ΕΛΑΣ

Η δράση του ΕΛΑΣ στην Κατοχή 

Πολιτική προπαρασκευή και πολεμικός αγώνας

Του Ιασωνα Χανδρινου*

«ΕΛΑΣ 2/39 Σύνταγμα Προς Βρετανικήν Στρατιωτικήν Αποστολήν. Επί από 18/8/43 τηλεγραφήματός σας αφορώντος επιστροφήν εκ μέρους ημών μεμισθωμένων κτηνών, παρατηρώ: ουδέν δικαίωμα έχετε εις ανάμιξην ζητημάτων καθαρώς εσωτερικής φύσεως. Τα καθήκοντα του συνδέσμου, συμφώνως προς το συμφωνητικόν δεν προβλέπουν παρεμβατισμούς τοιούτους, οι δε Ελληνες δεν είναι ούτε Ζουλού ούτε Κάφροι. Ανακαλείσθε εις περιορισμόν επί των καθηκόντων σας ως συνδέσμου, τα οποία λίαν εσκεμμένως αποφύγατε μέχρι σήμερον […] Εις περίπτωσιν μη επακριβούς συμμορφώσεώς σας, θέλω εφαρμόση αυστηρότατα τους διεθνείς κανονισμούς παραμονής αλλοδαπών εις εμπόλεμον κράτος και δη εις την ζώνην των πρόσω. 31/8/43. Κ. Αναργύρου Σ/ρχης».

Ο «Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ)» είναι μια από τις περιπτώσεις της νεοελληνικής ιστορίας για τις οποίες πρέπει να αισθανόμαστε δυστυχείς που δεν διαθέτουμε πλήρη αρχεία. Σίγουρα θα είχαμε ευκρινέστερη εικόνα γύρω από τη θέληση του ΕΛΑΣ να ασκήσει εξουσία παραμερίζοντας κάθε αντίπαλο δέος, όπως μας επιτρέπει να διαπιστώσουμε και το παραπάνω «αυθάδες», ώς σήμερα αδημοσίευτο, τηλεγράφημα προς τους Βρετανούς.

Υστερα από έναν χρόνο αναγνωριστικών ενεργειών και βεβιασμένων εξεγέρσεων (Δράμα, Κιλκίς, Νιγρίτα), το ΚΚΕ κατέβαλε ορθολογικότερες προσπάθειες για αναζωπύρωση των ένοπλων εστιών αντίστασης, αυτή τη φορά συνδέοντας άμεσα το ένοπλο υποκείμενο με την ευρύτερη πολιτική ατζέντα του ΕΑΜ. Οταν τον Φεβρουάριο του 1942 ιδρύθηκε ο ΕΛΑΣ, τα πρώτα οργανωτικά βήματα αφορούσαν πολιτικές παρά στρατιωτικές προπαρασκευές: μαζική διαφώτιση γύρω από την αναγκαιότητα της ένοπλης πάλης (συζητήσεις, προκηρύξεις, προπαγάνδα) και μια μάλλον αμήχανη στρατολογία αξιωματικών με βάση την πείρα στρατολογίας του στελεχικού δυναμικού των πολιτικών οργανώσεων. Οι πρωτοπόροι επιλέχθηκαν μεταξύ των μαχητικότερων στελεχών των επαρχιακών αστικών κέντρων και οι ζυμώσεις δεν γίνονταν στα βουνά, αλλά σε παράνομα ραντεβού στην Αθήνα. Η εξέγερση θα έπρεπε να «φυτευτεί» στην ύπαιθρο χωρίς να υπάρχει η απαιτούμενη τεχνογνωσία ούτε πολλοί τολμηροί εθελοντές. Τέτοιος ήταν ο Αρης Βελουχιώτης, κατά κόσμον Θανάσης Κλάρας, με πλούσιο μητρώο κομματικής μαχητικότητας. Μολονότι η ομάδα του δεν διεκδικεί τη χρονική πρωτοπορία, η ενηλικίωση του ΕΛΑΣ ταυτίζεται -μάλλον δικαιολογημένα- με τη δική της διαδρομή. Η συνεισφορά του Βελουχιώτη και παράλληλα βάθρο του μύθου του, ήταν πως ανακάλυψε τις κατάλληλες φόρμουλες που θα αναβάθμιζαν τις σκόρπιες ομάδες σε μαζικό στρατό: εγκατέλειψε την επιλογή της αφάνειας με πανηγυρικές εμφανίσεις στα χωριά, εξασφαλίζοντας, πρώτον, μέσα επιβίωσης και, δεύτερον, την εμπιστοσύνη του κόσμου. Προχώρησε σε παραδειγματικές εκτελέσεις ληστών, συνεργατών του κατακτητή ή όσων μπορούσαν να εκληφθούν στις τοπικές κοινωνίες ως τέτοιοι. Τέλος, εξουδετέρωσε συστηματικά τα ελληνόφωνα εκτελεστικά όργανα του κατοχικού κράτους (Αγροφυλακή, Χωροφυλακή), ενώ, όπως έχει αποδείξει ο Γιώργος Μαργαρίτης, με το επιδεικτικό άνοιγμα των αποθηκών της αγροτικής συγκέντρωσης άσκησε ένα είδος κοινωνικής πολιτικής που προσέδιδε πόντους στον αγώνα διεκδίκησης της εξουσίας. Η αντικατοχική ενεργοποίηση του αγροτικού κόσμου ήταν βέβαια εκπεφρασμένος στόχος των εαμικών οργανώσεων και όχι ατομική έμπνευση ενός ηγήτορα. Και η ειδοποιός διαφορά στην περίπτωση Βελουχιώτη δεν βρίσκεται στις «υπερφυσικές» οργανωτικές του ικανότητες ούτε στις διαθεσιμότητες της ορεινής Ρούμελης. Βρίσκεται στην απολυτότητα με την οποία διατυπώθηκε η διάκριση εχθρών και φίλων, συνθήκη απαραίτητη στον ανταρτοπόλεμο, από τους Ισπανούς Guerilleros μέχρι τους Βιετκόνγκ. Αυτό το στοιχείο έκανε αγεφύρωτο το υφιστάμενο χάσμα ανάμεσα στην αντιστασιακή και τη δωσιλογική Ελλάδα και έβαλε το πλαίσιο ενός ολοκληρωτικού πολέμου στη λογική προάσπισης μιας justa causa χωρίς αντίστοιχη αναγνώριση ενός justus hostis.

Δρακόντειος νόμος

Επόμενο βήμα ήταν η υλοποίηση των εθνικοαπελευθερωτικών εξαγγελιών. Οι εμπλοκές με τους Ιταλούς σε Ρεκά, Κρίκελλο, Γοργοπόταμο και Μικρό Χωριό σε μια εποχή που ο κόσμος ακόμα δυσπιστούσε, φωτογράφιζαν μια εφικτή νίκη και πετύχαιναν ένα είδος συμψηφισμού ανάμεσα στις θυσίες, στις οποίες θα όφειλαν να υποβληθούν οι χωρικοί και στο αίμα των εθελοντικά στρατευμένων παιδιών τους. Ο πόλεμος γινόταν υπόθεση όλης της κοινωνίας εμπεδώνοντας μια νέα συλλογικότητα, ενώ το σύστημα ποινών, με εκτελέσεις για ηθικά παραπτώματα ή λιποταξία -όρος καθόλου παράταιρος για εθελοντικά σχήματα- ήταν ο δρακόντειος πολεμικός νόμος που ένωνε τη μοίρα ενόπλων και αόπλων. Οσοι επιμένουν σε μια ηθελημένα «πολιτική» ανάγνωση παρόμοιων πρακτικών, ας θυμηθούν ότι αντάρτες αρχηγοί υπεράνω «κομματικής» υπονοίας (π.χ. Ναπολέων Ζέρβας) δέσμευαν συχνά τους αμάχους της επικράτειάς τους με αυστηρές εντολές καθολικής επιστράτευσης.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η έννοια της «τακτικότητας». Σύμφωνα με τον κορυφαίο Γερμανό μελετητή του ανταρτοπολέμου, Carl Schmitt, «η δύναμη και η σημασία του Ανορθόδοξου καθορίζεται από τη δύναμη και τη σημασία του Συμβατικού που ο ίδιος ο αντάρτης θέτει σε αμφισβήτηση». Τις αμιγώς πολιτικές έννοιες του «συμβατικού» και του «ανορθόδοξου» είχε προφανώς υπόψη της η ηγεσία του ΕΛΑΣ, όταν το καλοκαίρι του 1943 υιοθέτησε τα πρότυπα οργάνωσης του ελληνικού στρατού, με μεραρχίες, επιτελεία, διευθύνσεις κ.ο.κ. Η απόφαση «μετατροπής» σε τακτικό στρατό κατέτεινε μάλλον στην προσέλκυση εθελοντών -και δη αξιωματικών- και εν γένει στην πολιτική νομιμοποίηση του Αντάρτικου, παρά στη στρατιωτική αναβάθμιση ή την εξύψωση της πειθαρχίας. Δρώντας σε αντίξοες συνθήκες, σε μόνιμα κατεχόμενο περιβάλλον και με ανελέητους εχθρούς, ο ΕΛΑΣ διέθετε υψηλά επίπεδα πειθαρχίας που ενισχύονταν διαρκώς από την αίσθηση ενός ιδεολογικού συνανήκειν. Η δομή του τακτικού στρατού ήταν ένα κέλυφος που δεν επηρέασε την αντάρτικη φύση και νοοτροπία. Ο ΕΛΑΣ διατήρησε ως πυρήνα μάχης τη διμοιρία ή τον λόχο και τελειοποίησε τόσο τον ανταρτοπόλεμο (Καρούτες, Γλόγοβα) ώστε ανάγκασε τους Γερμανούς να χρησιμοποιήσουν παρόμοιες τακτικές. Αντίθετα, δεν αναλάμβανε συχνά σύνθετες επιχειρήσεις που απαιτούσαν συνδυασμό πεζικού-πυροβολικού, μαζική χρήση βαρέων όπλων, αντιαρματικών, ναρκών κ.λπ. Οι κορυφαίες επιθετικές μάχες στην Αμφισσα (1/2 Ιουλίου 1944) και την Αμφιλοχία (12/13 Ιουλίου 1944) οδήγησαν σε οδυνηρές απώλειες τους Γερμανούς -αντίστοιχα 110 και 200 άνδρες νεκροί και τραυματίες- αλλά κατέδειξαν και τα όρια αντοχής σε εκ παρατάξεως μάχες.

Μαζικός εξοπλισμός

Η συχνότητα και η ένταση της πολεμικής δράσης συνδέονταν άρρηκτα με τις υλικές προϋποθέσεις. Ο ενθουσιασμός του αποθεωτικού καλοκαιριού του 1943 κυμαινόταν ανάλογα με τις συμμαχικές ρίψεις και τις ποσότητες των ιταλικών λαφύρων. Φιλόδοξες επιθέσεις μέσα σε αστικά κέντρα (Αλμυρός, 14 Αυγούστου 1943) πραγματοποιούνταν με αυτοσχέδια εκρηκτικά, χωρίς όλμους ή αρκετές επιθετικές χειροβομβίδες. Ο πονοκέφαλος του ανεπαρκούς οπλισμού γιατρεύτηκε με τη μαζική απόκτηση όπλων και πυρομαχικών μετά την ιταλική συνθηκολόγηση (Σεπτέμβριος 1943). Στη Θεσσαλία εξασφαλίστηκε το σύνολο σχεδόν του οπλισμού της 24ης Μεραρχίας Pinerolo όταν, χωρίς «κομψότητα», ο ΕΛΑΣ αφόπλισε τους οπλίτες και αξιωματικούς της μονάδας που ήθελαν να παραμείνουν ως μαχητές στα ελληνικά βουνά. Ετσι, με τίμημα τον παραμερισμό της «αντιφασιστικής αλληλεγγύης», ο ΕΛΑΣ οργάνωσε τη XVI Μεραρχία στην Ανατολική Θεσσαλία, την Ταξιαρχία Ιππικού (800 άλογα με αντίστοιχες ιπποσκευές), επανεξόπλισε το Τάγμα Μηχανικού Ολύμπου και το Τάγμα Θανάτου της ΧΙΙΙ Μεραρχίας, οργάνωσε πέντε ορειβατικές πυροβολαρχίες των 75 χιλ., αναβάθμισε τον οπλισμό στα τμήματα Θεσσαλίας και Στερεάς και μπόρεσε να εξοπλίσει την παράνομη οργάνωση της Αθήνας με 3.000 πιστόλια και άλλα τόσα τυφέκια. Οι «Μπερέτες» των 9 χιλ. έγιναν τα αγαπημένα πιστόλια των ανταρτών. Με τις πλεονάζουσες σφαίρες και την αυτοπεποίθηση των ιταλικών όπλων, έγιναν πραγματικότητα οι πρώτες νικηφόρες μάχες εναντίον της Βέρμαχτ σε Θερμοπύλες, Αράχωβα, Κερπινή Αχαΐας και Δερβενοχώρια και εξαπολύθηκε ο πόλεμος εναντίον του ΕΔΕΣ τον Οκτώβριο. Παρά την υπεροπλία του, στη διάρκεια του εμφυλιοπολεμικού φθινοπώρου του 1943, ο ΕΛΑΣ ενέπνεε περισσότερο φόβο με τον ιδεολογικό του παρά με τον υλικό του εξοπλισμό.

