ΔΣΕ

Μη νομίζεις ότι το δικό μας ζήτημα θα λυθεί στρατιωτικά 

b159693

Διαβάζω το βιβλίο του Επαμεινώνδα Σακελλαρίου «διαθέσαμε τη ζωή μας». Ο Σακελλαρίου ήταν γιατρός και στην τελευταία φάση του Εμφυλίου αρχίατρος του ΔΣΕ. Έπεσα λοιπόν πάνω σ’ αυτή την εντυπωσιακή αφήγηση:

…Κι ύστερα μου λέει: «Πώς τα βλέπεις γιατρέ, τι γίνεται;» «Δεν βλέπω κανένα τέλος» του λέω. «Κανένας δεν έρχεται να μας δει. Εγκαταλελειμμένοι είμαστε». Απαντάει, λοιπόν: «Τι νόμισες γιατρέ, όλες οι επαναστάσεις νικούν;» Πρόσεξέ το αυτό: «Όλες οι επαναστάσεις νικούν;». Αυτό μου έκανε εντύπωση, μεγάλη εντύπωση… Στο Μπούλκες όταν ήμουνα, ο Ρούσος, μέλος του Πολιτικού Γραφείου, μου είπε: «Μη βιάζεσαι να πας στο αντάρτικο, σε χρειαζόμαστε κι εδώ». Του είπα εγώ: «Εγώ βγήκα για τ’ αντάρτικο, κι εκεί θα πάω». Δεύτερη απάντηση:»Μη νομίζεις ότι το δικό μας ζήτημα θα λυθεί στρατιωτικά…». Όταν ήμουν στο σανατόριο, ερχόταν ο Τζαννής και μ’ έβλεπε. Και μου λέει αυτός: «Τι τα θέλεις τα πρόβατα και τις αγελάδες;» Το 1939. «Γιατί, Κώστα;» λέω «Ε; Θα κάνουμε κομμουνισμό εμείς. Κομμουνισμό θα κάνουμε» Το 1939. Παρ’ τους όλους αυτούς τώρα. Τι είπε ο Τζαννής, τι είπε ο Ρούσος, τι λέει ο Στρίγγος… (σελ. 162-3)

Λίγο παρακάτω (σελ. 184-5) ο γιατρός γίνεται πιο συγκεκριμένος:

Εμείς ήμασταν για να διατηρήσουμε μια τακτική εκεί, στα Βαλκάνια. Και όταν λέμε «να διατηρήσουμε μια τακτική» εννοούμε να αποτρέψουμε τυχόν επίθεση των Αγγλοαμερικανών στα Βαλκάνια, ενάντια στις Λαϊκές Δημοκρατίες. Αυτό το σκοπό είχε, άλλωστε, όταν λέμε «η οργάνωση της Ελλάδος» το αντάρτικο (…) Γι αυτό ακριβώς και η δύναμη η δική μας και σε ενίσχυση και σε υλικά, και σε φάρμακα, ήταν όλα υπερβολικά λίγα. Γιατί πήγαμε για ν’ αμυνόμαστε, αλλά όχι για να νικάμε…

Πηγή: Μη νομίζεις ότι το δικό μας ζήτημα θα λυθεί στρατιωτικά | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Από τη συζήτηση στην καλύβα

Σπυρίδων Α. Θεοδωρόπουλος

Έτσι ακριβώς έγινε. Δεκάδες χιλιάδες νέων ανθρώπων (ίσως τα πιο δυναμικά στοιχεία τού τόπου!), χάθηκαν άδικα των αδίκων! «Για ένα λάθος» (όπως το είπε και ο μακαρίτης ο Μπελογιάννης…..). Όχι, δηλαδή, γιατί υπήρξε ποτέ ρεαλιστική προοπτική σοβιετοποίησης της Ελλάδας, αλλά διότι έπρεπε να εκτελέσουν τυφλά το «διεθνιστικό του καθήκον» (Ν. Ζαχαριάδης). Μ’ άλλα λόγια, να κουβαλήσουν -εν αγνοία τους- νερό στο μύλο του σταλινισμού και να ενισχύσουν τη θέση της Σοβιετικής Ένωσης στην Ανατολική Ευρώπη…….

Ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης το συνοψίζει θαυμάσια:
«Εντέλει, πολύ περισσότερο από την ηρωϊκή διάσταση ή το ιδεολογικό πείσμα της ηγεσίας του ΚΚΕ, και ενός, μεγαλύτερου ή μικρότερου, αριθμού στελεχών και μαχητών του ΔΣΕ, η σε βάθος μελέτη του Δημοκρατικού Στρατού αναδεικνύει μια βαθύτατη ανθρώπινη τραγωδία νέων κυρίως ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, που κατά βάση στρατολογήθηκαν βίαια και υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν κάτω από μια ηγεσία που δεν εμπιστεύονταν, σε έναν πόλεμο που δεν πίστευαν και τον οποίον δεν μπορούσαν να κερδίσουν. Οι εξελίξεις των ετών 1946-1949 αποκαλύπτουν την ιστορία μιας κομματικής ηγεσίας η οποία είχε τυφλωθεί από το όραμά της για την κατάληψη της εξουσίας, όπως ο χαρτοπαίκτης που πιστεύει ακράδαντα πως θα φύγει με όλα τα χρήματα τού τραπεζιού στην τσέπη του. Ακόμα κι όταν τελικά σηκώνεται από το τραπέζι ολοκληρωτικά χαμένος, έχει την ψευδαίσθηση πως αν μπορούσε να επιστρέψει θα είχε ξανά την ευκαιρία του. Τελικά, η εικόνα του ελληνικού κομουνισμού των ετών 1946-1949 δεν είναι παρά αυτή μιας ουτοπίας που έχασε τα λογικά της»
(Ν. Μαραντζίδης, «Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας», («Αλεξάνδρεια» 2010), σελ. 185).

Πάνος

Με όλο το σεβασμό, ο καθηγητής κ. Μαρατζίδης λέει μπούρδες (είναι εντελώς έξω από το πνεύμα των εθελοντών του ΔΣΕ) . Το είχα επισημάνει αυτό το απόσπασμα όταν διάβασα το βιβλίο του και το έχω τσεκάρει για μελλοντικό ποστ.

Σπυρίδων Α. Θεοδωρόπουλος

@ Πάνος:

Ο καθηγητής Μαραντζίδης δεν «λέει μπούρδες», κ. Πάνο.
Να συμφωνήσουμε ότι σε κάποια σημεία τείνει προς την υπερβολή. Όχι όμως ότι «λέει μπούρδες»…….. Το «μπούρδες» είναι πολύ βαριά κουβέντα, και μάλιστα όταν προέρχεται από μη ειδικούς σαν κι εμάς. [Κι αν ο Μαραντζίδης λέει «μπούρδες», πώς θα χαρακτηρίζονταν αυτά που λέει π.χ. ο «πολύς» Γ. Μαργαρίτης;]

Τα στοιχεία που παραθέτει ο Μαραντζίδης, νομίζω ότι τινάζουν στον αέρα τον μεθοδικά και επί πολλές δεκαετίες υφασμένο -από την ηγεσία και τα στελέχη του ΚΚΕ-«μύθο» του ΔΣΕ.

Φαίνεται τελικά ότι ο ΔΣΕ δεν ήταν ο εξιδανικευμένος επαναστατικός στρατός των ηρώων και των μαρτύρων που «ήταν δεμένοι στη ζωή και το θάνατο με μια υπόθεση ονειρική»
Το ΚΚΕ επέλεξε να εξαπολύσει τον αγώνα του στηριζόμενο καθοριστικά στον εξωτερικό παράγοντα και «όχι σε μια εσωτερική κοινωνική δυναμική ανατροπής» της καθεστηκυίας τάξεως στην Ελλάδα.

Ο περίφημος «λαογέννητος» «εθελοντικός» στρατός συνίστατο στην πλειονότητά του από βιαίως στρατολογημένους νέους και νέες, κυριότατα αγροτοποιμένες χωρικούς, ολιγογράμματους ή και αγράμματους.

