Χούντα

Περί της χούντας

Στη φωτογραφία ο ναύαρχος Ν. Παππάς (πλοίαρχος τότε, του «ΒΕΛΟΣ»). Θεωρώ μεγάλη μου τιμή που τον συνάντησα στη Θεσσαλονίκη, στην παρουσίαση του βιβλίου του Κ. Γκορτζή.

Ο Δύων Ανατέλλων, σ’ ένα πολύ ενδιαφέρον ποστ:

http://opusdays.blogspot.com/2006/04/blog-post_114562716039739479.html

*

Στη συζήτηση εκείνη είχα πάρει μέρος κι εγώ, με το ακόλουθο τριπλό σχόλιο:

Θα ξεκινήσω το σύντομο (ελπίζω) σχόλιό μου, από την ακόλουθη φράση του οικοδεσπότη:

Και δεν θα μπορούσα να μην αναφέρω και εδώ, την για άλλη μια φορά προδοτική και επαίσχυντη στάση της εκκλησίας που με εξαίρεση ελάχιστους χαμηλόβαθμους ιεράρχες, όχι απλώς ανέχτηκε, αλλά συνεργάστηκε και πρωτοστάτησε στο όνειδος

Η αλήθεια είναι πως ουδείς υψηλόβαθμος ή χαμηλόβαθμος ιεράρχης ή ηγούμενος (πχ από το Άγιον Όρος) εξέφρασε την παραμικρή ενόχληση για τη χούντα (μοναδική εξαίρεση, ο παπα- Πυρουνάκης). Αντιθέτως, οι ιεράρχες επέδειξαν ιδιαίτερο ζήλο για τη στήριξη της «Επαναστάσεως» εκτρεπόμενοι ακόμα και σε αηδείς ύμνους προς «την επί Γης Δέσποινα» – την κυρα Γιώργαινα δηλαδή (αναλυτικά για όλα αυτά έχει γράψει ο ΙΟΣ της Ελευθεροτυπίας – υπάρχουν στο δικτυακό τους τόπο)

Ένα το κρατούμενο η Εκκλησία. Αλλά υπάρχουν κι άλλα: Ο στρατός, για παράδειγμα. Συνεργάστηκε / υποτάχτηκε η μεγάλη μάζα των αξιωματικών στη χούντα, ναι ή όχι; Κι αν δε λάβουμε στα σοβαρά υπόψη το «κίνημα» του Κοκού, μονάχα μια σοβαρή αντιχουντική ενέργεια εκδηλώθηκε μέσα από τις ένοπλες δυνάμεις, αυτή του Ναυτικού – που κορυφώθηκε με τις ενέργειες του «Βέλος».

Αυτό που έκαναν η Εκκλησία και οι Ένοπλες Δυνάμεις (συνεργασία / υποταγή) το έκαναν και πολλοί ακόμα: Η Δικαιοσύνη, η Ακαδημία Αθηνών, τα Πανεπιστήμια. Ανάμεσα στους δικαστικούς, τους ακαδημαϊκούς και τους πανεπιστημιακούς της εποχής υπήρξαν ορισμένοι (ελάχιστοι) που διακινδύνευσαν τη θέση τους – και πολλά ακόμα – αντιτιθέμενοι στη χούντα. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία τους είτε συνεργάστηκε ευχαρίστως, είτε υποτάχτηκε, χωρίς πολλά πολλά.

Συνολικά η κρατική μηχανή, με τη στενή και την ευρεία έννοια, έπεσε σαν ώριμο φρούτο στην αγκαλιά της χούντας. Από τον ΟΠΑΠ μέχρι τα νοσοκομεία και από τη ΔΕΗ ως τα Υπουργεία, ουσιαστικά η χούντα δεν αντιμετώπισε κανένα σοβαρό πρόβλημα με το κράτος, ούτε με τους κοινωνικούς θεσμούς. Ήταν πολύ φυσικό, γιατί σε επίπεδο εξουσίας (έκφραση της οποίας είναι οι κρατικές /κοινωνικές δομές) η χούντα δεν υπήρξε ΤΟΜΗ, αλλά ΣΥΝΕΧΕΙΑ του μετεμφυλιακού status quo.

Αν αυτό ακούγεται περίεργο, σκεφτείτε πότε απολύθηκαν οι τελευταίοι κρατούμενοι του εμφυλίου. Πότε καταργήθηκαν οι παρακολουθήσεις /το φακέλωμα / τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων / η παντοδυναμία της χωροφυλακής στην ύπαιθρο / πότε νομιμοποιήθηκε το ΚΚΕ / πότε επέστρεψε η μεγάλη μάζα των πολιτικών προσφύγων κλπ. Ο εμφύλιος ΣΥΝΕΧΙΖΟΤΑΝ (μονομερώς) όταν ήρθε η χούντα – και τα βρήκε όλα όσα της χρειαζόντουσαν έτοιμα!

*

Μια ενδιαφέρουσα παράμετρος έχει να κάνει με το πολιτικό προσωπικό της εποχής – αν ληφθεί υπόψη ότι ο Κ. Καραμανλής (η μοναδική πολιτική προσωπικότητα με σχετικό κύρος) βρισκόταν εκτός Ελλάδος. Παπανδρέου και Υιός, Κανελλόπουλος, ο εσμός των αποστατών με επικεφαλής τον Μητσοτάκη… Με λίγα λόγια ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ από δαύτους με πραγματικό (δηλ. μη πελατειακό) λαϊκό έρεισμα. Και πάνω απ’ όλους αυτούς ο θλιβερός «ανώτατος άρχων», ο Κοκός, ο οποίος ΥΠΕΓΡΑΨΕ το βασιλικό διάταγμα για τη σύσταση της πρώτης χουντικής κυβέρνησης – αντί να πει ορθά κοφτά στον Παττακό να βάλει το στυλογράφο εκεί που ήξερε!

Με άλλα λόγια, σε πολιτικό επίπεδο η χούντα έπαιζε χωρίς αντίπαλο, στο γήπεδό της, το γήπεδο του μετεμφυλιακού κράτους / θεσμών / πολιτικής (για την αριστερά, παρακάτω). Ο «κεντρώος» – δηλαδή ο ψηφοφόρος του Παπανδρέου, δηλαδή ο παλιός ΕΑΜίτης που δεν είχε ξεμπλέξει ακόμα καλά καλά με την Ασφάλεια, μια σκασίλα είχε να ξαναβάλει το κεφάλι του στο ντορβά- για χάρη τίνος; Η χούντα ήταν, σε στρατηγικό επίπεδο, η συνέχεια της ίδιας πολιτικής, με άλλα μέσα. Και η πολιτική (αντικομμουνισμός / κυριαρχία ΗΠΑ κλπ) ήταν δεδομένη για όλους. Με την πάροδο των ετών άλλαξαν κάποια δεδομένα, αλλά εδώ μιλάμε πάντοτε για το 1967.

*

Ας ξεκινήσω το δεύτερο σχόλιό μου και πάλι με ένα απόσπασμα (από σχόλιο) του οικοδεσπότη:

Να το πούμε απλά και καθαρά. Η χούντα των συνταγματαρχών που στην πραγματικότητα πρόλαβε αυτή των Στρατηγών πρόλαβε τις εκλογές από τις οποίες θα προέκυπτε σύμφωνα με όλα τα στοιχεία, Κεντροαριστερά, με κυβέρνηση μη ελεγχόμενη από την Ουάσιγκτον

Η αλήθεια είναι η ακριβώς αντίστροφη: η χούντα μπόρεσε να επιβληθεί επειδή δεν υπήρχε καμιά πιθανότητα «κεντροαριστεράς». Επειδή αυτό ακούγεται μάλλον τραβηγμένο, σπεύδω να εξηγηθώ.

Με τη λήξη του εμφυλίου, το ΚΚΕ επέλεξε την τακτική «το όπλο παρά πόδα». Όσο περνούσαν τα χρόνια, αυτό μετατρεπόταν στην πολιτική «καμιά συνεργασία με τον ταξικό εχθρό» – του Κέντρου συμπεριλαμβανομένου. Η τακτική αυτή ακολουθήθηκε με μεγάλη συνέπεια από την ηγεσία (που βρισκόταν στο εξωτερικό) αλλά δημιούργησε μεγάλες εσωτερικές τριβές στην αριστερά. Λέγεται (από ιστορικούς, όπως ο Γ. Μαργαρίτης) ότι η αποκήρυξη Πλουμπίδη οφείλεται στο γεγονός ότι ο τελευταίος άφηνε κάποια περιθώρια για συνεργασία με το Κέντρο.

Από την άλλη μεριά, οι καταδιωκόμενοι επαρχιώτες του ΕΑΜ κατέφυγαν στα μεγάλα αστικά κέντρα (κυρίως στην Αθήνα) και επειδή δεν υπήρχε καμιά άλλη δυνατότητα εργασίας, δούλεψαν στο κύκλωμα της οικοδομής – την “ατμομηχανή της ανάπτυξης” εκείνη την περίοδο. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 πολλοί απ’ αυτούς (και μάλλον οι πιο…  δραστήριοι τέως ΕΑΜίτες) είχαν ήδη γίνει εργολάβοι, παρέμεναν de facto ακροατήριο του ΚΚΕ, αλλά ψήφιζαν μαζικά Ένωση Κέντρου, δηλαδή Παπανδρέου (με μία και μόνη εξαίρεση, όταν η ΕΔΑ αναδείχτηκε αξιωματική αντιπολίτευση).

Να μην ξεχνάμε και τις μεγάλες μάζες των τέως ταγματασφαλιτών, των ανταρτόπληκτων, των παραδοσιακών βασιλικών κλπ, οι οποίοι δεν ήταν μεν απόλυτη πλειοψηφία, αλλά αποτελούσαν ένα σημαντικότατο τμήμα του ελληνικού λαού. Γι’ αυτούς η χούντα (την οποία υποστήριξε έμπρακτα και ο βασιλιάς) δεν ήταν κάτι υποχρεωτικά κακό – για να μην πούμε πως βρισκόταν μέσα στην πολιτική τους «κουλτούρα».

Αυτός είναι και ο (πρακτικός) λόγος που δεν αντέδρασε κανένας στις 21.4.1967. Οι λίγοι, έτσι κι αλλιώς, πιστοί του ΚΚΕ συνελήφθησαν αμέσως. Οι πολλοί (τέως του ΕΑΜ, ψηφοφόροι του Κέντρου) δεν είχαν ούτε την πολιτική βούληση, ούτε καμιά οργάνωση (οι πελατειακές σχέσεις με τους βουλευτές του Κέντρου δεν ήταν βέβαια οργάνωση) αλλά είχαν ξεκάθαρο το πολιτικό πλαίσιο: η Ελλάδα, ακόμα κι αν είχε πρωθυπουργό τον Παπανδρέου, ήταν: α. αμερικάνική αποικία, β. αντικομμουνιστική αποικία και γ. αποικία που τη διοικούσε το βαθύ κράτος (και παρακράτος) με επικεφαλής το Παλάτι. Επιπλέον, το 1967 απείχε από το 1949 μόλις δεκαοχτώ χρόνια…

Μοιάζει λοιπόν αφελής η απορία που διατυπώνεται «μα που ήταν οι οικοδόμοι;» (το έγραψε ο Νίκος Δήμου, στο δικό του επετειακό ποστ). Οι «οικοδόμοι» είχαν ακόμα στο πετσί τους τις διώξεις από το ’45 και μετά, προερχόντουσαν από μια τρομερή ήττα (συντριβή, για την ακρίβεια) και προσπαθούσαν για την κοινωνική τους ενσωμάτωση. Αν άκουγαν όμως από τους σεπτούς φορείς της αστικής τάξης (για την ακρίβεια, τους απογόνους των κοτσαμπάσηδων, τους οικονομικούς δωσίλογους της κατοχής και άλλους παρόμοιους που παρίσταναν την αστική τάξη) δηλαδή τις ηγέτιδες δυνάμεις της κοινωνίας (πανεπιστημιακούς, οικονομική ελίτ, διοικούσα Εκκλησία, βουλευτές – πολιτευτές κλπ) ένα ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ θα κατέβαιναν στους δρόμους. Όπως το είχαν κάνει για την Κύπρο και για την προάσπιση της δημοκρατικής νομιμότητας (Ιουλιανά) λίγα μόλις χρόνια νωρίτερα – ανταποκρινόμενοι στις προσκλήσεις Κεντρώων ή και Δεξιών πολιτικών.