Ο ΕΛΑΣ δεν ήταν ένας κομματικός στρατός. Ξεκίνησε και παρέμεινε συνισταμένη μιας κοινωνικής δυναμικής που συμπύκνωσε διάφορα αιτήματα και ενσωμάτωσε πολλούς ετερογενείς παράγοντες. Εξέφρασε τη βούληση -αλλά και την αδυναμία- της Αντίστασης να καταστρέψει τις παλιές δομές και να αναδειχθεί σε πολιτική ηγεσία μιας καθημαγμένης χώρας. Οπως όλα τα αντάρτικα κινήματα, δημιούργησε έναν ισχυρό μύθο που τροφοδοτείται διαρκώς από τις αναζητήσεις γύρω από τα χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας. Και για τους ιστορικούς του ελληνικού 20ού αιώνα, οι λευκές σελίδες στο βιβλίο του ΕΛΑΣ παραμένουν μια πρόκληση.

* Ο κ. Ιάσων Χανδρινός είναι ιστορικός.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100009_29/08/2010_413068

Ενας στρατός με διπλό πρόσωπο

Του Σταθη Ν. Καλυβα*

Απρίλιος 1943: οι ταγματάρχες Πόρτης και Μάντζιος, ο υπολοχαγός Μπουλογιάννης, ο ανθυπασπιστής Αγγελόπουλος και ο πολίτης Αθανάσιος Γίτσος εκτελούνται στη Βουχωρίνα του Βοΐου Κοζάνης. Σεπτέμβριος 1943: ο υπολοχαγός Δροσόπουλος, ο ανθυπολοχαγός Νηγιάννης και ο ανθυπασπιστής Σκαρτσίλας εκτελούνται στο χωριό Μελίσσια Αιγιαλείας. Μάρτιος 1944: επίθεση εναντίον του χωριού Αγιος Πέτρος στο Κιλκίς καταλήγει σε 75 θύματα και στην πυρπόληση 150 σπιτιών. Ιούνιος 1944: εκατοντάδες χωρικοί συλλαμβάνονται στα Τζουμέρκα της Αρτας και οδηγούνται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Μυρόφυλλο Τρικάλων. Ιούνιος 1944: μετά από μάχη, το Βαλτέτσι Αρκαδίας πυρπολείται και λεηλατείται, ενώ συλλαμβάνονται 140 χωρικοί ως όμηροι, από τους οποίους εκτελούνται αργότερα οι 48.

Στα παραδείγματα αυτά, και σε εκατοντάδες αντίστοιχα, οι θύτες ανήκαν στον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό, γνωστό ως ΕΛΑΣ, ενώ τα θύματα ήταν μέλη άλλοτε αντίπαλων αντιστασιακών οργανώσεων και άλλοτε ένοπλων ομάδων που εξοπλίστηκαν από τους Γερμανούς. Αυτά συνέβησαν στη διάρκεια της Κατοχής, φέρνοντας αντιμέτωπους Ελληνες εναντίον Ελλήνων. Συνιστούν, με άλλα λόγια, συμβάντα ενός εμφυλίου πολέμου.

Εως πρόσφατα, ο ΕΛΑΣ προσεγγίστηκε με τρόπο που θα μπορούσε να περιγραφεί ως διαζευκτικός. Θεωρήθηκε, δηλαδή, πως μπορούσε να χαρακτηριστεί είτε μόνο ως αντιστασιακή οργάνωση είτε μόνο ως παράταξη που ενεπλάκη σε εμφύλιο πόλεμο. Με τους όρους αυτούς, άλλωστε, επιχειρήθηκε η αγιοποίηση ή η δαιμονοποίησή του. Για τη νικήτρια «εθνικόφρονα» παράταξη (δηλαδή τη μεταπολεμική Δεξιά και το Κέντρο), ο ΕΛΑΣ ήταν απλώς η στρατιωτική πτέρυγα του ΚΚΕ που χρησιμοποίησε την αντίσταση ως προπέτασμα καπνού για την κατάληψη της εξουσίας. Στο αφήγημα αυτό, που κατέρρευσε το 1974, δεν είχαν καμία θέση οι αντιστασιακές του δραστηριότητες: ήταν σαν να μην υπήρξαν καν. Για την Αριστερά, από την άλλη, ο ΕΛΑΣ υπήρξε ένας γνήσιος αντιστασιακός στρατός. Η απλή αναφορά σε συμμετοχή του σε εμφύλιες διαμάχες καυτηριάστηκε ως απόπειρα μείωσής του και έτσι αποσιωπήθηκε. Κάποιοι, μάλιστα, έφθασαν στο ακραίο σημείο να θεωρήσουν την κομμουνιστική διάσταση του ΕΛΑΣ ως μάλλον τυχαίο και περιστασιακό στοιχείο: πρόκειται για τον ιδιαίτερα δημοφιλή μύθο των «καπετάνιων», γνήσιων συνεχιστών του Κολοκοτρώνη με ένα πασπάλισμα Τσε Γκεβάρα και αρχέτυπο τον Αρη Βελουχιώτη.

Τα δύο αφηγήματα είναι εξίσου έωλα. Αντίθετα απ’ ό,τι ισχυρίστηκαν οι νικητές του εμφυλίου, ο ΕΛΑΣ υπήρξε ένας πραγματικός αντιστασιακός στρατός με αξιοσημείωτη δράση στο ενεργητικό του και εκτεταμένη λαϊκή απήχηση. Και αντίθετα απ’ ότι συνεχίζει να υποστηρίζει με πάθος η μεταπολιτευτική Αριστερά (και οι ταυτισμένοι μ’ αυτήν ιστορικοί), ο ΕΛΑΣ ουδέποτε απέκτησε καθολική νομιμοποίηση καθώς ενεπλάκη σε έναν αδυσώπητο εμφύλιο πόλεμο με στόχο τη μεταπολεμική επικράτηση και βασικό του όπλο την ολοκληρωτική εξόντωση των αντιπάλων του. Στο πλαίσιο, μάλιστα, του αφηγήματος αυτού, επιχειρείται συνήθως η χυδαία ταύτιση όλων των αντίπαλων του ΕΛΑΣ με τον δωσιλογισμό, πράγμα που επιτρέπει τη βολική εξίσωση Αντίστασης και ΕΛΑΣ. Για τον ίδιο λόγο, καταπολεμείται κάθε προσπάθεια να εξεταστούν ιστορικά τα πολιτικά κίνητρα των χιλιάδων εξοπλισμένων από τους Γερμανούς.

Ο ΕΛΑΣ ήταν ένας κομμουνιστικός στρατός γιατί βρισκόταν υπό τον πλήρη έλεγχο του ΚΚΕ, παρότι απέφευγε να προβάλλει προς τα έξω την ιδεολογία του κόμματος και παρότι οι περισσότεροι μαχητές του δεν είχαν ιδέα περί κομμουνισμού. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός πως οι πλέον πολύνεκρες μάχες της περιόδου (και με μεγάλη διαφορά) έγιναν μεταξύ Ελλήνων και πως από πολύ νωρίς το βασικό διακύβευμα όλων των πολιτικών παρατάξεων ήταν ο πολιτικός έλεγχος της χώρας. Ο εμφύλιος αυτός κορυφώθηκε με τη σύγκρουση του Δεκεμβρίου 1944 και υπήρξε, από πολλές πλευρές, περισσότερο βάρβαρος σε σύγκριση με τον εμφύλιο του 1946-49.

Η απομάκρυνση από απλουστευτικά, διαζευκτικά σχήματα και η αναγνώριση της διττής υπόστασης του ΕΛΑΣ αποτελεί, επομένως, απαραίτητη αφετηρία για τη διερεύνηση της ταραγμένης αυτής εποχής που έχει πολλές πτυχές να μας αποκαλύψει ακόμα.

* Ο κ. Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Yale.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_29/08/2010_413070

Πηγή: Η δράση του ΕΛΑΣ στην Κατοχή | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Advertisements

38 thoughts on “Η δράση του ΕΛΑΣ στην Κατοχή ”

  1. (Από τα σχόλια της καλύβας)
    d-t

    Πολύ καλά και τα δύο κείμενα που έχετε αναρτήσει. Θα σταθώ λίγο στην άποψη του Ι. Χανδρινού- του οποίου η γραφή στο παραπάνω κείμενο μου θυμίζει Γιώργο Μαργαρίτη- ότι ο ΕΛΑΣ δεν ήταν ένας κομματικός στρατός. O Γρηγόρης Φαράκος στο βιβλίο του Ο ΕΛΑΣ ΚΑΙ Η ΕΞΟΥΣΙΑ καταγράφει ίσως την πιο αντικειμενική άποψη, κατά την γνώμη μου,για την διττή μορφή του ΕΛΑΣ. Τόμος 1, σελ. 103-107. «Σε κεντρικό επίπεδο, η τάση αυτή εκδηλώνονταν με την ασφυκτική παρέμβαση του ΠΓ στο ΓΣ του ΕΛΑΣ. «Στην ουσία, η κομματική καθοδήγηση, πριν απ΄ολα ο ίδιος ο Γ. Σιάντος, θεωρούσε : Τον εαυτό της ανώτατο διοικητή. Τον Πρώτο Καπετάνιο, απλό εκτελεστή των εντολών της. Τον Α. Τζήμα- Σαμαρινιώτη, μεταφορέα και επιστάτη για την εφαρμογή τους. Και τον Στέφανο Σαράφη, επιτελικό-στρατιωτικό οργανωτή των ενεργειών που αυτή αποφάσιζε». Μια τέτοια κατάσταση περιόριζε την αναγκαία αυτόβουλη λειτουργία του ΓΣ, για να μπορεί, ανενόχλητο, να πραγματοποιεί το στρατιωτικό έργο που του είχε ανατεθεί….. Στις δεδομένες συνθήκες της Εαμικής αντίστασης, οι αδυναμίες παρουσιάζονται όχι μόνο κεντρικά, αλλά και σε τοπική κλίμακα. Στον οποιοδήποτε στρατό η Διοίκηση της κάθε μονάδας πρέπει να έχει την πλήρη ευθύνη στον τομέα δικαιοδοσίας της και εντός του πλαισίου των διαταγών που παίρνει από την ανώτερη βαθμίδα. Αυτό θα έπρεπε να είναι- ίσως πολύ περισσότερο – αναγκαίο και στον ΕΛΑΣ. Ωστόσο, η έμμονη ιδέα της ηγεσίας του ΚΚΕ να έχει τον απόλυτο έλεγχο, οδηγούσε, μερικές φορές, σε παραβίαση αυτής της αρχής. Δημιουργούνταν ασφυκτικός κλοιός γύρο από τις διοικήσεις του ΕΛΑΣ, που τις στερούσε από την αναγκαία υπεύθυνη λειτουργία και πρωτοβουλία αποφάσεων και δράσης τους, ακόμα και σε καθαρώς στρατιωτικά ζητήματα….. η αυταρχική απαίτηση της ηγεσίας του ΚΚΕ να έχει τον τελευταίο και καθοριστικό λόγο για τα πάντα- και όχι μόνο, έστω, για τα πολιτικά θέματα- επιδείνωνε την κατάσταση. Υπήρξαν, μάλιστα, περιπτώσεις που οι κομματικές καθοδηγήσεις δημιουργούσαν,στην ουσία, ένα είδος υπέρ-ή παρά-διοικήσεων δίπλα στα αντίστοιχα κλιμάκια του ΕΛΑΣ, προκαλώντας σύγχυση και, συχνά, παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη της δράσης του».