Ο ρόλος των Σλαβομακεδόνων, που αγωνίζονταν για την αυτοδιάθεση της Μακεδονίας, υπήρξε καθοριστικός. Το ποσοστό τους στο ΔΣΕ ήταν περίπου 25% το 1947, περίπου 30% στα τέλη του 1948 και γύρω στο 50% στις τελευταίες φάσεις της σύγκρουσης στα «άπαρτα κάστρα»…….

Μία από τις πολλές αθεράπευτες πληγές του ΔΣΕ, ήταν η φανερή απροθυμία για μαζική κατάταξη και οι λιποταξίες. Περίπου το 1/3 των συνολικών «απωλειών», ήταν λιποτάκτες! Για τέτοια λαϊκή επανάσταση μιλάμε!…….

Ο ίδιος ο Μάρκος Βαφειάδης («Πλατφόρμα» 15.11.1948), δηλώνει:
«……από τα μέσα του 1947 η στρατολογία στο ΔΣΕ είχε πάρει ολότελα βίαιο χαρακτήρα. Η εθελοντική κατάταξη δεν έφτανε ούτε το 10%»

Η απροθυμία εθελοντικής κατάταξης ήταν σαφής ένδειξη χαμηλής νομιμοποίησης του ΔΣΕ στην ελληνική κοινωνία και υπεδήλωνε ότι ο αγώνας ήταν «από χέρι» καταδικασμένος.

(Εδώ που τα λέμε, βέβαια, ούτε οι στρατιώτες του Εθνικού Στρατού ήταν εθελοντές!……. Εκεί, όμως, δεν είχαμε λιποταξίες με χαρακτήρα «μαζικής φυγής» όπως στο ΔΣΕ)

Αυτά και άλλα, εξαιρετικά ενδιαφέροντα και ντοκουμενταρισμένα, γράφει ο Μαραντζίδης.

Όσοι, πάντως, κι αν ήταν οι παθιασμένοι ιδεολόγοι εθελοντές, αυτοί κυριότατα ήταν που επιφύλαξαν στον Εθνικό Στρατό τα (εξευτελιστικά) στραπάτσα και τα «χουνέρια» που υπέστη π.χ. στη Ραμπατίνα, στο Καρπενήσι, στο Πάτωμα…..

Χαίρετε!

Άγγελος

«…γιατί δεν μπορούσε να αποκρουσεί ο 20πλάσιος εθνικός στρατός τον Δημοκρατικο…»

άλλη δομή και επιχειρησιακό φάκελλο έχει ένας τακτικός στρατός, άλλη ένα αντάρτικο. το 1948 τα ειγχειρίδια δεν δίναν λύσεις στο θέμα. οι πρώτοι διδάξαντες ήταν οι Άγγλοι στην Μαλαισία το 50 και οι Αμερικάνοι στο Ν. Βιετνάμ μέχρι το 1965 (μετά γυρίσαν και αυτοί σε τακτικό στρατό και τα αποτελέσματα τα ξέρουμε).

ένας αντάρτικος στρατός κερδίζει όσο δε χάνει, ένας τακτικός χάνει όσο δεν κερδίζει.

παρακαλείσθε να μην επηρεάζεσθε από την πολιτικά κινούμενη ρητορική και να μην συγχέετε τις ψύκτρες με τα πέη.

Σπυρίδων Α. Θεοδωρόπουλος

@ Πάνος :

Δυο φράσεις ακόμα, αγαπητέ.
Ο Πέτρος Ανταίος, το λέει τόσο τραγικά (μα και τόσο ποιητικά): «Στον Εμφύλιο……..οι συνθήκες ήταν διαφορετικές. Δεν είχαμε το λαό στο πλευρό μας [όπως στην εποχή του ΕΑΜ], είχαμε μόνο τα ελάτια, κι αυτά αραιά» !…….
ΔΕΝ!

Οι εξαιρετικές αντοχές στις δυσκολίες και τα κυριολεκτικά απίστευτα κατορθώματα κάποιων μαχητών του ΔΣΕ, υπαγορεύτηκαν πρωτευόντως από την άγωνία καταδιωκόμενων από παντού «αγριμιών» που αγωνίζονταν απεγνωσμένα να επιβιώσουν……..

