας του ΚΚΕ του 1941. Κατά συνέπεια, ήταν αντικομματικές και έπρεπε να εξοντωθούν.
    Η εξόντωση των ατίθασων του αντάρτικου του Έβρου ήταν βασικό μέλημα της ηγεσίας. Με εντολές της Κ.Ο. Καβάλας του ΚΚΕ ξεκίνησε κυνηγητό εναντίον του Άρη που αναγκάστηκε να φύγει. Φεύγοντας, συλλαμβάνεται από τους γερμανούς, παραδίνεται στους βούλγαρους που τον βασάνισαν και τον εκτέλεσαν.
    Η ίδια τύχη περίμενε και τον επόμενο ηγέτη του αντάρτικου κινήματος του Έβρου, τον κομμουνιστή εργάτη Οδυσσέα. Διαφοροποιούμενος απ’ την επίσημη κομματική γραμμή, ο Οδυσσέας ξεκίνησε έναν αμείλικτο πόλεμο όχι μόνο κατά των γερμανών και των βούλγαρων κατακτητών, αλλά και κατά των άγγλων και των κατασκόπων τους. Ασκώντας επαναστατική δικαιοσύνη και περιφρουρώντας την επανάσταση, δεν δίστασε να εξοντώσει μερικούς από τους πιο επικίνδυνους πράκτορες και προδότες. Οι γερμανοί φωτογράφιζαν τα κεφάλια των συνεργατών τους που εκτελούσε ο Οδυσσέας και κολλούσαν τις φωτογραφίες στους τοίχους της Θεσσαλονίκης. Οι βρετανοί και οι αμερικανοί πράκτορες που δρούσαν στον Έβρο είχαν σταματήσει τη συνεργασία με τους «άγριους» «κακοποιούς» αντάρτες. Τους τρόμαζαν όχι τόσο οι εκτελέσεις των συνεργατών των γερμανών και των βούλγαρων φασιστών, όσο τα σφυροδρέπανα στα δίκοχα, οι τεράστιες κόκκινες σημαίες, τα κόκκινα περιβραχιόνια, η πολιτική γραμμή για σοσιαλιστική επανάσταση.
    Η κομματική ηγεσία του ΚΚΕ απ’ τη Θεσσαλονίκη στέλνει στον Έβρο τον Αθηνόδωρο (Κατσαβουνίδη) να ξεκαθαρίσει την κατάσταση. Όπως και με τον Άρη Βελουχιώτη, η ηγεσία του ΚΚΕ θεωρούσε ότι οι «εξτρεμισμοί» εμπόδιζαν τη συνεργασία με τους δημοκράτες αστούς. Ο γραμματέας της Κ.Ο. Θεσσαλονίκης έδωσε ρητή εντολή στον Αθηνόδωρο: «να ξεδοντιάσει τον προβοκάτορα που τόσο άσκοπα ρίχνει κεφάλια και δίνει όπλα στους Γερμανούς και ντόπιους συνεργάτες τους να μας παρουσιάζουν σα σφάχτες του λαού».
    «Για δες τι μας κάνουν στον Έβρο αυτοί οι τυχοδιώκτες! Δες τι ζημιά φέρνουν στο κόμμα και στην υπόθεση του λαού! Ξεκινά αύριο κιόλας! Και μόλις φτάσεις στον Έβρο Αθηνόδωρε, να ξεδοντιάσεις αλύπητα αυτό το τέρας…». (σ.σ. Β. Κασάπης (Κρίτωνας), ΄ο.π., τομ. Β΄, σελ. 133).
