Βιβλία

Ορθοκωστά 

Ο Θανάσης Βαλτινός πρέπει να έχει μελετήσει σε βάθος τον ιδεότυπο του αριστερού φανατικού. Αυτόν τον ίδιο που τον αποθέωνε για την Κάθοδο των Εννιά και για το σενάριο της ταινίας του Αγγελόπουλου Ταξίδι στα Κύθηρα. Από την αποθέωση (την αποδοχή και την επιδοκιμασία, τέλος πάντων) έως την καταδίκη και την ατίμωση (δικαιώνει τους Ταγματασφαλίτες, αναθεωρεί την Ιστορία κλπ) μεσολάβησε ένα μυθιστόρημα: η Ορθοκωστά.

Η Ορθοκωστά είναι ένα μοναστήρι, στην Αρκαδία. Στον καιρό του ΕΑΜ χρησίμευσε ως στρατόπεδο συγκέντρωσης των αντιδραστικών της γύρω περιοχής. Τίιιιιι; ορύεται ήδη αγαναχτισμένος  ο αριστερός φανατικός. Το ΕΑΜ είχε στρατόπεδα συγκέντρωσης; Αίσχος!

Κι όμως, το ΕΑΜ είχε και παραείχε στρατόπεδα συγκέντρωσης, από το 1943, αλλά κυρίως κατά τη διάρκεια του 1944. Πολλές δεκάδες, σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ελλάδα. Τα οποία φιλοξένησαν χιλιάδες αντιδραστικούς,πολλοί από τους οποίους δολοφονήθηκαν εκεί – άλλοι με γρήγορο και άλλοι με μαρτυρικό θάνατο. Τώρα πια γνωρίζουμε ποια ήταν αυτά τα στρατόπεδα – την τοποθεσία τους, τους υπεύθυνους, τα θύματα τους. Όχι γιατί προηγουμένως ήταν άγνωστα, αλλά γιατί ο αριστερός φανατικός είχε καταφέρει να κάνει κυρίαρχη τη δική του εκδοχή της Ιστορίας, μια εκδοχή εξίσου ανυπόστατη με την κρατική, την επίσημη, του μετεμφυλιοπολεμικού κράτους της κεντροδεξιάς.

Παρ’ όλο που ο αριστερός φανατικός εξακολουθεί μέχρι σήμερα να προβάλλει λυσσώδη αντίσταση, συνήθως μέσω της παραδοσιακής (αταβιστικής;) σταλινικής μεθόδου της λασπολογίας, της συκοφάντησης, του άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε κλπ, είναι προφανές ότι η εποχή του πέρασε – ανεπιστρεπτί. Δεν είναι πια σε θέση να επιβάλλει τη δική του, κατασκευασμένη και ετοιμόρροπη εκδοχή της Ιστορίας για τον Εμφύλιο 1943-49. Δεν είναι πια σε θέση να τρομοκρατήσει ιδεολογικά κάποιον ο οποίος θέλει να προσεγγίσει τον Εμφύλιο χωρίς παρωπίδες και προτηγανισμένα συμπεράσματα. Και παρ’ όλα τα σάλια που εξακολουθεί μανιασμένος να εκτοξεύει ο φανατικός, όλο και περισσότεροι τον αγνοούν. Γιατί, επιτέλους κανένας, αριστερός ή δεξιός, δεν μπορεί στις μέρες μας να έχει το μονοπώλιο της γνώσης, της γνώμης, της άποψης. Το διαδίκτυο, όσο υπάρχει, είναι η εγγύηση γι’ αυτό!

Η Ορθοκωστά του Βαλτινού ήρθε κι έπεσε κυριολεκτικά σα γροθιά στο στομάχι της στειρωμένης αριστεράς και την έκανε, όταν ψευτοσυνήλθε, να ξεράσει απίστευτο μίσος και χολή – πλην εις μάτην. Από τότε που κυκλοφόρησε το βιβλίο, ο αριστερός φανατικός (πανεπιστημιακός, δημοσιογράφος, ιστορικός, απλό κομματόσκυλο, ξεμοναχιασμένο σταλινικό απολειφάδι, σταλινομπλόγκερ κλπ) δε σταμάτησε να το συκοφαντεί, να το λοιδωρεί, να το αναθεματίζει. Αλλά, όχι μόνο δεν κατάφερε να το αντιμετωπίσει «πολιτικά», αλλά εκείνη η γροθιά κυριολεκτικά τον σακάτεψε. Γιατί ο Βαλτινός είναι αριστερός, γιατί το μυθιστόρημα – χρονικό είναι γραμμένο μαστορικά και γιατί πρέπει να είσαι πραγματικά φανατικός για να μην αποδεχτείς την καθαρότητα και την τιμιότητα του έργου.