Πάνος

Καλημέρα σε όλους! Πολύ βιαστικά:

– ο ΔΣΕ δεν κράτησε δύο χρόνια κράτησε 3+.
– Κε Θεοδωρόπουλε, προσέχω πολύ τις λέξεις που χρησιμοποιώ – ειδικά στα ποστ αυτής της ενότητας. Επιμένω ότι ο Μαρατζίδης, στο συγκεκριμένο θέμα, λέει μπούρδες, καθώς η αντικειμενικότητά του θολώνει (προφανέστατα) από το προ-ειλημμένο (σωστά το γράφω;) συμπέρασμα, στο οποίο προσαρμόζει αναδρομικώς την πραγματικότητα. Δεν πρόκειται για κανένα εξαιρετικά δύσκολο θέμα: όποιος θέλει να δει ποιό ήταν το φρόνημα των ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ του ΔΣΕ δεν έχει παρά να ρίξει μια ματιά στην (άφθονη) βιβλιογραφία ή να μιλήσει με επιζώντες. Περισσότερα, όταν (αν) ανέβει το ποστ – βιβλιοπαρουσίαση για το βιβλίο του Μαρατζίδη.

Σπυρίδων Α. Θεοδωρόπουλος

@ Πάνος :

Το υψηλότατο φρόνημα και το πνεύμα θυσίας τών ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ του ΔΣΕ, δεν αμφισβητείται από ΚΑΝΕΝΑΝ!!
Εκείνοι είναι που ύφαναν μεθοδικά και το «μύθο» του ΔΣΕ ως «λαογέννητου» στρατού ηρώων, μαρτύρων κττ.
[Πόσες «ηρωο-μαρτυρολογικές αφηγήσεις» για τη δράση του ΔΣΕ, έχουν γραφτεί απο βιαίως επιστρατευθέντες σ’ αυτόν;]

Εκείνο που αμφισβητείται είναι το φρόνημα των βιαίως στρατολογημένων, που ήταν και η μεγάλη πλειονότητα.

Πάνος

O Mαρατζίδης, αμφισβητώντας συνολικά το φρόνημα και το πνεύμα του ΔΣΕ, αμφισβητεί ακριβώς τους εθελοντές. Και κάνει μεγάλο λάθος, στα όρια της μπούρδας! Αρκεί να μιλήσει κανένας ακόμα και σήμερα με μερικούς απ’ αυτούς (όσοι απόμειναν) – και θα καταλάβει… Για τους βιαίως στρατολογημένους, εννοείται. Τι φρόνημα να έχουν αυτοί οι άτυχοι νέοι; Δεν είναι όμως αυτή η κατηγορία που μπορεί να χαρακτηρίσει συνολικά το ΔΣΕ – και ο Μαρατζίδης όχι μόνο ΔΕΝ το διευκρινίζει, αλλά προχωράει την άποψή του ΚΑΙ στους εθελοντές – όπερ μπούρδα ολκής!

Σπυρίδων Α. Θεοδωρόπουλος

@ Πάνος:

Ο Ν. Μαραντζίδης γράφει ότι ως πλέον αποφασισμένοι και ανυποχώρητοι μαχητές του ΔΣΕ εθεωρούντο [και μάλλον ήταν] οι περιώνυμοι «τρόφιμοι του Μπούλκες» (όρος του Δ. Ζαφειρόπουλου), κάποιες δηλαδή (5 έως 8;) χιλιάδες εκλεκτών που το ΚΚΕ είχε στείλει εκεί [καθώς και στο Ρούμπικ της Αλβανίας αλλά και αλλού] σχεδόν αμέσως μετά τη Βάρκιζα, για να τους προστατέψει και να τους προετοιμάσει κατάλληλα για τη γνωστή συνέχεια.
Οι πλέον αδιάλλακτοι ήταν «αυτοί που δεν είχαν δρόμο επιστροφής». [Τώρα, το γιατί δεν είχαν δρόμο επιστροφής, δεν νομίζω ότι χρειάζεται εξήγηση…..]

