ΔΣΕ

Στάλιν: «Οι Ελληνες έκαναν μια ανοησία» 

Τι αποκαλύπτει το ημερολόγιο του Γκεόργκι Δημητρόφ για τα Δεκεμβριανά του 1944, για την αποχή του KKE από τις εκλογές του 1946 και για τον Εμφύλιο.

Ο Ιωσήφ Στάλιν και ο Γκεόργκι Δημητρόφ στη διάρκεια της παρέλασης για την Πρωτομαγιά του 1935 στη Μόσχα

H σοβιετική ηγεσία – ο Στάλιν προσωπικώς – ήταν αντίθετη στο «δεύτερο αντάρτικο» στην Ελλάδα, όπως ήταν αντίθετη στην αποχή που κήρυξε το KKE στις εκλογές του 1946 και στην παραίτηση των υπουργών του EAM-KKE από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γεωργίου Παπανδρέου, η οποία απετέλεσε την αφετηρία των Δεκεμβριανών.Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρονται αυτά, αλλά τώρα επιβεβαιώνονται με τρόπο σαφή και επιγραμματικό από μια απολύτως έγκυρη πηγή. Από τον Γκεόργκι Δημητρώφ, γραμματέα της Κομιντέρν (1936-1943), του συντονιστικού οργάνου των κομμουνιστικών κομμάτων εκείνης της εποχής και εκ των «εμπίστων και προσφιλών» συνεργατών του Στάλιν ως τον θάνατό του, τον Ιούνιο του 1949. Τελευταία κυκλοφόρησαν σελίδες από το Ημερολόγιό του (*), στο οποίο αποσπασματικά αναφέρονται συναντήσεις του με στελέχη του KKE στη διάρκεια της Κατοχής και αργότερα, εκτιμήσεις του ίδιου του Στάλιν και της σοβιετικής ηγεσίας για την τύχη του δεύτερου αντάρτικου και για την πολιτική της ηγεσίας του KKE. Από τα γραφόμενα του Δημητρόφ προκύπτει ότι όλη η τακτική και πολιτική του KKE ήταν λαθεμένη, κατά την άποψη των Σοβιετικών και του συγγραφέα, οι οποίοι επανειλημμένα υπέδειξαν στους έλληνες συντρόφους τους λάθη και άστοχες ενέργειές τους.

Αργά το απόγευμα της 2ας Σεπτεμβρίου 1946 ο Δημητρόφ επισκέπτεται τον Στάλιν στο Κρεμλίνο και, παρουσία των Μολότοφ, Ζντάνοφ, Μπέρια, Μικογιάν και Μαλένκοφ, συζητούν τα άμεσα προβλήματα της μεταπολεμικής Ευρώπης. Γράφει ο Δημητρόφ στο Ημερολόγιότου: «… Σχετικά με την τακτική του ελληνικού Κομμουνιστικού Κόμματος ο Στάλιν υπογράμμισε το γεγονός ότι οι έλληνες κομμουνιστές έκαναν λάθος προηγουμένως μποϊκοτάροντας τις βουλευτικές εκλογές. Το μποϊκοτάζ έχει έννοια όταν έχει ως αποτέλεσμα την αποτυχία των εκλογών. Διαφορετικά, είναι ανοησία, είπε». Ηταν όμως ενημερωμένος ο Δημητρόφ για τις εκλογές στην Ελλάδα. Στις 2 Απριλίου 1946 τον «επισκέφθηκε ο Ζαχαριάδης. Μας ενημέρωσε για την κατάσταση στην Ελλάδα σχετικά με τις εκλογές και σχετικά με το κόμμα και το EAM» γράφει.

