Βιβλία

Δρόμοι πάνω στο χιόνι 

Αυτός είναι ο τίτλος ενός μυθιστορήματος, που κυκλοφόρησε τον περασμένο Νοέμβρη: Βασίλης Αμανατίδης, δρόμοι πάνω στο χιόνι, Ταξιδευτής, 2010.

Ο Βασίλης Αμανατίδης είναι πατριώτης μου, Μεσσήνιος. Σπούδασε νομικά στη Θεσσαλονίκη και επέστρεψε, φρονίμως ποιών, στην πατρώα γη. Τώρα, σε ώριμη ηλικία, εκδίδει το πρώτο του βιβλίο: ένα μυθιστόρημα.

Διαβάζοντάς το (να ξεκαθαρίσω εξαρχής ότι πρόκειται για διαβαστερό έργο) προβληματιζόμουν ακόμα μια φορά γύρω από το αν το μυθιστόρημα μας ταιριάζει. Γιατί μετά από εντατικές προσπάθειες ενός και μισού αιώνα (αν ξεκινήσουμε από την Πάπισσα Ιωάννα, του Ροΐδη)πόσα άραγε από τα ευάριθμα μυθιστορήματα που γράφτηκαν στην ελληνική γλώσσα, άξιζαν τον κόπο των  δημιουργών τους; Για να το πω πιο απλά, ο Ντοστογιέφσκι, δημιούργησε μέσα στα μυθιστορήματά του έναν ολόκληρο κόσμο αρχετυπικών προσώπων, τα οποία αντικαθρέφτιζαν (σωστότερα: φώτιζαν) την ψυχή της Ρωσίας. Το ίδιο, αντίστοιχα, συνέβη με τον Ουγκώ και τον Μπαλζάκ, αλλά και με τον Χέρμαν Μέλβιλ (Μόμπυ Ντικ) και πολλούς ακόμα, ως τις μέρες μας. Ακόμα και η αστυνομική λογοτεχνία, που κάποτε τη θεωρούσαν β’ διαλογής, πέτυχε ανάλογα επιτεύγματα.

Αν ανατρέξουμε στα 150 χρόνια του νεοελληνικού μυθιστορήματος, θα σκαλώσουμε μόνο στην περίπτωση του Καζαντζακικού Αλέξη Ζορμπά. Δε νομίζω ότι υπάρχει άλλο εντόπιο μυθιστόρημα που να κατάφερε να σπάσει διαχρονικά τους φραγμούς της ελληνικής γλώσσας.

Ίσως, λοιπόν, να μην είναι το μυθιστόρημα που μας ταιριάζει. Όχι ότι έχει κανείς την απαίτηση να συναντά έναν Αχαάβ σε κάθε μυθιστόρημα που διαβάζει, αλλά βρισκόμαστε ακριβώς στην αντιδιαμετρική κατάσταση: αν στύψεις (με τυχαία επιλογή) και δέκα και είκοσι έργα από την πρόσφατη ελληνική μυθιστορηματική παραγωγή, ζήτημα να βγει έστω και λίγη ουσία, η οποία να αντέχει στο χρόνο.

Ίσως το διήγημα να μας ταιριάζει καλύτερα. Αλλά αυτό είναι θέμα μιας συζήτησης που μπορεί να γίνει μιαν άλλη φορά. Γιατί τώρα πρέπει να επιστρέψουμε στο έργο του Βασίλη Αμανατίδη.

Είναι τρεις διαφορετικές ιστορίες. Οι πρωταγωνιστές τους έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, τον ανυπότακτο χαρακτήρα τους. Ο δεύτερος είναι βαφτιστήρι του πρώτου και νονός του τρίτου. Και οι τρεις σκοτώνουν άλλους ανθρώπους και οι τρεις έρχονται αντιμέτωποι με το νόμο και οι τρεις περνάνε λίγα ή πολλά χρόνια στη φυλακή ή ως φυγάδες. Με τις ιστορίες τους καλύπτουν ολόκληρο σχεδόν  τον εικοστό αιώνα.

Αλλά, έχω την εντύπωση, ότι το συγγραφέα οιστρηλατούσε ένας ήρωας και μια περίοδος: εκείνη του Εμφυλίου. Παρακολουθώντας τις περιπέτειες τουΔήμου Πρίφτη έχουμε την ευκαιρία να δούμε με τη ματιά του συγγραφέα εκείνη την εποχή. Δηλαδή τους χώρους, τους τρόπους, τα ήθη των ανθρώπων, τις πολιτικές επιλογές της Αριστεράς, την τύχη των ανταρτών στη νοτιοανατολική Πελοπόννησο.

Αυτό σημαίνει ότι μέσα από τους δρόμους πάνω στο χιόνι περνάνε και οι πολιτικές αποτιμήσεις του συγγραφέα. Γνώμη μου είναι (χωρίς να συμφωνώ μαζί του) ότι αυτό προσθέτει και δεν αφαιρεί στο έργο.

Η καλύβα το συνιστά, σε Μεσσήνιους και μη.

Πηγή: Δρόμοι πάνω στο χιόνι | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

*

Ο Πάνος Τριγάζης, στην ΑΥΓΗ.

http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2011/04/blog-post_4431.html

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s