    Μου αρέσει!

    1. Για τον πληρη ελεγχο των στρατιωτικων υιοθετηθηκε το συστημα της τριανδριας,με τον πολιτικο επιτροπο να εχει το γνωστο απ’το Σοβιετικο στρατο,ρολο.Χαρακτηριστικη η τοποθετηση του «Λευτερια» διπλα στον Αρη Βελουχιωτη,προκειμενου να ποδηγετησει τον «ασυγκρατητο» αρχικαπετανιο του ΕΛΑΣ.
      Αλλο παραδειγμα ελεγχου,ειναι η οργανωτικη δομη του ΕΑΜ,στα ακριβη προτυπα του ΚΚΕ.Μια δομη,την οποια ο Σιαντος διελυε κι επανασυνεστηνε κατα το δοκουν.

      Μου αρέσει!

  2. Κάποτε στο παρελθόν, κάποιος ‘αιρετικός’ ιστορικός, (ονόματα δεν λέμε, λέμε!), έκαμε το θανάσιμο λάθος να γράψει κάπου τη λέξη «ο ευφράδης» (αντί «ευφραδής»). Κι από τότε, κάποιος καλός φίλος που δεν τον έχει περί πολλού (τον ιστορικό αυτόν), του κόλλησε το χλευαστικό παρατσούκλι «ο ευφράδης»! 😉

    Ουδείς άσφαλτος, όμως, αγαπητοί. Δυστυχώς! Και ας μη σπεύσει κανείς να με λιθοβολήσει για το «άσφαλτος», γιατί θα χρησιμοποιήσω ως ασφαλή ασπίδα π.χ. τον Μπαμπινιώτη και το Λεξικό τής Κοινής Νεοελληνικής.

    Τώρα που κάποιος άλλος ιστορικός, (ονόματα δεν λέμε, λέμε!), ο οποίος -σημειωθήτω- γνωρίζει «τα πάντα συν μερικά ακόμα» ΚΑΙ σε θέματα γλώσσας και ορθογραφίας, και ο οποίος γράφει εδώ: #…το παραπάνω «αυθάδες», ώς σήμερα αδημοσίευτο, τηλεγράφημα [του 2/39 συντάγματος του ΕΛΑΣ] προς τους Βρετανούς#, τώρα λοιπόν, τι παρατσούκλι λέτε να του κολλήσουμε (αυτουνού τού τελευταίου); Έτσι για να μη ‘γέρνει’ το blog μονόπατα, δηλαδή.
    Το «αυθάδες», (αντί του ορθού το «αύθαδες») μειράκιον;
    Αλλά αυτό, μπροστά στο επιτυχέστατο «ο ευφράδης», δεν πιάνει μία!
    Περιμένω! 😉

    Μου αρέσει!

  3. Να θυμίσω απλώς ότι:
    Μετά την επίθεση της Γερμανίας εναντίον τής Σοβ. Ένωσης, (22 Ιουνίου 1941), η Κομιντέρν, (προφανώς για να βοηθηθεί η κινδυνεύουσα ΣΕ), έδωσε γραμμή / εντολή για οργάνωση όλων τών αντιναζιστικών δυνάμεων σε ένα κίνημα ‘εθνικού μετώπου’ υπό την καθοδήγηση και τον έλεγχο των κομμουνιστών, καθώς και για την οργάνωση ανταρτοπολέμου σε όλες τις κατεχόμενες από τους Γερμανούς χώρες.
    Λιγότερο από ένα μήνα μετά, (και συγκεκριμένα στις 16 Ιουλίου 1941), το ΚΚΕ ιδρύει το Εργατικό ΕΑΜ. Το ΕΑΜ (σκέτο) ιδρύεται τον Σ/βριο του 1941 και ο ΕΛΑΣ τον Φ/ριο του 1942.
    Η Κομιντέρν άσκησε αυστηρή κριτική (!) στο ΚΚΕ διότι ως τις αρχές τού 1943 δεν είχε προχωρήσει ακόμη σε οργανωμένη ένοπλη αντίσταση…
    Όλα αυτά λένε κατά τη γνώμη μου πολλά, ιδίως αν ληφθεί υπ’ όψιν η (τουλάχιστο εφεκτική) στάση τού ΚΚΕ απέναντι στους κατακτητές πριν από τη εντολή αυτή της Κομιντέρν.
    Και μη μου πείτε για το πρώτο (πατριωτικότατο πράγματι) γράμμα τού Ζαχαριάδη, (31 Οκτωβρίου 1940), διότι με τα δύο επόμενα γράμματά του, (26.11.1940 και 15.1.1941), το γράμμα αυτό ο Ζ αναγκάστηκε να το πάρει ουσιαστικά πίσω! Χώρια που για το πρώτο αυτό (το εθνοπατριωτικό) γράμμα, ο Ζ καταδικάστηκε (!) από την Κομιντέρν την 10.1.1941. (Δες Ι. Παπαθανασίου, στο Χ. Φλάισερ «Η Ελλάδα ’36-’49», Καστανιώτης, Αθήνα 2003, σελ. 210)

    Μου αρέσει!

    1. Αυτά που αναφέρετε (για το «θεσμικό» ΚΚΕ και την Κομιντέρν) είναι σωστά. Πλην όμως είναι γεγονός (αποδεδειγμένο) ότι σχεδόν όλα τα μέλη και τα τέως μέλη (δηλωσίες) του ΚΚΕ ξεκίνησαν την Αντίσταση ευθύς αμέσως μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, μαζί με τους (πολύ περισσότερους) μη κομμουνιστές Έλληνες πατριώτες. (Η πρώτη αντιστασιακή πράξη προσδιορίζεται στις 6 Απριλίου 1941, με ένα σύμφωνο αντίστασης κατώτερων αξιωματικών του στρατού!)

      Προσεχώς στις «σημειώσεις» καιρού επιτρέποντος. Αλλά μετά το (μεγάλο) διάλειμμα όπου όλα θα παγώσουν για χάρη της «Καλυψώς», η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί…

      Μου αρέσει!

  4. Γράφετε:
    #…είναι γεγονός (αποδεδειγμένο) ότι σχεδόν όλα τα μέλη και τα τέως μέλη (δηλωσίες) του ΚΚΕ ξεκίνησαν την Αντίσταση ευθύς αμέσως μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, μαζί με τους (πολύ περισσότερους) μη κομμουνιστές Έλληνες πατριώτες.# (!;)

    Τι θα πει «είναι γεγονός (αποδεδειγμένο)»;
    Κατ’ αρχάς, έχετε υπ’ όψιν σας ονομαστικές ‘καταστάσεις’ με τα μέλη και τα τέως μέλη τού ΚΚΕ (δηλωσίες) τής εποχής; Έχετε υπ’ όψιν σας στοιχεία για ένα προς ένα τα μέλη (και τέως μέλη) τού ΚΚΕ, που αποδεικνύουν αυτό που λέτε; Για κάμποσους, πολλούς, ναι, υπάρχουν κάποια στοιχεία.
    Δεν υπάρχουν, όμως, για «ΟΛΑ ΣΧΕΔΟΝ» τα μέλη.
    Πρόκειται, νομίζω, για πολύ σοβαρό ισχυρισμό, ο οποίος απαιτεί πολύ σοβαρή τεκμηρίωση.
    Εκείνο που ξέρω εγώ είναι ότι τον Μάιο του 1941 το επίσημο ΚΚΕ κατακεραύνωνε την κυβερνητική «σπείρα» που είχε (κατά το ΚΚΕ) «προκαλέσει» (!!) τη χιτλερική εισβολή.
    Για μένα, αντίσταση ουσίας δεν ήταν τόσο τα «σύμφωνα» και τα χαρτιά, όσο η αντιστασιακή ΠΡΑΞΗ στην πόλη και στο βουνό.
    Με αυτήν την έννοια, ο πρώτος που ξεκινάει ένοπλη αντίσταση φαίνεται να είναι ο υπενωμοτάρχης Απόστολος Κουβελάκης, διοικητής τού Σταθμού Χωροφυλακής Λυρκείας Άργους. Τον Ιούλιο του 1941, ο Κουβελάκης, μέσα στην εκκλησία τής έδρας του, βγάζει πύρινο λόγο κατά των κατακτητών και καλεί τον κόσμο σε αντίσταση εναντίον τους! Παίρνει εν συνεχεία τον μοναδικό χωροφύλακα που είχε υπό τις διαταγές του, καθώς και δυο Άγγλους στρατιώτες που έκρυβε και προστάτευε ο ίδιος, και ανεβαίνει στο βουνό, όπου στήνει αντιστασιακούς πυρήνες και αναπτύσσει αξιοσημείωτη δράση.
    Αλλά ποιος ασχολείται με τέτοιες λεπτομέρειες…
    Αντίσταση έκαμε μόνο ο Άρης και το ΚΚΕ. (Σχεδόν) όλοι οι άλλοι ήταν συνεργάτες του κατακτητή και προδότες…

    Μου αρέσει!

  5. Όπως γνωρίζετε, ΚΚΕ με την έννοια του συγκροτημένου κόμματος πρακτικά δεν υπήρχε εκείνες τις εβδομάδες. Η μάζα των κομμουνιστών (και οι δηλωσίες) ενεργούσαν χωρίς «γραμμή».

    Τις λεπτομέρειες για τις αντιστασιακές ενέργειες τις πρώτες μέρες της Κατοχής (ημερομηνίες, τόποι, ονόματα, συγκεκριμένη δραστηριότητα) τις έχει συγκεντρώσει με (εκνευριστική, ενίοτε) σχολαστικότητα ο Μ. Γλέζος στο βιβλίο του για την Εθνική Αντίσταση.

    Όταν λέμε αντίσταση δεν εννοούμε αποκλειστικά την ένοπλη αντίσταση. Αυτό είναι σοβαρό λάθος. Η ένοπλη αντίσταση προέκυψε σε δεύτερο χρόνο.

    Τυπικά, ωστόσο, η πρώτη δυναμική αντιστασιακή ενέργεια έγινε στις 2 Μαϊου 1941, έξω από τη Βυτίνα:
    https://greekcivilwar.wordpress.com/2017/05/22/gcw-1317/

    Μέχρι το τέλος του Μαϊου και την αποκαθήλωση της Γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη (30 προς 31 Μαϊου) είχαν μεσολαβήσει πάρα πολλά – πάντα με την έννοια της αντίστασης. Και πολύ σημαντικά! Μεταξύ αυτών και μια (κρυφή) σύσκεψη – συνάντηση που συγκάλεσε ο τρισκατάρατος Άρης Βελουχιώτης στις 15 Μαϊου, στην Καισαριανή, με θέμα την ανάγκη της ένοπλης αντιπαράθεσης με τους κατακτητές:
    https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/10/20/gcw-521/

    Τέλος, αυτό που έγραψα εγώ ήταν «πλην όμως είναι γεγονός (αποδεδειγμένο) ότι σχεδόν όλα τα μέλη και τα τέως μέλη (δηλωσίες) του ΚΚΕ ξεκίνησαν την Αντίσταση ευθύς αμέσως μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, μαζί με τους (πολύ περισσότερους) μη κομμουνιστές Έλληνες πατριώτες». Ειλικρινά δεν μπορώ να το συσχετίσω με την ένταση και τις καταληκτικές αποφάνσεις στο σχόλιό σας.

    Μου αρέσει!

    1. 1) Έγραψα ότι ο ισχυρισμός σας #…είναι γεγονός (αποδεδειγμένο) ότι ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΑ τα μέλη και τα τέως μέλη (δηλωσίες) του ΚΚΕ ξεκίνησαν την Αντίσταση ευθύς αμέσως μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς#, είναι, πάντα κατά τη γνώμη μου, ατεκμηρίωτος κατ’ ουσίαν. Επ’ αυτού, ευθεία απάντηση δεν βλέπω.