Στις 10 Ιανουαρίου 1945 ο Στάλιν τηλεφωνεί στον Δημητρόφ και τον ενημερώνει για τη συζήτηση που είχε με μια γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία γύρω από τα Βαλκάνια και τα εθνικά, συνοριακά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Στην Ελλάδα οι ένοπλες δυνάμεις του EAM-ΕΛΑΣ έχουν υποχωρήσει από την Αθήνα. Ο Στάλιν λέει, «…(τους) συμβούλευσα να μην αρχίσουν αυτόν τον πόλεμο στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι του ΕΛΑΣ δεν έπρεπε να παραιτηθούν από την κυβέρνηση Παπανδρέου. Εκαναν κάτι πέραν των δυνάμεών τους. Είναι προφανές ότι υπολόγιζαν ότι ο Ερυθρός Στρατός θα κατέβαινε στο Αιγαίο. Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι τέτοιο. Ούτε μπορούμε να στείλουμε τον στρατό μας στην Ελλάδα. Οι Ελληνες έκαναν μια ανοησία». Οπως γράφει ο Δημητρόφ στις 8 και 9 Δεκεμβρίου 1944, δηλαδή τέσσερις μόνο ημέρες μετά τις πρώτες μάχες στο κέντρο της Αθήνας, «έστειλα στον Μολότοφ ένα ερώτημα του Πέτρου Ρούσου, μέλους του πολιτικού γραφείου του ελληνικού Κομμουνιστικού Κόμματος, ο οποίος έφθασε προ ημερών στη Σόφια για να θέσει το ερώτημα στο βουλγαρικό KK: είναι δυνατόν να παρασχεθεί βοήθεια στο ελληνικό KK για να αντιμετωπίσει την ένοπλη επέμβαση της Αγγλίας; Πληροφόρησα τη Σόφια ότι υπό τις παρούσες συνθήκες οι έλληνες φίλοι μας δεν θα πρέπει να υπολογίζουν σε ενεργό επέμβαση και βοήθεια από εδώ. Επίσης συμβούλευσα το βουλγαρικό KK να μην εμπλακεί άμεσα στο ξεκίνημα του εσωτερικού αγώνα στην Ελλάδα».

«Οχι» είχαν διαμηνύσει οι Σοβιετικοί στην ηγεσία του KKE και στις αρχές του δεύτερου αντάρτικου. Γράφει ο Δημητρόφ στις 9 Φεβρουαρίου 1946: «Ελαβα απάντηση από τον Αλεξέιεφ (Μολότοφ) στο ερώτημα που έθεσαν οι έλληνες σύντροφοι – να ετοιμάζονται για ένοπλη εξέγερση εναντίον του αντιδραστικού μοναρχικού καθεστώτος ή να οργανωθούν για αυτοάμυνα με παράλληλη πολιτική κινητοποίηση των λαϊκών μαζών. Υποδείξαμε το δεύτερο». Πάντως, ενωρίτερα, όπως γράφει στις 28 Νοεμβρίου 1945, «ο σύντροφος Μοσέτοφ έφερε από τη Μόσχα 100.000 δολάρια για τους έλληνες συντρόφους». Ο ίδιος ο Δημητρόφ, όπως γράφει στις 8 Σεπτεμβρίου 1945, έστειλε την επομένη «έναν ταχυδρόμο στη Σόφια, τον οποίο συνοδεύει ο Μπασκάλοφ, που θα φέρει στον Κοστόφ 75.000 δολάρια να τα δώσει στον Ζαχαριάδη ως βοήθεια στο Κομμουνιστικό Κόμμα». Αργότερα, όταν ο Δημοκρατικός Στρατός ήταν πλέον γεγονός, το πολιτικό και στρατιωτικό πρόβλημα της Βαλκανικής είναι αντικείμενο συζήτησης της σοβιετικής ηγεσίας στο Κρεμλίνο υπό τον Στάλιν και λαμβάνονται αποφάσεις. Ευθύνες καταλογίζονται στη Γιουγκοσλαβία και στη Βουλγαρία για τη σύναψη στρατιωτικής συμφωνίας – την οποία φαίνεται η Μόσχα αγνοούσε – η οποία, πέραν των άλλων, «διευκόλυνε τη δράση των αντιδραστικών αγγλοαμερικανικών στοιχείων, προσφέροντάς τους πρόσθετες δικαιολογίες για να εντείνουν τη στρατιωτική τους επέμβαση στα ελληνικά και στα τουρκικά πράγματα…» γράφει ο Δημητρόφ στις 12 Αυγούστου 1947. Τα ίδια είχε επισημάνει προσωπικώς ο Στάλιν στον Δημητρόφ όταν συναντήθηκαν στην «ντάτσα» του πρώτου τέσσερις ημέρες ενωρίτερα. «Οι Αμερικανοί και οι Αγγλοι θα εκμεταλλευθούν (τη συμφωνία) για να αυξήσουν τη στρατιωτική βοήθειά τους στην Ελλάδα και στην Τουρκία».