Τι μας λέει η Ορθοκωστά;

Μας λέει ότι οι ρίζες, οι αιτίες, αλλά και οι απαρχές του Εμφυλίου υπάρχουν μέσα στην Κατοχή και όχι στο μακρινό και ανύποπτο 1946. Ότι ήδη από τα χρόνια της Κατοχής είχε επικρατήσει ένας νεοφανής, άγριος, ανελέητος διχασμός της ελληνικής κοινωνίας. Ότι οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε το ΕΑΜ για τον μονοπωλιακό έλεγχο της επαρχίας βασίζονταν στην τρομοκρατία, τις συλλήψεις, τις πυρπολήσεις, το πλιάτσικο, τους βασανισμούς, τις εκτελέσεις. Συν την ιδεολογική χειραγώγηση, που κατέληγε μέχρι σε φόνους εξ αίματος αδελφών. Ότι οι αδικοπραξίες που προκάλεσε το ΕΑΜ είχαν ως αποτέλεσμα τη μαζική καταφυγή των χωρικών στα Τάγματα Ασφαλείας, για αυτοπροστασία και εκδίκηση. Με τρόπο ανάλογο εκείνου που οι άθλιοι παρακρατικοί της περιόδου μετά τη Βάρκιζα, με την αδυσώπητη τρομοκρατία που εξαπέλυσαν στα χωριά, έγιναν οι καλύτεροι στρατολόγοι του Ζαχαριάδη, για τον ΔΣΕ! Το βιβλίο μας πληροφορεί έμμεσα, επίσης, ότι το αίμα των αντιδραστικών που χύθηκε στα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις που έκανε το ΕΑΜ ήταν, περιέργως, εξίσου κόκκινο με το αίμα των συναγωνιστών. Και ότι όταν τους βασάνιζαν, πονούσαν κι αυτοί, σαν κανονικοί άνθρωποι.

Επειδή ο Βαλτινός παίζει τίμια, καθόλου δεν αποσιωπά τις αθλιότητες που διέπραξαν οι αντιδραστικοί όταν γύρισε ο τροχός και ήρθαν αυτοί στα πράγματα. Και όχι μονάχα όσες αφορούσαν αντεκδικήσεις, αλλά και τις γνήσιες, αυθεντικές παλιανθρωπιές των ένοπλων ομάδων ή των μεμονωμένων κουμπουροφόρων της εθνικοφροσύνης. Φυσικά, ο αριστερός φανατικός δεν πρόκειται να τα δει αυτά –ούτε να τους δώσει την παραμικρή σημασία. Θα μείνει σε αυτό που τον καίει: στην αποκαθήλωση της τόσο βολικής (για τον ίδιο) εκδοχής του για τον Εμφύλιο.

Αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη δύναμη του βιβλίου. Όσο θα υπάρχει και θα διαβάζεται, θα υπενθυμίζει αδυσώπητα στην αριστερά ότι δε μίλησε ποτέ ειλικρινά για τον Εμφύλιο. Δεν παραδέχτηκε ποτέ τις ευθύνες της, ούτε και τα εγκλήματά της. Ότι κρύφτηκε πίσω από την πραγματικά μεγαλειώδη αντίσταση του ελληνικού λαού (την οποία καπηλεύτηκε ασύστολα) για να βγει λάδι – ιστορικά, ιδεολογικά και πολιτικά. Ακόμα περισσότερο, εκμεταλλεύτηκε όσο μπόρεσε το μύθο του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ για λογαριασμό της, χωρίς να έχει το δικαίωμα της  αποκλειστικότητας. Τέλος, με τα ψέματα και την παραχάραξη απόφυγε ως τώρα να παραδεχτεί τη μεγάλη αλήθεια: ότι ο τρομαχτικός εμφύλιος 1947-49 ήταν η αναπόφευκτη συνέχεια όσων ξεκίνησαν ήδη από το 1943. Και ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για την τραγωδία δικαιωματικά της ανήκει.

Με άλλα λόγια, ο Βαλτινός με την Ορθοκωστά θα υπενθυμίζει επ’ αόριστον στη στειρωμένη αριστερά (και στους αριστερούς φανατικούς, βεβαίως) ότι αν θέλουν να έχουν κάποια στοιχειώδη πολιτική υπόληψη θα πρέπει να αναστοχαστούν πολύ σοβαρά πάνω στην ίδια τους την Ιστορία.

Δύσκολο; Φυσικά είναι δύσκολο. Αλλά τα εύκολα έχουν τελειώσει, προ πολλού.

Πηγή: Ορθοκωστά | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Advertisements

15 thoughts on “Ορθοκωστά ”

  1. (Σχόλιό μου στην ανάρτηση της καλύβας)

    Πολύ φοβάμαι ότι την ουσία του θέματος ΔΕΝ την έχετε καταλάβει (ακόμα). Ξεκινάτε από την πραγματικά αστεία (και απολύτως αδύναμη, δηλ. φανατική) θέση «αυτοί θέλουν να αποκαταστήσουν τους Ταγματασφαλίτες». Τσουβαλιάζοντας στο «αυτοί»τους πάντες!

    Προσωπικά αυτό το θεωρώ και βλακώδες (για όσους το λένε) και προσβλητικό (για μένα) και δεν απαντάω, ευελπιστώντας ότι η βλακεία, στην προοπτική του χρόνου, ΔΕΝ είναι ανίκητη!

