1821

Η παρ’ ολίγον Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία 

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ-ΤΟΥ-ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥ

Στις αρχές του 1809 ο καπετάν – Θοδωράκης βρισκόταν στη Ζάκυνθο. Εκεί ήρθε και τον αντάμωσε, αυτοεξόριστος, ο Αλβανός φίλος του Αλή Φαρμάκης, που μόλις είχε ξεφύγει από τα νύχια του Βελή (γιου του Αλήπασα) ο οποίος εξουσίαζε τότε το Μωριά. Οι δυο φίλοι έκαναν διάφορα μεγαλεπήβολα σχέδια, με ένα και μοναδικό στόχο: να διώξουν από το Μωριά τους Οθωμανούς και τις δυνάμεις κατοχής του Βελή. Δε σχεδίαζαν στα κουτουρού, αλλά προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την πολιτική συγκυρία: Τότε στα Εφτάνησα κυριαρχούσαν οι Γάλλοι, εχθροί (την περίοδο εκείνη) του Αλή, πραγματικού κυρίαρχου της επικράτειας από την Ήπειρο ως το Μωριά. Αυτός ήταν το εμπόδιο στο δρόμο του Βοναπάρτη προς την Ανατολή. Οι δυο Μωραΐτες φίλοι άρχισαν να κουβεντιάζουν με τον Ντονζελώ, το νέο διοικητή των Επτανήσων – παλαιό επαναστάτη, το νυν στην υπηρεσία του Ναπολέοντα και της Γαλλίας.

Οι τρεις τους, μετά από τρία μερόνυχτα συζήτησης, κατέληξαν στο ακόλουθο σχέδιο, που το κατέγραψε ένας γραμματέας:

  • Θα έφτιαχναν ένα ελληνοαλβανικό κράτος, υπό την προστασία της Γαλλίας
  • Ο Ντονζελώ θα τους έδινε 500 Γάλλους πυροβολητές, ντυμένους με φουστανέλες
  • Θα τους έγινε ακόμα τις 5000 στρατιώτες των εφτανησιακών ταγμάτων
  • Θα στρατολογούσαν ακόμα 15000, από τον ντόπιο πληθυσμό.
  • Θα είχαν τα μέσα να στρατολογήσουν σε Αρβανιτιά, Ήπειρο και Ρούμελη
  • Θα γινόταν μεγάλη απόβαση στο Μωριά.
  • Θα διακήρυσσαν πως η ενέργεια στρεφόταν αποκλειστικά κατά των Βελή / Αλή και όχι κατά του Σουλτάνου, κάτι που θα υποστήριζε και ο Γάλλος πρεσβευτής στην Πόλη, για να αποφύγουν άμεση αντίδραση των Οθωμανών
  • Η κυβέρνηση του δυαδικού προτεκτοράτου θα ήταν δημοκρατική και στη σύνθεσή της μισοί χριστιανοί (Έλληνες) και μισοί μουσουλμάνοι (Αρβανίτες)
  • Θα επικρατούσε τέλεια ισοπολιτεία (οι βασικοί νόμοι ήταν έτοιμοι)
  • Η σημαία θα είχε σταυρό από τη μια μεριά και μισοφέγγαρο από την άλλη.

Μόλις ολοκλήρωσαν το σχέδιο, άρχισε αμέσως η υλοποίηση. Δημιουργήθηκε μυστική λέσχη, στην οποία συμμετείχε πολύς κόσμος – και πολλοί επίσημοι και δυνατοί της εποχής (Ρώμας, Κούφης, Φωσκάρδος, Πέτρος Μαυρομιχάλης, Τρουπάκης κ.α.)

Ο Κολοκοτρώνης κι ο Φαρμάκης ήθελαν να πάνε στο Παρίσι για να κουβεντιάσουν την υπόθεση με τον ίδιο το Ναπολέοντα, αλλά ο Ντονζελώ δεν τους άφησε, για να μην υπάρξει καθυστέρηση. Τους έστειλε στην Τσαμουριά για στρατολογία και, πράγματι, σε λίγο είχαν συγκεντρώσει 3000 οπλοφόρους στην Πάργα, οι οποίοι άρχισαν να προωθούνται στη Λευκάδα. Οι ετοιμασίες προχωρούσαν γοργά. Και τότε…