Την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου 1948 στο Κρεμλίνο, παρουσία όλης σχεδόν της σοβιετικής ηγεσίας, γιουγκοσλάβων κομμουνιστών και του Δημητρόφ, γίνεται μια σε βάθος επισκόπηση της κατάστασης στην Ανατολική Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Βαλκανική. Επισημαίνεται ότι ο Δημητρόφ «χωρίς να έχει επίσημη εξουσιοδότηση» υποστήριξε σε διεθνή συγκέντρωση στελεχών την ιδέα της «ομοσπονδοποίησης» της περιοχής με την ένταξη στο ομοσπονδιακό σχήμα της Πολωνίας, της Τσεχοσλοβακίας και της Ελλάδας. Ο Στάλιν το χαρακτήρισε «κατά βάση λάθος και από τακτικής πλευράς πολύ επώδυνο. Ολα αυτά διευκολύνουν τη δουλειά των ιδρυτών του Δυτικού συνασπισμού και δεν μπορούμε να αγνοήσουμε αυτό το γεγονός» γράφει στο Ημερολόγιό του ο Δημητρόφ (10/2/1948). Ο Στάλιν όμως έχει να πει και κάτι άλλο: «Οταν ο Δημητρόφ ή ο Τίτο μιλούν για κάποιες τρίτες χώρες, όλοι πιστεύουν ότι αυτά που λένε προέρχονται από τη Σοβιετική Ενωση».

H συζήτηση ζωηρεύει. Ο Μολότοφ, γράφει ο Δημητρόφ, «νομίζει ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν τέτοια πράγματα». Και συνεχίζει ο σοβιετικός υπουργός: «Εντελώς τυχαία πληροφορηθήκαμε στο τέλος Ιανουαρίου ότι μια γιουγκοσλαβική μεραρχία πρόκειται να εισέλθει στην Αλβανία, στα ελληνοαλβανικά σύνορα, για να εμποδίσει οποιαδήποτε επίθεση των Αγγλοαμερικανών από την ελληνική πλευρά. Οι γιουγκοσλάβοι σύντροφοι δεν μας ενημέρωσαν προηγουμένως (…), οι Αλβανοί λέγουν ότι τους διαβεβαίωσαν ότι αυτό γίνεται με δική μας συγκατάθεση». Τον λόγο παίρνει κατόπιν ο Στάλιν, ο οποίος επανέρχεται στο ζήτημα της βαλκανικής ομοσπονδίας, το οποίο «ασφαλώς (…) παρέχει πολεμοφόδια στα αντιδραστικά στοιχεία της Αμερικής για να πείσουν την κοινή γνώμη ότι η Αμερική δεν κάνει ό,τι πρέπει για τον Δυτικό συνασπισμό, αφού ήδη υπάρχει (συνασπισμός) στα Βαλκάνια». H συζήτηση περνά κατόπιν στις «απειλές» που αντιμετωπίζει η περιοχή και, αιφνιδίως, ο Στάλιν ρωτά τον Γιουγκοσλάβο Καρντέλ: «Αν οι έλληνες αντάρτες ηττηθούν θα κάνετε πόλεμο;». «Οχι» απαντά ο Καρντέλ.