Είναι ντροπή να αποδίδεται ο ψόγος της μη αντίδρασης στην επιβολή της χούντας στους αγρότες και στους «οικοδόμους». Αλλωνών ήταν η πρώτη και κύρια ευθύνη – και δεν ανταποκρίθηκαν, όπως δεν είχαν ανταποκριθεί (επαρκώς, τουλάχιστον) και στην Κατοχή.

Και βέβαια είναι λάθος να γίνεται λόγος για «κεντροαριστερά» στα 1967.

*

Ο οικοδεσπότης δίνει χαρακτηριστικά παραδείγματα παραγωγής πολιτισμού, τα χρόνια πριν τη χούντα (Μίκης, Ρίτσος, Επιτάφιος, Χατζιδάκις, μπουάτ, Μαυρουδής κλπ) και καταλήγει:

Το τι έγινε στην Ελλάδα από το 58 περίπου μέχρι το φονικό του 67 , είναι κάτι που αν το συλλάβει κανείς θα ζαλιστεί

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, δεν είναι ακριβώς έτσι. Σε πολλές ακόμα χρονικές περιόδους του εικοστού αιώνα ως το 1967 (και σχεδόν πάντοτε σε δύσκολες ή τραγικές πολιτικές ή εθνικές συνθήκες) παρατηρήθηκαν ανάλογες εξάρσεις και επιτεύγματα. (Ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι, μεγάλη ποίηση και λογοτεχνία, «γενιά του ‘30» κλπ). Οι Θεοδωράκης – Χατζιδάκις υπήρξαν πράγματι οι κορυφαίοι της δεκαετίας του ’60 – αλλά παρέμειναν κορυφαίοι και στις επόμενες δεκαετίες, μετά τη χούντα.

Εδώ, νομίζω, βρίσκεται ο κόμπος: με την πτώση της χούντας απελευθερώθηκε μια τεράστια δυναμική – μεταξύ των άλλων και στο πεδίο του πολιτισμού. Μεγάλο μέρος της εξατμίστηκε, αλλά πολλά πράγματα έμειναν και σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα (πχ η εμπέδωση της θεσμικής τάξης στο πολίτευμα αλλά και η αναγνώριση της αξίας της λαϊκής μουσικής). Το εκκρεμές κινήθηκε αποφασιστικά προς την άλλη πλευρά, την αντιδιαμετρική της χούντας. Το ότι δεν έμεινε εκεί, αλλά ισορρόπησε κάπου στη μέση, ήταν μάλλον φυσιολογική εξέλιξη.

Ήδη οι δυνατότητες στο πεδίο του πολιτισμού είναι (θεωρητικά) απεριόριστες. Καμιά σχέση με τη θλιβερή περίοδο της χούντας ή την επίσης θλιβερή περίοδο ΠΡΙΝ τη χούντα, όπου τα πάντα καθοριζόντουσαν από καθεστωτικές (δεξιές) ή κομματικές (αριστερές) νόρμες.

Η χούντα έφερε πολλά πράγματα «πίσω» αλλά λειτούργησε και ως καταλύτης για την απελευθέρωση της ελληνικής κοινωνίας από παραδοσιακούς της καταναγκασμούς (το «πατρίς θρησκεία οικογένεια» είναι ένας μονάχα από τους καταναγκασμούς που χρεοκόπησαν). Νομίζω ότι είναι λάθος να αποδίδουμε υστερήσεις /παθολογίες / φτήνιες του σήμερα αποκλειστικά στην περίοδο της χούντας – ιδιαίτερα στον τομέα του πολιτισμού.

Πηγή: Περί της χούντας | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Advertisements

36 σκέψεις σχετικά με το “Περί της χούντας”

  1. (Από την ανάρτηση της καλύβας)

    ο θείος Ισίδωρος:

    Τσίκι τσίκι
    Τσίκι τσίκι
    Φαγαμε και το κατσικι

    Ανηψιε καλα τους τα λες για τη χουντα και τα ρεστα. Να προσθεσω και γω δυο κουβεντες. Δεν πρεπει να ξεχναμε μεσα σε τι συνθηκες επιβληθηκε η χουντα. Σε διεθνες επιπεδο υπηρχε ο ψυχρος πολεμος, τα δυο στρατοπεδα, το δυτικο και το ανατολικο. Η Αμερικη σαν ηγετιδα δυναμη του δυτικου κοσμου καιγοταν ο κωλος της να ελεγχει την κατασταση με τον ενα ή τον αλλο τροπο. Οπου δεν μπορουσε να την ελεγξει μεσα απο δημοκρατικα καθεστωτα και δεν ειχε αλλη επιλογη κοτσάριζε και μια χουντα.

    Ωστοσο δεν ηταν η πρωτη της επιλογη αυτη συν το οτι της δημιουργουσε και αλλα προβληματα. Εχει σημασια ομως να δουμε σε ποιες κοινωνιες μπορουσε να επιβαλει χουντες. Εκεινη την εποχη στην δυτικη Ευρωπη διχτατορικα καθεστωτα υπηρχαν στην Ισπανια (γνωστες ιστορικες συνθηκες που την επεβαλαν), την Πορτογαλια (επισης) και την Ελλαδα. Θελω να πω οτι για να επιβληθει (σταθει) μια χουντα εκτος απο τις συνθηκες προαπαιτειται και μια κοινωνια που τη….«σηκωνει».

    Ειναι μεγαλη κουβεντα αν αναλυσουμε την ιδιοσυστασια και την παθογενεια της Ελληνικης κοινωνιας. Θα πρεπει να ξεκινησουμε τι εγινε απο την αναγεννηση και μετα στην Ευρωπη, να παμε στο διαφωτισμο ,τη Γαλικη επανασταση, την βιομηχανικη επανασταση,το πως διαμορφωθηκε η αστικη ταξη, στη χωρα αυτη, το ρολο αυτου του μπουρδελου που λεγεται παπαδαριο, ποια ηταν τα χαρακτηριστικα στοιχεια της αριστερας και μετα να πιασουμε την προσφατη ιστορια (εμφυλιος και μετα). Μεγαλη κουβεντα.

    Εγω παντως αρνουμαι να δω το θεμα συναισθηματικα και στειρα αντιαμερικανικα οπως το αντιλαμβανεται ο «μεσος» δημοκρατης. Στεκομαι στην ιδιοσυστασια αυτης της κοινωνιας, στα ποιοτικα της χαρακτηριστικα, στην ιστορικότητά της και στην δημοκρατικη της συνειδηση. Παντα υπηρχε προβλημα σ΄ολα αυτα και εξακολουθει να υπαρχει μεχρι σημερα αφου δεν θητευσε στις προηγουημενες ιστορικες φασεις μαζυ με την Ευρωπη. Βιωματικα σου αναφερω οτι η χουντα στην Ελλαδα, δεν ηταν τοσο σκληρη ωστε να μπορει να καμψει την οποια αντισταση θα προβαλετο απο την κοινωνια και τους φορεις της. Μια κοινωνια με ανεπτυγμενη δημοκρατικη συνειδηση θα της γαμουσε τη μητερα. Υπηρχε βεβαια το παρακρατος της δεξιας οπως πολυ σωστα ανεφερες στα σχολια σου, υπηρχε η κουραση του ενεργου δημοκρατικου πληθισμου και η απογοητευση του αριστερου κοσμου απο την ητα, ομως ο πληθισμος στο συνολο του βολευτικε.

    Ποτε δεν ειχε αυτη η κοινωνια ανεπτυγμενη δημοκρατικη συνειδηση, ουτε και σημερα, ποτε δεν παρηγαγε ιδεες μονο τις καταναλωνε, οπως κανει και σημερα που παραδωθηκε στην μεγαλη της πλειονοτητα, χωρις ιχνος αντιστασης, στην υποκουλτουρα και την εκκλησια, αυτον τον διαχρονικο βοθρο που ξαναξεχυλισε στις μερες μας και μας εχουνε πνιξει τα σκατα.

    Ομως ας αφησουμε τους φτηνους Αντιαμερικανισμους (στην διεθνη πολιτικη δεν χωρανε συναισθηματισμοι) και ας συζητησουμε για την παθογενεια της ιδιας της Ελληνικης κοινωνιας. Ας συζητησουμε για τις συνεπειες της «θεολογιας της αριστερας», για τις ευθυνες της τοτε και σημερα, η χρεοκοπια της δεν την αθωωνει (ο τεθνικος ΔΕΝ δεδικαιωται).

    Το ποσο γελοια ηταν η χουντα σαν καθεστως καταδικνυει ακριβως αυτο, το ποσο σαθρη και γελοια ειναι η ιδια η κοινωνια στην οποια επεβληθη. Η μονη, υποτυποδως σοβαρη, κινηση που πηγε να γινει ηταν με το Ναυτικο και αυτη εντελως αυθορμητα και ακαθοδηγητα μονο και μονο απο καποιους αξιωματικους και πεντε στρακαστρουκες που πεσανε ολες κι ολες. Αλλα το θεμα δεν ειναι η ενοπλη αντισταση, ειναι η πολιτικη και κοινωνικη αντισταση που δεν υπηρξε.

    Μου αρέσει!

  2. Απριλίου 18, 2010 στις 1:05 πμ
    Πάνος

    Από τα πολλά ονόματα που αναφέρονται, θα ήθελα να σταθώ στον Παναγιώτη Καννελόπουλο: η δήλωση που του αποδίδεται (Μακρόνησος=Παρθενών) είναι μάλλον κατασκευασμένη – και κατοχυρώθηκε δια της επαναλήψεως…

    Ο Π. Καννελόπουλος δεν ήταν αμελητέα προσωπικότητα. Μαχητής στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, πραγματικός αντιστασιακός, από τους λίγους σοβαρούς πολιτικούς που αναδείχτηκαν κατά τη δεκαετία του ’40. Δεν είχε, ωστόσο, πολιτικό εκτόπισμα. Ειδικά σε μια ΕΡΕ, όπου κυριαρχούσε ο Κ. Καραμανλής.

    Στη μεταπολίτευση ήταν ένας από τους «Νέστορες» της Βουλής, μέχρι που τον καθάρισε ο Μητσοτάκης.