      2) Έγραψα: #τον Μάιο του 1941 το επίσημο ΚΚΕ κατακεραύνωνε την κυβερνητική «σπείρα» που είχε (κατά το ΚΚΕ) «προκαλέσει» (!!) τη χιτλερική εισβολή.#
      Σχόλιο / απάντηση επ’ αυτού δεν βλέπω. Ναι, το ΚΚΕ της ώρας εκείνης, ελάχιστη σχέση είχε με το προ Μανιαδάκη ΚΚΕ. Αλλά μέχρι του σημείου να λέμε ότι συγκροτημένο κόμμα «πρακτικά δεν υπήρχε εκείνες τις εβδομάδες», η απόσταση είναι μεγάλη. Αν δεν υπήρχε «συγκροτημένο κόμμα», ποιος έβγαλε το συγκεκριμένο μανιφέστο τού Μαΐου του 1941;

      3) Δυσκολεύομαι να σας παρακολουθήσω. Ποτέ δεν είπα οτι αντίσταση ήταν μόνο η ένοπλη αντίσταση. Έγραψα: #Για μένα, αντίσταση ουσίας δεν ήταν ΤΟΣΟ τα «σύμφωνα» και τα χαρτιά, όσο η αντιστασιακή ΠΡΑΞΗ στην πόλη και στο βουνό.

      4) Ελόγου μου μίλησα για την πρώτη ΕΝΟΠΛΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ στην ελληνική ύπαιθρο. Έχετε υπ’ όψιν σας άλλη, τέτοιας φύσεως, ομάδα που να είχε προηγηθεί;

      5) Αλλά ποιος καταδέχεται να ασχοληθεί με τον υπενωμοτάρχη Κουβελάκη;
      Ποιος καταδέχεται να ασχοληθεί με τον Ανθυπομοίραρχο Ευστάθιο Βαμβέτσο και τον Ενωμοτάρχη Κων/νο Κυριακόπουλο, στελέχη τής Ειδικής Ασφαλείας Θεσσαλονίκης, οι οποίοι επικεφαλής μικρής μυστικής οργάνωσης φυγάδευσαν πάνω από 500 Άγγλους στρατιώτες, πληρώνοντας γι’ αυτό με τη ζωή τους (εκτέλεση) στις 22.10.1941;
      Ποιος καταδέχεται να ασχοληθεί με τον Μοίραρχο Νικόλαο Μπάμπαλη, της Υποδιοίκησης Χωροφυλακής Ελασσόνας, ο οποίος, αψηφώντας προκλητικά τον θάνατο, κατήγγειλε δημοσίως (και διεθνώς!) τους Ιταλούς κατακτητές για τον αφανισμό τού Δομενίκου (Φ/ριος 1943), για να βρεθεί τελικά, (αφού -με παρέμβαση του ίδιου του Ράλλη- γλύτωσε την εκτέλεση), αιχμάλωτος των Ιταλών στην Πάδοβα, μαζί με εκατοντάδες άλλους άνδρες τής Χωροφυλακής που είχαν αρνηθεί να υπακούσουν τις εντολές τών κατακτητών;
      Πόσοι Έλληνες ξέρουν ότι χιλιάδες άνδρες τής Χωροφυλακής πλαισίωσαν τις αντιστασιακές οργανώσεις, (συμπεριλαμβανομένου του ΕΛΑΣ!), και ότι κάποιοι από τους πρώτους που έσπευσαν να βρεθούν δίπλα στον Άρη Βελουχιώτη ήταν άνδρες της Χωροφυλακής;
      Πόσοι Έλληνες ξέρουν ότι ο Χαρίλαος Φλωράκης χρωστάει τη ζωή του σ’ έναν Υπομοίραρχο της Ειδικής Ασφάλειας, ο οποίος (γνωρίζοντας ποιος ήταν ο ΧΦ) τον άφησε ελεύθερον;
      Πόσοι Έλληνες ξέρουν ότι 1000 περίπου άνδρες τής Χωροφυλακής συνέχισαν την πολεμική προσπάθεια των Συμμάχων από τη Μέση Ανατολή;

      Οι Έλληνες, όμως, ξέρουν ΤΑ ΠΑΝΤΑ ακόμα και για απίστευτες ανθυπολεπτομέρειες σχετικά με την αντιστασιακή (αλλά και για την τάχα μου αντιστασιακή) δράση τών κομμουνιστών επί Κατοχής.

      Αυτό που ξέρουν οι Έλληνες στο σύνολό τους, είναι ότι η Χωροφυλακή, συλλήβδην, συνεργάστηκε με τον κατακτητή…

      Η «ένταση» και οι «καταληκτικές αποφάνσεις» μου που σας ‘δυσκόλεψαν’, έχουν σχέση με αυτό ακριβώς το -απαράδεκτο για μένα- φαινόμενο.

      Μου αρέσει!

  6. Αν ψάξει κανείς καμιά βδομάδα ενδέχεται να βρει «ποιος» έβγαλε το «μανιφέστο του ΚΚΕ» που λέτε.

    Η δική μου μελέτη της περιόδου έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρακτικά δεν υπήρχε ΚΚΕ εκείνες τις εβδομάδες.

    Υπήρχε όμως δραστηριότητα (αποσπασματική και αυτόνομη από κάποια στελέχη και μέλη) – στοιχεία της οποίας μπορείτε να βρείτε (και) εδώ:

    http://alexatosgiorgos.webnode.gr/news/i-stasi-toy-kke-kata-ti-germaniki-eisvoli-kai-tin-kataktisi-tis-elladas/

    Όσο για την «πρώτη ένοπλη αντιστασιακή ομάδα στην ελληνική ύπαιθρο» έχω υπόψη το «Πατριωτικό Μέτωπο» στην Ήπειρο (Απρίλιος – Μάιος 1941) με ομάδες στα Ιωάννινα, στις Φιλιάτες, στην Παραμυθιά και στην Άρτα. Το «Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας» στην Ξάνθη. Τις «Πατριωτικές Ομάδες», ήδη από τον Απρίλη του 1941, στο Τσοτύλι Γρεβενών. Δύο «ανώνυμες» αντιστασιακές οργανώσεις στο Άργος (από τον Απρίλη, επίσης) που πραγματοποίησαν σαμποτάζ. Την «Ενωση Νέων Αγωνιστών Ρούμελης», σε Φθιώτιδα – Φωκίδα (Μάιος). Το «Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας» στη Σπερχειάδα (Μάιος). Τη «Φιλική Εταιρεία» που οργάνωσε τους ένοπλους «Ιερούς Λόχους» στις βουλγαροκρατούμενες περιοχές (Μάιος) Την «Απελευθέρωση της Ελλάδος» στην Ελασσόνα. Επίσης στη Νότια Εύβοια, στη Μυτιλήνη, στη Μάνη, στην Τρίπολη, στη Θεσσαλονίκη (είχε συμμετοχή και ο Ψαρρός), στη Φλώρινα, στην Καστοριά, στην Πτολεμαϊδα, στον Έβρο, στην Καλαμάτα, στην Κρήτη (όλες αυτές μέχρι τον Ιούνιο του 1941) – και, πρακτικά, σε κάθε γωνιά της ελληνικής επικράτειας.

    Θεωρώ ότι είναι υποτιμητικό (για εμάς) να ψάχνουμε ποιος άρχισε πρώτος την ένοπλη αντίσταση, λες και ήταν κάποιος τηλεοπτικός διαγωνισμός, και – κυρίως – ποιες ήταν οι πολιτικές του πεποιθήσεις. Η τιμή για το ξεκίνημα ανήκει σε πολλούς, σε όλα τα μέρη της χώρας (είναι απίστευτο να δει κανείς πόσες οργανώσεις ιδρύθηκαν την ίδια μέρα, στις 15 Ιουνίου!) από όλους τους πολιτικούς χώρους. Κανένας απ’ αυτούς τους πρωτοπόρους δεν πρέπει να αγνοείται, κανένας δεν πρέπει να κρίνεται με βάση τα μετέπειτα τραγικά δεδομένα του κατοχικού εμφυλίου . Μεταξύ αυτών και τα μέλη (και οι δηλωσίες) του ΚΚΕ, που ξεκίνησαν ορμητικά, μαζί με όλους τους άλλους πρωτοπόρους – σε χρόνο που το ΚΚΕ ήταν περισσότερο μια πλατωνική έννοια παρά μια υπαρκτή πολιτική συλλογικότητα.

    Για την Ιστορία πάντως, πλην του πρωτοπόρου των πρωτοπόρων Μάθιου Πόταγα (δες προηγούμενο σχόλιο) η πρώτη ένοπλη αντιστασιακή ομάδα εμφανίστηκε στην πρώτη κατοχή της Θεσπρωτίας από τους Ιταλούς (28/10 έως 22 Νοεμβρίου 1940) Ήταν μια μεικτή ομάδα από πολίτες, χωροφύλακες και αγροφύλακες, η οποία συγκρούστηκε με Ιταλική περίπολο. Δυο από τους πολίτες (Χρήστος Πιτούλης και Χρήστος Τσώνης) καταδικάστηκαν σε θάνατο (ως «ελεύθεροι σκοπευτές») και εκτελέστηκαν δυο μέρες πριν επιστρέψει ο ελληνικός στρατός στην Ηγουμενίτσα.

    Περί όλων αυτών, αν είμαστε καλά, πολύ περισσότερα σε μελλοντικές αναρτήσεις των «σημειώσεων».

    Μου αρέσει!

  7. ΥΓ. Το τελευταίο («πολύ περισσότερα») ισχύει και για τη Χωροφυλακή. Η πολύπλοκη και αντιφατική κατοχική Ιστορία της οποίας είναι αδύνατον να γραφτεί αν αυτός που τη γράφει φοράει κομματικά ή παραταξιακά γυαλιά.

    Μου αρέσει!

  8. Δεν έχω, δυστυχώς, διαβάσει το συγκεκριμένο βιβλίο τού Μ. Γλέζου, (όπου, όπως το λέτε, παραθέτει «με (εκνευριστική, ενίοτε) σχολαστικότητα» τα σχετικά στοιχεία). Πολλές από αυτές τις «ένοπλες [;] ομάδες» που αναφέρετε, ομολογώ ότι δεν τις ξέρω.
    Έχω, ωστόσο, την έντονη αίσθηση ότι, στο σύνολό τους, είναι οργανώσεις / ομάδες -σκιές και «σφραγίδες», (αν όχι παντάπασιν ‘φαντάσματα’), που δεν έχουν καμία σχέση με αυτήν του υπενωμοτάρχη Κουβελάκη. Πολλώ μάλλον με αυτήν του Βαμβέτσου και του Κυριακόπουλου (Θεσσαλονίκη).
    Η διατύπωσή μου, όπως είναι, είναι λάθος. Είχα στον νου μου την Πελοπόννησο. Και στην Πελοπόννησο, η ένοπλη ομάδα τού Κουβελάκη πρέπει να είναι η πρώτη. Δείτε σχετικώς εδώ (περί το μέσον του post), «Η περίπτωση Κουβελάκη»:
    https://argolikivivliothiki.gr/2010/10/18/the-germans-in-1941-argolida/

    Επιμένω στην άποψη ότι «οι Έλληνες ξέρουν ΤΑ ΠΑΝΤΑ ακόμα και για απίστευτες ανθυπολεπτομέρειες σχετικά με την αντιστασιακή (αλλά και για την τάχα μου αντιστασιακή) δράση τών κομμουνιστών επί Κατοχής», ενώ δεν γνωρίζουν τίποτα (ή γνωρίζουν ελάχιστα) για την αντιστασιακή δράση τής μη φιλοκομμουνιστικής πλευράς.

    Επιμένω στη θέση μου ότι η κυριαρχούσα μεταξύ τών Ελλήνων άποψη είναι ότι: «Αντίσταση έκαμε μόνο ο Άρης και το ΚΚΕ. (Σχεδόν) όλοι οι άλλοι ήταν συνεργάτες του κατακτητή και προδότες…»
    «Η Χωροφυλακή, συλλήβδην, συνεργάστηκε με τον κατακτητή…»

    ΟΜΩΣ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ!

    Και υπεύθυνοι, (έστω σε ένα απειροελάχιστο ποσοστό), για το γεγονός ότι αυτή είναι η κυριαρχούσα άποψη, είμαστε και εμείς. Εσείς μεν διότι δεν ασχοληθήκατε παρά συμπτωματικώς και σπανίως με θέματα σαν κι αυτά που ενδεικτικά ανέφερα, (μια επιλογή σας που οφείλω να σεβαστώ), η αφεντιά μου δε, διότι δεν το έκαμα αυτό εγώ ο ίδιος, (τουλάχιστο στην έκταση που όφειλα και μπορούσα), παρότι είχατε την ευγένεια να μου παραχωρήσετε το σπουδαίο αυτό ‘βήμα’ για να το κάμω.