H συνέχεια, όπως τη δίνει ο Δημητρόφ: «Στάλιν. Στηρίζω τα συμπεράσματά μου σε ανάλυση των πιθανοτήτων που έχουν οι αντάρτες και οι αντίπαλοί τους. Τελευταία άρχισα να αμφιβάλλω ότι οι αντάρτες μπορούσαν να νικήσουν. Και αν δεν είμαστε σίγουροι πως οι αντάρτες θα νικήσουν, τότε το αντάρτικο πρέπει να περισταλεί. Οι Αμερικανοί και οι Αγγλοι έχουν πολύ σοβαρά συμφέροντα στη Μεσόγειο. Θέλουν να έχουν βάσεις στην Ελλάδα. Θα χρησιμοποιήσουν κάθε δυνατό μέσο για να υποστηρίξουν την κυβέρνηση που θα τους υπακούει. Πρόκειται για διεθνές ζήτημα μεγάλης σημασίας. Αν το αντάρτικο κίνημα ανασταλεί δεν θα έχουν δικαιολογία να επιτεθούν (στη Γιουγκοσλαβία). Δεν είναι πολύ εύκολο να αρχίσουν τώρα που δεν έχουν το πρόσχημα ότι οργανώνει τον εμφύλιο πόλεμο στην Ελλάδα». Και απευθυνόμενος στον Καρντέλ: «Αν όμως πιστεύετε πως οι αντάρτες έχουν πολλές πιθανότητες να νικήσουν, αλλάζει το πράγμα. Πάντως εγώ έχω κάποιες αμφιβολίες γι’ αυτό».

Σε ένα σημείο ο Βούλγαρος Κοστόφ ρωτά: «Θα αφήσουν οι Αμερικανοί να κερδίσουν οι αντάρτες;» Στάλιν: «Κανένας δεν θα τους ρωτήσει. Αν έχουν αρκετές δυνάμεις να νικήσουν και αν υπάρχουν άνθρωποι ικανοί να κινητοποιήσουν αυτές τις δυνάμεις, τότε ο αγώνας θα πρέπει να συνεχιστεί. Αλλά ας μη θεωρηθεί πως, αν δεν έρθουν βολικά τα πράγματα στην Ελλάδα, χάθηκε το παν. Οι γειτονικές της χώρες όμως πρέπει να είναι οι τελευταίες που θα αναγνωρίσουν την κυβέρνηση του στρατηγού Μάρκου. Αφήστε τους άλλους να είναι πρώτοι».

* The Diary of Georgi Dimitrov (1933-1949), Yale University Press, 2003, σελ.497.

 

Πηγή: Στάλιν: «Οι Ελληνες έκαναν μια ανοησία» – γνώμες – Το Βήμα Online

*

Δείτε επίσης:

Ο Ζαχαριάδης, ο Στάλιν, ο Τίτο και ο Εμφύλιος στα 1946-9

https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/07/16/gcw-327/

Advertisements

4 σκέψεις σχετικά με το “Στάλιν: «Οι Ελληνες έκαναν μια ανοησία» ”

  1. το 1950 ειπε τα ακριβως αντιθετα:

    Ηταν λάθος, δεν έπρεπε να παραδώσετε τα όπλα». Ο Ζαχαριάδης απάντησε ότι ο ΕΛΑΣ «δεν παρέδωσε όλα τα όπλα» και ο Παρτσαλίδης πρόσθεσε ότι υπήρχε και η υπόδειξη του Δημητρόφ από τη Μόσχα, που συνιστούσε μετριοπάθεια. Η σοβιετική ηγεσία σάστισε για λίγο και ο Στάλιν υπέδειξε σε κάποιους υπαλλήλους να ψάξουν για να του φέρουν το τηλεγράφημα Δημητρόφ, όμως εκείνοι δεν το έβρισκαν. Εν πάση περιπτώσει, είπε ο Στάλιν, «έπρεπε να πολεμήσετε και έξω από την Αθήνα. Ο σ. Δημητρόφ δεν είναι Κεντρική Επιτροπή του Μπολσεβίκικου κόμματος».