    Μου αρέσει!

  3. Η πρώτη επέτειος του πραξικοπήματος γιορτάστηκε «δόξη και τιμή» με ειδική φιέστα στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Ήταν εκεί όλοι οι προσκυνημένοι καλλιτέχνες πρώτης, δεύτερης και τρίτης γραμμής που (όσοι θυμούνται) προκαλούσαν θλίψη στην κοινή, αντιδικτατορική, γνώμη. Δεν βλάπτει να θυμόμαστε (αντιθέτως, βλάπτει να ξεχνάμε) και να σημειώσουμε πως τίποτα δεν τους δικαιολογεί, ούτε αν φοβήθηκαν, ούτε αν εκβιάστηκαν, ούτε φυσικά αν τους άρεσε να γλείφουν τους ισχυρούς:
    Παρουσιαστής του προγράμματος ο πολύς Γιώργος Οικονομίδης.
    Διευθυντές της ορχήστρας του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας οι κ.κ. Γιώργος Κατσαρός, Κώστας Κλάβας, Τάκης Αθηναίος, Τάκης Μωράκης και Ανδρέας Χατζηαποστόλου.
    Τραγουδιστές και ηθοποιοί που έπαιξαν σε εθνικοχουντικά σκετς: Ρένα Βλαχοπούλου, Φώτης Δήμας, Μαρινέλλα, Γιάννης Βογιατζής, Κώστα Βουτσάς, Γιάννης Πουλόπουλος, Νινή Τζάνετ, Νίκος Σταυρίδης, Ντίνος Ηλιόπουλος, Σώτος Παναγόπουλος, Τρίο Γκρέκο, Νάντια Κωνσταντοπούλου, Ρένα Ντορ, Τζένη Βάνου, Σταμάτης Κόκοτας, Βίκυ Μοσχολιού, Τώνης Μαρούδας, Γιώργος Ζαμπέτας και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης με το γνωστό… Βατερλό του.

    (Από το «ποντίκι», 2007, μέσω afmarx)

    Μου αρέσει!

  4. Απριλίου 21, 2011 στις 1:26 πμ
    sissa ben dahir

    Περί του ύμνου της επαναστάσεως.
    Ο Ιός στην αντίστοιχη επέτειο του 1997 έγραψε:
    ….Στη διάρκεια της πρώτης μεγάλης δίκης της ισχυρότερης αντιστασιακής οργάνωσης της εποχής, του ΠΑΜ, είδε το φώς της δημοσιότητας ένα σημείωμα του Μίκη Θεοδωράκη, γραμμένο τον Ιούλιο του ’67, προς τον Γρ. Μπιθικώτση. Κανείς δεν ξέρει πώς έπεσε στα χέρια των χαφιέδων του καθεστώτος. Οι ανακριτές του Μίκη στη Μπουμπουλίνας, μερικές βδομάδες αργότερα, του είπαν για ένα «δικό τους» γκαρσόνι του μαγαζιού που τραγουδούσε ο Μπιθικώτσης. Το θέμα του ήταν η στάση του δημοφιλούς τραγουδιστή έναντι των πραξικοπηματιών.
    Από τον «Ελεύθερο Κόσμο» (16.11.1967), όπου και εντοπίσαμε την επιστολή, αντιγράφουμε: «Γρηγόρη. Διάβασα με κατάπληξη ότι πρόκειται να τραγουδήσεις στα «Δειλινά» τον «Υμνο της Επαναστάσεως». Νομίζω ότι είσαι αρκετά μεγάλος για να καταλαβαίνεις τί πρόκειται να κάνεις. Πόσες ευθύνες επωμίζεσαι και σε τι σοβαρούς κινδύνους μπαίνεις. Κάθησε σπίτι σου με αξιοπρέπεια. Μη γκρεμίζεις με μια κλωτσιά αυτό που χτίσαμε μαζί τόσα χρόνια. Μην ακούς τους κερδοσκόπους και τους προσκυνημένους. Μη ρίχνεις στο βούρκο το όνομά σου και το όνομα των παιδιών σου, που σε λίγο θα ντρέπωνται για σένα. Κάνε τον άρρωστο. Φύγε για το εξωτερικό. Εκεί μπορείς ν’ αρχίσεις μια καινούργια καριέρα. Η Μελίνα σε περιμένει.
    Γιατί αν εσύ ο Μπιθικώτσης, το πρωτοπαλλήκαρο του Θεοδωράκη, γίνεις επίσημος τραγουδιστής της Δικτατορίας τραγουδώντας αυτό το άθλιο κατασκεύασμα θα πρέπει να ξέρεις ότι θα γίνεις ο πιο αχάριστος και τιποτένιος προδότης που γέννησε ο Λαός μας. Στο όνομα της φιλίας μας και για χάρη της γυναίκας σου, των παιδιών σου και όλων των αμέτρητων φίλων μας, σε ικετεύω να μ’ ακούσεις για τελευταία φορά. Μετά την Πέμπτη θα είναι αργά. Πάρα πολύ αργά. (Υπογραφή Μίκης Θεοδωράκης) Αθήναι, Ιούλιος 1967″…..
    Στην 1η επέτειο της εθνοσωτηρίου το 1968, ο σερ τραγούδησε μαζί με άλλους στο καλιμάρμαρο.

    Μου αρέσει!

  5. Απριλίου 21, 2012 στις 7:56 μμ
    Κωστής Γκορτζής

    Επειδή θεωρώ πολύ εύστοχη (και αποδέχομαι δια βίου) την Κύρκειο ρήση «το χτεσινό εισητήριο δεν ισχύει για το σημερινό δρομολόγιο του λεωφορείου», αποφεύγω συστηματικά να εμπλέκομαι στις συζητήσεις-αναλύσεις επί του θέματος του κυρίου κειμένου γιατί τα προσωπικά βιώματα του καθενός καθιστούν υποκειμενικές τις απόψεις.
    Π.χ. ο φίλτατος καπταν Ζέππος, από την προσωπική εμπειρία του κατά τη θητεία του στη Σούδα, έχει την πεποίθηση ότι οι περισσότεροι αξιωματικοί του Ναυτικού υποστήριξαν τη χούντα. Δεν ξέρω πόσους (αριθμητικά) συνάντησε κατά τη θητεία του στη Σούδα αλλά το ποσοστό των διαχρονικά υπηρετούντων εκεί είναι ελάχιστο ως προς το σύνολο με την πλειονότητα να υπηρετεί στα πλοία του Στόλου.
    Αυτό που με ενοχλεί, όμως, ως ένστολο (και όχι ως …αντιστασιακό) είναι ο στερεοτυπικός διαχωρισμός Λαού-Ένστολων και η αποσιώπηση από το σύνολο σχεδόν της αρθρογραφίας των διώξεων που υπέστησαν και ένστολοι κατά τη δικτατορία με αποτάξεις, συλλήψεις, φυλακίσεις, εξορίες, βασανισμούς και θανάτους. Αποσιωπάται ακόμα και η όποια συμμετοχή ένστολων σε αντιστασιακές οργανώσεις λες και θα λεκκιάζονταν αυτές από τέτοιες αναφορές. Στον αιώνιο επίσης στερεοτυπικό διαχωρισμό αριστερού-δεξιού θυμόμαστε (και καλά κάνουμε) τον αείμνηστο Αλέκο παναγούλη αλλά έχουμε ξεχάσει τον αδελφό του ένστολο και αγνοούμενο… Μάρτυρας ο Τσαρουχάς, ο Ελής και κάθε δολοφονημένος «αριστερός» (και είναι) αλλά μάρτυρας είναι και ο Μουστακλής. Δεν βασανίστηκαν μόνο «αριστεροί». Βασανίστηκε και ο ένστολος Μήνης και ο ένστολος Σταθόπουλος και ο ένστολος Σέκερης.
    Βεβαίως, ένστολοι υπήρξαν οι εκτελεστές της χούντας. Αλλά αυτοί ήταν ο εκτελεστικός βραχίονας ενός παραπολιτικού μηχανισμού που είχε σχεδιαστεί ως μηχανισμός άμυνας στην προοπτική «απόσχισης» της Ελλάδας από την πίτα που είχε μοιραστεί στο τέλος του Β’ΠΠ. Ίδιοι μηχανισμοί διατηρούνταν και στο αντίπαλο στρατόπεδο και στην προοπτική αλλαγής των συμφωνημένων έμπαιναν τα τανκς στην Πολωνία, στην Ουγγαρία, στην Τσεχοσλοβακία.
    Στην δική μας περίπτωση, οι παραπολιτικοί μηχανισμοί ήταν δύο. Ένας εκ μέρους των Ευρωπαίων «τοποτηρητών» (όρα Εγγλέζων που ναι μεν μας «παρέδωσαν στους Αμερικανούς» αλλά ουδέποτε σταμάτησαν να θέλουν να ελέγχουν γεωστρατηγικά την περιοχή) διά του εκπροσώπου τους Βασιληά και των στρατηγών του και ένας των Αμερικανών που ως πιό …πρακτικοί οργάνωσαν αυτούς που θα μπορούσαν να ελέγχουν καλύτερα τις απαραίτητες για τα σχέδιά τους Μονάδες. Οι στρατηγοί είναι συνήθως στα Γραφεία, οι συνταγματάρχες στα στρατόπεδα…
    Δεν ήταν όμως μόνο ένστολη η χούντα. Ήταν οργανωμένη σε όλες τις θεσμικές λειτουργίες όπως αποδείχτηκε στην πράξη.
    Πολλοί, οι περισσότεροι, ένστολοι δεν αντέδρασαν. Όπως δεν αντέδρασε και ο Λαός. Αρκετοί «βολεύτηκαν». Όπως και αρκετοί μη ένστολοι πολίτες. Χιλιάδες νέοι κατατάχτηκαν στους περιβόητους Άλκιμους που παρήλαυναν οπλισμένοι. Δεν ήταν όλοι οι γονείς τους ένστολοι… Τα Πανεπιστήμια συνέχισαν να λειτουργούν με διορισμένους Πρυτάνεις και Συνταγματάρχες Επιτρόπους και οι πλείστοι των καθηγητών συνέχισαν το λειτούργημά τους.
    Πέρα από την πολύ εμπεριστατωμένη ανάλυση των σχολιαστών και τις αξιολογότατες παραπομπές των σχολίων, κάποιοι αναρωτιώνται με προβληματισμό, αν όχι με επιφύλαξη, «μα καλά το 1973 θυμήθηκε να κουνηθεί το Ναυτικό;» Δεν φτάνει ο χώρος εδώ για ανάλυση του τι και πώς και γιατί, συνοπτικά μπορεί κανείς να αναφέρει ότι για να οργανωθεί μια τέτοια συνολική του Στόλου κίνηση συντονισμένη από κάθε άποψη, και μάλιστα από μη «εκπαιδευμένους» σε συνωμοσίες και πραξικοπήματα ένστολους, απαιτείται μακρύς χρόνος σχεδίασης και οργάνωσης. Και απαιτείται βεβαίως και η χρονική συγκυρία ύπαρξης ηγετικών φυσιγνωμιών όπως ο Παππάς που με την ατομική του δράση θα πετύχαινε να καταστήσει επιτυχές το εγχείρημα του Κινήματος έστω κι αν αυτό απέτυχε να εκδηλωθεί τελικά.
    Αλλά και η μη ένστολη κοινωνία συλλογικές δράσεις όπως αυτή της Νομικής (που ενθάρρυνε την εξέλιξη του Κινήματος του Ναυτικού) και του Πολυτεχνείου (που πήρε το μήνυμα από το Κίνημα του Ναυτικού) το 73 τις εκδήλωσε…

    Μου αρέσει!