    Μόλις φθάνει ο Αθηνόδωρος, σε συνεργασία με την τοπική κομματική οργάνωση αφοπλίζει και συλλαμβάνει τον Οδυσσέα, τον περνά από δίκη και επιβάλει την θανατική ποινή. Μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα του ΚΚΕ, ο Οδυσσέας φωνάζει: «Σύντροφοι, κάνετε γνωστό στο λαό ότι πεθαίνω ευχαριστημένος από το δίκαιο χέρι του κόμματος. Τη ζωή μου υποσχέθηκα να διαθέσω για το λαό και το Κόμμα και κράτησα την υπόσχεση μου και τον όρκο μου. Και αν έβλαψα, και όπως αποδείχτηκε έβλαψα το Κόμμα και την υπόθεση του λαού, δεν το έκανα θεληματικά, αλλά από λάθος μου. πεθαίνω σαν κομμουνιστής και όχι παραπονεμένος. Ζήτω το πρωτοπόρο κόμμα του λαού, το ΚΚΕ. Ζήτω η Σοσιαλιστική Επανάσταση!». (σ.σ. Β. Κασάπης (Κρίτωνας), ΄ο.π., τομ. Β΄, σελ. 129).
    Ο Οδυσσέας είχε εμπιστοσύνη στο Κόμμα. Όμως το Κόμμα δεν είχε εμπιστοσύνη σε ανθρώπους όπως ο Οδυσσέας. Τέτοια κομματικά μέλη, όπως και οι Τροτσκιστες, έπρεπε να εξοντωθούν γιατί αντιπροσώπευαν μια ταξική επαναστατική γραμμή που αντιστρεφόταν στους εθνικοπατριωτικούς στόχους της συντηρητικής σταλινικής γραφειοκρατίας. Η εκτέλεση μαχητών όπως ο Οδυσσέας ισοδυναμούσε με εκτέλεση της επαναστατικής σοσιαλιστικής προοπτικής. Αλλά η εκτέλεση τους διευκόλυνε τη συνεργασία με τους «δημοκράτες» ιμπεριαλιστές. Αμέσως μετά την εκτέλεση του Οδυσσέα ο Αθηνόδωρος με τον Κρίτωνα έγραψαν επιστολή στον επικεφαλής της OSS (προδρόμου της CIA) πληροφορώντας τον ότι «άλλαξε η ηγεσία, ότι άρχισε η εφαρμογή της εαμικής πολιτικής και του ζητούσαμε να επαναλάβουμε τη συνεργασία μας». (σ.σ. Β. Κασάπης (Κρίτωνας), ΄ο.π., τομ. Β΄, σελ. 136).
    Ίδια ήταν η επέμβαση της ηγεσίας του ΚΚΕ, χωρίς να φθάνει όμως στις εκτελέσεις, στην Καλαμπάκα, όπου η τοπική οργάνωση του ΚΚΕ είχε γεμίσει την πόλη με σφυροδρέπανα και κόκκινα συνθήματα και όχι ΕΑΜικά. Είχε, λέει, οργανώσει 600 μέλη του ΚΚΕ και μόνο 100 στο ΕΑΜ. Στη Λάρισα ο Κ. Καραγιώργης μαθαίνει στις αρχές Μαρτίου 1943 για την «κόκκινη δικτατορία» στην Καλαμπάκα, που υποτίθεται πως είχε επιβάλει η τοπική οργάνωση. Στέλνει ανθρώπους με εντολή του Πολιτικού Γραφείου να διαγράψουν και να ξαναφτιάξουν την οργάνωση. Με ικανοποίηση, ο Λαζ. Αρσενίου περιγράφει το αποτέλεσμα: “η κόκκινη δικτατορία” και ο “κομματικός αγώνας” ξεφτίζει, και στη θέση του προβάλλει πια ο εθνικός». (σ.σ. Λ. Αρσενίου, Η Θεσσαλία στην Αντίσταση, Λάρισα, γ’ έκδοση, σελ. 321).