    ΥΓ
    1) Έγραψα ότι ο ισχυρισμός σας #…είναι γεγονός (αποδεδειγμένο) ότι ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΑ τα μέλη και τα τέως μέλη (δηλωσίες) του ΚΚΕ ξεκίνησαν την Αντίσταση ευθύς αμέσως μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς#, είναι, πάντα κατά τη γνώμη μου, ατεκμηρίωτος κατ’ ουσίαν. Ευθεία απάντηση επ’ αυτού, εξακολουθώ να μη βλέπω.
    2) Αν δεχτούμε ότι «πρακτικά δεν υπήρχε ΚΚΕ εκείνες τις εβδομάδες», (πολλώ μάλλον επί Μανιαδάκη!), να μην πιστώνουμε (ή χρεώνουμε, αναλόγως) τα 3 γνωστά γράμματα του Ζαχαριάδη (για τον ελληνο-ιταλικό πόλεμο) στο ΚΚΕ, αλλά στον «αυτόνομο» Ζαχαριάδη… 😉

    Μου αρέσει!

  9. Τίποτε δεν είναι ατεκμηρίωτο, ούτε κατ΄ ουσίαν ούτε και τυπικά. Όχι από μένα, φυσικά. Γνωρίζουμε για χιλιάδες ανθρώπους (του ΚΚΕ) τι έκαναν, πότε και πως κινήθηκαν. Ωστόσο η παρουσίαση μιας τέτοιας τεκμηρίωσης (κυρίως ο έλεγχος και η διασταύρωση των στοιχείων) απαιτεί πολύ χρόνο – ο οποίος δεν είναι διαθέσιμος.

    Δεν είναι καθόλου παράλογη η χρέωση των 3 γραμμάτων στον «αυτόνομο» Ζαχαριάδη. Άλλωστε ένα μέρος του (φυλακισμένου) στελεχιακού δυναμικού καθώς και οι απέξω («Παλαιά Κεντρική Επιτροπή») θεώρησαν το πρώτο γράμμα (τα άλλα δύο έγιναν γνωστά χρόνια μετά) ως κατασκεύασμα της Ασφάλειας. Με προεξάρχοντα τον Πλουμπίδη. Εξάλλου και η ΚΔ, εκ των υστέρων, κατηγόρησε τον Ζαχαριάδη για το α’ γράμμα.

    Επιμένω ότι την άνοιξη του 1941 δεν υπήρχε πρακτικά ΚΚΕ, ως οργανωμένο κόμμα με ηγεσία, δομές κλπ. Οι πάντες αλληλοϋποβλέπονταν και αλληλοεξουδερετώνονταν, του Ζαχαριάδη συμπεριλαμβανομένου. Εξαιρέσεις ήταν μόνο μια οργάνωση στην Αθήνα, το Μακεδονικό Γραφείο και κάποιοι νεολαίοι της ΟΚΝΕ. Πρακτικά τίποτα, δηλαδή. Αλλά μη μου ζητάτε να τα παρουσιάσω και αυτά «τεκμηριωμένα» – δεν έχω καιρό, δε μου μένει καιρός! (Δημήτρης Μητροπάνος)

    ΥΓ. Έχω γράψει κάπου ότι η Εθνική Αντίσταση ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερο μέγεθος απ’ αυτούς που την καπέλωσαν και την ιδιοποιήθηκαν πολιτικά, χρησιμοποιώντας την όπως τους βόλευε, ήδη από τον καιρό της Κατοχής και αδιάκοπα ως σήμερα. Σε αυτό το ζήτημα οπωσδήποτε θα επανέλθουν οι «σημειώσεις». Προς το παρόν, ας θυμηθούμε τον Μάνο Χατζιδάκι:

    Είναι τρισάθλια αντίληψη πως όλα τα παιδιά της γαλαρίας υπήρξαν οπαδοί του Ζαχαριάδη και του Μάρκου. Ακόμα κι αυτοί που ήσαν οπαδοί, απείχαν χιλιάδες μίλια μακριά απ’ τους γελοίους νεολαίους της σημερινής ΚΝΕ. Τα παιδιά της γαλαρίας δεν ήσαν φαύλα, δεν ήσαν χίτες, δεν ήσαν ανώμαλοι με τον φασισμό στο ‘να πλευρό τους.Δεν συμβιβάστηκαν με τους νικητές Γερμανούς, δεν υπήρξαν «πατριώτες» με το περιεχόμενο του χωροφύλακα και του μπράβου.

    https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/11/16/gcw-612/

    Μου αρέσει!

    1. «Γνωρίζουμε για χιλιάδες ανθρώπους (του ΚΚΕ) τι έκαναν, πότε και πως κινήθηκαν. Ωστόσο η παρουσίαση μιας τέτοιας τεκμηρίωσης (κυρίως ο έλεγχος και η διασταύρωση των στοιχείων) απαιτεί πολύ χρόνο – ο οποίος δεν είναι διαθέσιμος».
      Προσωπικά, δεν γνωρίζω «χιλιάδες» τέτοιους ανθρώπους. Γνωρίζω πάρα πολύ λιγότερους. Και θα με ενδιέφερε πάρα πολύ να μάθω από πού προκύπτουν αυτές οι «χιλιάδες». Ηλεγμένα και διασταυρωμένα, εννοείται.
      Αλλά αφού, όπως λέτε, «ο έλεγχος και η διασταύρωση των στοιχείων» δεν έχει γίνει ακόμα, (λόγω μη διαθεσίμου χρόνου), για τι είδους «τεκμηρίωση» μιλάμε, και για τι είδους «στοιχεία»;

      Ως προς το αν υπήρχε ή όχι, (στην πράξη), ΚΚΕ την άνοιξη του 1941, διαφωνούμε.
      Δική μου άποψη είναι ότι επίσημο / ορθόδοξο ΚΚΕ εξακολουθούσε να υπάρχει. Σε μεγάλο βαθμό ξεδοντιασμένο και στα μαύρα του χάλια, βεβαίως, αλλά εξακολουθούσε να υπάρχει. Και αυτό που το εξέφραζε, ήταν η Παλαιά Κεντρική Επιτροπή. Τι παίχτηκε τότε μεταξύ Ζαχαριάδη-Μανιαδάκη-Μεταξά, δεν μπορώ να ξέρω.
      Γιατί, εκτός από το περιβόητο (σαφώς ενωτικού και εθνοπατριωτικού χαρακτήρα) πρώτο γράμμα τού ΝΖ, (το οποίο, ως γνωστόν, η Παλαιά, ορθόδοξη ΚΕ ‘χτύπησε’ λυσσωδώς ως «ολοκάθαρο κατασκεύασμα της αγγλόδουλης βασιλομεταξξικής σπείρας»), υπάρχει και άλλο παρόμοιο γράμμα του (του ΝΖ) δημοσιευμένο στον «ψευδο-Ριζοσπάστη» του Κουτσογιάννη, (δηλαδή, ουσιαστικά, του Μανιαδάκη), την 1η Οκτωβρίου 1940.
      Και με τη ‘γραμμή’ αυτής ακριβώς τής Παλαιάς ΚΕ ‘προσαρμόστηκε’ πολύ γρήγορα ο ΝΖ, όπως δείχνει το 2ο γράμμα του, γραμμένο (έστω κι αν δεν δημοσιεύτηκε τότε) 25 μόνο μέρες μετά το πρώτο! Η μετακίνησή του από την Κέρκυρα στην Αθήνα, (που για μένα κρύβει πολλά και άγνωστα), βελτίωσε την ποιότητα της ενημέρωσής του, με αποτέλεσμα να επανέλθει στη ‘σωστή’ γραμμή (αυτήν της Κομιντέρν)…

      Γράφετε: #Δεν είναι καθόλου παράλογη η χρέωση των 3 γραμμάτων στον «αυτόνομο» Ζαχαριάδη#
      Ελόγου μου δεν θα είχα αντίρρηση να πιστωθεί το 1ο γράμμα σ’ έναν ΝΖ «αυτόνομο», (ή και -με κάποιον άγνωστο τρόπο- ‘δεσμευμένον’ απέναντι στο καθεστώς). Θεωρώ, όμως, ότι τα δύο επόμενα γράματα εκφράζουν τον ΝΖ τής Παλαιάς ΚΕ και της Κομιντέρν…
      Βγείτε, όμως, αν τολμάτε, να πείτε στους φίλους σας ότι το 1ο γράμμα τού ΝΖ δεν πιστώνεται αυτόματα και αυτονόητα στο ένδοξο ΚΚΕ, αλλά σ’ έναν «αυτόνομο» Ζαχαριάδη! Θα σας λιντσάρουν!! 😉
      Η θέση τού Μ. Χατζιδάκι στο «Τα παιδιά τής γαλαρίας», δεν με εκφράζει. Τη βρίσκω υπερβολικά ρομαντική και ουσιαστικά εκτός ιστορικής πραγματικότητος.
      Γράφει παρακάτω ο ΜΧ: #Τα Δεκεμβριανά δεν ήταν αντίδραση κομμουνιστών – όπως το πλαστογράφησαν οι ίδιοι κι όπως το απέδωσε η επίσημη ιστορία των φαντασμάτων. Ήταν η αγανάκτηση των παιδιών της γαλαρίας που βλέπαν τους συντρόφους τους και τα όνειρά τους στα φέρετρα, από σφαίρες που ρίξαν δοσίλογοι και φασίστες, φορώντας γαλάζιους μανδύες εθνικοφροσύνης. Και όλα αυτά τα ελληνικά αποβράσματα με την επίσημη υποστήριξη του νεαρού τότε κράτους, είχανε ένα εχθρό: την ψυχή των παιδιών της γαλαρίας. Εκατομμύρια ελληνικά παιδιά που πιστέψαν στην απελευθέρωση, αλλά βρέθηκαν ευθύς αμέσως απέναντι στον ίδιο χωροφύλακα, στο ίδιο δικαστή, στα ίδια ανάλγητα αρμόδια πρόσωπα που αντιμετώπιζαν πριν λίγα κιόλας χρόνο, όταν ακόμη υπήρχαν Γερμανοί. Και θέλησαν, πριν αποκλειστούν στη γαλαρία τους, να διαμαρτυρηθούν κραυγάζοντας για τελευταία φορά. Κι ύστερα να σωπάσουν – σαράντα χρόνια τώρα (σαράντα χρόνια τα περιέχω μέσα μου και τα δουλεύω για να τα πω κάποια φορά).#…

      Μου αρέσει!

  10. Και υπεύθυνοι, (έστω σε ένα απειροελάχιστο ποσοστό), για το γεγονός ότι αυτή είναι η κυριαρχούσα άποψη, είμαστε και εμείς. Εσείς μεν διότι δεν ασχοληθήκατε παρά συμπτωματικώς και σπανίως με θέματα σαν κι αυτά που ενδεικτικά ανέφερα, (μια επιλογή σας που οφείλω να σεβαστώ)…

    Για να δούμε.