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=338816
    υπηρχε και το γνωστο τηλεγραφημα κοστοφ για το οποιο ειχατε κανει εκτενη συζητηση στο αλλο μπλογκ

    Μου αρέσει!

  2. Οι συζητήσεις του ’50 ήταν κατόπιν εορτής (και μετά την ήττα). Ο Στάλιν προφανώς ήθελε να βγει ο ίδιος λάδι και να ρίξει όλη την ευθύνη (για την ήττα) στην ηγεσία του ΚΚΕ. Όσο για τα τηλεγραφήματα Κοστόφ, δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι ήταν ο μοναδικός δίαυλος επικοινωνίας με το Βορρά.

    Αντιγράφω το άρθρο του Οικονομίδη για να υπάρχει κι εδώ.

    ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ
    Διπλό παιχνίδι του Στάλιν με θύμα το ΚΚΕ
    Του ΦΟΙΒΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ

    Το χειμώνα στη Μόσχα το κρύο είναι τσουχτερό αλλά αυτό δεν εμποδίζει να πραγματοποιηθεί μια ιδιαίτερα σημαντική συνάντηση τον Ιανουάριο του 1950 στο Κρεμλίνο με μεγάλη μυστικότητα.

    Από σοβιετικής πλευράς συμμετέχουν ο αρχηγός της Σοβιετικής Ενωσης Ιωσήφ Στάλιν, ο Μολότοφ και ο Μαλενκόφ. Εκ μέρους των Αλβανών κομμουνιστών παρευρίσκεται ο αρχηγός της Αλβανίας Ενβέρ Χότζα και ο στενός συνεργάτης του, Μεχμέτ Σέχου. Ο τρίτος συμμετέχων στη σύσκεψη είναι η ηγεσία του ΚΚΕ, που την εκπροσωπούν ο Νίκος Ζαχαριάδης και ο Δημήτρης Παρτσαλίδης.

    Ο Εμφύλιος στην Ελλάδα έχει τελειώσει. Το φιλοσοβιετικό στατόπεδο που με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε παρουσιαστεί πανίσχυρο στα Βαλκάνια, τώρα, στις αρχές του 1950, μοιάζει αποδυναμωμένο. Ο Τίτο βρίσκεται σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Στάλιν και η Γιουγκοσλαβία έχει αποσκιρτήσει από το σοβιετικό μπλοκ.

    Τα Βαλκάνια

    Στην Ελλάδα το ΚΚΕ έχει ηττηθεί στην ένοπλη σύγκρουση και έχει τεθεί εκτός νόμου. Η Αλβανία είναι περικυκλωμένη από την Ελλάδα και τη Γιουγκοσλαβία χωρίς πλέον να έχει εδαφική πρόσβαση με τις συντροφικές χώρες, απομονωμένη από το σοβιετικό μπλοκ. Η επίσημη ελληνική πλευρά διεκδικεί σταθερά τη Βόρειο Ηπειρο. Υποψίες εκδηλώνονται και για τον αρχηγό του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη, ο οποίος έχει διατυπώσει κάποιες απόψεις που δημιουργούν τουλάχιστον σκεπτικισμό. Κατ’ αρχάς ο αρχηγός του ΚΚΕ έχει αγνοήσει ώς ένα βαθμό τη συμβουλή του Μολότοφ για συμμετοχή του κόμματος στις εκλογές του 1946.

    Εχει διατυπώσει τη θεωρία των δύο πόλων, που εκφράζει τη θέση ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ελιχθεί μεταξύ της Αγγλίας ως θαλάσσιας μεσογειακής δύναμης και της Ρωσίας ως δύναμης με προσβάσεις στο βαλκανικό χώρο. Η θέση αυτή θύμιζε τις επιλογές του Τίτο. Από την άλλη πλευρά ο Ζαχαριάδης είχε σταθεί στο πλευρό της ΕΣΣΔ σε κάθε μεγάλη διαμάχη. Αυτός ο διχασμός ανάμεσα στις τάσεις ανεξαρτησίας και τη δογματική πίστη στη Σοβιετική Ενωση θ’ ακολουθήσει τον Ζαχαριάδη σε όλη του τη ζωή. Τώρα όμως στο Κρεμλίνο οι Σοβιετικοί θα ξεκαθάριζαν τους λογαριασμούς τους μαζί του.

