Πρόσωπα

Ταξίαρχος ΔΣΕ Γιώργος Γιαννούλης: μυθιστόρημα και Ιστορία

Γιαννούλης

Διαβάζοντας το μυθιστόρημα των Κουτσομύτη – Μαυρουδή «Το κόκκινο τανγκό» που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Κέδρος» σταμάτησα στην ακόλουθη φράση (σελ. 168-9):

Ο αρχηγός της μονάδας στην οποία υπηρετούσε, ο συνταγματάρχης Γιαννούλης, ο οποίος κατά τη διάρκεια των μαχών του τελευταίου μήνα είχε προαχθεί σε ταξίαρχο, ήταν αιχμάλωτος. Στο ισχνό του μέτωπο, μαύρο από την κάπνα, ήταν ζωγραφισμένη η απελπισία. Τον συνόδευε ένας ταγματάρχης και δύο στρατιώτες του Εθνικού Στρατού.

Στο παράρτημα του βιβλίου δίνονται οι επεξηγήσεις (σελ. 535):

Η περιγραφή της σύλληψης του ταξίαρχου του Δημοκρατικού Στρατού Γιώργη Γιαννούλη από τον τότε ταγματάρχη του Εθνικού Στρατού Γεώργιο Κουμανάκο προέρχεται από εξομολόγηση του μετέπειτα στρατηγού Κουμανάκου στον Ροβήρο Μανθούλη, όπως καταγράφεται σε άρθρο του στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία στις 9-8-2014 (…) Σύμφωνα με την εξομολόγηση – αποκάλυψη αυτή ο Γιαννούλης , αντί να δικαστεί (και, όπως θα ήταν αναμενόμενο, να καταδικαστεί και να εκτελεστεί από τον Εθνικό Στρατό) επανήλθε ως αγγελιοφόρος προτάσεων ειρήνης, όπως περιγράφεται στις σελίδες του παρόντος βιβλίου (…) Έμμεση σύνδεση της πρότασης ειρήνευσης του Τσαλδάρη και του τουφεκισμού του Γιαννούλη κάνει ο Βλαντάς στο βιβλίο του Εμφύλιος Πόλεμος 1945-1949 … σελ. 146 (1)

Πράγματι, στην Ελευθεροτυπία υπάρχει η ακόλουθη αφήγηση του Μανθούλη:

Η δεύτερη φορά ήταν μια μεγάλη ιστορική αποκάλυψη. Μου έγινε από έναν άνθρωπο που προφανώς μ’ έκρινε άξιο της εμπιστοσύνης του.

Ο Στρατηγός Γεώργιος Κουμανάκος μού αποκάλυψε ένα κρατικό μυστικό του Εμφυλίου με την υπόσχεση ότι δεν θα το χρησιμοποιήσω όσο θα ζούσε. Για τον Καπετάν Γιαννούλη πρόκειται. Και τελικά για τον Ζαχαριάδη που έδωσε εντολή να σφαγιαστεί ο Γιώργος Γιαννούλης. Ο Κουμανάκος, ταγματάρχης στη Μάχη του Γράμμου, ο εκπορθητής του Κλέφτη, στη μάχη των Ζαγοριών που προηγήθηκε συνέλαβε τον Γιαννούλη, κάτι που κανείς δεν έμαθε ποτέ. Αντί να τον στείλουν στη φυλακή ή σε στρατόπεδο αιχμαλώτων, τον έκρυψαν, του παρέδωσαν μια επιστολή με ειρηνευτικές προτάσεις για τον Μάρκο και τον Ζαχαριάδη και τον βοήθησαν να περάσει απέναντι στις γραμμές των ανταρτών. Φαίνεται πως ο μεν Μάρκος πρότεινε να γίνουν δεκτές οι προτάσεις και καθαιρέθηκε, ο δε Ζαχαριάδης πίστευε σε σοβιετική βοήθεια και διέταξε να εκτελεστεί ο Γιαννούλης για προδοσία.