    Μετά, αδυνατείτε να κατανοήσετε ότι η πολιτική του ΕΑΜ/ΚΚΕ απέναντι στους «αντιδραστικούς» ούτε τοπική ήταν, ούτε συγκυριακή (περιορισμένη σε χρόνο). Υλοποιήθηκε ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ σε όλη την Ελλάδα από το καλοκαίρι του ’43 (κατά περιπτώσεις και λίγο νωρίτερα – η απόφαση είχε παρθεί το Δεκέμβρη του ’42) μέχρι την ήττα στα Δεκεμβριανά (Γενάρης ’45). Με απόλυτο συγχρονισμό, συντονισμό, πειθαρχία, συνέπεια κλπ, χάρη στο πανελλαδικό δίκτυο του Κόμματος.

    Αυτό που σας λένε (ή καλύτερα, αυτό που σας λέω εγώ) και αδυνατείτε να το καταλάβετε είναι ότι η μαζικότητα που πήραν ξαφνικά τα ΤΑ την άνοιξη και το καλοικαίρι του ’44 ήταν αντίδραση στη συγκεκριμένη μαζική επίμονη και ευρύτερη δράση του ΕΑΜ/ ΚΚΕ που προηγήθηκε. Γιατί και ο πλέον ηλίθιος ΤΟΤΕ (όχι σήμερα…😉 ) καταλάβαινε ότι αφού οι Γερμανοί είχαν χάσει τον πόλεμο και θα ξεκουμπιζόντουσαν από βδομάδα σε βδομάδα, δεν είχε κανένα απολύτως νόημα να προσαρτηθεί ως ένοπλος δίπλα τους. Γιατί να το κάνει; Κανένα ΑΠΟΛΥΤΩΣ νόημα δεν υπήρχε ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ! Αυτός ήταν ο βασικός, ο κύριος λόγος της μαζικότητας που πήρε η κατάταξη στα ΤΑ, ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες.

    Αυτό αφορά ένα μεγάλο κομμάτι του αριθμού των ΤΑ. Ένα άλλο αφορά τους (αρκετές εκατοντάδες) αξιωματικούς και τους οπλίτες του διαλυμένου από τον ΕΛΑΣ 5/42 (μετά τη δολοφονία του Ψαρού), τους αντίστοιχους στην Πελοπόννησο κλπ. Ένα τρίτο κομμάτι αφορά όσους συνεργάστηκαν συνειδητά με τους Γερμανούς, έκαναν εγκλήματα εις βάρος των πολιτών (πχ Γιαννιτσά, Χορτιάτης) κλπ. Την τελευταία κατηγορία, αλλά και όσους από τις δύο πρώτες γλίστρησαν σε αυτή, δεν υπάρχει κανένας σοβαρός ερασιτέχνης μελετητής ή και επαγγελματίας ιστορικός που να την υπερασπίζεται.

    Ούτε πρόκειται να υπάρξει! Γιατί είναι απολύτως αδύνατον πχ να υπερασπιστεί κάποιος λογικός άνθρωπος τον σ/χη Πούλο ή το Δάγκουλα!

    Αλλά ΔΕΝ ήταν όλοι στα ΤΑ Πούλοι ή Δάγκουλες – αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Ήταν εκατοντάδες (χιλιάδες) αξιωματικοί που πολέμησαν στην Αλβανία, που επάνδρωσαν αντιστασιακές οργανώσεις ΚΑΤΑ των Γερμανών (τις οποίες διέλυσε ο ΕΛΑΣ) κλπ. Δεν είναι λογικό να τσουβαλιάζουμε τους πάντες, υπό τον όρο «Ταγματαλήτες». Αντιθέτως, είναι αυθαίρετο και χωρίς πραγματικό ιστορικό υπόστρωμα. Είναι και εξόφθαλμα λάθος, προς όφελος της προπαγάνδας του ΚΚΕ, οι πράξεις των οργάνων του οποίου στο κυνήγι των «αντιδραστικών» εμμέσως πλην σαφώς καθαγιάζονται ως «αντιστασιακή δράση» ενώ πρόκειται για εντελώς άλλο πράγμα!

    Η ανάλυσή μας πρέπει να ξεχωρίζει τα καθάρματα /δολοφόνους (τα οποία ήταν αρκετά και όχι μόνο στο χώρο των αντι-εαμικών, αλλά και στη μάζα των στελεχών του ΚΚΕ, της ΟΠΛΑ κλπ) από τους άλλους. Τους πολλούς άλλους, που πλαισίωσαν μαζικά την Εθνική Αντίσταση, είτε βρέθηκαν στο ΕΑΜ είτε στις άλλες οργανώσεις, ένοπλες ή όχι.

    Μου αρέσει!