    Κουτσουμπός, σελ. 92

    http://eek.gr/images/Stuff/Doc/E-Books/polemos-xorikon-th.koutsoumpos.pdf

    Μου αρέσει!

  5. Gander, ο κατάσκοπος που λάτρεψε την Κάρπαθο – Του Μανώλη Δημελλά

    Αναμφισβήτητα ο Καρπάθιος με τον σπουδαιότερο ρόλο στην ιστορία του 2ου παγκοσμίου πολέμου είναι ο Οθείτης Αλέξανδρος Γεωργιάδης.

    Alekkos ο Αμερικάνος, έτσι έμεινε γνωστός ο χαρισματικός, ο ταλαντούχος κατάσκοπος της O.S.S. (Office of Strategic Services), της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών, προδρόμου της CIA, που τον διάλεξαν για να βοηθήσει την αντίσταση στον Έβρο και να ανακόψει την τροφοδοσία των Γερμανών με τουρκικό χρώμιο, ένα μετάλλευμα απαραίτητο για την παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα. Είναι χαρακτηριστικά τα δεδομένα του 1943, τότε η Γερμανία είχε καταφέρει τη μεγαλύτερη δυνατή μεταφορά χρωμίου με 117 σιδηροδρομικές αποστολές και 1.250 φορτηγά να διασχίζουν τον Έβρο και να τραβούν στα Γερμανικά εργοστάσια.

    Σύμφωνα με απόρρητη έκθεση του τότε αμερικανού πρεσβευτή L. Steinhardt και του βρετανού ομολόγου του Sir G. Clerk από την Αγκυρα, η τροφοδοσία της Γερμανίας, με χρώμιο από την Τουρκία, θα μπορούσε να εμποδισθεί μόνο αν καταστρεφόταν με σαμποτάζ το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο της κοιλάδας του Εβρου. Σε αυτό συμφώνησε τον Ιανουάριο του 1943 και η Σοβιετική Ενωση (Hull Memoirs, vol. ΙΙ, p.p. 1371 – 1372).

    Η επίλεκτη και φανατική γερμανική μονάδα των Ες-Ες είχε καταφτάσει στο Σουφλί το Καλοκαίρι του 1943 για ενίσχυση της γερμανοαυστριακής «φρουράς» που ήταν ήδη στην περιοχή. Την Ανοιξη της ίδιας χρονιάς, χωρίς καθυστέρηση αρχίσει και η μαζική οργάνωση εργατών, αγροτών, βοσκών αλλά και επιστημόνων (γιατροί, νομικοί, εκπαιδευτικοί κ.ά.) στο αντάρτικο του νομού Έβρου. Το Αρχηγείο του 81ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, από την αρχή του απελευθερωτικού αγώνα είχε την έδρα του στα βουνά της Γκύμπρενας, μιας βουνοκορφής 8 χιλιόμετρα από το Σουφλί.

    Η επιλογή του Αλ. Γεωργιάδη να σταλεί με διπλωματικό διαβατήριο, μετά από συμφωνία της υπηρεσίας του με τη βασιλική κυβέρνηση Καΐρου, στην Αδριανούπολη έγινε, σύμφωνα με την ιστορικό και διευθύντρια του ιστορικού αρχείου του υπ. Εξωτερικών κα Φωτεινή Τομαή, γιατί ο Καρπάθιος διέθετε ένα βασικό προσόν, μα δεν ήταν άλλο από την ελληνική γλώσσα, που ήταν η μητρική, για τον χαρισματικό Αμερικάνο αξιωματικό.

    Επισήμως η ελληνική πρεσβεία στην Αγκυρα τον διαπίστευσε ως γραμματέα του προξενείου Αδριανουπόλεως. Οπως ανέφερε ο διευθυντής του προξενείου Γ. Καλούτσης, με τον οποίο ο Γεωργιάδης ήρθε πολλές φορές σε ρήξη, σε έγγραφό του προς τον έλληνα πρεσβευτή Π. Ραφαήλ στην Αγκυρα, «…ο διορισμός ούτος εγένετο ίνα διευκολυνθή η εγκατάστασις πράκτορος της ΟΣΣ πλησίον των τουρκικών συνόρων προς Ελλάδα και Βουλγαρίαν ίνα καταστή δυνατή εκ της επικαίρου εκείνης θέσεως, η οποία άλλως θα ήτο απρόσιτος εις αμερικανικήν υπηρεσίαν, δοθέντος ότι η Τουρκία δεν στέργει την ίδρυσιν νέων προξενείων εν Θράκη, η συλλογή πληροφοριών περί της εν Νομώ Εβρου και Βουλγαρία καταστάσεως!..».

    Έτσι το καλοκαίρι του 1943, έφτασε στην Αδριανούπολη ο Ελληνοαμερικανός Ταγματάρχης του OSS, Αλέκος Γεωργιάδης και ήρθε σε επαφή με τον Κρίτωνα (Βαγγέλης Κασάπης), τον διοικητή του 81ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Έπειτα από πολλές ώρες κουβέντας, αμοιβαίας αναγνώρισης και αποδοχής αποφασίζουν να συνεργαστούν.