…πλάκωσαν οι Εγγλέζοι! Οι οποίοι, φυσικά, παρακολουθούσαν τα πάντα – και όταν είδαν πως οι Γάλλοι άνοιγαν δουλειές με (ανεξέλεγκτες) φούντες, κινήθηκαν αστραπιαία: Το Σεπτέμβρη του 1809 κατέπλευσε εγγλέζικη ναυτική μοίρα στη Ζάκυνθο και αποβίβασε 3000 στρατιώτες. Τις ίδιες μέρες έφτανε στη Λευκάδα ο καπετάν- Θοδωράκης, με εξακόσιους στρατολογημένους, έτοιμος για όλα, αλλά δε μπορούσε να γίνει τίποτα πια, γιατί οι Εγγλέζοι δεν είχαν καμιά διάθεση να αφήσουν να διαλυθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία, χωρίς να έχουν οι ίδιοι τον πρώτο λόγο στη μοιρασιά της.

Έτσι ναυάγησε το όνειρο των δυο φίλων, του καπετάν- Θοδωράκη και του Αλή Φαρμάκη, για την Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία. Η Ιστορία θα έδινε άλλες λύσεις…

Υστερόγραφο: Ο Φαρμάκης ήθελε να επιστρέψει στον αγαπημένο του Μωριά, αλλά οι Άγγλοι δεν το επέτρεπαν, για να μη δυσαρεστήσουν τον Αλή πασά. Τον άφησαν, όταν ήρθε στα τελευταία του. Επέστρεψε στον πύργο του, στου Λάλα – και σε λίγες μέρες πέθανε. Ο καπετάν – Θοδωράκης πέρασε τα επόμενα χρόνια στην υπηρεσία των Εγγλέζων, ελπίζοντας πως αυτοί θα λευτέρωναν το Μωριά. Ώσπου, κατάλαβε: «Είδα τότε πως ό,τι κάμομε θα το κάμομε μονάχοι και δεν έχουμε ελπίδα καμία από τους ξένους». Τότε, έφτασε στη Ζάκυνθο μια μυστική επαναστατική οργάνωση που λεγόταν Φιλική Εταιρεία.

Πηγή: Η παρ’ ολίγον Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

(από τα σχόλιά μου στην ανάρτηση της καλύβας)

Πάντως ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματα (γραμμένα στα 1839, αν δεν κάνω λάθος) υπαινίσσεται σαφώς οτι είχε κατά νου (αν επιτύγχανε το εγχείρημα του 1809) να το γυρίσει μετά «στο εθνικό», ρίχνοντας τους Αρβανίτες. Υποθέτω πως και ο Φαρμάκης κάτι ανάλογο θα είχε στο μυαλό του…

that’s politics!

 

To μίσος δεν υπάρχει ως όριο. Είναι βλακώδες να μισείς οποιονδήποτε άλλο λαό /πατρίδα. Το μόνο που δείχνεις έτσι είναι οτι δεν αγαπάς τη δική σου και δεν διαθέτεις αυτάρκεια – απλά είσαι φίλαθλος.

Κι αν χρειαστεί να χειριστείς πολιτικά (με την ευρύτερη έννοια, ακόμα και ένοπλα) μια υπόθεση της δικής σου πατρίδας, αυτό πρέπει να το κάνεις με Θουκυδίδεια ψυχραιμία. Ποτέ με μίσος – είναι και ο χειρότερος δυνατός σύμβουλος!

Τελικά, το όποιο όριο μας επιβάλλεται από τις συνθήκες και τη δυνατότητά μας να τις χειριζόμεστε. Ανάγκα – και θεοί πείθονται! Διότι, χωρίς «ανάγκα» όριο απλά δεν υφίσταται.

*

Γιάννη,

αυτό που λες είναι πιθανό, όπως είναι πιθανή και η δική μου υπόθεση. Την οποία βρίσκω πιο πειστική. Μη ξεχνάμε ότι είχε μεσολαβήσει, ήδη από το πρώτο νεο-ελληνικό Σύνταγμα (1822) ο ορισμός της «Ελληνικότητας» αυστηρά με βάση τη θρησκεία, άρα ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ διαχωρισμός των χριστιανών (Ελλήνων και Αρβανιτάδων) από τους μουσουλμάνους Αρβανίτες. Αλλά, πώς είναι δυνατόν να πίστευε κάτι τέτοιο ο Κολοκοτρώνης στα 1809, όταν λίγους μήνες νωρίτερα είχε παίξει το κεφάλι του κορώνα γράμματα για να υπερασπιστεί τον μουσουλμάνο Αρβανίτη φίλο του Αλή Φαρμάκη (με τον οποίο κατάστρωσε το σχέδιο της Ε/Α Ομοσπονδίας) απειλούμενο από τον επείσακτο στο Μωριά Βελή;

Τότε, ο Γέρος είχε ξεκάθαρο στόχο – κι αυτός ήταν η απαλλαγή του Μωριά από την Οθωμανική κυριαρχία. Οι ντόπιοι Αρβανίτες ΔΕΝ ήταν αντίπαλοι, αλλά πολύτιμοι σύμμαχοι, ενόψει αυτού του στόχου.