  2. «Τρομάζουμε με τη σκιά μας»

    «Δεν έχω διάθεση να αποϊδεολογικοποιήσω τίποτα», λέει στα «ΝΕΑ» ο Θανάσης Βαλτινός. «Σε όλο μου το έργο τήρησα πάντα υπεύθυνη στάση. Αν υπάρχει μία συνειδητή επιλογή (στο ποσοστό που υπάρχει συνειδητή επιλογή στην τέχνη) είναι να μη μασκαρέψω, να μην αποκρύψω, να μην ωραιοποιήσω τίποτα. Εκείνοι ντε και καλά θέλουν να με βγάλουν απολογητή των Ταγμάτων Ασφαλείας. Δεν θέλουν να διαβάσουν. Ούτε να κουβεντιάσουν με όρους επιστημονικής δεοντολογίας Κουβεντιάζουν μόνο με ηθικολογίες και συναισθηματισμούς.
    Στην Όρθοκωστά οι θηριωδίες των Ταγμάτων Ασφαλείας αναφέρονται με πολύ δραστικό τρόπο, αφού τις Βάζω όπως τις περιγράφουν οι ίδιοι. Και αναφέρω τις πρώτες διεργασίες για το πώς ακριβώς ξεκίνησε ο Εμφύλιος. Αλλά δεν θέλουν να δουν».

    «Στον Τύπο ο Στάθης Καλύβας, που διδάσκει στο Γέιλ, κατηγορήθηκε περίπου ανοικτά ως πράκτορας Και το άρθρο του Γιώργου Μαργαρίτη στο «Βιβλιοδρόμιο» ήταν όλο ύβρεις και υπονοούμενα, χωρίς να στηρίζεται σε επιστημονικά επιχειρήματα. Αυτά δεν πολεμιούνται με πόλεμο τέτοιο. Διαστρέφουν τις θέσεις των ιστορικών που έχουν άλλη άποψη».

    «Την «Ορθοκωστά» κάποιοι την τοποθετούν ως εναρκτήριο σημάδι της αναθεώρησης της ιστορίας του Εμφυλίου. Αλλά ο τρόπος που τη διαβάζουν είναι συζητήσιμος. Με προκατάληψη και προαποφασισμένες θέσεις. Ο Γιώργος Μαργαρίτης έχει γράψει ότι τα Βιβλία του Παπαγιώργη, του Χαριτόπουλου και του Βαλτινού δεν είναι Ιστορία. Απορριπτέα δηλαδή».

    Ο Θανάσης Βαλτινός πιστεύει ότι ακόμη λειτουργούμε «με πείσμα ίσως και ιδεοληψία» και «τρομάζουμε με τη σκιά μας – δεν τολμάμε να μιλήσουμε για τίποτα το μελανό». Λέει ότι ειδικά στο Μοναστήρι της Ορθοκωστάς «όλα τα θύματα ήταν αθώα» ενώ για την «Ελένη» του Γκατζογιάννη θεωρεί ότι δεν είναι λογοτεχνία αλλά «καυτό ρεπορτάζ». Μιλάει για «αγριότητες που αποτελούν τα μοιραία λάθη που κάνει η Αριστερά πάντα» και για «περιχαράκωση που αποκλείει τους άλλους από την αριστερή σκέψη»: «Δεν μπορεί να υπάρξει ευφυής Αριστερά σ’ αυτόν τον τόπο; Αν δεν πάει παραπέρα, θα συρρικνωθεί. Λειτουργούν ως η Αριστερά να είναι δικό τους οικόπεδο. Ενώ εγώ είμαι δήθεν απολογητής!».

    «Η Αντίσταση δεν ακυρώνεται. Υπάρχει ο κόσμος που αντιστάθηκε. Υπάρχει όμως και
    μια ηγεσία. Υπάρχει και ένα όργιο Βίας, ασυδοσίας, αυθαιρεσίας. Και δεν θέλουν να
    δουν ποια χέρια χειρίστηκαν τις τύχες του ελληνικού λαού», λέει ο Θανάσης Βαλτινός

    http://www.multiforums.gr/humanity/viewthread.php?tid=409

    Μου αρέσει!

  3. Σχόλιό μου στην ανάρτηση της καλύβας

    Ο κόσμος που περιγράφει ο Βαλτινός ούτε κλειστός ήταν, ούτε απομονωμένος, ούτε μακριά από τα κέντρα (Τρίπολη) ούτε καν φτωχός. Ήταν ένα τυπικό δείγμα της ελληνικής επαρχίας, γεμάτο νιάτα και ζωντάνια. Επιπλέον, επισήμανα ήδη στο ποστ ότι αυτά που περιγράφονται στο βιβλίο ΔΕΝ αποτελούν εξαιρέσεις / μεμονωμένα περιστατικά. Με εξαίρεση την Κρήτη και άλλα νησιά, σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα συνέβησαν τα ίδια /παρόμοια.

    Και ο λόγος είναι απλός: παντού εφαρμόστηκε η ίδια γραμμή, που επεξεργάστηκε το ΚΚΕ: απαγόρευση ένοπλων ομάδων εκτός ΕΛΑΣ, συντριβή των «αντιδραστικών». Αυτά, για να γίνουν, προϋπέθεταν συλλήψεις, κρατήσεις ομήρων, ανακρίσεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις (και μάλιστα με αριθμό υποψηφίων προςεκτέλεση ανάλογο με τον πληθυσμό του χωριού). Χρειαζόντουσαν, δηλαδή, στρατόπεδα – όπερ και εγένετο. Η Ορθοκωστά ΔΕΝ είναι η εξαίρεση, είναι ο κανόνας.