    Ο Γεωργιάδης μπορούσε να διαχειριστεί εξίσου καλά τις επαφές με τους Αντάρτες, όπως και με τους προϊσταμένους του, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, πολύ σύντομα ξεκίνησε να στέλνει πολεμικά εφόδια και χρήματα.

    Ο Έβρος είναι ο βορειοανατολικότερος νομός της Ελλάδα και συνορεύει στις δύο του πλευρές με βουλγαρικὀ και τουρκικό έδαφος. Η αποστολή του καρπάθιου πράκτορα στην περιοχή τελικά έγινε αναπόσπαστο στοιχείο ενός ευρύτερου σχεδίου της OSS, στόχος ήταν να σαμποτάρουν δύο βασικές γέφυρες της σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει την Τουρκία με τη Θράκη και από εκεί την υπόλοιπη Ευρώπη.

    Ο Ελληνοαμερικάνος αξιωματικός της OSS έμοιαζε με τον ήρωα του Όμηρου, ένας άλλος Οδυσσέας που αντί για Ιθάκη είχε όνειρο την Κάρπαθο!

    Ο Alex γεννήθηκε στο χωριό Όθος της Καρπάθου στις 21 Μαρτίου 1898,

    γιος της Βαρβάρας και του Γιώργου. Αφού ολοκλήρωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και με τους Ιταλούς να καταλαμβάνουν τα Δωδεκάνησα, ο έφηβος Γεωργιάδης βρέθηκε στην Αθήνα να σπουδάζει στην εμπορική σχολή και από εκεί, το 1916, ταξίδεψε για την άλλη άκρη του Ατλαντικού. Νέα πατρίδα το Μπρίτζβιλλ του Πίτσμπουργκ, εκεί σπούδασε Ηλεκτρολογία, στο πανεπιστήμιο του Καρνέιγ. Δούλεψε στο αντικείμενο του, όμως ποτέ δεν παραμέλησε, ούτε και άφησε στη σκιά τον τόπο της καταγωγής του.

    Ενεργό μέλος του συλλόγου Οθειτών Όμηρος, μέλος της ΑΧΕΠΑ, επίσης μέλος του καθεδρικού ναού του Αγίου Νικολάου του Πίτσμπουργκ, μα και ιδρυτικό μέλος του Παγκαρπαθιακού Εκπαιδευτικού Συλλόγου Αμερικής (ΚΕΠΑ), όπως καταγράφεται στο πρώτο επίσημο πρακτικό, το 1928.

    Οι πληροφορίες φθάνουν σε εμάς από τον συγγραφέα, φίλο και συνεργάτη του Αλ. Γεωργιάδη σε θέματα των αποδήμων και της ΚΕΠΑ, Μιχάλη Π. Χιώτη και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει σε ένα απόσπασμα:

    ´´ Ο Γεωργιάδης απεύφευγε συστηματικά τα αξιώματα του Συλλόγου και ικανοποιείτο να εργάζεται κατά τρόπο αφανή, για το καλό του συνόλου. Καυτηρίαζε πάντοτε την αλαζονεία και τη διχόνοια και καλλιεργούσε την ομόνοια και την αγάπη στα μέλη της ΚΕΠΑ´´.

    Από το 1942 βρέθηκε να υπηρετεί στον Αμερικάνικο στρατό και στην υπηρεσία πληροφοριών OSS, ενώ για την πετυχημένη θητεία του βραβεύτηκε με τα μετάλια Legion of Merit και Bronze Star.

    Μετά την αποστολή στο Έβρο επέστρεψε στην Αμερική και το 1949 παντρεύτηκε την Μαρία Γκρατσιάνη και μαζί απέκτησαν δυο αγόρια.

    Ένα λαμπρό μυαλό, ένας ξεχωριστός Καρπάθιος που το χαρακτήριζε η ουσιαστική δράση, η ενσυναίσθηση και η διαρκή προσφορά μα ταυτόχρονα και η ταπεινότητα, μια αλάνθαστη συνταγή για τους πρωτοπόρους που προβλέπουν μέσα στο κοινό καλό την αληθινά θετική εξέλιξη της κοινωνίας.