Ακόμα και τον καιρό που οι επαναστάτες πολιορκούσαν την Τριπολιτσά, στις συζητήσεις τους με τους ντόπιους (Αρβανίτες + γερλίσιους Τούρκους) αναφερόντουσαν στην προοπτική ενός ΚΟΙΝΟΥ, ελεύθερου από τον Σουλτάνο, κράτους, ακριβώς όπως το είχε οραματιστεί ο Ρήγας. Φυσικά, τα πράγματα πήραν διαφορετική τροπή, αλλά αυτό δε μπορούσε να είναι «δεδομένο» στα 1809!

*

Ο Κολοκοτρώνης ήταν περισσότερο ρεαλιστής, παρά καιροσκόπος. Αν έχω καταλάβει τον τρόπο που σκεφτόταν, δεν θα είχε το παραμικρό πρόβλημα με τη συνύπαρξη των μουσουλμάνων Αρβανιτών (ίσως και των γερλίσιων Τούρκων) σε ένα ελεύθερο κράτος, με ισοπολιτεία και ισονομία.

Αυτό προσπάθησε να κάνει στα 1809. Στα 1839, όταν έγραφε τα απομνημονεύματα, οι πολιτικές συνθήκες είχαν αλλάξει άρδην – και ο καπεταν Θοδωράκης είχε προσαρμοστεί σε αυτές.

Θυμίζω ότι και αυτός, όπως και η συμπεθέρα του η Μπουμπουλίνα, μιλούσαν τα αρβανίτικα με άνεση – σαν να ήταν η μητρική τους γλώσσα.

Όσο για τις αναφορές του στη θρησκεία, τι να πούμε; Ίσως είναι ο μόνος στη νεότερη ιστορία που αφορίστηκε ΔΥΟ φορές από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης: στα 1805 και στα 1821. Ακριβώς όμως επειδή ήταν εξαιρετικά ρεαλιστής, δεν παρέλειψε ποτέ να χρησιμοποιεί την (παγανιστική, κατά βάση) θρησκευτικότητα (των άλλων) για καθαρά ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ λόγους. Αμφιβάλλω ζωηρά αν ο ίδιος έδινε γρόσι τσακιστό για την ενσάρκωση, το προπατορικό αμάρτημα, την άμμωμο σύλληψη και τους άλλους ακρογωνιαίους λίθους της Ορθοδοξίας!

ΥΓ. Εξάλλου, οι αναφορές του ήταν σχεδόν αποκλειστικές στο «Θεό» – και κυρίως στην «Παναγία», όπως και όλων σχεδόν των συγχρόνων του λαϊκών ανθρώπων. Με το Χριστό ΔΕΝ είχε πάρε – δώσε!

Advertisements

2 thoughts on “Η παρ’ ολίγον Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία ”

  1. Ο Κολοκοτρώνης περιγράφει το τέλος του Αλή Φαρμάκη ως εξής:

    Ὁ Ἀλὴ Φαρμάκης εἶχε 40 χρόνους, μαυρουδερὸς καὶ κίτρινος καὶ δι᾿ αὐτὸ τὸν ἔλεγαν φαρμάκη, κοντότερός μου, λιανός, πολλὰ φρόνιμος, πιστός, σιωπηλός, θυμώδης. Ἀπέθανε εἰς τοῦ Λάλα, ἀρρώστησε στὴν Ζάκυνθο ἀπὸ λυσεντερία. Οἱ συγγενεῖς του ἔκαμαν νὰ τοῦ δοθεῖ ἡ ἄδεια τοῦ Ἀλῆ Φαρμάκη διὰ νὰ ἔλθει εἰς τοῦ Λάλα. Οἱ Ἄγγλοι ἔστειλαν ἕνα ἰατρὸν καὶ ἀφοῦ εἶδαν ὅτι ἀποθνήσκει, τότε τοῦ ἔδωσαν τὴν ἄδεια νὰ ἔβγει ἔξω εἰς τὸν Μορέα, διότι οἱ Ἄγγλοι, ὄντες φίλοι μὲ τὸν Ἀλὴ πασὰ, δὲν ἤθελαν νὰ δώσουν τὴν ἄδεια νὰ ὑπάγει εἰς τὸν Μορέα, διὰ νὰ μὴ δυσαρεστήσουν τὸν Ἀλὴ πασὰ. Ἀφοῦ ἔμαθα ὅτι ἀπέθανε, ἐβγῆκα εἰς τὸν Μορέα καὶ ἐπῆγα εἰς τοῦ Λάλα διὰ νὰ παρηγορήσω τὴν φαμιλιάν του.