    Από τα «Πρόσωπα»

    – Ιωάννης Τσιγάντε: το χρονικό μιας συγκλονιστικής Ιστορίας της Αντίστασης («Σημειώσεις»)
    – Ο μεγαλύτερος ήρωας της Εθνικής μας Αντίστασης δεν είχε την ελληνική ιθαγένεια! («Σημειώσεις)
    – O άγνωστος προφήτης της Ενωμένης Ευρώπης: Κωνσταντίνος Περίκος («Σημειώσεις»)
    – Κίτσος Μαλτέζος («Σημειώσεις»)
    – Ακόμη μία (άλλη) φωνή (Καμπύλης)
    – Οι πολιτικές αναφορές του Γιώργου Σεφέρη (Νικολαϊδου)
    – Ένα παιδί απ’ τη Βυτίνα, ο πρώτος παρτιζάνος της Ευρώπης (σημειώσεις)

    Από το «Πόλεμος – Κατοχή – Απελευθέρωση»

    – Ο Γεώργιος Παπανδρέου γράφει για τον Εμφύλιο στις 10 Δεκεμβρίου 1943 (σημειώσεις)
    – Διάσκεψη του Λιβάνου: κορυφαίος σταθμός της κατοχικής φάσης του Εμφυλίου (σημειώσεις)
    – Η ομιλία του Γεωργίου Καρτάλη στη Διάσκεψη του Λιβάνου
    – Γοργοπόταμος (Καλλιανιώτης)
    – Εκκλησία και Εθνική Αντίσταση (Κάιλας, Τσούπρας, Κουτσούμπας)
    – Ο Εμφύλιος στην Ανατολική Μακεδονία, 1943-44 (σημειώσεις)
    – Η Εθνική Αντίσταση στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (Χατζηαναστασίου – Δημητριάδης)
    – Ο Chris Woodhouse για τον Ψαρρό και την ΕΚΚΑ
    – Ο Άγις Στίνας για τον Βελουχιώτη, το Ζέρβα και την Αντίσταση
    – Η Λαϊκή, Δημοκρατική, Σοσιαλιστική Ελλάς: Το Καταστατικό του ΕΔΕΣ
    – Η έκθεση του Ζέρβα για τον Γοργοπόταμο
    – Εβδομήντα χρόνια από την Μάχη του Μακρυνόρους (Κωβαίος)
    – Ο Chris Woodhouse για τον ΕΔΕΣ και το Ναπολέοντα Ζέρβα
    – …εκλήθην εις γεύμα παρά τω κ. Πρωθυπουργώ (Πυρομάγλου)
    – Η Οργάνωση Χ («σημειώσεις»)
    – ΠΑΟ: Ήρωες ή προδότες; (Κουσαρίδης – Καλλανιώτης – Κόκκινος Φάκελος)
    – Θεσσαλία: ΕΣΑΠ, η Εθνική Αντιστασιακή Οργάνωση του Ταγματάρχη Κωστόπουλου (Αθανασόπουλος)
    – Ο «αγωνιστικός» και ο «προδοτικός» ΕΔΕΣ Αθηνών (βικιπαίδεια)
    – Έντυ Μάγιερς: Ψευδής η Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης που διδάσκεται στην Ελλάδα
    – Ο επικήδειος λόγος του Κομνηνού Πυρομάγλου για το Ναπολέοντα Ζέρβα (Αθανασόπουλος)
    – Ήταν πλαστό το «σύμφωνο» Ντομένικο – Παπαδόγκωνα; (Μπουγάς)
    – Μια κλασσική αφήγηση για τη Σφαγή στον Μελιγαλά (Γιάννης 2)
    – Ο Ποντιακός Εμφύλιος (σημειώσεις)
    – Μελιγαλάς (σημειώσεις)

    Από το «Δεκέμβρης – Βάρκιζα»

    – Ποιος ευθύνεται για το Δεκέμβρη του ’44 και τον Εμφύλιο (Λαζαρίδης)
    – Ο Δεκέμβρης στο ημερολόγιο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου («Σημειώσεις»)
    – Ο Ζάχος Χατζηφωτίου στα Δεκεμβριανά
    – Τρία άρθρα για τα Δεκεμβριανά (Χατζηβασιλείου, Σφήκας, Καλύβας)
    – Μένης Κουμανταρέας: Τα χιόνια του Δεκέμβρη παραμονεύουν πάντα
    – Διάγγελμα Γεωργίου Παπανδρέου – 6 Δεκεμβρίου 1944
    – Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Δεκέμβρης του 1944
    – Ιωάννης Ιατρίδης: Εξέγερση στην Αθήνα
    – ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Γ.ΚΑΤΣΙΜΗΤΡΟΥ »Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ»
    – Δεκεμβριανά: τηλεγράφημα Δημητρόφ προς Σιάντο για «συνέχιση του αγώνα» (Κόντης)
    – Υπήρχε σχέδιο στα Δεκεμβριανά; (Μαυρογορδάτος)
    – Η σύγκρουση της Αθήνας το 1944 και η ήττα του ΚΚΕ (Μουμτζής)
    – Η επίθεση του ΕΛΑΣ και η τελική καταστροφή του ΕΔΕΣ (21 Δεκεμβρίου 1944) (Φιλίστωρ)
    – Τέσσερις αφηγήσεις για τα Δεκεμβριανά της Πρέβεζας: Σεπτέμβρης 1944 – Γενάρης 1945
    – Ο Κόκκινος Δεκέμβρης και η προδοσία των σταλινικών (Κ. Ρουσίτης)
    – Δεκέμβρης 1944. Η συντριβή του Γ. Παπανδρέου και των μεταρρυθμιστών (Μουμτζής)
    – Η Συμφωνία της Βάρκιζας και το ΚΚΕ (Μουμτζής)
    – Το πρώτο πολιτικό άρθρο του Κ. Μητσοτάκη το 1945 (Παπανδρόπουλος)

    Δεν ανοίγω καν τα άλλα κεφάλαια, είναι προφανές ότι οι αναρτήσεις των σημειώσεων μόνο «συμπτωματικά και σπάνια» έχουν θέματα της πλευράς που εσείς υποστηρίζετε. Σας έχω ξαναπεί όμως ότι κάθε φορά που βλέπω ένα αξιόλογο κείμενο το συμπεριλαμβάνω. Γιατί οι «σημειώσεις» δεν είναι παρά οι προσωπικές μου σημειώσεις από τη μελέτη που κάνω για τον Εμφύλιο και ειλικρινά δεν μ’ ενδιαφέρει να «δικαιώσω» κάποιον αλλά να εμβαθύνω σ’ αυτά που συνέβησαν. Δεν φταίω εγώ αν τα «αξιόλογα κείμενα» όσων γράφουν για λογαριασμό της νικήτριας παράταξης ΔΕΝ είναι απεριόριστα σε αριθμό (για την ακρίβεια είναι πολύ λίγα). Σε κάθε περίπτωση δεν μπορώ να συμπεριλάβω αφηγήσεις που περιέχουν σημεία και τέρατα – τις οποίες δεν εμπιστεύομαι.

    Ας επιστρέψουμε τώρα στον Ζαφειρόπουλο (τον ξαναδιαβάζω).

    Μου αρέσει!

    1. #Δεν φταίω εγώ αν τα «αξιόλογα κείμενα» όσων γράφουν για λογαριασμό της νικήτριας παράταξης ΔΕΝ είναι απεριόριστα σε αριθμό (για την ακρίβεια είναι πολύ λίγα)#.
      Είμαι έτοιμος να συμφωνήσω μαζί σας, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό.
      Ιδίως αν εννοείτε τα (τέτοιου χαρακτήρα) κείμενα που ‘κυκλοφορούν’ στο διαδίκτυο. Χρειάζεται πάρα πολλή και συστηματική δουλειά (πληκτρολόγηση κειμένων). Και, δυστυχώς, η πλευρά που εκφράζω ελόγου μου εδώ, δεν διακρίνεται για τις επιδόσεις της στον τομέα αυτόν (της ιδεολογικής ‘διαφώτισης’ και της υποστήριξης / τεκμηρίωσης θέσεων).
      Στη Ελληνική «Βικιπαίδεια», κυριαρχούν οι σαφώς αριστερές (φιλοκομμουνιστικές) θέσεις. Ενώ «οι άλλοι» δουλεύουν επί δεκαετίες νυχθημερόν, συντονισμένα και συστηματικά, η πλευρά που εκφράζω ελόγου μου εδώ, ΚΟΙΜΑΤΑΙ. Δεν είναι η πρώτη φορά!
      Τις (σχετικές με το θέμα μας) αναρτήσεις τών «Σημειώσεων» που αναφέρετε, τις ξέρω. Όπως και μεγάλο μέρος τών σχετικών αναρτήσεων της «Καλύβας». Όλα αυτά τα (αξιόλογα) κείμενα που παραθέτετε, είναι για μένα «σταγών εν τω ωκεανώ»… Αν, μάλιστα, ληφθούν υπ’ όψιν και τα σχόλια που συνοδεύουν τις αναρτήσεις αυτές…

      Μου αρέσει!

  11. Για τις θυσιες της χωροφυλακης την περιοδο της κατοχης αντιγραφω απο σχολιο στο ποστ με τιτλο Ενα «άγνωστο» άγαλμα της Θεσσαλονίκης:

    «Συμφωνα με τον Ντειβιντ Κλοουζ 782 εκτελεστηκαν απο το στρατο κατοχης.
    1600 χωροφυλακες ενταχθηκαν στον ελας (αρκετοι ισως να εξαναγκαστηκαν) 700 στον εδες απο ενα σωμα που αριθμουσε 14000.
    Δεν αναφερει αριθμο εκτελεσεων απο τον ελας
    Καποιοι αλλοι θα ηταν μελη κατασκοπευτικων δικτυων στα οποια θα δρουσαν και αρκετοι που υπηρετουσαν στην αστυνομια πολεων (οκ διαφορετικο σωμα)»

    Ο νο 1 πρακτορας των Βρεττανων στην Αθηνα και ισως σε ολη τη χωρα ηταν ο Αγγελος Εβερτ (γνωστος και ως Οττο)

    Για τη σταση του ΚΚΕ την περιοδο 40-41. Υπαρχει καμια αμφιβολια οτι στην περιπτωση που ο Μανιαδακης δεν ειχε διαλυσει το κομματικο μηχανισμο, θα ακολουθουσαν τη γραμμη Ζαχαριαδη, οπως αυτη εκφραστηκε απο τις δυο επιστολες του που δε δημοσιευθηκαν; Με τη γραμμη Ζαχαριαδη συμφωνει απολυτα και το Μανιφεστο της Παλιας Κεντρικης Επιτροπης (συγγραφεας ο Πλουμπιδης). Με εξαιρεση το Ζαχαριαδη, που μεταφερθηκε στο Νταχαου, ολοκληρη σχεδον η ηγετικη ομαδα του κομματος καταφερε να αποδρασει.

    Ο Γλεζος θα επαναλαμβανει στο βιβλιο του τη φραση κλισε, οι αντιστασιακες ομαδες ξεφυτρωναν σαν μανιταρια. Η αληθεια ειναι οτι σοβαρη ενοπλη αντισταση σημειωθηκε απο τις αρχες του 43. Οι αριστεροι ιστορικοι σαν καλοι μαρξιστες ανακαλυπτουν κοινωνικες αιτιες, ταξικες διαφορες που συνεβαλαν υποτιθεται αποφασιστικα στην αναπτυξη του φαινομενου χωρις να αναφερονται στο ρολο των Βρεττανων.

    Γραφει ο Χανδρινος κατι εντελως εξωφρενικο και φυσικα ατεκμηριωτο:

    «Με τις πλεονάζουσες σφαίρες και την αυτοπεποίθηση των ιταλικών όπλων, έγιναν πραγματικότητα οι πρώτες νικηφόρες μάχες εναντίον της Βέρμαχτ σε Θερμοπύλες, Αράχωβα, Κερπινή Αχαΐας και Δερβενοχώρια και εξαπολύθηκε ο πόλεμος εναντίον του ΕΔΕΣ τον Οκτώβριο. Παρά την υπεροπλία του, στη διάρκεια του εμφυλιοπολεμικού φθινοπώρου του 1943, ο ΕΛΑΣ ενέπνεε περισσότερο φόβο με τον ιδεολογικό του παρά με τον υλικό του εξοπλισμό.»

    Ε ναι το γεγονος οτι της επιθεση εναντιον του ΕΔΕΣ προηγηθηκε ο αφοπλισμος των Ιταλων ειναι απλη συμπτωση.

    Εξισου σημαντικες με τις ανταρτικες ομαδες, αν οχι σημαντικοτερες, ηταν και οι οργανωσεις κατασκοπιας με τις οποιες και δεν ασχολειται κανεις.

    Σημαντικο πληγμα για την προσπαθεια δημιουργιας αντιστασιακων ομαδων ηταν η συλληψη του Βρεττανου λοχαγου Ατκινσον στην Αντιπαρο στις αρχές του 1942 , με λιστες των επαφων του με αποτελεσμα να εξαρθρωθουν όλα τα δίκτυα που είχε συστήσει σε Αθηνα και Κυκλαδες. Αρκετοι πολιτικοι συνεληφθησαν ή αναγκαστηκαν, όπως ο Κανελλοπουλος, να κρυφτουν για να διαφύγουν τη συλληψη. Βασικα ο Ατκινσον δεν αντεξε στην ανακριση και καρφωσε τους παντες και τα παντα.
    Περισσοτερες πληροφοριες εδω http://dim-antip.kyk.sch.gr/Antiparos.html

    Μου αρέσει!