  6. Απριλίου 21, 2013 στις 3:40 μμ
    nikos__alfa

    Φτάσαμε στην εποχή να υποστηρίζουν κάποιοι, όχι ελάχιστοι, ότι η δικτατορία ήταν …λαοπρόβλητη!:mrgreen:

    Όλες οι αντιστασιακές ενέργειες κατά της Χούντας

    «1967
    Απρίλιος: Η επιβολή του πραξικοπήματος αντιμετωπίζεται με δυναμικές εκδηλώσεις σε δυο σημεία της Ελλάδας. Στα Γιάννενα, διαδήλωση φοιτητών καταλήγει σε “ανταρτοπόλεμο” με την αστυνομία και συλλήψεις. Στο Ηράκλειο της Κρήτης, μαζική διαδήλωση οργανωμένη από τοπικά στελέχη της ΕΔΗΝ και των Λαμπράκηδων καταλήγει σε συγκρούσεις με την αστυνομία και το στρατό, με έναν τουλάχιστον τραυματία από σφαίρα (Α.Τσαγκαράκης) και 30 συλλήψεις.
    Πρώτα θύματα της δικτατορίας: η Μαρία Καλαβρού κι ο 15χρονος Βασίλης Πεσλής (21/4). Στις 25/4, σκοτώνεται εν ψυχρώ από αστυνομικό στον Ιππόδρομο του Φαλήρου, μπροστά στα μάτια εκατοντάδων συλληφθέντων συντρόφων του, ο πολιτικός κρατούμενος Παναγιώτης Ελλής.
    Αντιδικτατορικό μήνυμα του Μ. Θεοδωράκη (23/4), συνέντευξη στην παρανομία του ΓΓ της Ομοσπονδίας Τύπου, Τ. Δήμου, προς τους ξένους δημοσιογράφους (25/4). Χωριστές συσκέψεις στελεχών του κεντρώου χώρου και αγωνιστών της αριστεράς που διέφυγαν τη σύλληψη καταλήγουν στην ίδρυση των πρώτων αντιστασιακών οργανώσεων. Στελέχη της ΕΚ και της ΕΔΗΝ συστήνουν (23-24/5) το “Εθνικό Κίνημα Δημοκρατικής Αντιστάσεως” (ΕΚΔΑ), κεντροαριστεροί διανοούμενοι του Ομίλου Παπαναστασίου” συγκροτούν στα τέλη του μήνα τη “Δημοκρατική Άμυνα” (ΔΑ), μια ομάδα Λαμπράκηδων (Μ. Θεοδωράκης, Α. Μανωλάκος, Χρ. Μίσσιος, Γ. Βότσης, Θ. Μπανούσης) ιδρύουν στις 30/4 το Πατριωτικό Μέτωπο (ΠΜ)……..»
    http://www.24grammata.com/?p=5149

    Μου αρέσει!

  7. Έγινε και μια «Επιτροπή Νομομαθών» για το Σύνταγμα του 1968. H λίστα των «νομομαθών», όπως τη δίνει το χουντοσάιτ:
    (δεν λειτουργεί πια, η λίστα διασώθηκε στην καλύβα: https://panosz.wordpress.com/2007/04/21/april21/ )

    Η σύνθεσις της Επιτροπής Νομομαθών ήτο: 1. Χαρ. Μητρέλιας, επίτιμος Πρόεδρος Συμβουλίου Επικρατείας 2. Γ. Μαριδάκης, Ακαδημαϊκός, επίτιμος καθηγητής Παν/μιου 3. Δ. Κιουσόπουλος, επίτιμος Εισαγγελεύς Αρείου Πάγου, τ. Πρωθυπουργός 4. Κ. Καυκάς, επίτιμος Πρόεδρος Αρείου Πάγου 5. Ι. Μανιάτης, επίτιμος πρόεδρος Συμβουλίου Επικρατείας 6. Α. Τούτσος, σύμβουλος Επικρατείας, υφηγητής Παν/μιου 7. Η. Κυριακόπουλος, καθηγητής Παν/μιου 8. Μ. Δένδιας, καθηγητής Παν/μιου 9. Χ. Βασιλακόπουλος, επίτιμος πρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους 10. Μ. Σταυρόπουλος, επίτιμος πρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους 11. Δ. Μαγγιώρος, επίτιμος πρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους 12. Ι. Παπαβλαχόπουλος, πρόεδρος ΑΣΔΥ 13. Κ. Γεωργόπουλος, υφηγητής Παν/μιου 14. Τσάτσος, υφηγητής Παν/μιου 15. Γ. Οικονομόπουλος, δικηγόρος 16. Π. Ζήσης, δικηγόρος 17. Δ. Αποστολίδης, δικηγόρος 18. Α. Τσουκαλάς, δικηγόρος 19. Α. Κουκλέλης, δικηγόρος 20. Ε. Πετραλιάς, δικηγόρος

    Μου αρέσει!

  8. Από την ίδια πηγή, ιδού τα κατορθώματα του Βασιλέως Κοκού:

    Τας πρώτας πρωινάς ώρας της Παρασκευής 21ης Απριλίου 1967, η Επαναστατική Ηγεσία επισκέπτεται εις τα Ανάκτορα Τατοϊου τον Βασιλέα Κωνσταντίνον, κομίζουσα επιστολήν συνταχθείσαν υπό του Α/ΓΕΣ Αντιστρατήγου Γρ. Σπαντιδάκη, δι’ ης εζητείτο η έγκρισις κι, εν συνεχεία, η ορκωμοσία υπ’ αυτού της νέας Επαναστατικής Κυβερνήσεως.

    Συμμορφούμενοι προς απαίτησιν του Βασιλέως απέρχονται και ακολούθως επιστρέφουν οι Συνταγματάρχαι μετά του Α/ΓΕΣ, μεθ ού κάμπτονται αι αντιρρήσεις του Άνακτος. Προ της μεσημβρίας ούτος επισκέπτεται το Γενικόν Επιτελείον όπου και γίνεται ενθουσιωδώς δεκτός.

    Συναντάται μετά του συλληφθέντος Πρωθυπουργού Παναγιώτου Κανελλοπούλου, και παρά τας περί του αντιθέτου συμβουλάς του, ο Βασιλεύς αποφασίζει όπως προβή εις την ορκωμοσίαν, αφού προηγουμένως απέκλεισεν της θέσεως του πρωθυπουργού τον προταθέντα Γρ. Σπαντιδάκην και επέβαλε τον και τελικώς ορκισθέντα.

    Επαναστατική Επιτροπή αποτελουμένη εκ των: Συνταγματάρχου (ΠΖ) Ιωάννου Λαδά, Αντισυνταγματάρχου (ΠΒ) Μιχαήλ Μπαλοπούλου και Ταγματάρχου Ιωάννου Στειακάκη, ανακοινώνει εις τον Κωνσταντίνον Κόλλιαν την απόφασιν του Βασιλέως περί αναθέσεως εντολής σχηματισμού Κυβερνήσεως.

    Εκδίδονται τα υπ’ αριθμόν 277, 278 και 279/21.04.1967 Βασιλικά Διατάγματα δι’ ων διορίζονται τα μέλη της Επαναστατικής Κυβερνήσεως, ως και το υπ’ αριθμόν 280/21.04.1967 ΒΔ δι’ ου τίθεται εις ισχύν ο Νόμος «Περί Καταστάσεως Πολιορκίας».

    Η σύνθεσις της Πρώτης Επαναστατικής Κυβερνήσεως, της ωρκισθείσης ενώπιον της ΑΜ του Βασιλέως περί ώραν 17:30 της Παρασκευής 21ης Απριλίου 1967, ήτο:

    (ακολουθεί η λίστα – οι περισσότεροι από δαύτους δεν ενοχλήθηκαν ποτέ, λόγω «στιγμιαίου»)

    https://panosz.wordpress.com/2007/04/21/april21/

    Μου αρέσει!

  9. Ανεξάρτητα από τα κίνητρα των αυτουργών, υπήρξε ένα διαρκές πολιτικό έγκλημα (πριν το ’67 και καθ’ όλη τη διάρκεια της χούντας) το οποίο συνιστά 100% επιορκία (παράβαση του όρκου των αξιωματικών για υπακοή στο Σύνταγμα και τους νόμους). Οι χουντικοί είχαν πλήρη συνείδηση αυτού του γεγονότος και προσπάθησαν να ξορκίσουν τη συνεχή προδοσία τους βαφτίζοντας το πραξικόπημά τους «επανάσταση».

    Η κινητήρια δύναμη που τους εμψύχωνε δεν ήταν άλλη από την άκρατη φιλαρχία τους η οποία τους έκανε (ειδικά τον Παπαδόπουλο) να νομίζουν ότι έχουν να επιτελέσουν μεσσιανικό ρόλο «σωτηρίας της Πατρίδας». Για να πετύχουν αυτό το στόχο δεν δίστασαν να λειτουργήσουν ως κοινοί προβοκάτορες (γεγονότα Έβρου) και αδίσταχτοι ψεύτες (ότι δήθεν υπήρχε στα 1967 «κομμουνιστικός κίνδυνος»).

    Η σχέση ή όχι του Παπαδόπουλου με τα ΤΑ ή με τους Αμερικάνους είναι μεν ενδιαφέρον θέμα, αλλά παρεμπίπτον, όπως και το «ιδεολογικό|» του προκάλυμμα : οι πράξεις του (συνωμοσία, επιορκία, προδοσία) τον χαρακτηρίζουν απολύτως.

    Η επιμονή του να μην ζητάει ως το τέλος αποφυλάκιση σημαίνει πρωτίστως την αδυναμία του να αντιληφθεί την ευθύνη του και να την αναλάβει, τουλάχιστον απέναντι στη συνείδησή του.

    Ειλικρινά θα προτιμούσα η Δημοκρατία να τον είχε πετάξει αυτοβούλως και με τις κλωτσιές έξω από τη φυλακή, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 (όταν είχε τεθεί το ζήτημα από τον Ανδρέα Λεντάκη και άλλους) αντί να του ζητάει «αιτήσεις» και να του δίνει την ευκαιρία να αυτοδοξάζεται αρνούμενος να «συμβιβαστεί».

    (σχόλιό μου, εδώ: https://panosz.wordpress.com/2013/04/20/junta/ )

    Μου αρέσει!

  10. …πρόσφατα διάβασα δυο ενδιαφέροντα βιβλία για τη χούντα – το ένα ήταν του Γ. Ντεγιάννη, του προέδρου στη «μεγάλη δίκη».

    Το συμπέρασμα που έβγαλα ήταν ότι οι ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας εκείνης της εποχής στο σύνολό της (και του παλατιού, βεβαίως) είναι τεράστιες. Γιατί (μηδενός εξαιρουμένου – πλην ΕΔΑ) έκαναν πολιτική αποκλειστικά πάνω στον αντικομμουνισμό, αναπαράγοντας πέρα από τα λογικά επιχειρήματα οποιαδήποτε μαλακία κυκλοφορούσε – συνήθως με πηγή προέλευσης συγκεκριμένους θύλακες της ομάδας του Παπαδόπουλου.