Συγκεκριμένα ο Μαραντζίδης δ ι ε υ κ ρ ι ν ί ζ ε ι :
«Στην πρώτη φάση του πολέμου η ψυχολογία των μαχητών, ι δ ι α ί τ ε ρ α τ ω ν ε θ ε λ ο ν τ ώ ν, πρέπει να ήταν σε υψηλό επίπεδο. Η αρχική πίστη για την επερχόμενη νίκη, η εκ νέου ενεργοποίηση των παλιών καπεταναίων του ΕΛΑΣ, μερικές μικρές νίκες λόγω της πύκνωσης των γραμμών του αντάρτικου……….δημιούργησαν την πεποίθηση σε πολλούς αντάρτες πως η τελική έκβαση του Εμφυλίου θα ήταν θετική γι’ αυτούς. Η παράταση όμως του πολέμου, οι διαρκείς αποτυχίες, οι κακουχίες και η συγκέντρωση ενός μεγάλου αριθμού μαχητών από τη βίαιη στρατολογία, υπονόμευσε δραματικά την ψυχολογία των ανταρτών». (Ν. Μαραντζίδης, «Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας», [‘Αλεξάνδρεια’ 2010], σελ. 114).
«Στις μονάδες του Γράμμου το βασικό κίνητρο που κρατούσε το ηθικό των μαχητών ήταν η απόγνωση, δηλαδή η αγωνία να αποφύγουν τις ιδιαίτερα δυσάρεστες συνέπειες μιας ήττας….» (σελ. 115)
Η μαρτυρία του Βλαντά που παρατίθεται παρακάτω στην ίδια σελίδα, (ημερολόγιό του, 17.3.1948), είναι κατά τη γνώμη μου καταλυτική.
«Η σημερινή μέρα είναι πολύ διδαχτική. Κουβέντιασα με τους αντάρτες […..]σε πολλές μονάδες […..] με κοίταξαν στα μάτια χωρίς να μιλούν, αλλά στα δικά τους έβλεπα πως η επιθυμία τους ήταν να μην έχουν παρτίδες ούτε μ’ εμάς ούτε με τους φασίστες» !……

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι γνωστοί ως Σλαβομακεδόνες, των οποίων ο ρόλος στο ΔΣΕ και στον Εμφύλιο γενικότερα υπήρξε κεντρικός. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να προσπερνάται ασχολίαστο. Πάρα πολλοί από αυτούς, πολέμησαν παθιασμένα για την ‘απελευθέρωση’ [αυτοδιάθεση] της Μακεδονίας ‘τους’ -αν όχι για την παντελή απόσπασή της από την Ελλάδα. Όπως έχω ήδη αναφέρει, στις τελευταίες φάσεις του πολέμου οι άνθρωποι αυτοί πλησίαζαν ή και ξεπερνούσαν το 50% του ΔΣΕ. Αυτοί οι δυστυχείς «τα έδιναν όλα», διότι κινδύνευαν να τα χάσουν (όπως και τα έχασαν) όλα.

«Πολλές λιποταξίες παρουσιάζονταν και ανάμεσα στους εθελοντές παλιούς μαχητές, στους αξιωματικούς, όπως επίσης και ανάμεσα στους προερχόμενους από το Μπούλκες….» (σελ. 116).

Ο Μαραντζίδης δεν αμφισβητεί το ηθικό και το φρόνημα των εκλεκτών.
Τίποτα πιο ανθρώπινο. Όταν είδαν ότι «το παν απώλετο», λύγισαν και αυτοί.
Γιατί αυτή η τεκμηριωμένη θέση του Μαραντζίδη είναι «μπούρδα»;

Άγγελος

Γενικά πάντως υπάρχει έντονη τάση ηρωοποιήσης του ΔΣΕ, η οποία είναι αβάσιμη. ίσως κάποια στελέχη του να εξέχουν (κατά δήλωση των συνήθως), σαν σύνολο όμως δεν επέδειξε και τίποτε.