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=442665

Για την μαρτυρία του στρατηγού Κουμανάκου ο Μανθούλης είχε κάνει λόγο ήδη από το 2000, χωρίς να αποκαλύπτει την πηγή του:

Πολλές ήταν οι ευκαιρίες που δόθηκαν στην ηγεσία της επαναστατημένης Αριστεράς για ειρήνευση, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Ολες τις απέρριψε ο σταλινικότερος του Στάλιν και προσωπικός φίλος τού Μπέρια Νίκος Ζαχαριάδης. Μια μεγάλη ευκαιρία προσέφερε ο Σοφούλης με τη Γενική Αμνηστία τον Σεπτέμβρη του ’47. Μια άλλη έφθασε στον Μάρκο, στα μετόπισθεν των ανταρτών, μέσα στη μεγάλη μάχη για τον Γράμμο του ’48. (Αμέσως μετά την αποπομπή του Τίτο από την Κομινφόρμ). Φαίνεται ότι ο Τίτο μεσολάβησε για να φθάσουν οι Ελληνες ­ και ίσως Αμερικανοί ­ απεσταλμένοι ως το Αρχηγείο των ανταρτών. Περιέργως, δεν υπάρχει ακόμη καμιά επίσημη διαβεβαίωση για την ακρίβεια αυτών των πληροφοριών. Κάποτε θα πρέπει να δημοσιευτούν τα αρχεία της ΚΥΠ εκείνης της εποχής. Εχουν κλείσει ήδη 50 χρόνια. Από έγκυρη ελληνική στρατιωτική πηγή, που επίσης δεσμεύεται να μιλήσει δημόσια, πληροφορηθήκαμε ­ κατά τη διάρκεια της έρευνας γι’ αυτήν την ταινία ­ ότι και μια τρίτη ειρηνευτική πρόταση μεταφέρθηκε, τις ίδιες ημέρες, με τον γνωστό Καπετάνιο του Δημοκρατικού Στρατού Γιαννούλη, ο οποίος ­ κατά την πηγή μας ­ αιχμαλωτίστηκε στη μάχη και αφέθηκε ελεύθερος για να διαβιβάσει στον Μάρκο επίσημη πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι ο Γιαννούλης κατηγορήθηκε από τους συντρόφους του για προδοσία και εκτελέστηκε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες.

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=118320

*

«Η ανείπωτη ιστορία του Γιώργου Γιαννούλη»

http://aneipwth-istoria.blogspot.com/2009/10/blog-post_14.html

*

Δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητώ τον στρατηγό Κουμανάκο, αλλά θεωρώ εντελώς απίθανο να στάλθηκαν προτάσεις ειρήνευσης από τον Ελληνικό Στρατό προς τον ΔΣΕ στο συγκεκριμένο χρονικό σημείο (περί την 20η Αυγούστου 1948) τις μέρες δηλαδή που καταλαμβανόταν ο Γράμμος και υπήρχε η ελπίδα για άμεση συντριβή των ανταρτών. Άλλωστε, αν ίσχυε κάτι τέτοιο και όντως ο Γιαννούλης είχε αιχμαλωτιστεί και στη συνέχεια μεταφέρει «προτάσεις ειρήνευσης» το γεγονός θα είχε γίνει γνωστό δεκαετίες νωρίτερα, όταν τα στελέχη του ΔΣΕ, που ήταν στη συνέχεια αλληλοσπαρασσόμενα στελέχη του ΚΚΕ, κατηγορούσαν το ένα το άλλο χωρίς όρια και φραγμούς.

*

Στη φωτογραφία, ο Γιαννούλης και μέλη της Επιτροπής του ΟΗΕ στο Γράμμο, 1947

*

(1) Η «πρόταση Τσαλδάρη» βεβαίως είχε γίνει πολύ νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 1947 – τη συζητούσε ο Ζαχαριάδης με τον Ζντάνοφ στη Μόσχα λίγους μήνες αργότερα: https://panosz.wordpress.com/2013/08/01/civil_war-145/

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s