    Οι πληροφορίες για τη δράση του, εκτός από τα αμερικάνικα αρχεία που άνοιξαν τα τελευταία χρόνια, φθάνουν σε εμάς από το μοναδικό βιβλίο ντοκουμέντο για το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης στον Έβρο, το δίτομο έργο του Βαγγέλη Κασάπη (του Κρίτωνα) με τίτλο: Στον κόρφο της Γκύμπρενας. Εκεί περιγράφει τον Αμερικάνο πράκτορα ο Παύλος Θ. Σούλης:

    «Ψηλός, σπαθάτος, φορούσε στρατιωτική στολή και οβάλ μυωπικά γυαλιά που πίσω από αυτά φαίνονταν δυο ανήσυχα μάτια. Μετρημένος στα λόγια, μιλούσε με ευθύτυτα και χωρίς επιφυλάξεις δίνοντας την εντύπωση ανθρώπου που πίστευε στα όσα έλεγε και ήταν αποφασισμένος να τα πραγματοποιήσει. Έκτοτε βλεπόμαστε τακτικά και τα λέγαμε. Μεγαλύτερος μου σε ηλικία ήξερε πιο πολλά από μένα. Για αυτό δε θέλησα να χάσω την ευκαιρία. Μου ήταν γνωστή η δράση του τα δυο χρόνια που έζησε το αντάρτικο του Έβρου, από τη γέννηση έως την άνδρωση του που σε αυτό ως ένα μεγάλο βαθμό συνέβαλε και ο ίδιος.Μπαινόβγαινε από την Τουρκία και αλώνιζε τα χωριά σε πλανόδιο τουρκόγυφτο καβάλα σε ξεσαμάρωτο γαϊδούρι.Συνεργαζόταν στενά με το αντάρτικο βοηθώντας με όλα τα μέσα που διέθετε ως που στο τέλος τα κατάφερε να μας ρίξουν οι Αμερικάνοι πρώτα 5μελη ομάδα Ελληνοαμερικάνων συνδέσμων και μετά οπλισμό. Χάρη σε αυτόν ο ΕΛΑΣ του Έβρου πρώτος σε όλη την Ελλάδα ξήλωσε τους ναζήδες».

    Οι τελευταίοι Γερμανοί έφυγαν απ’ όλον τον νομό Εβρου στις 4 Σεπτέμβρη του 1944 και έτσι έγινε ο πρώτος νομός της Ελλάδας που απελευθερώθηκε. Η περιοχή του Έβρου, που ο Γεωργιάδης κατάφερε να διεισδύσει, ήταν η μόνη αποστολή της Αμερικάνικης OSS στην κατεχόμενη Ελλάδα. Ο Alekkos φαίνεται μάλιστα να μισήθηκε όμως όσο κανένας άλλος από τους Βρετανούς. Και αυτό γιατί οι δολιοφθορές σε βάρος του Αξονα, που οργάνωσε και πραγματοποίησε το ΕΑΜ υπό την καθοδήγησή του, ήταν τόσο πετυχημένες που η περιοχή του Εβρου έγινε το πρώτο κομμάτι ελληνικής γης που απελευθερώθηκε και η υπόθεση εξόργισε την Εγγλέζικη Intelligence Service, της οποίας ο ρόλος αποδείχθηκε αρνητικός και διχαστικός.

    Με το κωδικό όνομα Gander (σημαίνει ενήλικη αρσενική χήνα) ο Καρπάθιος διευθυντής της OSS στην Ανδριανούπολη (Edirne) ήταν ένας από τους περισσότερο παραγωγικούς πράκτορες που έδρασαν στην Ελλάδα. Πότε μεταμφιεσμένος σε Γερμανό αξιωματικό και πότε σε τουρκόγυφτο περπατούσε ατέλειωτες ώρες μέσα στα βουνά και κατάφερε να αποκτήσει την εμπιστοσύνη των αγωνιστών, μα δεν σταμάτησε να προβάλει την καθαρή στάση και δράση τους.