1ον αριθμητικές συγκρίσεις ΕΣ και ΔΣΕ είναι άνευ νοήματος. Ο πρώτος ως τακτικός στρατός έχει άλλες δομές επιμελητείας και διοικητικής μέριμνας. Επίσης ο ΕΣ ήταν αναγκασμένος σε έλεγχο περιοχής, αντίθετα με τον ΔΣΕ ο οποίος έιχε την πολυτέλεια επιλογής τόπου συγκέντρωσης και δράσης. Σημασία δεν έχει πόσους άνδρες έχεις, αλλά πόσους έχεις στο καίριο σημείο. Σχετικά με την λογική «κουβαδιές, όχι πιτσιλιές» συνιστώ το Achtung Panzer του Χάιντζ Γκουντέριαν. Ο ΕΣ ήταν αναγκασμένος να κάνει πιτσιλιές. Ο ΔΣΕ είχε εξ ορισμού την πρωτοβουλία κινήσεων.

2ον όσον αφορά στις αρετές του ΔΣΕ ως στρατός, ουδέν αξιοσημείωτον. Ούτε ένας σημαντικός ελιγμός, ούτε μια απαγκίστρωση, τίποτε. Ένα συχνό σημείο αναφοράς (και στην Καλύβα) ήταν τα οχυρωματικά του επιτεύγματα. Εξαίρετα μεν για τα μέσα που διέθετε, πλην όμως στρατηγική ενός στρατού που επέλεξε να ηττηθεί. Γενικά η όλη συμπεριφορά του ΔΣΕ ήταν άκρως αρτηριοσκληρωτική, ιδιότητα που συνάδει και με την δομή της πολιτικής του έκφανσης. Σχετικά με σώφρονα διεξαγωγή αντάρτικου με πενιχρά μέσα, συνιστώ το «Επτά στήλες της σοφίας» του Τ.Ε. Λώρενς

3ον ακόμη και εάν δεχτούμε τις στρατιωτικές αδυναμίες του ΔΣΕ θα ήταν λογικό να περιμένουμε τουλάχιστον πολιτικές επιτυχίες. Ένας αντάρτικος στρατός μπορεί να ηττηθεί στο πεδίο της μάχης και όμως να πετύχει τον σκοπό του. Χαρακτηριστική περίπτωση στρατιωτικής πανωλεθρίας/πολιτικού θριάμβου ήταν η επίθεση του Τετ στο Νότιο Βιετνάμ το 1968. Οι Βιετ Κονγκ εξωλοθρεύθησαν μεν, πλην όμως η υφήλιος είδε τους αντάρτες στον περίβολο της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Σαϊγκόν, με ότι σήμαινε αυτό. Ο ΕΛΑΣ είχε ένα τέτοιο παράθυρο ευκαιρίας τον Δεκέμβριο του 1944. Δεν το εκμεταλλεύτηκε. Ο ΔΣΕ πήγε μετά να καταλάβει την Κόνιτσα, κλάιν μάιν. Άρα και στο πολιτικό πεδίο, άστα να πάνε. Σχετικά με ιδιοφυή συνδυασμό πολιτικής και στρατιωτικής δράσης συνιστώ τα Απομνημονεύματα του Vo Nguyen Giap. (Γενικά σε φίλους αριστερούς και μη σε αναζήτηση ινδαλμάτων συνιστώ να μην ασχολούνται με Βελουχιώτη, Τσε και άλλους φωτογενείς παπάρες, ας εντρυφήσουν στον Giap για να δούνε τι σημαίνει καλός κομουνιστής, πατριώτης και επαγγελματιάς).

Εν κατακλείδι, ΔΣΕ 0 points. Sorry folks.

Πάνος

Χμ, ναι… είναι ακριβώς η περίπτωση του «ουαί τοις ηττημένοις»

Ωστόσο, αν και καταδικασμένος από χέρι σε πολιτική και στρατιωτική ήττα (πανωλεθρία, για την ακρίβεια) ο ΔΣΕ είχε επιμέρους πολλές «αστραφτερές» επιτυχίες* – χωρίς συνέχεια όμως. Για ένα και μοναδικό λόγο: δεν είχε εφεδρείες. Και δεν είχε εφεδρείες γιατί το ΚΚΕ είχε χάσει, χρόνια πριν, από το 1943-44, το πολιτικό πλεονέκτημα. Του οποίου τα υπολείμματα εξανεμίστηκαν εντελώς ΠΡΙΝ εμφανιστεί ο ΔΣΕ, όταν το κράτος είχε ήδη στείλει ολόκληρο το ΕΑΜ στα νησιά ή στις φυλακές. Το ότι κράτησε ένοπλα ως το τέλος της δεκαετίας είναι από μόνο του ένα αξιοπερίεργο (και θαυμαστό) φαινόμενο!