    Έτσι, όταν ο Παπαδόπουλος δικαιολόγησε τη χούντα του επικαλούμενος τον «κομμουνιστικό κίνδυνο», το χωράφι ήταν όχι απλά οργωμένο και σπαρμένο, αλλά έτοιμο για θέρισμα: τα ίδια ΑΚΡΙΒΩΣ έλεγε λίγες βδομάδες πριν την 21η Απριλίου ο Γ. Ράλλης – για να αναφέρω μονάχα ένα όνομα από τα πολλά!

    Για να μη μιλήσουμε για την ΑΘΛΙΑ διαχείριση της ομάδας των χουντικών από τις κυβερνήσεις που προηγήθηκαν – ενδεικτικά από το 1961 έως και την τελευταία.

    Οι πολιτικοί ήξεραν πολύ καλά το φίδι, αλλά το θεωρούσαν δικό τους – μέχρι που τους δάγκωσε.

    (σχόλιό μου εδώ: https://panosz.wordpress.com/2014/04/21/junta-2/ )

    Μου αρέσει!

  11. Σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού, το δικτατορικό καθεστώς είχε μία σχετικά περιορισμένη απήχηση και κοινωνική αποδοχή. Πιο συγκεκριμένα, η αποδοχή του περιορίζονταν σε ένα τμήμα της Δεξιάς και σε ένα αρκετά μικρότερο από τον χώρο του Κέντρου. Και σε ότι αφορά την πλειοψηφία μάλλον πιο σωστός είναι ο όρος ‘ανοχή’ στην στάση της απένατι στο στρατιωτικό καθεστώς, αντι του όρου ‘αποδοχή’. Ο τελευταίος πάντα υποδηλώνει και μία θετική στάση απέναντι στο αντικείμενο της αποδοχής ενω ο πρώτος όχι. Η ανοχή είναι πρωτίστως μία συμπεριφορά η οποία δεν λέει κάτι για την στάση, αν είναι θετική ή αρνητική, αυτού που την επιδεικνύει.

    Επιπλέον, αυτή η έλλειψη αντίστασης εξηγείται επαρκώς από την διαρκώς παρούσα απειλή μίας σκληρής καταστολής έναντι όποιου θα διανούνταν έστω και να διαμαρτυρηθεί ενάντια στο καθεστώς – πόσο μάλλον να προβάλλει μία πιο δυναμική αντίσταση σε αυτό. Γενικότερα, πολλοί που θεωρούν ότι η ελληνική κοινωνία της εποχής δεν αντιστάθηκε επειδή σιωπηρά αποδέχονταν το καθεστώς, τείνουν να υποτιμούν σημαντικά, αν δεν παραβλέπουν τελείως, τον θεμελιώδη ρόλο της καταστολής του καθεστώτος, μία εκτός οποιουδήποτε κανόνα και ορίου καταστολή, στην επιβολή αυτής της παθητικής συμπεριφοράς απέναντι του από τον πληθυσμό.

    Το στρατιωτικό καθεστώς θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν μία πολύ πιο έντονη, πολύ πιο ακραία, εκδοχή του μετεμφυλιακού καθεστώτος που ίσχυε μέχρι εκείνη την στιγμή, ήταν η παθολογική απόληξη του τελευταίου. Παρόλα αυτά όμως η αντίληψη που το θεωρεί ως ένα περίπου αναπόφευκτο αποτέλεσμα θεωρώ ότι είναι εσφαλμένη. Δεν υπάρχει τέτοιος ντετερμινισμός στην ιστορία. Σαφώς και ήταν όμως ένα πιθανό αποτέλεσμα της όλης πολιτικής κατάστασης που είχε διαμορφώσει στην χώρα το μετεμφυλιακό καθεστώς. Είναι γνωστό πλέον πως αν δεν γίνονταν η χούντα των συνταγματαρχών, θα γίνονταν η χούντα των στρατηγών, με την πλήρη συγκατάθεση του ανόητου και μικρόψυχου βασιλιά που είχε τότε η χώρα.

    Το μόνο ίσως καλό που έκανε η στρατιωτική δικτατορία ήταν ότι οδήγησε τελικά στην κατάρρευση του αυταρχικού πολιτικού καθεστώτος που είχε εγκαθιδρυθεί στην χώρα μετά το τέλος του εμφυλίου, ένα καθεστώς που πολύ απείχε από το να μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογική δημοκρατία.

    Μέχρι την επιβολή της δικτατορίας οι υποστηρικτές του μετεμφυλιακού καθεστώτος δεν είχαν πρόβλημα με την καταπίεση που τα κατασταλτικά του όργανα ασκούσαν εις βάρος των αριστερών, και όσων τέλος πάντων θεωρούνταν αριστεροί. Δεν είχαν πρόβλημα γιατί θεωρούσουν πως αυτοί είναι «εθνικόφρονες» ενω οι άλλοι «μιάσματα» οπότε δεν υπήρχε και κανα πρόβλημα με ένα κάποιο υπερβάλλοντα ζήλο, ένα κάποιο ξεπέρασμα των ορίων εκ μέρους των δυνάμεων καταστολής.
    Αυτό που ποτέ δεν τους πέρασε από το μυαλό ήταν ότι όταν δικαιολογείς το ξεπέρασμα των ορίων επειδή θεωρείς «αντεθνικό μίασμα» αυτόν ο οποίος υφίσταται αυτή την εκτός ορίων καταστολή, τότε είναι πολύ πιθανό πως μία μέρα θα είσαι εσυ που θα υφίστασαι αυτή των εκτός ορίων καταστολή, και από κάποιους που θα την ασκούν στο όνομα αυτών ακριβώς των ιδεών που την ασκούσες και εσυ. Άλλωστε, εφόσον αυτοί θα νιώθουν «πατριώτες που σώζουν την χώρα από τον κομμουνισμό» και εσυ από την άλλη θα τους εναντιώνεσαι, ε τότε το δίχως άλλο είσαι κρυπτοκομμουνιστής συνωμότης που σου αξίζουν τα χειρότερα, και η καταστολή εις βάρος σου δεν υπάρχει λόγος να μην ξεπεράσει κάθε όριο. Ούτως ή άλλως, για να μην υποστηρίζεις την νέα εξουσία είτε κομμουνιστής θα είσαι είτε συνοδοιπόρος.

    Έτσι λοιπόν, αρκετοί από τους υποστηρικτές του προδικτατορικού μετεμφυλιακού καθεστώτος βρέθηκαν να βιώνουν αυτή την εκτός κάθε ορίου κατασταλτική βία που εξαπέλυσε εναντίον τους το δικτατορικό καθεστώς, στο όνομα πάντα της «εθνικοφροσύνης» και του αντικομμουνισμού. Κατάλαβαν από πρώτο χέρι τι σημαίνει βασανιστήρια όταν αρκετά επίλεκτα μέλη από τις τάξεις τους, όπως πολιτικοί και στρατιωτικοί, ήρθαν σε επαφή με τους μηχανισμούς φυσικής καταστολής του καθεστώτος, την ασφάλεια και το ΕΑΤ-ΕΣΑ. Και ήταν αυτές οι γεμάτες φόβο και πόνο εμπειρίες που έκαναν πολλούς από τους υποστηρικτές του μετεμφυλιακού καθεστώτος να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είχε νόημα πλέον (αλλά ούτε ήταν και ψυχολογικά επιθυμητό) να συνεχιστεί το μετεμφυλιακό καθεστώς και μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας. Γιατί τυχόν συνέχισή του θα σήμαινε αναγκαστικά και συνέχιση της αυθαιρεσίας που ενυπήρχε σε αυτό. Και η χούντα είχε φροντίσει αυτή την αυθαιρεσία να την γνωρίσουν πάνω τους και οι ίδιοι.

    Μου αρέσει!

  12. παρα πολλες ανακριβειες μαζεμενες
    Η αλήθεια είναι η ακριβώς αντίστροφη: η χούντα μπόρεσε να επιβληθεί επειδή δεν υπήρχε καμιά πιθανότητα «κεντροαριστεράς». Επειδή αυτό ακούγεται μάλλον τραβηγμένο, σπεύδω να εξηγηθώ.

    εννοεις το σχηματισμο κυβερνηση ενωσης κεντρου-εδα φυσικα και δεν υπηρχε καμια πιθανοτητα γιατι πολυ απλα υπηρχαν τεραστιες πολιτικες και ιδεολογικες διαφορες σε κορυφαια ζητηματα οπως η συμμετοχη της χωρας στο νατο ή η συμφωνια συνδεσης ελλαδας με την εοκ, που συμφωνα με τον ηλια ηλιου:
    η ημερομηνία της εντάξεώς μας εις την Κοινήν Αγοράν θα είναι μία μαύρη ημερομηνία εις την ιστορία του τόπου, θα είναι μία μαύρη, επαναλαμβάνω, ημερομηνία, τόσον μαύρη, όσον υπήρξεν η Μικρασιατική καταστροφή ή η κατάκτησις της χώρας μας από τους χιτλερικούς το 1941. […]

    Όσο περνούσαν τα χρόνια, αυτό μετατρεπόταν στην πολιτική «καμιά συνεργασία με τον ταξικό εχθρό» – του Κέντρου συμπεριλαμβανομένου. Η τακτική αυτή ακολουθήθηκε με μεγάλη συνέπεια από την ηγεσία (που βρισκόταν στο εξωτερικό) αλλά δημιούργησε μεγάλες εσωτερικές τριβές στην αριστερά.

    η αριστερα συνεργαστηκε με κεντρωους στις δημοτικες του 54 κατεβηκε με κοινο ψηφοδελτιο στις εκλογες του 56 με υποψηφιο πρωθυπουργο το γ παπανδρεου (τον προ 10ετιας παπατζη πρακτορα των βρετανων κτλπ) για να αποτρεψουν την επικρατηση καραμανλη και ουσιαστικα πριμοδοτησε την ενωση κεντρου στις εκλογες του 65. ακομα και δεξιοι πολιτικοι οπως ο μαρκεζινης διαπραγματευοταν την κοινη τους καθοδο στις εκλογες

    Από την άλλη μεριά, οι καταδιωκόμενοι επαρχιώτες του ΕΑΜ κατέφυγαν στα μεγάλα αστικά κέντρα (κυρίως στην Αθήνα) και επειδή δεν υπήρχε καμιά άλλη δυνατότητα εργασίας, δούλεψαν στο κύκλωμα της οικοδομή

    τι θελεις να πεις εδω οτι οι εσωτερικοι μεταναστες ηταν καταδιωκομενοι εαμιτες; μαλλον ηταν φτωχοι αγροτες προερχομενοι κυριως απο ορεινες περιοχες που δεν ειχαν ευκαιριες απασχολησης στην υπαιθρο και κατεφευγαν στα αστικα κεντρα για να γλυτωσουν απο τη φτωχεια ( οχι μονο στην αθηνα θεσσαλονικη πατρα ηρακλειο λαρισα τετραπλασιασαν το πληθυσμο τους μεταπολεμικα)
    υπηρχαν πολλες δυνατοτητες εργασιες αγνοεις μαλλον την αναπτυξη της βιομηχανιας (το ποσοστο απασχολησης αυξηθηκε απο 18% σε 28% του ενεργου πληθυσμου)

    Ο «κεντρώος» – δηλαδή ο ψηφοφόρος του Παπανδρέου, δηλαδή ο παλιός ΕΑΜίτης που δεν είχε ξεμπλέξει ακόμα καλά καλά με την Ασφάλεια, μια σκασίλα είχε να ξαναβάλει το κεφάλι του στο ντορβά- για χάρη τίνος

    απο που και ως που ο κεντρωος ψηφοφορος του παπανδρεου ηταν παλιος εαμιτης. αρκετες δεκαδες χιλιαδες ειχαν βαλει το κεφαλι τους στο ντορβα (δεν ξερω αν ηταν κεντρωοι εαμιτες) στις διαδηλωσεις για το κυπριακο στον ανενδοτο και στα ιουλιανα σε συγκρουσεις με την αστυνομια οπου ειχαμε νεκρους και πολλους τραυματιες.