    1. Έγραψα: #Στη Ελληνική «Βικιπαίδεια», κυριαρχούν οι σαφώς αριστερές (φιλοκομμουνιστικές) θέσεις. Ενώ «οι άλλοι» δουλεύουν επί δεκαετίες νυχθημερόν, συντονισμένα και συστηματικά, η πλευρά που εκφράζω ελόγου μου εδώ, ΚΟΙΜΑΤΑΙ. Δεν είναι η πρώτη φορά!#

      Δεν το σχολιάσατε. Το επαναφέρω, διότι έχω την αίσθηση ότι είναι καίριας σημασίας ζήτημα. Και σαφώς ενδεικτικό πλειστων όσων…

      Μου αρέσει!

  12. Για τα β’ και γ’ γράμματα του Ζαχαριάδη υπάρχει ποστ των «σημειώσεων». Το θέμα είναι ότι μετά το σπάσιμο του μετώπου γνωστό ήταν μόνο το α’, στα μέλη του ΚΚΕ. Ο Πλουμπίδης παρέμενε… αυθεντικός ορθόδοξος.

    Για τη Χωροφυλακή χρειάζεται κάτι πιο αναλυτικό – και όσο γίνεται αντικειμενικό.

    Η Αντίπαρος έγινε ποστ.

    Μου αρέσει!

  13. Καλα εχω διαβασει το ποστ για τα γραμματα του Ζαχαριαδη, και η πρωτη επιστολη του κατα την Παλια Κεντρικη Επιτροπη ηταν πλαστη και κατασκευασμα της ασφαλειας. Στην περιπτωση που ο Ζαχαριαδης δεν ειχε συλληφθει ποια θα ηταν η τακτικη που θα ακολουθουσε το κομμα; Θα κατηγγειλε την κυβερνηση για διεξαγωγη ιμπεριαλιστικου πολεμου, και θα καλουσε τους στρατιωτες να καταθεσουν τα οπλα κτλπ κτλπ

    Γραφει ο Φλαισερ, αφου προσπαθει να δικαιολογησει τα αδικαιολογητα και αφου ψεξει τον Γουντζχαουζ για την αναφορα στο βιβλιο του στο μανιφεστο της ΠΚΕ:

    Λιγες μερες πριν απο την επιχειρηση Ερμης ο βουλευτης του ΚΚΕ Μιλτ Πορφυρογεννης που μολις ειχε δραπετευσει απο την εξορια καλει τους Κρητικους να παραμερισουν διαφορες πικρες και μνησικακιες χαρη του επερχομενου αγωνα οπου οι κομμουνιστες πρεπει ναναι στις πρωτες γραμμες. Χωρις να μειωθει η σημασια αυτων και αλλων παρομοιων εκδηλωσεων μονο μετα την επιχειρηση Μπαρμπαροσα ανοιγει οριστικα ο δρομος για το σαφη καθορισμο της θεσης του ΚΚΕ:
    «Με την εισοδο στον πολεμο της φιλειρηνικης Σοβιετικης Ενωσης, ο μεχρι τωρα ιμπεριαλιστικος πολεμος αλλαζει το χαρακτηρα του, γινεται απελευθερωτικος πολεμος.»

    http://digitool.library.mcgill.ca/R/?func=dbin-jump-full&object_id=70236&local_base=GEN01-MCG02

    η διδακτορικη διατριβη του Andre Gerolymatos
    British intelligence and guerrilla warfare operations in the Second World War : Greece 1941-1944, a case study

    ενα αποσπασμα με την αποψη του Αλεξανδρου Λεβιδη, αξιωματικου συνδεσμου μεταξυ ελληνικων και βρεττανικων μυστικων υπηρεσιων, για το ρολο των Βρεττανων:

    IIn addition, Levidis came to the conclusion that the personnel of the British intelligence services and embassy officiaIs in Cairo, dealing with Greek affairs, were divided between those who supported the left-wing and Republican groups and those who favored the continuation of the Greek monarchy after liberation. The justification for support of ELAS, according to Levidis, was originally based on the notion that the Communists were more likely to organize resistance, and later it was accepted that since ELAS controlled the regions which dominated the Thessaloniki-Athens communications link, the British had little choice but to support the Left. These views were reinforced by the reports of Edmund Myers, the head of the British Military Mission in the Greek mountains, and prevailed, Levidis concludes, until the rnutinies of the Greek armed forces in
    the Middle East. Afterwards, the attitude of the intelligence servIces, under considerable pressure from the Foreign Office, changed and they began ta dawn-play the role of EAM-ELAS in the resistance while increasing their support of EDES. According to Levidis, this was too Iate, since
    ELAS, with the support of the British had become to powertul that it ignored the directions of Allied Beadquarters Middle East and pursued its own policies; these had little in common with the war effort and were directed at gaining control of Greece after liberation.

    Μου αρέσει!

  14. «Στην περιπτωση που ο Ζαχαριαδης δεν ειχε συλληφθει ποια θα ηταν η τακτικη που θα ακολουθουσε το κομμα;»

    Του β’ και γ’ γράμματος. Που σημαίνει ότι το ΚΚΕ θα περίμενε ως την εισβολή στην ΕΣΣΔ, κάτι που δεν θα μπορούσε να το μπαλώσει εύκολα, μετά. Επειδή όμως το σύνολο των μελών (και οι δηλωσίες) βάδιζαν με το α’ γράμμα, το μόνο που γνώριζαν, μπήκαν αμέσως σε κινήσεις αντίστασης και δράση. Ελάχιστοι πρέπει να έδωσαν σημασία στο μανιφέστο που αναφέρει ο ΣΑΘ (του Πλουμπίδη) καθώς το ΚΚΕ βρισκόταν σε διάλυση.

    Η τοποθέτηση Πορφυρογέννη δεν πρέπει να υποτιμάται. Μαζί με δεκάδες άλλες παρόμοιες, σε όλη την Ελλάδα, υπήρξε το χρυσό διαβατήριο του ΚΚΕ για τη συνέχεια.

    Ωστόσο, μια ισχυρή υπόθεση εργασίας είναι ότι αν η Γερμανία δεν προχωρούσε στη επίθεση προς την ΕΣΣΔ ή αν η εισβολή γινόταν ένα χρόνο μετά, η δυναμική του ΚΚΕ (το οποίο μοιραία θα διαλυόταν) στην Αντίσταση θα ήταν από αναιμική έως ανύπαρκτη.

    Μου αρέσει!

  15. GRENADE,

    μια προσωπική παράκληση: Ποια είναι τα 10 σημαντικότερα (ή τα 4 ή τα 14) θέματα για τον Εμφύλιο τα οποία κατά τη γνώμη σου θα έπρεπε να υπάρχουν στις «σημειώσεις» και ΔΕΝ υπάρχουν;

    Διαδικτυακές αναρτήσεις και επιδεχόμενες αναπαραγωγής, εννοείται.

    Take your time – thanks!

    Μου αρέσει!

  16. Αγαπητέ ΣΑΘ,

    (https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/06/07/gcw-221/comment-page-1/#comment-3838)

    Άλλο το τεκμηριωμένα, αλλά το ελεγμένα (ξανά) από εμένα 😉 Αυτό εννοώ.

    Βγείτε, όμως, αν τολμάτε, να πείτε στους φίλους σας ότι το 1ο γράμμα τού ΝΖ δεν πιστώνεται αυτόματα και αυτονόητα στο ένδοξο ΚΚΕ, αλλά σ’ έναν «αυτόνομο» Ζαχαριάδη! Θα σας λιντσάρουν!!

    Μα έκανα κάτι σοβαρότερο, μια πλήρη ανάλυση των γραμμάτων, στο μέτρο των δυνατοτήτων μου:
    https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/07/26/gcw-363/

    *

    Εννοείται ότι απευθύνεται και προς εσάς το ερώτημα που έθεσα στον grenade: Ποια είναι τα δέκα (ή όσα είναι) κείμενα που θα έπρεπε να υπάρχουν στις σημειώσεις και δεν υπάρχουν; Εννοώ στο ίντερνετ + αναδημοσιεύσιμα.

    Μου αρέσει!

    1. Για ξεκίνημα, σας στέλνω αυτά τα 3:
      1) http://www.hawkshellas.com/2016/04/17-apriliou-1944-dolofonia-tou-syntagmatarchi-dimitriou-psarrou-apo-ton-tagmatarchi-tou-elas-thymio-zoula-tragiko-telos-tou-542-syntagmatos-evzonon/ (Διάλυση του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων από τον ΕΛΑΣ – δολοφονία Δ. Ψαρρού).
      2) http://www.istorikathemata.com/2011/08/17-18-1944.html (Μάχη Μενίνας)
      3) http://www.pare-dose.net/4940 (ΕΔΕΣ-ΕΛΑΣ-Γερμανοί)

      Εγώ τουλάχιστον δεν τα έχω δει στις «Σημειώσεις».

      Μου αρέσει!

  17. ΣΑΘ,

    για τη βικιπαίδεια πρέπει να ισχύει αυτό που λέτε. Ομολογώ ότι δεν τη χρησιμοποιώ συχνά για θέματα του Εμφυλίου, κι όταν το κάνω με ενδιαφέρουν τα πραγματολογικά στοιχεία (χρόνος, τόπος, ονόματα) Παλιότερα είχα σχολιάσει στην καλύβα κάτι απίθανες καταγραφές για το Πατριαρχείο και τη Φιλική Εταιρεία. Οι «χριστιανοί» του διαδικτύου μάλλον είναι πολύ πιο δραστήριοι (συγγραφικά) από τους «δεξιούς» – συμβατικοί οι όροι 😉

    Μου αρέσει!

  18. Συμφωνω σε γενικες γραμμες με το ΣΑΘ.

    Στο αλλο μπλογκ υπηρχε μεγαλυτερη ισορροπια, ενταξει υπηρχαν λιγοτερα κειμενα για το εμφυλιο & φυσικα μεγαλυτερη συμμετοχη σχολιαστων. Μια και ανεφερε ο ΣΑΘ την wikipedia,
    εκτος απο τον d-t συμμετοχη στη συγγραφη λημματων για κατοχη/εμφυλιο εχει και καποιος αλλος παλιος (σταλινικος) σχολιαστης.

    Ισως εχεις και εσυ δικιο για την κυριαρχια αριστερων κειμενων στο διαδικτυο οπως αντιστοιχη κυριαρχια υπαρχει στη βιβλιογραφικη παραγωγη.

    Ο Καλλιανιωτης ειναι μια εξαιρεση αλλα τα περισσοτερα κειμενα του αφορουν τη Δ. Μακεδονια και εχουν ηδη αναδημοσιευθει απο αλλα μπλογκ οκ δεν εχει και την εγκριση του Κωστοπουλου, ισως θα μπορουσες να βαλεις το κειμενο του για τον Ιωακειμ κοζανης. btw διαβασα ολοκληρο το αρθρο του για τη λευκη τρομοκρατια στη Δ Μακεδονια και απο οτι καταλαβαινω, χωρις βεβαια να ειμαι σε θεση να επιβεβαιωσω τα συμπερασματα του, πρεπει να εχει κανει εξαιρετικη δουλεια.

    Να προτεινω κειμενα δεν ξερω, σε καποια σχολια εχω δωσει λινκ κτλπ καποια θα μπορουσαν να γινουν ποστ.
    Οπως εγραψα και αλλου τα αρθρα του ANTΙ, καλα εχω κολλησει με τη συνεντευξη του Παπαπαναγιωτου γιατι ισως θεωρω οτι επιβεβαιωνει τις αποψεις μου για τον εμφυλιο ή το τευχος αφιερωμα στον εμφυλιο με κειμενα Σφηκα Παπαθανασιου και αλλων στρατευμενων ιστορικων. Η συνεντευξη του στρατηγου Καρουσου και μπορει οι (φιλοεαμικες) επιστολες του Noel Baker, ο ρολος δε νομιζω να ειναι ευρυτερα γνωστος.
    Ισως η ανακοινωση του Μακρη-Σταικου, με το πλαστο για σενα τηλεγραφημα του Βελουχιωτη πριν τη Βαρκιζα, απο οτι ειδα υπαρχει τηλεγραφημα με το ιδιο σχεδον περιεχομενο απο τον Ιωαννιδη στο Φαρακος Α.Β το χαμενο αρχειο που δεν το εχω. Κοιτα να δεις που οσα ειπε ο Ιωαννιδης στον Παπαπαναγιωτου οχι μονο ισχυουν (δεν υπηρχε καμια αμφιβολια γι αυτο φυσικα) αλλα και αποδεικνυονται πανηγυρικα. Οι υπευθυνοι για την αποκρυψη των οπλων μεταφερθηκαν στο Μπουλκες, τυχαιο δε νομιζω.