    Ήταν απλά φίλος, λόγω συμφερόντων, με τον ΕΛΑΣ ή ακόμη ένας παθασμένος Έλληνας που πίστεψε και αγάπησε το κίνημα; Τόσο η αρθρογραφία του, υπέρ του αντάρτικου και του ΕΑΜ, από τις στήλες της εφημερίδας Λαική Φωνή της Θεσσαλονίκης, όσο και συνεχιζόμενη δράση του τα επόμενα χρόνια στην Αμερική, αποτελούν την καθαρή απόδειξη για την γνησιότητα και το ήθος του Καρπάθιου πράκτορα που πίστεψε και πάλεψε με νύχια και δόντια μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ.

    Ο ρόλος του Γεωργιάδη, όπως φαίνεται από τα δεκάδες έγγραφα, ήταν καταλυτικός για την έκβαση του πολέμου. Την 1η Μαρτίου έγραφε στην υπηρεσία του:

    Dear Young,

    Ι am sorry but my enthusiasm is too great due to new developments among the Antartes. You see Ι feel good because Ι played a part in it however small. Ι hope my enthusiasm will not be in vain.

    Αξίζει να αναφέρουμε μια ακόμη λεπτομέρεια από το άρθρο στην εφ. Βήμα της κας Φ. Τομαή: «Ανθρωποι της οικογενείας του λένε ότι σχεδίαζε να επιστρέψει στην Ελλάδα για να εκτελέσει τον δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλο, αλλά τον πρόλαβε ο αείμνηστος Αλ. Παναγούλης.

    Αδιασταύρωτες πληροφορίες αναφέρουν ότι κάποιοι από τους πράκτορες της OSS, με φιλελεύθερη παιδεία και αντίληψη, όπως ο Γεωργιάδης, γνώρισαν δύσκολη ζωή, ως και διώξεις στη ζοφερή περίοδο του μακαρθισμού».

    Από το τέλος της δεκαετίας του 1940 έως το τέλος της δεκαετίας του 1950, ήταν αρκετοί οι Αμερικάνοι που θεωρήθηκαν κομμουνιστές ή φιλικά προσκείμενοι στις αξίες του κομμουνισμού και κυνηγήθηκαν.

    Τον Σεπτέμβρη του 1978, σε ηλικία 80 ετών, ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης πέρασε στην ιστορία. Η άδολη αγάπη για το νησί του, την Κάρπαθο και η απίστευτη δράση του στο Έβρο συνοδεύουν για πάντα τη σκιά του σπουδαίου άντρα.

    Η περίπτωση του Καρπάθιου αποτελεί κάτι παραπάνω από φωτεινό πάραδειγμα ταπεινότητας, ήθους και ουσιαστικής δράσης στα πιο δύσκολα χρόνια του 20ου αιώνα.

    Πηγές

    Στον κόρφο της Γκύμπρενας, Κασάπης Βαγγέλης, Παπάζογλου 1977

    Αλέκος Γεωργιάδης, άρθρο του Μιχάλη Χιώτη στην Καρπαθιακή, Μάρτιος 1978

    Ο άνθρωπος που έβαλε τέλος στον πόλεμο, της Φωτεινής Τομαή στο Βήμα: http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=175922

    Η Κάρπαθος στο Β Παγκόσμιο πόλεμο, Μανώλης Κασσώτης, Αθήνα 2007

    http://www.rizospastis.gr/story.do?id=5840404

    http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2013/10/blog-post_1328.html

    http://sitalkisking.blogspot.gr/2015/11/blog-post_27.html

    http://voreasmagazin.blogspot.gr/2012/06/blog-post_30.html

    http://gkatzios.blogspot.com/2014/02/oss.html

    http://www.oldalexandroupoli.gr/2012/01/blog-post_2368.html

    Πηγή: http://verena.gr/content/gander-%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%82-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%BB%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%B5%CF%88%CE%B5-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CE%AC%CF%81%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CE%BB%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC

    Μου αρέσει!

  6. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
    Αλέξανδρος Γεωργιάδης: Ο Έλληνας που έβαλε τέλος στον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο
    Η θρυλική ιστορία ενός κατασκόπου και των γεγονότων που αποδυνάμωσαν τον άξονα στο τέλος του πολέμου.

