Τραγούδια

Το πρώτο σουξέ του Μίκη Θεοδωράκη

Το ερώτημα είναι αν έγινε γνωστό όταν γράφτηκε (Μάιος 1944) ή μετά από την ηχογράφησή του (1976).

Πηγή: Το πρώτο σουξέ του Μίκη Θεοδωράκη | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Η εντύπωση που επικρατεί συνοψίζεται στη βικιπαίδεια:

Ο «Ύμνος του ΕΛΑΝ» αναφέρεται στη 3η ναυτική μοίρα, τους στίχους του οποίου συνέγραψε τον Μάιο του 1944 ο Φώτης Λαμψίδης (Φωτεινός) και συνέθεσε πολύ αργότερα ο Μίκης Θεοδωράκης και πρωτο-αποδόθηκε από τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου το 1976.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%9B%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C_%CE%91%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%B5%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%9D%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C

Αυτή την εντύπωση έρχεται να ανατρέψει ένα απόσπασμα σε βιβλίο, το οποίο γράφτηκε στα 1968 και εκδόθηκε στα 2001. Διαβάζουμε:

Βρισκόμαστε στο τέλος του Μάρτη 1946. Οι οργανώσεις ΕΑΜ και ΕΠΟΝ δεν έχουν ακόμα διαλυθεί. Ένα γιγάντιο συλλαλητήριο κατεβαίνει από την Πλατεία Συντάγματος στην Πλατεία Ομονοίας, στο κέντρο της Αθήνας, περνώντας μπροστά από το Πανεπιστήμιο. Ας παραχωρήσουμε την περιγραφή στη δημοσιογράφο Katia D. Knaupp:

«…Οι διαδηλωτές τραγουδούσαν εκείνο το τραγούδι της επανάστασης του 1821 εναντίον των Τούρκων, που λέει πως το ψάρι δεν μπορεί να ζήσει στη στεριά και το λουλούδι στην αμμουδιά και πως οι Έλληνες δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς τη λευτεριά. Οι πρώτοι, που έχουν φτάσει στην Ομόνοια, κάνουν ένα μεγάλο κύκλο τριγύρω στην πλατεία και αρχίζουν να χορεύουν τον καλαματιανό. Στις πόλεις, όταν γίνονται γιορτές, ο πρώτος του χορού, εκείνος που οδηγεί τους άλλους, ο κορυφαίος, είναι ο πιο πλούσιος ή ο πιο ευγενής. Στα χωριά είναι ο πιο ωραίος. Στην πλατεία της Ομονοίας υπήρχε ένας μεγαλοπρεπής μαλλιαρός γίγαντας. Και αυτός, ο Αγαπημένος απ’ αυτούς, από τις γυναίκες και το λαό, ήταν ήδη ξακουστός γιατί είχε γράψει για το ναυτικό της Αντίστασης – ένα στόλο από καΐκια και ψαροκάικα – τον ύμνο του καπετάν Ζαχαριά: και ήταν ο Μίκης. Η μηχανοκίνητη αστυνομία εκείνη τη μέρα έκανε μια εκατόμβη. Και για πρώτη φορά ο Μίκης θ’ αγγίξει το θάνατο. Οι φίλοι του μόχθησαν πολύ για να τον ανακαλύψουν στο υπόγειο του δημοτικού νοσοκομείου. Ήταν βαριά, είχε ανοιγμένο το κρανίο και έκανε δυο μήνες στο κρεβάτι…» (Ρεπορτάζ στο Nouvel Observateur και στο  Sette Giorni)

Πηγή: Φώντας ΛάδηςΜίκης Θεοδωράκης. Το χρονικό μιας επανάστασης 1960-1967. Εκδόσεις Εξάντας, 2001, σελ. 103-4.

Συνεπώς αναδεικνύεται ως πιθανότερη μια νέα εκδοχή, αυτή που ταιριάζει κιόλας με την λογική των πραγμάτων: η μελοποίηση έγινε την ίδια εποχή που γράφτηκαν οι στίχοι ή ελάχιστα αργότερα. Μόνο έτσι μπορεί να ισχύουν όσα αναφέρονται για τον Μίκη στο ρεπορτάζ για τη διαδήλωση του Μαρτίου 1946.

*

Συμπλήρωση 19/11/2016

Βρέθηκε κι άλλη πηγή που ξεκαθαρίζει οριστικά το πότε γράφτηκε το τραγούδι: Στίχοι και παρτιτούρα (!) δημοσιεύτηκαν στην εφημεριδούλα της ΕΠΟΝ «Τα νιάτα», έκδοση της ΕΠΟΝ Αθήνας, αριθμός φύλλου 14, 28 Δεκέμβρη 1945. Στίχοι και παρτιτούρα αναδημοσιεύτηκαν στο συλλογικό έργο «Τα αντάρτικα τραγούδια», στα 1975. Υπάρχει στο διαδίκτυο – αναζητείστε τον Ύμνο του ΕΛΑΝ στις σελ. 111 και 114: http://istorika-ntokoumenta.blogspot.gr/2013/06/pdf.html 

Advertisements

3 thoughts on “Το πρώτο σουξέ του Μίκη Θεοδωράκη”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s