    Γενικα θεωρω οτι υπαρχουν στο μπλογκ ελαχιστα κειμενα για την περιοδο 45-46 και οχι αρκετα για τις μαχες του εμφυλιου (καλα ισως δεν υπαρχουν και πολλα κειμενα στο διαδικτυο για αναδημοσιευση)

    Μου αρέσει!

  19. δεν ειχα δει τα λινκ που εβαλε ο ΣΑΘ
    συμφωνω για το μπλογκ ιστορικα θεματα εχει αρκετα κειμενα που αξιζουν αναδημοσιευσης
    το κειμενο του παρε δωσε εχει μαλλον αρκετες ανακριβειες

    Μου αρέσει!

    1. Σε ποιες συγκεκριμένα «ανακρίβειες» αναφέρεστε; Σάμπως το σύνολο σχεδόν των εδώ (ή οπουδήποτε αλλού) αναρτήσεων, δεν περιέχουν (περισσότερες ή λιγότερες, λιγότερο ή περισσότερο σοβαρές) «ανακρίβειες»; Εκεί θα κολλήσουμε τώρα;
      Ελόγου μου, πάντως, δεν μπορώ να καταλάβω πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχει στις «Σημειώσεις» ένα σοβαρό post για τη διάλυση του 5/42 ΣΕ και την άνανδρη δολοφονία τού συνταγματάρχη Ψαρρού, (ένός αποτρόπαιου εθνικού εγκλήματος – σφραγίδος τού διχασμού και του Εμφυλίου).
      Ποτέ δεν ισχυρίστηκα ότι το σχετικό κείμενο που πρότεινα ελόγου μου (ή το άλλο για τη μάχη της Μενίνας κ.τ.λ.) είναι ΤΟ κείμενο. Είναι, όμως, κάτι σημαντικό μπροστά στο σχεδόν απόλυτο κενό.
      Ας ‘ανεβούν’ κι αυτά τα κείμενα, και άλλα πολλά που μπορεί να ακολουθήσουν, (όταν και όπως το κρίνει ο νοικοκύρης τών «Σημειώσεων»), κι ας κριθούν όπως κρίθηκαν / κρίνονται και όλα τα άλλα.

      Μου αρέσει!

  20. καλα απο οτι κοιταξα δεν λειτουργουν τα λινκ στο σαιτ του παντειου.

    Απο το ΑΝΤΙ ( σε περιπτωση που λειτουργουν τα λινκ) αξιζουν σιγουρα αναδημοσιευσης (απλο κοπι πειστ ειναι γραμμενο με πολυτονικο) τα πρακτικα της συσκεψης των Δεκεμβριανων και ισως και το κειμενο του Π Κανελλοπουλου στο ιδιο τευχος.

    Επισης, αν δε βαριεσε φυσικα, καποιο κειμενο του Π Κ απο το βιβλιο
    Παν Κανελλόπουλου Τα χρόνια του Μεγάλου Πολέμου 1939-44 ισως ο λογος του στο συνεδριο του Λιβανου δε νομιζω να υπαρχει στο διαδικτυο (τo εχω σε pdf αλλα δεν ειναι δυνατο το κοπι πειστ)
    Ψιλοασχετο. Συμφωνα με καποιον ιστορικο η εθνικοφροσύνη συγκροτήθηκε κυρίως από τα γραπτά τριών σημαντικών καθηγητών Φιλοσοφίας, του Κωνσταντίνου Τσάτσου, του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και του Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου, οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονταν ιδεολογικά μεταξύ της μετριοπαθούς Δεξιάς και του βενιζελικού Κέντρου..

    Μου αρέσει!

  21. http://pandemos.panteion.gr/index.php?lang=el&op=record&type=&page=0&pid=iid:15567&q=isMemberOfCollection-cid:486
    Αντί, τεύχ. 694-695, Ειδική έκδοση: «Εμφύλιος Πόλεμος: 50 χρόνια μετά».

    χρονολογιο γεγονοτων εμφυλιου και ψυχρου πολεμου Ι. Παπαθανασιου
    5 κειμενα για τον εμφυλιο Φ. Ηλιου (εχεις βαλει τις οδηγιες προς Μαρκο)

    Αντι, τευχ 56. συναντηση Κουβαρα-Ιωαννιδη μετα τα δεκεμβριανα.
    Αντι, τευχ 62. Τα πρακτικα της μεγαλης συσκεψης των Δεκεμβριανων συν επιστολη Κανελλοπουλου
    Αντι, τευχ 177, 178, 180 συνεντευξη του Α. Παπαπαναγιωτου στο Φ. Οικονομιδη λεει αρκετα ενδιαφεροντα πραγματα για την υποτιθεται αντιφατικη τακτικη που ακολουθησε το ΚΚΕ.

    Απο το μπλογκ ιστορικα θεματα τα περισσοτερα κειμενα που αφορουν την περιοδο 46-49, μαχες, εξωτερικη βοηθεια προς το δσε ( γραφει «Από την έκθεση Kapicic μπορούμε να συμπεράνουμε ότι χωρίς την Γιουγκοσλαβική βοήθεια, μάλλον δεν θα γινόταν εμφύλιος πόλεμος» και εχει απολυτο δικιο ) και φυσικα το κειμενο της Μπουσχοτεν για το παιδομαζωμα, αν και αριστερη φαινεται να συμφωνει απολυτα με το Μαραντζιδη, βεβαια ασχοληθηκε μονο με τα παιδια σλαβομακεδονικης καταγωγης.
    συν το κειμενο για τη μαχη της Μενινας που εβαλε πιο πανω ο ΣΑΘ, και αυτο για τη μαχη της Ταρατσας και τη 2η διαλυση του 5/42

    Απο το μπλογκ του Καλλιανιωτη ισως το κειμενο για τη λευκη τρομοκρατια, αν και ενταξει ειναι μικρο αποσπασμα, τον Ιωακειμ Κοζανης και καποια αλλα για την περιοδο 46-49

    Μου αρέσει!

    1. Αυτή η (αξιόλογη απ’ ό,τι διαπιστώνω), ανάρτηση, («Ένα φιλόδοξο εγχείρημα που απέτυχε»), ομολογώ ότι μου είχε πράγματι διαφύγει! Τουλάχιστο δεν την βρήκα όταν έψαξα επιμελώς για post σχετικά με τον Ψαρρό. Στην περίεργη θέση που (τώρα βλέπω ότι) είναι ευρετηριασμένη, (Βελουχιώτης, ΕΛΑΣ), πολύ δύσκολα μπορεί να εντοπισθεί από τον καλόπιστο ερευνητή. Η όλη δράση και πορεία τού 5/42, ως το θλιβερό τέλος, υποπαράγραφος στη δράση τού Βελουχιώτη και του ΕΛΑΣ; (Σημείωση: Νομίζω ότι όλο το ευρετήριο χρειάζεται επιμελημένο ξαναδούλεμα).
      Εν πάση περιπτώσει, το «σχεδόν απόλυτο κενό» που έγραψα, δεν αναφέρεται μόνο στο 5/42 και στον Ψαρρό. Αναφέρεται και στον Ζέρβα (ΕΔΕΣ) αλλά και σε όλες σχεδόν τις μη φιλοκομμουνιστικές οργανώσεις που εξοντώθηκαν από τον ΕΛΑΣ ή αναγκάστηκαν να αυτοδιαλυθούν εξ αιτίας του. Αναφέρεται επίσης σ’ αυτά που έπαθε αλλά και έκαμε η «άλλη πλευρά», ως την τελική συντριβή τής κομμουνιστικής ανταρσίας.
      Η μακρόχρονη συνεργασία μας υπήρξε ειλικρινής και έντιμη. Γι’ αυτό θα σας το πω καθαρά: Βρίσκω τις (ούτως ή άλλως πολύτιμες) «Σημειώσεις» σας, σαφέστατα ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΟΚΕΝΤΡΙΚΕΣ. Η πραγματικά «άλλη» άποψη, η άποψη ας πούμε η δική μου, υπάρχει στις «Σημειώσεις» περίπου ως πάρεργο, παρωνυχίδα, παραχώρηση, «μαϊντανός».
      Παρά τα κάποια (όποια) κείμενα ξέρετε και ξέρω (όσα ξέρω). Με κάποιες τρανταχτές εξαιρέσεις, βέβαια, όπως το post του «Γιάννη 2» για τον Μελιγαλά, ή το δικό μου για τον Φενεό… Δεν έχει, δυστυχώς, ακόμα βρεθεί ο διαδικτυακός «Πάνος» της άλλης πλευράς.

      Μου αρέσει!

  22. Just for the record, για τον ΕΔΕΣ και τις άλλες αντιστασιακές οργανώσεις υπάρχουν ΠΟΛΛΕΣ ΔΕΚΑΔΕΣ (ξανά, με μικρά: πολλές δεκάδες) αναρτήσεις στις «σημειώσεις». Μάλλον φταίει το ευρετήριο, αν δυσκολεύεται κανείς να τις εντοπίσει. Θα επιχειρήσω να το βελτιώσω κάποια στιγμή στο μέλλον, αν είμαστε καλά.

    ΥΓ. Ο «διαδικτυακός Πάνος» είναι ένας. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλοί καλύτεροι (και πιο σχετικοί) από μένα στο θέμα «Εμφύλιος» – το οποίο δεν είναι στο κάτω κάτω το θέμα της ζωής μου. Η διαφορά είναι ότι αυτοί (οι καλύτεροι) δεν είναι μπλόγκερ 🙂

    Μου αρέσει!

  23. # Υπάρχουν, ωστόσο, πολλοί καλύτεροι (και πιο σχετικοί) από μένα στο θέμα «Εμφύλιος» – το οποίο δεν είναι στο κάτω κάτω το θέμα της ζωής μου. Η διαφορά είναι ότι αυτοί (οι καλύτεροι) δεν είναι μπλόγκερ 🙂 #

    Δεν λέτε και σ’ εμάς, (ποιοι είναι αυτοί οι πολύ καλύτεροί σας σε θέματα Εμφυλίου), μπας και, επιτέλους, βγάλουμε άκρη;

    Μου αρέσει!

  24. Προς ΣΑΘ
    Δειτε τα σχολια στα ποστ:
    «Ο Γεώργιος Παπανδρέου γράφει για τον Εμφύλιο στις 10 Δεκεμβρίου 1943»
    «Ο Chris Woodhouse για τον ΕΔΕΣ και το Ναπολέοντα Ζέρβα»

    Με το Χαμοντ συμφωνει και ο Κουβαρας της OSS

    Επισης μαλλον δεν υπαρχει καμια αναφορα στην εκθεση Μακριδη δειτε ποστ
    «Η έκθεση Μακρίδη και τα όσα αναφέρει για τον Οκτώβριο 1943»
    οπου γραφει:
    «Διότι, το μέν Γεν. Στρατηγείον εν τω συνόλω του (εις τα 3 δεκαήμερα δελτία του πληροφοριών Οκτωβρίου 1943 σωζόμενα εις το αποκρυβέν αρχείον του Γ.Σ.) ηρμήνευσεν την εκ. Ν. προς Β. κίνησιν των γερμανικών φαλάγγων ως εκκένωσιν της Ελλάδος, παρά της αντιθέτου οδηγίας της Κ.Ε. »
    Τελος παντων καντε εσεις και αλλες προτασεις και αν θελει ο Π τις αναρτει. Πολυ καλο και το κειμενο για το 5/42 δυστυχως δεν λειτουργουν το λινκ για το βιβλιο του Καιμαρα.

    Μερικες προτασεις και απο μενα οκ παλι απο το μπλογκ του Καλλιανιωτη τα κειμενα για τα αρχηγεια του ΔΣΕ και τη βιαιη στρατολογια γυναικων
    και ενα λινκ που ειχα βαλει στο ποστ για το βιβλιο του Μαραντζιδη
    https://erodotos.wordpress.com/2009/04/06/istoria-dse-26-diethnis-epafes-1947/

    οπου υπαρχει αναφορα και στη συναντηση Ζαχαριαδη-Ζντανοφ (απο τα καλυτερα ποστ του μπλογκ)

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s