    της Αργυρώς Μποζώνη | 04 Ιαν. 18 (13:57) | upd: 04 Ιαν. 18 (13:57)

    Μαζί με τις υπηρεσιακές εκδόσεις του ΥΠΕΞ που έχει συγγράψει ή επιμεληθεί, αυτό είναι το 38ο βιβλίο της Φωτεινής Τομαή. Μνήμες πολέμου ο τίτλος του βιβλίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εξάντας. Ήρωας του βιβλίου, ο άνθρωπος που έβαλε τέλος στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης που δεν είναι γνωστή η ιστορία του αλλά έχει θέση στην ιστορία, όπως λέει η συγγραφέας.

    Είναι ένα βιβλίο που τραβά μια κουρτίνα και αποκαλύπτει τι γινόταν στο δίκτυο των διπλών πρακτόρων, στις μυστικές υπηρεσίες πριν το τέλος του πολέμου, στο ρόλο των Βρετανών, μέσα από μια συγκινητική, σπουδαία ιστορία, και ένας Έλληνα, ωραίο, ριψοκίνδυνο, και γενναίο ο οποίος διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στο τέλος του Β΄ παγκοσμίου Πολέμου.

    Ποιος ήταν ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης;

    Ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης, γεννημένος στο Όθο της Καρπάθου, εγγονός του ιερέα του χωριού, γνωστού ως παπα-Σακέλη και γιος δασκάλου, βρέθηκε μετανάστης στην Αμερική όπου σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανολόγος στο Κάρνεγκι του Πίτσμπουργκ. Ήταν αυτός που εφηύρε τις λάμπες φθορίου.

    Πολιτογραφημένος και επίσημα Αμερικανός από το 1940, κατατάχτηκε στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, την OSS (Office of Strategic Services). Μετά πολύμηνη στρατιωτική εκπαίδευση, ανέλαβε δράση ως αξιωματικός Πληροφοριών (SI) στον Έβρο προετοιμάζοντας το έδαφος για πράξεις δολιοφθοράς των Συμμάχων κατά του Άξονα.

    Ευφυής και τολμηρός, δεν ολιγώρησε, όσες φορές κι αν χρειάστηκε να φτάσει στα άκρα, να ρισκάρει τη ζωή του προκειμένου να κάνει το καθήκον του απέναντι στις δυο του πατρίδες, όπως συνήθιζε να λέει, την Ελλάδα και την Αμερική. Πότε ντυμένος ζητιάνος πάνω σε γαϊδουράκι και πότε με τη στολή του αμερικανικού στρατού δεν δίσταζε ακόμα και ντυμένος Γερμανός αξιωματικός να μπαίνει στην κατεχόμενη Ελλάδα από την Αδριανούπολη κι από κει στη Βουλγαρία, συλλέγοντας πολύτιμες πληροφορίες για λογαριασμό των Συμμάχων και να μεταφέρει επισιτιστική βοήθεια, φάρμακα, ρουχισμό, χαρτί πολυγράφου και ό,τι άλλο ήταν χρήσιμο για την Αντίσταση στον Έβρο.

    Για τη δράση του, οι ντόπιοι τον λάτρεψαν. Τον φώναζαν «Αλέκος ο Αμερικάνος». Οι ελασίτες, πάλι, δεν έπαψαν να τον υποψιάζονται μέχρι τέλους. Ένα όμως είναι βέβαιο. Ότι χωρίς τον Γεωργιάδη οι Σύμμαχοι δεν θα κατάφερναν να αποκόψουν τις γέφυρες τροφοδοσίας του Άξονα με πρώτες ύλες που περνούσαν μέσω Έβρου από την Τουρκία με προορισμό το Βερολίνο και ο πόλεμος θα συνεχιζόταν, άγνωστο γιαπόσο.

    Ο Γεωργιάδης αποστρατεύτηκε με τον βαθμό του λοχαγού και για τη γενναιότητα και τις υπηρεσίες του βραβεύθηκε με τον Χάλκινο Αστέρα Ανδρείας από τον διοικητή της OSS, Στρατηγό Ντόνοβαν και τη Λεγεώνα της Τιμής του αμερικανικού στρατού.