    Μοιάζει λοιπόν αφελής η απορία που διατυπώνεται «μα που ήταν οι οικοδόμοι;» (το έγραψε ο Νίκος Δήμου, στο δικό του επετειακό ποστ). Οι «οικοδόμοι» είχαν ακόμα στο πετσί τους τις διώξεις από το ’45 και μετά, προερχόντουσαν από μια τρομερή ήττα (συντριβή, για την ακρίβεια) και προσπαθούσαν για την κοινωνική τους ενσωμάτωση

    οι οικοδομοι ηταν απο τις πιο δυναμικες κοινωνικες ομαδες ειχαν συγκρουστει με την αστυνομια στην μεγαλη απεργια του 61 και ηταν πρωταγωνιστες των ιουλιανων οταν ξηλωναν πεζοδρομια μαρμαρα κτλπ. τα επεισοδια συμφωνα με τον αριστερο ιστορικο λεανδρο μπολαρη (παπαρηγοπουλο του ανταρσυα) προκαλεσαν τρομο στην αρχουσα ταξη που φοβηθηκε επαναληψη των δεκεμβριανων

    Επιπλέον, το 1967 απείχε από το 1949 μόλις δεκαοχτώ χρόνια

    να και ενα σημειο μαλλον μια φραση που θα συμφωνησω μπειτε στην ψυχολογια καποιου που εμενε στην επαρχια και ειχε γεννηθει το 1930 θα ηταν πολυ τυχερος αν ειχε επιβιωσει και ειχε γλυτωσει απο γερμανους ταγματασφαλιτες ανταρτες στρατιωτες του εθνικου στρατου (και οχι κυβερνητικου) και δε θα ειχε καμια διαθεση για αντισταση.

    πραγματι δεν υπηρχε μαζικη αντισταση απο τον ελληνικο λαο αυτο δεν σημαινει οτι υπηρχε αποδοχη του καθεστωτος της 21ης απριλιου για δυο κυριως λογους,

    πρωτον υπηρχε ο φοβος της καταστολης (συμφωνω δηλαδη με τον δπ). φοβος που αν κρινουμε απο το βιαιο τροπο που αντιμετωπισε η χουντα την εξεγερση του πολυτεχνειου ηταν δικαιολογημενος. ειναι διαφορετικο να διαδηλωνεις να συγκρουεσε και να παιζεις ξυλο εστω μεχρι θανατου με αστυφυλακες οπως συνεβει σε αρκετες περιπτωσεις τη δωδεκαετια 55-67 και διαφορετικο να αντιμετωπιζεις τανκς ή ενοπλους που ειναι ετοιμους να χτυπησουν στο ψαχνο.
    και δευτερον η μεταεμφυλιακη εποχη δεν ηταν μονο περιοδος καταστολης διωξεων (δικαιων για μενα) κτλπ κτλπ αλλα ηταν περιοδος μεγαλης οικονομικης αναπτυξης (με πρωταγωνιστρια την αστικη ταξη που για σενα στην καλυτερη περιπτωση ηταν απογονοι κοτζαμπασηδων στη χειροτερη μαυραγοριτες στην κατοχη) οπου
    ενα μεγαλο τμημα του πληθυσμου (ναι ακομα και εαμιτες τελικα ποσοι ποτε και γιατι ενταχθηκαν στο εαμ) βγηκε απο τη φτωχεια. καποιος που στις αρχες της δεκαετιας του 50 ζουσε στο χωριο σε συνθηκες πληρους ανεχειας, ετρωγε κρεας καθε πασχα και χριστουγεννα και στα τελη της δεκαετιας του 60 ειχε σταθερη εργασια (ενταξει οχι ολοι η πλειοψηφια) με αρκετο καλο μισθο ισως ειχε και δικο του διαμερισμα(με νερο ηλεκτρικο τηλεφωνο) αυτοκινητο κτλπ δε θα διακινδυνευε να βαλει το κεφαλι του στο ντορβα οπως θα εγραφες και εσυ

    η πλειοψηφια οσων ασκουν κριτικη για ελλειψη αγωνιστικοτητας του ελληνικου λαου μαλλον θα ειχαν στο μυαλο του ενα νεο εαμ ελας που θα οδηγουσε σε μια κατα αυτους πραγματικη αλλαγη (οτι και να σημαινει αυτο αν και υποψιαζομαι τι εννοουν)και εμφανιζονται απογοητευμενοι απο την πορεια που πηρε η αντιπολιτευση (αλλαγη φρουρας που θα ελεγε και καποιος αλλος)

    Μου αρέσει!

  13. παρα πολλες ανακριβειες μαζεμενες

    Μάλλον πολλές παρεξηγήσεις / παρανοήσεις μαζεμένες 😉

    *

    Για τις σχέσεις της αριστεράς εκείνης της εποχής με το κέντρο τα έχω γράψει αλλού – παρόμοια.

    *

    απο που και ως που ο κεντρωος ψηφοφορος του παπανδρεου ηταν παλιος εαμιτης.

    Δεν ήταν όλοι, ήταν το κρίσιμο ποσοστό για να ξεπερνάει η ΕΚ το 40%. Μια φορά (και μοναδική) ΔΕΝ το έκαναν και η ΕΔΑ βγήκε αξιωματική αντιπολίτευση, ενώ το κέντρο τρίτο και καταϊδρωμένο.

    *

    Στις διαδηλώσεις για το Κυπριακό είχαμε νεκρούς και τραυματίες, αλλά ήταν μια εντελώς ξεχωριστή υπόθεση, η οποία είχε ξεκινήσει με την έγκριση του ίδιου του Παπάγου, ο οποίος μέσω συνεργάτη του βοήθησε τον Γρίβα και παράλληλα έφερε το θέμα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (όπου και την πατήσαμε αγρίως). Ήταν δηλαδή ένα «εθνικό» θέμα, στο οποίο συμμετείχαν άπαντες χωρίς την παραμικρή συσχέτισή τους με τον Εμφύλιο που προηγήθηκε.

    *

    Η οικονομική ανάπτυξη 1950-67 είναι γεγονός. Αρκεί να την κρίνουμε σε συνδυασμό με τα δεδομένα ΠΡΙΝ το 1940 και όχι τα μεγέθη της Κατοχής και του Εμφυλίου και να λαμβάνουμε υπόψη την εκτεταμένη μετανάστευση. Οι μεγάλες λαϊκές μάζες στην επαρχία και την Αθήνα στις δεκαετίες του 50 και του 60 δεν είχαν πρόβλημα επιβίωσης αλλά χαρακτηρίζονταν από μεγάλη φτώχεια. Δεν έχεις παρά να παρατηρείς προσεκτικά τις ταινίες της εποχής.

    *

    Την «έλλειψη αγωνιστικότητας του ελληνικού λαού» την καταγγέλλουν αρθρογράφοι όπως ο Δήμου. Δηλαδή το ακριβώς αντίθετο απ’ αυτό που υπονοείς. Στο ποστ έδωσα τη δική μου ερμηνεία, η οποία δεν αντιμετωπίστηκε ως τώρα με πειστικά επιχειρήματα. Όσο για την αστική τάξη της εποχής, ο κατεξοχήν εκφραστής της (ο βασιλεύς Κοκός) υπήρξε παράδειγμα προς αποφυγήν. Το ίδιο έκαναν και όλοι οι άλλοι, με ελάχιστες (κυριολεκτικά ελάχιστες) τιμητικές εξαιρέσεις.

    Μου αρέσει!

  14. “και δευτερον η μεταεμφυλιακη εποχη δεν ηταν μονο περιοδος καταστολης διωξεων (δικαιων για μενα) κτλπ κτλπ αλλα ηταν περιοδος μεγαλης οικονομικης αναπτυξης […] οπου ενα μεγαλο τμημα του πληθυσμου […] βγηκε απο τη φτωχεια.”

    Γκρενέϊντ να ξεκινήσω λέγοντας πως ενω οι διώξεις των αριστερών ήταν κατανοητές για ένα διάστημα μετά το τέλος του Εμφυλίου, άντε μέχρι τα τα τέλη της δεκαετίας του ’50, δεν ήταν καθόλου κατανοητές, ούτε και δικαιολογημένες πλέον, μετά από αυτή την περίοδο, πόσο μάλλον στα τέλη της δεκαετίας του ’60 (και ουσιαστικά μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, αν συμπεριλάβουμε και την χούντα). Το μετεμφυλιακό καθεστώς έπρεπε να έχει κρατήσει το πολύ καμιά δεκαετία μετά τον εμφύλιο – και όχι φυσικά να διατηρηθεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, δηλαδή 25 ολόκληρα χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου, και με την εξαιρετικά οξυμένη μορφή που είχε λάβει στο τέλος λόγω της χούντας – και να δώσει κατόπιν την θέση του σε μία φυσιολογική δημοκρατία. Οι ευθύνες του προδικτατορικού πολιτικού κόσμου της δεξιάς για το γεγονός ότι δεν έγινε κάτι τέτοιο είναι συντριπτικές.

    Σε σχέση τώρα με την δεκαετία του ’60, σαφώς και ήταν μία εποχή που επικρατούσε ένα συντηρητικό κοινωνικό κλίμα (με μία μικρή χαλάρωση την περίοδο που ήταν στα πράγματα η ΕΚ), μία ορισμένη στενότητα πνεύματος, η οποία με την σειρά της επηρεάζονταν σημαντικά από την διαρκή καταστολή του κράτους (και πιο συγκεκριμένα, από την διαρκή απειλή της) εις βάρος όχι φυσικά μόνο των ιδεών της αριστεράς αλλά και κάθε φιλελεύθερης ιδέας που παρεξέκλινε από την τότε κυρίαρχη συντηρητική ορθοδοξία.