    Μου αρέσει!

  4. (Μίμης Σουλιώτης)

    Κατά τα άλλα, η ιστορική επιστήμη αρύεται την αίσθηση ενός συμβάντος και μιας εποχής από τη λογοτεχνία: χωρίς τα Ομηρικά Επη θα είχαμε τις αρχαιολογικές πληροφορίες αλλά όχι και την αισθητική ταρίχευση της ομηρικής εποχής μαζί με την προσομοίωση των τότε ζώντων. Και χωρίς τα κλέφτικα δημοτικά τραγούδια πολλή από την παλαιότερη συγκίνηση, που αυτά τη διαπεραιώνουν ως τις μέρες μας, θα είχε χαθεί. Παραφράζοντας τον Πάουντ, η λογοτεχνία μάς πληροφορεί για τους ανθρώπους που έζησαν κάποτε στ’ αλήθεια, με σάρκα και οστά· σαν κι αυτούς που παρουσιάζει ο Βαλτινός στα μυθιστορήματα και στα λιτά διηγήματά του.

    Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=75&artid=161391&dt=26/09/2004#ixzz0tkJgWpYn

    Μου αρέσει!

  5. 22/11/03

    ΕΝΟΧΛΗΘΗΚΕ ο Θανάσης Βαλτινός από την αναφορά μας στο πρόσωπό του, ως του ανθρώπου που -με το βιβλίο του «Ορθοκωστά» και τις συνοδευτικές δηλώσεις του (1994)- άνοιξε το δρόμο για την πολιτική αποκατάσταση των Ταγμάτων Ασφαλείας που επιχειρούν στις μέρες μας οι οργανικοί διανοούμενοι της δεξιάς ιστοριογραφίας («Ιός» 26.10.03). «Τα παιδιά αυτού του ‘νοσηρού’ τετράπολου καπέλου, που δεν είναι και τόσο παιδιά απ’ όσο μπορώ να εικάσω, σίγουρα δεν ξέρουν να διαβάζουν λογοτεχνία», αποφάνθηκε για τον «Ιό» στη συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε στην «Κ.Ε.» της περασμένης Κυριακής (16.11). «Ούτε την Ιστορία μπορούν να διαβάσουν. Η νοσταλγία τους για το 1930 είναι προφανής. Δεν επιτρέπω σε κανέναν να αμφισβητεί την αριστεροσύνη μου».

    ΧΩΡΙΣ να έχουμε την παραμικρή πρόθεση να θίξουμε την «αριστεροσύνη» κανενός, θα συστήναμε στον κ. Βαλτινό να ξαναδιαβάσει τόσο το κείμενό μας όσο και τα δικά του. Αν η «Ορθοκωστά» ανήκει (όπως, άλλωστε, γράφουμε και στο άρθρο μας που τόσο τον ενόχλησε) στο χώρο της μυθοπλασίας, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις συνεντεύξεις που έδωσε και τα κείμενα που έγραψε ο συγγραφέας της, την ίδια εκείνη εποχή, προκειμένου να υπερασπιστεί πολιτικά (και όχι, φυσικά, «λογοτεχνικά») το δημιούργημά του. «Οταν ξέρω ότι οι μισοί κάτοικοι του χωριού μου (σ.σ. Καστρί Κυνουρίας), με τους οποίους συναλλάσσομαι, ήταν ταγματασφαλίτες, για μένα ταγματασφαλίτης δεν σημαίνει τίποτα εν τέλει. Είναι απλώς μια ετικέτα». […] Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάποιοι συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς. Οταν λέω κάποιοι, εννοώ τους από πάνω, αυτούς που συνέλαβαν το σχέδιο δημιουργίας των ταγμάτων ασφαλείας. Αλλά, όμως, πώς επανδρώθηκαν τα τάγματα; Και γιατί; Ο μισός πληθυσμός της Πελοποννήσου ήταν στα Τάγματα. Ολοι αυτοί ήταν προδότες, που υπηρέτησαν συνειδητά τον Χίτλερ; Είναι αφέλεια και χοντράδα να το πιστεύουμε» («Ε» 24.8.94).