* Πχ, η επίθεση στη Σπάρτη, η κατάληψη του Καρπενησίου, της Καρδίτσας και της Έδεσσας, ο ελιγμός στο Βίτσι, η ανακατάληψη του Γράμμου κλπ.

Άγγελος

Πάνο,

προφανώς «ουαί τοις ηττημένοις”, καλό είναι τα παραδείγματα μας να τα αντλούμε από τους νικητές.

η έλλειψη εφεδρειών απο την μια ως δεδομένο, και η επιλογή για «τακτικό» αγώνα φανερώνει το βεληνεκές των ηγητόρων του. τώρα το γεγονός ότι το ΚΚΕ απώλεσε το 1943-44 το πολιτικό πλεονέκτημα μάλλον επιβεβαιώνει αυτά που λέω για το αρτηριοσκληρωτικό. Σε αυτό που θα ήθελα κάποια στιγμή να εντρυφήσω είναι στην αποκύρηξη των αγροτών, στην οποία έχεις αναφερθεί σε άλλο ποστ. εν καιρώ.

οι επιχειρήσεις που αναφέρεις ήταν κυρίως απέναντι σε ανοχύρωτους, απροετοίμαστους στόχους, όπου ένα αντάρτικο έχει πάντα πλεονέκτημα. τέλος στον Γράμμο, ο ΕΣ και οι αμερικάνοι σύμβουλοι μάθαιναν και προχωρούσαν αργά με γνώμονα και την θυσια υλικού αντί αίματος. Και το μακρόβιο της δράσης του ΔΣΕ οφείλεται ακριβώς στην αργή προετοιμασία του αντιπάλου του. Πλήν όμως η στρατιωτική του δράση δεν εξαργυρώθηκε ποτέ σε πολιτικό κεφάλαιο, έμεινε ως τάχαμου ηρωική στάση.

τέλος όσον αφορά την κατασταλτική δράση του κράτους, καμιά φορά αναρτιώμαι μήπως ο ΔΣΕ και το ΚΚΕ γενικότερα ήταν απλώς ο χρήσιμος ηλίθιος της υπόθεσης.

Γιάννης – 2

Άγγελε,

Συμφωνώ με την κεντρική ιδέα των σχολίων σου. Η αποτυχία να πάρουν την Κόνιτσα δείχνει καθαρά πολλές από τις αδυναμίες τους. Βασικά, οι αντάρτες του ΔΣΕ δεν πολεμούσαν καλά γιά πολλούς λόγους (δεν υπάρχει χρόνος γιά σεντόνι).

Πάνο,

Γιά τη διάρκεια της ανταρσίας από τον ΔΣΕ, 1946-49, θα πρέπει να εξετασθούν και οι επόμενοι 2 παράγοντες:

  1. Η χαμηλή ποιότητα της ανώτερης ηγεσίας του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ)
  2. Η άρνηση των Βρετανών να εξοπλίσουν τον ΕΣ το 1945-47, γιά να μην θεωρηθεί απειλή στην Αλβανία και την Βουλγαρία (η Ελλάδα είχε απαιτήσεις και από τις δύο, τις οποίες η Βρετανία δεν υπεστήριζε, λόγω της γνωστής συμφωνίας με τον Στάλιν),

Π.χ. : Γιά μεγάλο διάστημα την ευθύνη του αγώνα κατά των ανταρτών του ΔΣΕ την είχε η προηγουμένως διαλυθείσα Χωροφυλακή!

Άλλο παράδειγμα: μέχρι τα μέσα του 1947 ή ίσως και αργότερα, κάθε Σώμα Στρατού λειτουργούσε ανεξάρτητα!

Ο Ελληνικός Στρατός άρχισε να μάχεται σοβαρά μετά την μεγάλη αποτυχία του καλοκαιριού του 1948, και πραγματικά σοβαρά μετά τον Δεκέμβριο 1948.