    Μου αρέσει!

  2. Κολοκοτρώνης:

    Ὁ πάππος τοῦ Ἀλῆ Φαρμάκη καὶ ὁ πάππος ὁ ἐδικός μου, Γιάννης Κολοκοτρώνης, ἦσαν φίλοι καὶ ἀδελφοποιτοί. Ἐσκοτώθηκε ὁ παππούλης μου, ἐπέθανε καὶ ὁ παππούλης τοῦ Ἀλῆ Φαρμάκη καὶ ἔμεινε ἡ φιλία ἡ ἴδια εἰς τὸν πατέρα μου καὶ εἰς τὸν πατέρα τοῦ Ἀλῆ Φαρμάκη. Ὡς φίλοι πατρικοὶ ἐλάβαμεν καὶ ἡμεῖς ἀνταπόκριση , δὲν τὸν εἶχα ἰδεῖ προσωπικῶς. Ἐπιστηριζόμενος λοιπὸν εἰς τὴν φιλίαν μὲ ἔγραψε ἕνα γράμμα, μοῦ ἔλεγε: «Φίλε πατρικέ, ὁ Βελὴ Πασὰς ἑτοιμάζεται νὰ μὲ βαρέσει, καὶ ἂν εἶσαι φίλος νὰ ἔλθεις νὰ μὲ βοηθήσεις». Ὁ Ἀλὴ Φαρμάκης ἐπῆρε τὴν ἄδειαν νὰ ἰδεῖ τὰ χωριά του, ἕως ὅτου νὰ ἔλθει ὁ Κολοκοτρώνης, καθὼς ἔλεγε, καὶ ἔτζι ἐπῆρε μιὰ πενηνταριὰ χιλιάδες γρόσια καὶ ἐστείλαμε καΐκι καὶ ἦλθεν εἰς τὴν Ζάκυνθο. Ἐρχόμενος εἰς τὴν Ζάκυνθο, ἀπεφασίσαμεν νὰ ὑπάγομε εἰς τὸ Παρίσι διὰ νὰ εὕρομε τὸν Βοναπάρτε, καὶ ἐπήγαμε εἰς τοὺς Κορφούς, καὶ ὁ τότε γενικὸς διοικητὴς Δονζελὸτ μᾶς ἐμπόδισε, λέγοντάς μας, ὅτι: «Μείνετε ἐδῶ καὶ ἐγὼ γράφω καὶ θέλετε ἔχει ἀπόκρισιν, μόνον ἡμεῖς νὰ κάμομε τὸ σχέδιο ἕως ὅτου νὰ ἔλθει ἡ ἀπόκρισις τοῦ Αὐτοκράτορος». Τὸ σχέδιον ποὺ ἐκάμαμε μὲ τὸν Δονζελὸτ ἦτον τὸ ἀκόλουθο: Νὰ μᾶς δώσει 500 κανονιέρους μὲ φουστανέλες ἐνδυμένους, 5.000 Ἕλληνες ὁποὺ εὑρίσκοντο εἰς τὴν γαλλικὴν δούλευση. Καὶ μᾶς ἔδωσε γρόσια διὰ νὰ στρατολογήσομε εἰς τὴν Τζαμουριά, ὅπου ἦσαν ἐχθροὶ τοῦ Ἀλῆ πασᾶ. Ἐπεράσαμεν εἰς τὴν Τζαμουριά, καὶ ἐκάμαμε 3.000 μισθωτοὺς Τζάμηδες καὶ ἤλθαμε εἰς τὴν Πάργα, καὶ τοὺς ἐμβαρκάραμε διὰ τὴν Ἅγια Μαύρα. Ἡ σύναξις ἔμελλε νὰ γίνει εἰς τὴν Ἅγια Μαύρα καὶ Ζάκυνθον. Ἐπέρασα μὲ 600 εἰς τὴν Ἅγια Μαύρα. Τὸν αὐτὸν καιρόν, εἰς τὰς 9, ἤλθανε οἱ Ἄγγλοι εἰς τὴν Ζάκυνθο, ἔκαμαν τεσβάρκο καὶ ἐπερίλαβαν τὴν Ζάκυνθο, τοὺς δὲ Φραντζέζους τοὺς ἔστειλαν εἰς τοὺς Κορφούς (1), τοὺς δὲ Ἕλληνας ἕως 400 τοὺς ἔβαλαν εἰς τὰ καράβια ὡς πριζονιέρηδες (αἰχμαλώτους). Ἐπῆραν καὶ τὴν Κεφαλονιά, Θιάκι καὶ Τζηρίγο, καὶ ἔκαμαν τὸ ἴδιο. Ἔλαβε ἀπὸ τὸν ἀρχιστράτηγο τῶν Ἄγγλων, ὁποὺ ἦτον εἰς τὸ Παλέρμο, ὁ Γκενερὰλ ὁ Ὀσβὰλ διαταγὴ νὰ λάβει εἰς δούλευση ὅλους τοὺς Ἕλληνας, καὶ ἐπὶ κεφαλῆς ὁ Τζούρτζ, ὅστις ἦτον τότε ταγματάρχης. Ἡμεῖς, ἀφοῦ εἴδαμεν ὅτι ἦλθαν Ἄγγλοι εἰς τὰ νησιά, ἐγράψαμε στὴν Πάργα νὰ μὴν ἔλθουν πλέον στρατεύματα, διατὶ τὸ σχέδιο ἐχάλασε μὲ τὴν παρρησίαν τῶν Ἄγγλων. Τὸ σχέδιον ἦτον ὅτι ὅλα τὰ κάστρα τῆς Μεσσηνίας, τῆς Πάτρας, τῆς Μονεμβασίας, ἅμα ἐβγοῦμε, νὰ κηρυχθοῦν ὑπὲρ ἡμῶν. Καὶ ἦλθαν ὅλοι οἱ Τοῦρκοι καὶ Ρωμαῖοι οἱ σημαντικοὶ καὶ ὁμίλησαν εἰς τὴν Ζάκυνθο, νὰ κάμομε μιὰ κυβέρνηση, συνθεμένη ἀπὸ 12 Τούρκους καὶ 12 Ἕλληνας νὰ κυβερνοῦν τὸν λαόν. Οἱ Τοῦρκοι ἐπίσης νὰ καταδικάζονται καθὼς οἱ Ἕλληνες. Τοὺς νόμους τοὺς εἴχαμε ἐγγράφους εἰς τοὺς Κορφοὺς ἀπὸ τὸν Δονζελότ. Ἡ σημαία μας, ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τὸ φεγγάρι καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο τὸ Σταυρό, καὶ τὸ σχέδιό μας ἦτον, ἅμα ἐπατούσαμε τὸν Μορέα νὰ κάμομε ἀναφορὲς εἰς τὸν Σουλτάνο καὶ νὰ τοῦ λέγομεν, ὅτι: ἡμεῖς δὲν ἀποστατήσαμεν ἐναντίον σου, πλὴν ἐναντίον τοῦ τυράννου τοῦ Βελῆ πασᾶ, καὶ ὁ Δονζελὸτ ἠκούετο μὲ τὸν Σεμπαστιάνη, πρέσβην εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὥστε νὰ ἐμποδίσουν τὸν Σουλτάνο διὰ κάθε κίνημα. Ὁ μυστικὸς μου σκοπός, ἀφοῦ ἐμβαίναμε καὶ ἐπιάναμε ὅλα τὰ φρούρια, τότε τὸ ἐκάμναμε ἐθνικότερο καὶ ἐχαλούσαμε τοὺς Τούρκους. Αἱ περιστάσεις ἤθελαν μὲ ὁδηγήσει τί ἔμελλα νὰ κάμω. Εἰς τὸ σχέδιόν μας ἦτον ὅτι, ἂν μᾶς κάμει χρεία νὰ ἐβγάνομε ἕως 15.000 Ἑπτανησίους. Διὰ τρεῖς ἡμέρες καὶ νύκτες ἐγώ, ὁ Ἀλὴ Φαρμάκης καὶ ὁ Δονζελὸτ μὲ ἕνα γραμματικὸ ἐκάμαμε τὸ σχέδιο αὐτό, καὶ προετοιμάσαμεν ὅσα ἔμελλαν νὰ γίνουν.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s