    ΟΣΟ ΓΙΑ το χαρακτηρισμό της «Ορθοκωστάς» σαν «λογοτεχνική αναπαραγωγή των παραπόνων του ανώνυμου ταγματασφαλίτη, ότι ο ΕΛΑΣίτης συγχωριανός του που ‘έσφαξε κόσμο, τώρα παίρνει σύνταξη για αντίσταση’», ο κ. Βαλτινός ας μας συγχωρήσει: το συγκεκριμένο απόσπασμα το πήραμε από το οπισθόφυλλο της πρώτης έκδοσης του βιβλίου του -και, αν δεν κάνουμε λάθος, αυτού του είδους η επιλογή συμπυκνώνει συνήθως αυτό που ο ίδιος ο συγγραφέας, ο εκδότης ή και οι δυο τους θεωρούν ως το νόημα (ή, τουλάχιστον, ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι) του έργου…

    ΕΠΙΣΤΟΛΗ για το ίδιο δημοσίευμά μας έχει στείλει και ο καθηγητής Στάθης Καλύβας. Μαζί με την απάντηση του «Ιού», θα δημοσιευθεί σε προσεχές φύλλο της «Κ.Ε.»

    http://www.iospress.gr/iospress/iospress200311.htm

    Αρέσει σε 1 άτομο

  6. Με αφορμή την έκδοση του τόμου του «Ε-Ιστορικά» «Εμφύλιος Πόλεμος, 60 χρόνια από τη λήξη του» (29 Αυγούστου 2009) λάβαμε από τον συγγραφέα Θανάση Βαλτινό την ακόλουθη επιστολή:

    «Θα σταθώ στο άρθρο που αφορά τη λογοτεχνία. Το υπογράφει ο Βασίλης Κ. Καλαμαράς, πολιτικός επιστήμων-δημοσιογράφος, όπως αυτοπροσδιορίζεται. Ο τίτλος του είναι δανεισμένος από κείμενο του Δημήτρη Ραυτόπουλου (Το αίμα μελάνι δεν γίνεται) δημοσιευμένο στις 15/10/99 στη «Βιβλιοθήκη» της ίδιας εφημερίδας. «Μελάνι από αίμα, διανοούμενοι και λογοτέχνες απέναντι στον Εμφύλιο», λοιπόν. Πρόκειται για ένα σύμφυρμα κοινοτοπιών, στερεοτύπων και λαθροχειριών. Για να δώσει κύρος στις θέσεις του ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί απόσπασμα από το κείμενο του Δημήτρη Ραυτόπουλου, πετσοκομμένο βεβαίως τόσο που το νόημά του να αντιστρέφεται. Το απόσπασμα έχει έτσι: «Αυτά συμβαίνουν με τους ‘λαϊκούς’, τους αυθόρμητους, τους έκτακτους. Τι γίνεται όμως με τους τακτικούς-λογίους και ‘επώνυμους’, όταν γράφουν βιβλία μη υγιώς σκεπτόμενα δεξιά ή αριστερά; Αυτούς δεν μπορεί να τους αγνοήσει η Λογοτεχνία με λάμδα κεφαλαίο. Προηγείται, λοιπόν, η αντι-υποδοχή, από την απόρριψη με αισθητικά δήθεν κριτήρια ώς την πυρά. Δύο περιπτώσεις: Η Ελένη του Γκατζογιάννη και η ‘Ορθοκωστά’ του Θανάση Βαλτινού.

    Ο πρώτος, ως ‘Αμερικάνος’ άρα -φως φανάρι- πράκτορας της CIA, μπορούσε να αγνοηθεί· αλλά ο έγκριτος μεταφραστής Αλ. Κοτζιάς δεν καταπινόταν… πολύ περισσότερο που ήταν, από τη μεταπολίτευση, οικουμενικά δεκτός λόγιος. Του αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικά: ο κομιστής (μεταφραστής) του μηνύματος δεν ταυτίστηκε με το μήνυμα… Ο συγγραφέας όμως, μια που το ομολογούσε κιόλας, ήταν ο ίδιος το μήνυμα.

    Ο Βαλτινός, άλλος κομιστής αντικομουνιστικού μηνύματος αυτός, όπως έγραψε ευφυής δημοσιογράφος, από απολογητής των επαναστατών του Δ.Σ. (Η κάθοδος των εννιά), ο Βαλτινός αλλαξοσκούφιζε, γινόταν απολογητής των Ταγματασφαλιτών. Ο Βαλτινός εννοείται δεν ήταν δικηγόρος ούτε των μεν ούτε των δε, άντε όμως να πείσεις το δαιμόνιο δημοσιογράφο ή έστω τον Ελεφάντη».

    Από αυτό το απόσπασμα ο συντάκτης-πολιτικός επιστήμων αφαιρεί τις αρχικές καταγγελτικές σειρές για τις μεθόδους απαξίωσης των μη αρεστών βιβλίων όπως και τις τελευταίες, χλευαστικές, για τους ποικίλους, διατεταγμένης υπηρεσίας καλάμους.