Πάνος

Γιάννη,

συμφωνώ ότι πολιτικά και στρατιωτικά ο ΔΣΕ ήταν χαμένος από χέρι. Ο μοναδικός ΥΠΑΡΚΤΟΣ (πέρα από τον πολιτικό τυχοδιωκτισμό της ηγεσίας του ΚΚΕ) λόγος που δημιουργήθηκε ο ΔΣΕ, ήταν η ανεξέλεγκτη δράση των παρακρατικών συμμοριών της δεξιάς στα 1945-46 (Σούρλας, Μαγγανάς, Κατσικέας κλπ), σε συνδυασμό με τις πολαπλλές δικαστικές (καταδικαστικές) αποφάσεις για τα πραγματικά (ή και τα φανταστικά, όπως λέει ο Περράκης) εγκλήματα της Κατοχής. Αν είχε δοθεί γενική αμνηστία, αμέσως μετά την απελευθέρωση, σε συνδυασμό με την ομαλή ένταξη μέρους του ΕΛΑΣ στον Ελληνικό Στρατό, (θα) υπήρχαν σοβαρές πιθανότητες να μην υπάρξει 3ος Γύρος και ΔΣΕ.

Αλλά τα πράγματα έγιναν όπως έγιναν. Τώρα, να λέμε ότι ο ΔΣΕ δεν είχε στοιχεία υψηλής ποιότητας, στρατηγικής κλπ, τι νόημα έχει; Αν τα δούμε απομονωμένα από το περιβάλλον και χωρίς να συγκρίνουμε με τον αντίπαλο, έτσι είναι. Αλλά, από την άλλη μεριά, η αλήθεια είναι ότι ο ΔΣΕ κράτησε για τρία ολόκληρα χρόνια – και προκειμένου να νικηθεί οριστικά χρειάστηκε να κινητοποιηθούν όλες αυτές οι τεράστιες δυνάμεις, τεράστιες (και εντελώς αναντίστοιχες) σε προσωπικό και πολεμικά μέσα.

Και όχι μόνο αυτό. Χρειάστηκε ο Στρατός να αναδείξει πραγματικούς, αφοσιωμένους ηγέτες (πχ ο Τσακαλώτος) οι οποίοι έδρασαν ακόμα και πέρα από τα όρια της νομιμότητας (πχ συλλήψεις πολιτών στην Πελοπόννησο πριν την τελική εκκαθάριση, εισβολή στο Αλβανικό έδαφος για την κατάληψη της Μουργκάνας, Μακρόνησος κλπ). Ακόμα και στα 1948 τα στρατοδικεία χρειάστηκε να εκτελέσουν δεκάδες στρατιώτες, για να ανακόψουν το κύμα της άτακτης υποχώρησης – το οποίο αν ο ΔΣΕ είχε εφεδρείες θα μπορούσε να αποδειχτεί καταστροφικό.

Ακόμα, από τη μελέτη των αφηγήσεων για τα συμβάντα σε Πελοπόννησο και αλλού προκύπτει ότι, τουλάχιστον ως το καλοκαίρι του 1948, δεν υπήρχε καν σύγκριση σε ό,τι αφορούσε το ηθικό και τη μαχητική διάθεση των δύο μερών. Αν, τότε, ο ΔΣΕ είχε στοιχειωδως επαρκή οπλισμό, τα πράγματα θα είχαν πάρει άλλη τροπή.

Συνεπώς, για την αξιολόγηση της στρατιωτικής / μαχητικής ποιότητας του ΔΣΕ, υπό τις συνθήκες που ανάπτυξε τη δράση του, τα κριτήρια δεν μπορεί να είναι «στεγνά». Και η απόφανση δε μπορεί παρά να είναι θαυμαστική, για το τι μπορεί να πετύχει μια μικρή στρατιά* από αφοσιωμένους (αλλά εξαιρετικά έμπειρους) μαχητές, μέχρι την τελική της εξόντωση.

—-
* ο πραγματικός ΔΣΕ (άνευ επιστρατεύσεων) δεν πρέπει να είχε παραπάνω από 25.οοο μαχητές, συνολικά, από το 1946 μέχρι το τέλος, σε όλη την Ελλάδα. Ο αριθμός αυτός είναι κατ’ εκτίμηση.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s