    Η οικονομική ανάπτυξη της περιόδου είναι φυσικά αναντίρρητη, όπως επίσης και η συνεπακόλουθη αύξηση της υλικής ευημερίας, αλλά η τελευταία δεν επαρκεί για να εξηγήσει την έλλειψη μίας πιο μαζικής αντίστασης* στην στρατιωτική δικτατορία. Συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης και οικονομικής ευημερίας δεν είχαμε μόνο στα τέλη της δεκαετίας του ’60 αλλά και στις στις αρχές της όπως επίσης και στα μέσα αυτής. Τότε όμως ο κόσμος δεν δίσταζε να διαμαρτυρηθεί (στα πλαίσια έστω της κουτσής δημοκρατίας της εποχής του μετεμφυλιακού καθεστώτος) όταν ήθελε να διαμαρτυρηθεί για κάτι, και η διαμαρτυρία λάμβανε συνήθως αρκετές μαζικές διαστάσεις. Αντίθετα, στην περίοδο της δικτατορίας βλέπουμε να εξαφανίζεται από το προσκήνιο, με ελάχιστες εξαιρέσεις, η μαζική διαμαρτυρία εκ μέρους των πολιτών. Ο παράγοντας όμως που διαφοροποιεί ριζικά την περίοδο της δικτατορίας από την προδικτατορική περίοδο δεν είναι η μεγάλη οικονομική ανάπτυξη (η οποία υπήρχε και στις δύο περιόδους) αλλά η απειλή μίας πολύ πιο σκληρής και πολύ πιο εκτεταμένης καταστολής (η οποία υπήρχε μόνο στην περίοδο της δικτατορίας). Η οικονομική ευημερία που προέρχονταν από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης απλά καθιστούσε πιο υποφερτή την ανελευθερία που είχε επιβάλλει το στρατιωτικό καθεστώς. Η ανοχή πρός το τελεταίο όμως δεν ήταν απόρροια της επικρατούσας τότε οικονομικής ευημερίας, αλλά κατά κύριο λόγο απόρροια του φόβου που προκαλούσε η προοπτικής της σκληρής καταστολής (στην οποία συμπεριλαμβάνονταν φυσικά και η απόλυση από την εργασία) εκ μέρους του καθεστώτος ενάντια σε όποιον θα τολμούσε να αντιταχθεί στη θέλησή του.

    *Προσωπικά όταν αναφέρομαι σε μαζική αντίσταση δεν εννοω κατ’ ανάγκη ένα μαζικό κίνημα βίαιης αντίστασης αλλά κάλλιστα και ένα μαζικό μη-βίαιο αντιστασιακό κίνημα (όπως, για παράδειγμα, ήταν αργότερα το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα). Δεν υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο η αντίσταση ενάντια σε μία δικτατορία θα πρέπει κατ’ ανάγκη να είναι βίαιη, και η μη-βίαιη αντίσταση είναι απολύτως ικανή να ανατρέψει δικτατορικά καθεστώτα (και σύμφωνα με έρευνες στις κοινωνικές επιστήμες είναι πολύ πιο αποτελεσματική στην ανατροπή δικτατοριών από ότι είναι η βίαιη αντίσταση)

    ΥΓ. Μία θερμή παράκληση: τα αποσπάσματα από σχόλια άλλων σχολιαστών βάζε τα αν μπορείς μέσα σε εισαγωγικά γιατί αλλιώς καθίσταται πολύ δύσκολο για τον αναγνώστη να καταλάβει πότε μιλάς εσυ και πότε πρόκειται για απόσπασμα προερχόμενο από κάποιον άλλο σχολιαστή.

    Μου αρέσει!

  15. προς δπ μια διευκρινηση θεωρω δικαιες τις διωξεις σε πρωταγωνιστες και σε οσους συμμετειχαν με τον οποιοδηποτε τροπο στον εμφυλιο θεωρω εντελως αδικο το καθεστως διακρισεων με τα πιστοποιητικα κοινωνικων φρονηματων κτλπ κτλπ
    για το φοβο της καταστολης συμφωνουμε απολυτα το ανεφερα και εγω αλλωστε

    προς πανος
    ο παπαγος πεθανε το 1955 οι διαδηλωσεις για το κυπριακο εγιναν στις αρχες του 56 απαγχονισμος καραολη δημητριου και ηταν και αντικυβερνητικες οι διαδηλωτες κατηγορουσαν την κυβερνηση καραμανλη για ενδοτισμο προδοσια κτλπ.
    η αριστερα προσπαθησε να τις εκμεταλευτει πολιτικα περισοτερα εδω http://docplayer.gr/217585-Soyez-kai-oyggaria-fthinoporo-1956.html
    ενα ενδιαφερον αποσπασμα:
    Ο Κώστας Βάρναλης, στην πρωτοσέλιδη επιφυλλίδα του, (στην αυγη) φανταζόταν, σαρκαστικά, υποστηρικτή της κυβέρνησης να απειλεί ότι «αν ήταν εδώ οι Διγενήδες, θα τους είχαμε αναμορφώσει κατά πώς τους α- ξίζει!…». 19 Εξαιρετικά ειρωνικό αν σκεφτεί κανείς ότι ήταν ήδη γνωστό ποιος ήταν αυτός ο «Διγενής» και ποιους είχε «αναμορφώσει» ο ίδιος στην Ελλάδα, και με ποιον τρόπο, την προηγούμενη δεκαετία

    το ποσοστο της εδα στις εκλογες του 58 ειναι εντελως πλασματικο το κεντρο ηταν διασπασμενο η ενωση κεντρου δημιουργηθηκε το 61.
    τη δεκαετια του 60 σπασαμε καθε ρεκορ αναπτυξης παραγωγικοτητας. αντιστοιχη αυξηση υπηρχε στις αμοιβες εισοδηματα στις αγορες καταναλωτικων αγαθων ολα αυτα φυσικα δεν τα βγαζω απο το μυαλο μου καποιοι τα εχουν μετρησει. και ναι το μεγαλυτερο μερος του πληθυσμου βγηκε απο τη φτωχεια.
    η ελλαδα στα τελη της δεκαετιας του 60 ηταν μια εντελως διαφορετικη χωρα σε σχεση με την ελλαδα στα τελη της δεκαετιας του 50. καλα με την προπολεμικη εποχη δεν υπαρχει καμια συγκριση.
    η μεταναστευση δεν ηταν αρνητικο φαινομενο ουσιαστικα τα μεταναστευτικα εμβασματα μαζι με το ναυτιλιακο συναλλαγμα χρηματοδοτησαν την απογειωση της ελληνικης οικονομιας.
    πολλοι μιλανε για την ανοιξη της δεκαετιας του 60 και τη συνδυαζουν με λαμπρακηδες γενια του 114 κτλπ κτλπ. μαλλον μεγαλυτερη σχεση ειχαν η αστικοποιηση, η οικονομικη αναπτυξη και η επιθυμια των νεων να ζησουν οπως οι συνομηλικοι τους στη δυση.

    την απορια που διατυπωνει ο δημου τη βρισκω απολυτα δικαιολογημενη που χαθηκαν οι οικοδομοι οι πρωταγωνιστες των διαδηλωσεων τη δεκαετια του 60 οταν συγκρουονταν σωμα με σωμα με την αστυνομια.

    καλα οχι και ο τεως εκπροσωπος της (συκοφαντημενης)αστικης ταξης απο που και ως που.

    «Ήταν πολύ φυσικό, γιατί σε επίπεδο εξουσίας (έκφραση της οποίας είναι οι κρατικές /κοινωνικές δομές) η χούντα δεν υπήρξε ΤΟΜΗ, αλλά ΣΥΝΕΧΕΙΑ του μετεμφυλιακού status quo.
    Αν αυτό ακούγεται περίεργο, σκεφτείτε πότε απολύθηκαν οι τελευταίοι κρατούμενοι του εμφυλίου»
    αυτο και αν ειναι ανακριβες. ειδικα σε οτι αφορα τους κρατουμενους το 66 αποφυλακιστηκε ακομα και ο χαριλαος φλωρακης.
    τελος παντων απαντησα επιγραμματικα βαζω και μια ενδιαφερουσα αναλυση του ιστορικου ευανθη χατζηβασιλειου για τον αντικομμουνισμο της μεταεμφυλιακης περιοδου
    http://eclass.uoa.gr/modules/document/file.php/ARCH271/anticommunism.pdf

    Μου αρέσει!

  16. Το «Κυπριακό» δεν ξεκίνησε με το ξέσπασμα των διαδηλώσεων στην Αθήνα. Ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, επί Παπάγου, με την έγκρισή του. Οι διαδηλώσεις ήταν το επακόλουθο της πολιτικής απόφασης, που προκάλεσε την αποικιοκρατική αντίδραση των Άγγλων. Τι έγραφε ο Βάρναλης για το θέμα, συγγνώμη, αλλά μου είναι εντελώς αδιάφορο.

    Το ποσοστό της ΕΔΑ στις εκλογές του ’58 ήταν «εντελώς πλασματικό»; Ομολογώ πως αυτή η διατύπωση με αφήνει… άφωνο.

    Για τη μετανάστευση έχω διαφορετική άποψη (ως προς το ποιον κυρίως ωφελούσε).

    Τέλος θα ακούσω με ενδιαφέρον ποιος ήταν ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της ελληνικής αστικής τάξης, αν όχι ο Βασιλεύς Κοκός.

    Μου αρέσει!

  17. ναι το θεμα μας δεν ειναι το κυπριακο, οι ενεργειες του παπαγου κτλπ κτλπ αλλα οι διαδηλωσεις και γιατι αυτοι που συμμετειχαν σε αυτες και συγκρουονταν μεχρι θανατου με τα σωματα ασφαλειας 6 χρονια μετα τη ληξη του εμφυλιου δεν αντεδρασαν εξισου δυναμικα στην επιβολη δικτακτοριας. προσπαθησα να εξηγησω οτι οι διαδηλωσεις εκτος απο αντιβρεταννικες ηταν και αντικυβερνητικες. ο καραμανλης τις θεωρουσε υποκεινουμενες απο τους κομμουνιστες κατι που φυσικα και δεν ισχυει και η αριστερα προσπαθησε να εκμεταλευτει την τεραστια οργη του κοσμου. για αυτο εβαλα και το αποσπασμα απο το αρθρο του βαρναλη που θεωρησα οτι ειχε ισως ενδιαφερον για να καταλαβουμε το κλιμα της εποχης. οκ δεν το βρηκες ενδιαφερον.
    στα υπολοιπα ενταξει οκ διαφωνουμε μην επαναλαμβανω τα ιδια

    Μου αρέσει!

  18. Να έχουμε τουλάχιστον μιαν απάντηση σ’ αυτό;

    «Τέλος θα ακούσω με ενδιαφέρον ποιος ήταν ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της ελληνικής αστικής τάξης, αν όχι ο Βασιλεύς Κοκός».

    Μου αρέσει!

  19. το παλατι εξυπηρετουσε τα δικα του συμφεροντα, την παλινορθωση και τη διατηρηση της δυναστειας στο θρονο και αντλουσε τη δυναμη του απο τις υπερεξουσιες που του παρειχε το συνταγμα του 52 και ο ελεγχος του στρατευματος.
    οι παπαγος καραμανλης, που επιχειρησε να αλλαξει το συνταγμα το 63 και κυριως ο γ παπανδρεου που συγκρουστηκαν με το παλατι δεν ηταν εκφραστες της αστικης ταξης;
    ανεφερε μια ενεργεια ή αποφαση του θρονου με την οποια εξυπηρετησε την οικονομικη ελιτ της εποχης. τελος παντων αυτο το σημειο μαλλον εχει δευτερουσα σημασια σε σχεση με το θεμα που συζηταμε.
    σημαντικος παραγοντας για το υψηλο ποσοστο της εδα το 58 υπηρξε και η πορεια του κυπριακου και η ενισχυση του αντιδυτικου αισθηματος στη χωρα.