    Αλλά οι λαθροχειρίες δεν σταματούν εδώ. Το άρθρο συνοδεύουν πολλές φωτογραφίες συγγραφέων κυρίως, για τους οποίους γίνεται κάποια μνεία σ’ αυτό. Ανάμεσά τους και χωρίς κανένα λόγο, υπάρχει πορτρέτο του γνωστού Ιταλού μελετητή της νεοελληνικής λογοτεχνίας Mario Vitti. Χωρίς κανένα λόγο; Αντιγράφω τη λεζάντα: Ο Ιταλός νεοελληνιστής Mario Vitti, επικριτής του ιδεολογικού προσανατολισμού του απολογητικού υπέρ των Ταγματασφαλιτών έργου του Θανάση Βαλτινού «Ορθοκωστά»: Αυτή η «καταδικαστική» ετυμηγορία υποτίθεται ότι εμπεριέχεται στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Mario Vitti. Παραθέτω το σχετικό τμήμα από το λήμμα που με αφορά σελ. 538-540: «Ο Θανάσης Βαλτινός επανέρχεται σε θέματα μίσους και θηριωδίας της εποχής του Εμφυλίου στο Ορθοκωστά (1994), ‘μυθιστόρημα’ όπως δηλώνεται στον υπότιτλο. Το βιβλίο αποτελείται από μονολόγους, καταθέσεις, μαρτυρίες προσώπων που συνεργάστηκαν με τα τάγματα ασφαλείας. Το οδυνηρότερο αυτών των μαρτυριών οφείλεται στο τυφλό μίσος ανάμεσα σε συγχωριανούς που έχουν απολέσει κάθε ιδεολογία στη διωκτική τους μανία».

    Το παραθέτει και ο αρθρογράφος ως κατακλείδα. Αλλά χωρίς την πρώτη του φράση. Τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι δύο. Α: Ο ακρωτηριασμός του κειμένου του Δημήτρη Ραυτόπουλου και η παρατιθέμενη λεζάντα στη φωτογραφία του Mario Vitti οφείλονται σε αναγνωστική-αντιληπτική ανεπάρκεια του συντάκτη ή πρόκειται για μια εσκεμμένη διαστρέβλωση;

    Β: Αν συμβαίνει το δεύτερο, είναι δυνατόν μέθοδοι τέτοιες, ξεχασμένες από δεκαετίες, να ξαναβγαίνουν στην επιφάνεια και να στεγάζονται σε σοβαρές εφημερίδες;

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=86580

    Μου αρέσει!

  7. Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του ΕΛΑΣ υπήρξαν…

    Η «Κάθοδος των εννιά» αγγίζει το δύσκολο θέμα του Εμφυλίου, που συναντάμε και σε άλλα βιβλία του συγγραφέα. «Αυτή η ταμπέλα, “συγγραφέας του Εμφυλίου”, με ενοχλεί», λέει σήμερα. «Με ενοχλεί διότι συμβαίνει το εξής απλό: ο Εμφύλιος είναι η προσωπική μου ιστορία, τα εφηβικά μου χρόνια. Είναι ένα κομμάτι της ζωής μου και γι’ αυτό μιλάω στα βιβλία μου. Δεν το κάνω για να αποτυπώσω μια εποχή, να γράψω χρονικό. Είναι η σχέση μου με έναν κόσμο ολόκληρο».

    Ο Θανάσης Βαλτινός βρίσκεται στη Σπάρτη στην Κατοχή και στην αρχή του Εμφυλίου. «Για δύο χρόνια μετά είμαι στο Γύθειο, όπου γίνεται πόλεμος κανονικός. Οι Μανιάτες σφάζουν. Και μετά, στην Τρίπολη, από το ’46 έως το ’50. Ηταν πολύ άγρια τα πράγματα για όλους».

    Το βιβλίο που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις ήταν βεβαίως η «Ορθοκωστά» (1994), μυθιστόρημα τεκμηρίων και ντοκουμέντων με θέμα τις βιαιοπραγίες του ΕΛΑΣ στην Πελοπόννησο, το οποίο όμως, μερίδα της αριστερής κριτικής διάβασε ως «υπεράσπιση των ταγματασφαλιτών». «Οταν το βιβλίο εκδόθηκε το 1994, έγινε χαμός. Δεν ήταν διατεθειμένοι να αποδεχθούν ότι αυτά τα πράγματα συνέβησαν. Το στρατόπεδο συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ στην Ορθοκωστά υπήρξε. Στην Ελωνα, στην Κορινθία επίσης. Κατασκότωσαν κόσμο ακόμα και μέσα στην Κατοχή. Κανένας δεν τολμούσε να μιλήσει τόσα χρόνια. Μόνον ο Φίλιππος Ηλιού με υπερασπίστηκε, όπως και ο Δημήτρης Ραυτόπουλος. Βέβαια, στην “Ορθοκωστά” υπάρχουν ύμνοι για αριστερούς που στάθηκαν όρθιοι στο στρατοδικείο, ενώ περιλαμβάνει και αναφορές από τους ίδιους τους δεξιούς, που ομολογούν τι έκαναν στους αριστερούς. Αλλά η Αριστερά του 1994 δεν είχε κουράγιο να τα δει τότε αυτά. Η ειρωνεία είναι ότι το βιβλίο έγινε σεμινάριο στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ). Προσκλήθηκα και πήγα. Τους είπα ότι είναι ένα “αριστερό” βιβλίο: περιγράφει τα πράγματα όπως έγιναν, όπως ήταν, χωρίς δεύτερες σκέψεις, λέει ότι εκείνοι που ασκούσαν την “κόκκινη τρομοκρατία”, όπως ορθά την αποδίδει ο Καλύβας, κάτι μικροτσαγκάρηδες ήταν. Πώς το είπε ο Ιωαννίδης του ΚΚΕ; “Τι περιμένατε; Ενας τσαγκάρης από τον Βόλο ήμουν”. Τέτοιους ανθρώπους είχαν που θα άλλαζαν τον κόσμο, χωρίς κανένα πολιτικό μυαλό. Εγινε όργιο. Οργιο έγινε και από την άλλη πλευρά, από τους Μάυδες, τους Χίτες κ.λπ. Δεν μπορείς όμως να χαρακτηρίζεις τους πάντες, φασίστες και συνεργάτες των Γερμανών. Στα ΑΣΚΙ, δεν δέχθηκα καμία επίθεση. Εγινε κανονική συζήτηση μέσα σε ένα αριστερό, κατά βάση, ίδρυμα».