    Πλήθος επίσημων αμερικανικών εγγράφων αναφέρονται με επαίνους στην εντιμότητά του, το ήθος, την τολμηρότητα και γενναιότητα που επέδειξε κατά την εκτέλεση της επικίνδυνης αποστολής του.

    Ο ίδιος, επιστρέφοντας στην Αμερική συνέχισε να βοηθάει και από εκεί τον ελληνικό λαό με την αποστολή θηλαστικών, πουλερικών και ζώων εργασίας που είχε στερήσει την Ελλάδα ο πόλεμος.

    Η άρνησή του να δουλέψει για τη CIA μετά το τέλος του πολέμου και η συνεργασία του βάσει οδηγιών που έφταναν από το Κάιρο με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ τον έφεραν στο μάτι του κυκλώνα όταν στην Αμερική μεσουρανούσε το άστρο του Μακάρθυ, με αποτέλεσμα να υποστεί πολλές ψυχολογικές και άλλες διώξεις.

    Στο Πίτσμπουργκ όπου συνέχισε να εργάζεται μετά τον πόλεμο παντρεύτηκε τη Μαρία Γκρατσιάνι, Αμερικανίδα δεύτερης γενιάς μεταναστών από την Ιταλία, με την οποία απέκτησε δυο γιους και μια κόρη που ζουν στην Αμερική.
    Παρέμεινε σε όλη του τη ζωή φλογερός Δωδεκανήσιος και λάτρης της πατρίδας του, της Καρπάθου. Ήταν μέλος της ΑΧΕΠΑ από την ίδρυσή της. Πέθανε από καρκίνο του προστάτη το 1976 στο Πίτσμπουργκ.

    Ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης αρνιόταν να κρατά σημειώσεις, και υπέφερε αληθινά στην εποχή του μακαρθισμού αλλά τελικά μετά από πίεση της γυναίκας του έγραψε κάποιες σημειώσεις στο τέλος της ζωής του, αυτές τις 113 σελίδες που υπάρχουν στο δεύτερο μέρος του βιβλίου.

    Η Φωτεινή Τομαή έμαθε την ιστορία του Αλέξανδρου Γεωργιάδη όταν η Αγγελική Λαΐου αν και βυζαντινολόγος επισκέφθηκε τα αρχεία της CIA στο Λέξιγκτον και ανακάλυψε την ιστορία του. Σε ένα συνέδριο στην Αμερική, αναρωτήθηκε αν το ελληνικό ΥΠΕΞ έχει κάτι από αυτά τα αρχεία. Την ίδια εποχή το ελληνικό ΥΠΕΞ απελευθέρωνε τα αρχεία του Β΄Παγκοσμίου πολέμου, έτσι βρέθηκαν έξι φάκελοι για τον Γεωργιάδη. Πρόκειται για μια αληθινή «Κιβωτό του Νώε» που περισώζει μνήμες και αποκαθιστά ιστορικά γεγονότα σε μια από τις πιο κομβικές σελίδες της ιστορίας.

    http://www.thetoc.gr/politismos/article/aleksandros-gewrgiadis-o-ellinas-pou-ebale-telos-ston-b-pagkosmio-polemo

    ΥΓ Το πρόσφατο βιβλίο για τον Α. Γεωργιάδης (με τις σημειώσεις που έγραψε στο τέλος της ζωής του, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ) άρχισα να το διαβάζω χθες και αναρτώ αυτήν την παρουσίαση.

    Μου αρέσει!

  7. TIME ON THE MOUNTAIN: THE OFFICE OF STRATEGIC SERVICES IN AXIS-OCCUPIED GREECE, 1943-1944 στη σελιδα 236: On 16 April 1944, the Turks received a firm warning, issued jointly by the governments of the United States and Great Britain, to ceasetrade with Germany in commodities “essential to the conduct of war” or risk the implementation of “blockade measures such as the two Governments have throughout the war applied for [sic] neutral countries.”396The Allies also proceeded to cut off Turkey from most of its imported oil.397As a result of this significant diplomatic and economic pressure, the Turkish government ceased all deliveries of chrome ore to Germany a mere four days later, on 20 April 1944

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s