    Μου αρέσει!

  20. Έγχρωμες φωτογραφίες από την 21η Απριλίου 1967, σε ένα μίνι φωτογραφικό αφιέρωμα του περιδικού Life. Φαίνονταν μία ωραία ανοιξιάτικη μέρα η 21η Απριλίου του ’67, η πικρή ειρωνεία όμως είναι ότι την στιγμή που τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες, μάλλον αργά το πρωϊ προς νωρίς το μεσημέρι, όλα πλέον είχαν τελειώσει. Οι πραξικοπηματίες είχαν επιβληθεί, και μας σέρβιραν 7 χρόνια μαυρίλας.

    (Το φωτογραφικό αφιέρωμα βρίσκεται στις σελίδες 26-32)

    https://books.google.gr/books?id=NFYEAAAAMBAJ&printsec=frontcover&dq=Life,+5+May+1967+greek+coup&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjasYyGmrTTAhUQJlAKHWfzA0kQ6AEIJjAB#v=onepage&q=Life%2C%205%20May%201967%20greek%20coup&f=false

    Μου αρέσει!

  21. «Μονόστηλο ό,τι προφτάσαμε!»

    http://www.kathimerini.gr/906066/article/epikairothta/ellada/monosthlo-oti-proftasame

    «Νόμιζα ότι ξυπνούσα σε κακό ελληνικό φιλμ. Εχουν πιάσει την Αθήνα, με τανκς και στρατό», ακούγεται να λέει η Ελένη Βλάχου λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου 1967 στο ηχητικό ντοκουμέντο της σύσκεψης της «Καθημερινής» για τη Β΄ έκδοση της εφημερίδας που θα ενέτασσε στο πρωτοσέλιδό της την είδηση του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών. Με το μαγνητόφωνο που κρατούσε πάντα στην αριστερή γωνία του γραφείου της, η Βλάχου ηχογράφησε λεπτό προς λεπτό τα γεγονότα και τις εκτιμήσεις για όσα συνέβαιναν εκείνη τη νύχτα, αλλά και τις συζητήσεις που προέκυπταν ανάμεσα στους συντάκτες που επιχειρούσαν, χωρίς τηλέφωνα ή ραδιόφωνο, να καταγράψουν την αλλαγή της ιστορικής πορείας της Ελλάδος.

    Η έκπληξη

    Μπορεί μετά την αποστασία του ’65, η αδυναμία των πολιτικών δυνάμεων να συνεννοηθούν να είχε ανοίξει τη συζήτηση για ένα πραξικόπημα, οι πρώτες συνομιλίες όμως εκείνο το ιστορικό βράδυ είναι αποκαλυπτικές σχετικά με την έκπληξη με την οποία αντιμετώπισαν όλοι τα γεγονότα. «Φτάσαμε εδώ στην “Καθημερινή”, όπου κανείς δεν ξέρει τι γίνεται», ακούγεται να λέει η Βλάχου στο μικρόφωνο. «Βρισκόμαστε σε πλήρη αμηχανία και σε πλήρη έκπληξη, για να το πω αμέσως, μήπως τυχόν αυτό καμία μέρα αποτελέσει μια πραγματική ζωντανή εικόνα ενός δράματος που δεν μπορεί παρά να καταστρέψει την Ελλάδα». Ανάμεσα στις πιο σημαντικές στιγμές του ιστορικού ντοκουμέντου, μία συζήτηση ανάμεσα στους συντάκτες για το ποιος μπορεί να βρίσκεται πίσω από τα γεγονότα. «Αξιωματικοί δεξιοί είναι κ. Ελένη, κάτι τέτοιοι, όπως αυτός ο Στέλιος Παττακός, ο ταξίαρχος των τεθωρακισμένων», ακούγεται ο Κώστας Ζαφειρόπουλος που παραθέτει ένα εκτενές βιογραφικό, αλλά και μία απολύτως προφητική προσωπική συζήτησή του με τον πρωταγωνιστή της Επταετίας. «Μια μέρα που συζητούσαμε μου λέει, άκουσε να σου πω αυτές οι θεωρίες σας οι δημοκρατικές είναι καλές, αλλά είτε το θέλει είτε δεν το θέλει ο βασιλεύς, αν δούμε κίνδυνο θα κάνουμε δικτατορία».

    Και έτσι έγινε. Η ώρα ΗΤΑ, όπως την αποκαλούν οι στρατιωτικοί, έχει φτάσει. Λίγα λεπτά πριν από τις 2 τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου ο Παττακός έδωσε το σήμα και το σχέδιο δράσεως μπήκε σε εφαρμογή. 122 άρματα, 50 τεθωρακισμένα οχήματα και 200 αυτοκίνητα πέρασαν τις πύλες του στρατοπέδου και εξόρμησαν προς τους αντικειμενικούς τους στόχους. Αστικές και υπεραστικές επικοινωνίες διεκόπησαν και οι ομάδες «προληπτικής εξουδετερώσεως προσωπικοτήτων» βρίσκονταν ήδη στις κατοικίες των στόχων τους. Ο πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, υπουργοί του και πολιτικοί άνδρες της χώρας ξυπνούν από την «επίσκεψη» αξιωματικών του στρατού οι οποίοι τους συλλαμβάνουν και τους οδηγούν στο Γουδί.

    Λίγο μετά τις 4 τα ξημερώματα, η Βλάχου παίρνει στα χέρια της τη δεύτερη έκδοση της εφημερίδας. «Διαβάζω αυτό που γράφει, γιατί είναι πιθανό να κατασχεθούν όλες. Στην 4η στήλη της πρώτης σελίδας, γράφει την δευτέρα πρωινήν, μονόστηλο ό,τι προφτάσαμε! Εξερράγη στρατιωτικό κίνημα, συνελήφθησαν πολιτικοί άντρες». Είναι η μόνη εφημερίδα που θα καταφέρει να περάσει την είδηση. Αυτό το ιστορικό πρωτοσέλιδο θα είναι και το τελευταίο μετά τη διακοπή της έκδοσης της εφημερίδας και την επτάχρονη σιωπή της έως το 1974.

    Μου αρέσει!

  22. «η πλειοψηφια οσων ασκουν κριτικη για ελλειψη αγωνιστικοτητας του ελληνικου λαου μαλλον θα ειχαν στο μυαλο του ενα νεο εαμ ελας που θα οδηγουσε σε μια κατα αυτους πραγματικη αλλαγη»

    Για νεο ΕΑΜ ειχε γραψει ο Ραφαηλιδης που απορει γιατι το ΚΚΕ δεν οργανωσε ενοπλη εξεγερση (καλα φυσικα ηταν στον κοσμο του)

    Τελος παντων μια και ειχαμε κανει σχετικη συζητηση εδω για μια διαδηλωση για το Κυπριακο:
    http://www.mixanitouxronou.com.cy/stiles/sinevi-simera/3-diadilotes-ke-1-astinomos-nekri-ston-xesikomo-tis-athinas-gia-tis-kremales-ton-vretanon-stin-kipro-pirovolisan-sto-psachno-to-plithos-265-i-travmaties/ εχει γραψει αρθρο και ο Κωστοπουλος

    οι 3 νεκροι διαδηλωτες ειχαν δεκτει πυρα απο την αστυνομια που φυσικα αρνηθηκε τη ενοχη της.
    Ο Ευάγγελος Γερόντης απο οτι ειδα ηταν Επονιτης/Μακρονησιωτης.

    Μου αρέσει!

  23. Ένα ενδιαφέρον άρθρο του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη για τις συγκρούσεις μεταξύ των διάφορων φατριών στο εσωτερικό του δικτατορικού καθεστώτος. Παρά τις περί του αντιθέτου εντυπώσεις, οι ενδοκαθεστωτικές φατριαστικές συγκρούσεις είχαν ξεκινήσει από πολύ νωρίς, τουλάχιστον από τα τέλη του ’67.

    http://helios-eie.ekt.gr/EIE/bitstream/10442/15333/1/LK_2014_02_TEXT.pdf

    Μου αρέσει!

  24. Το Studies in Intelligence είναι το περιοδικό της CIΑ, γράφουν σε αυτό πράκτορες της CIA, απευθύνεται (αν και όχι αποκλειστικά) σε πράκτορες της CIA.
    Το καλοκαίρι του 2000 δημοσιεύτηκε εκεί μία συνέντευξη που έδωσε ένας παλιός πράκτορας της CIA, o Ρίτσαρντ Λέμαν, (Richard Lehman). Η συνέντευξη παρουσιάζει ένα γενικότερο ενδιαφέρον γιατί ο Λέμαν μας προσφέρει μία ματιά από τα παρασκήνια της CIA. Παρουσιάζει όμως και ένα ειδικότερο ενδιαφέρον για μας εδώ στην Ελλάδα, και αυτό γιατί περιέχει μία αναφορά σχετική με την στρατιωτική δικτατορία.

    Η σχετική αναφορά βρίσκεται στην σελίδα 11 (μεσαία στήλη, προς τα κάτω) και αυτό που λέει είναι πως όταν έγινε το πραξικόπημα, ο τότε διευθυντής της CIA, ο Ρίτσαρντ Χελμς, έγινε έξω φρενών (σύμφωνα με τον Λέμαν, πρώτη φορά τον είδε τόσο πολύ εκνευρισμένο) με το πραξικόπημα των συνταγματαρχών.
    Η μαρτυρία αυτή του Λέμαν είναι σημαντική γιατί καταδεικνύει πως ούτε καν ο ίδιος ο διευθυντής της CIA δεν ήταν ενήμερος για το πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Θα ήταν όμως απολύτως αδύνατο ο διευθυντής της CIA να μην έχει ιδέα για κοτζάμ στρατιωτικό πραξικόπημα, αν το πραξικόπημα ήταν σχεδιασμένο από την αμερικάνικη πλευρά, πόσο μάλλον από την ίδια την CIA της οποίας προΐστατο.
    Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψιν μας αυτό το στοιχείο, αυτή την προσωπική μαρτυρία, η θεωρία σύμφωνα με την οποία το πραξικόπημα των συνταγματαρχών ήταν αποτέλεσμα αμερικάνικων σχεδιασμών αποδυναμώνεται δραματικά (και είναι ήδη πολύ αποδυναμωμένη, λόγω των αποχαρακτηρισμένων αμερικάνικων αρχείων, που διαψεύδουν τους ισχυρισμούς περί υποτιθέμενης ανάμειξης του αμερικάνικου παράγοντα στο στρατιωτικό πραξικόπημα των συνταγματαρχών).

    Παραθέτω εδω το επίμαχο απόσπασμα από την συνέντευξη του Λέμαν:

    «The only time I saw Helms really angry was when the Greek colonels’ coup took place in 1967. What happened was that the Greek generals had been planning a coup against the elected government, a plan we knew all about and was not yet ripe. But a group of colonels had trumped their ace and acted without warning. Helms had expected to be warned of the generals’ coup, and when a coup occurred, he naturally assumed it was this one, and he was furious that he had not been warned. Jim Critchfield, who was C/DDP/NE, was at the Farm giving a lecture. «Get him back here immediately!» I tried to cool Helms off by pointing out that this was a different coup which we had no line on. This was a new thought and seemed to cool him off a bit, but it was a memorable meeting.»

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s