    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_04/03/2012_474678

    Μου αρέσει!

  8. Από το φ/μπ

    Tomas Zak
    Η κατανόηση του κοινωνικού κόσμου δε γίνεται εύκολα σχολιάζοντας πολεμικές συνθήκες πριν από 70 χρόνια με δίπολα του «τώρα». Στην πολεμική συνθήκη, η προσωπική επιθυμία για εκδίκηση σε συνδυασμό αλλά κυρίως το ξεκαθάρισμα της «αντίδρασης» είναι απολύτως φυσικές και κατανοητές αντιδράσεις απέναντι σε δράσεις του πρόσφατου κοινωνικοπολιτικοοικονομικού παρελθόντος της συγκεκριμένης χώρας. Δε γεννήθηκαν από μόνες τους και σίγουρα στην ελληνική επαρχία τα επιμέρους προσωπικά πάθη δεν είχαν φτάσει σε επίπεδο «ξεκαθαρίσματος λογαριασμών», λες και η Ελλάδα ήταν μια απέραντη καμμόρα. Μηπως λοιπόν συνέβαινε κάτι άλλο???Και θα σας το συνδέσω με το προσφυγικό όπου εργάζομαι και συμπτωματικά παρατηρώ τα εξής στις αφηγήσεις αρκετών Αφγανών: έγκατέλειψαν τη χώρα τους όταν οι Ταλιμπάν και ο ΙΣΙΣ σκλήραινε τις απειλές κατά τη ζωής ενάντια στις οικογένειές τους επειδή κάποιο μέλος της είχε σχέση με κυβερνητική υπηρεσία ή ήταν ενταγμένο στον αμερικανικής εκπαίδευσης αφγανικό στρατό ή είχε οποιοδήποτε βαθμού σχέση με τα αμερικανικά στρατεύματα κατοχής. Και επρόκειτο σύμφωνα πάντα με τις αφηγήσεις τους για συνθήκη που λάμβανε χώρα πόρτα-πόρτα σε κάθε χωριό. Οπως ακριβως περιγραφετε οτι εκανε το «αγριο ΕΑΜ» στην επαρχια του 1943. Συμπερασμα: τα προτζεκ κοινωνικης επαναστασης και η εμφυλια διαμαχη δε ξεκινανε απο αφορμες αλλα απο αιτιες. Μπορει να μη δικαιολογιουνται και να φαινονται απανθρωπες στον κοσμο του σημερα, αλλα στον κοσμο του τοτε προφανως ηταν απολυτως κατανοητες και δικαιες σε ενα κρατος που ακομα δεν εχει λυσει πολλα απο τα κοινωνικα αιτηματα οχι μονο του τοτε αλλα και δεκαετιες πισω…….

    Μου αρέσει!

    1. Ο οποίος, εν έτει 2017, κάνει λόγο για υποτιθέμενη (!!!) τρομοκρατία τού ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ το 1943-44 και για υποτιθέμενα (!!!) στρατόπεδα συγκεντρώσεως «αντιδραστικών».
      Θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου…

      Μου αρέσει!

  9. «Δεν εξαγνίζω τους ταγματασφαλίτες»: στον εμφύλιο πόλεμο της «Ορθοκωστάς», το καινούργιο μυθιστόρημα του Θανάση Βαλτινού, θύματα είναι οι δέσμιοι. Οι ταγματασφαλίτες. Ενα βιβλίο που σοκάρει ή μια τέχνη που καθαίρει;
    Βαλτινός, Θανάσης [1932-], Γεωργακοπούλου, Βένα
    Ελευθεροτυπία, 24 Αυγ. 1994

    http://digital.lib.auth.gr/record/11610/?ln=en

    κλικ στο ονομα του βαλτινου και εμφανιζονται κ αλλα αρθρα συντευξεις κτλπ

    Μου αρέσει!

  10. http://62.103.28.111/infopubl/05.01.4960.0126/

    περιοδικο Πολιτης τευχος 126 (ιουνιος-Ιουλιος 1994) σ. 61-6
    Ελεφαντης Αγγ. «Η Ορθοκωστα του Θ. Βαλτινου»
    τα υπολοιπα τευχη του Περιοδικου με αρκετα αρθρα για την περιοδο κατοχης-εμφυλιου στο σαιτ των ΑΣΚΙ

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s