    Το νέο πουλέν

    Ο άνθρωπος που θα έριχνε ευθείες βολές εναντίον της γραμμής του ΚΚΕ στη διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου θα ήταν ο Ενβέρ Χότζα, το νέο πουλέν του Στάλιν στα Βαλκάνια μετά το θάνατο του Δημητρόφ (1949), την αποσκίρτηση του Τίτο και την καχυποψία για τον Ζαχαριάδη. Ο Χότζα από την πρώτη στιγμή της ομιλίας του στο Κρεμλίνο άρχισε να ρίχνει ευθείες βολές κατά της «οπορτουνιστικής γραμμής» της ηγεσίας του ΚΚΕ, κάνοντας έντονη κριτική στη Συμφωνία της Βάρκιζας, στη λάθος τακτική του ελληνικού κόμματος στον Εμφύλιο κ.ά.Ολα έδειχναν ότι η διατύπωση της σκληρής κριτικής του είχε τη σφραγίδα της σοβιετικής έγκρισης.

    Καθώς η σύσκεψη έφτανε στο τέλος της ξαφνικά παρενέβη ο Μολότοφ και απευθυνόμενος στον Ζαχαριάδη είπε: «Εχω κάτι να σας δηλώσω, σύντροφε Νίκο. Η Κεντρική Επιτροπή του Σοβιετικού Κόμματος έλαβε από κάποιο σύντροφό σας επιστολή που υποστηρίζει πως ο Νίκος Ζαχαριάδης είναι πράκτορας των Αγγλων. Δεν προτιθέμεθα να φέρουμε στο φως αυτό το ζήτημα, αλλά ούτε και μπορούμε να το κρατήσουμε μυστικό χωρίς να σας ενημερώσουμε… Να η επιστολή, ποια είναι η γνώμη σας;».

    Ο Ζαχαριάδης διατήρησε την ψυχραιμία του και απάντησε όσο γίνεται πιο πειστικά απορρίπτοντας τις κατηγορίες που του είχε προσάψει στο γράμμα που είχε συντάξει ο Μάρκος Βαφειάδης. Με το τέλος της απάντησης του Ζαχαριάδη πήρε το λόγο ο Στάλιν, που δήλωσε καθησυχαστικά: «Είναι ξεκάθαρο, κι αυτό το ζήτημα έχει τακτοποιηθεί. Λοιπόν τελειώσαμε». Πολλά χρόνια αργότερα, λίγο πριν αυτοκτονήσει, το 1973, ο Ζαχαριάδης θ’ αναθυμηθεί τη σύσκεψη στο Κρεμλίνο και θα γράψει: «Αν, όταν ανύποπτος άκουσα που μου διάβασαν το γράμμα του Βαφειάδη, τα ‘χανα έστω και λίγο, θα μου το παίρναν το κεφάλι. Τότε αμέσως έγραψα στον Στάλιν και ζήτησα να φύγω απ’ το πόστο μου.Είπε όχι».

    Ο αρχηγός του ΚΚΕ γνώριζε το κλίμα καχυποψίας της σταλινικής περιόδου και δεν αμφέβαλε ότι το θέμα δεν θα περνούσε εύκολα απαρατήρητο παρ’ όλες τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου.

    Μετά το τέλος της σύσκεψης η ελληνική αντιπροσωπεία παρέμεινε στη Μόσχα. Ενώ ο Ζαχαριάδης έκανε ιατρικές εξετάσεις, οι Σοβιετικοί προσέγγισαν διακριτικά τον Παρτσαλίδη δείχνοντας έτσι ότι έδιναν κάποια βάση στο γράμμα του Βαφειάδη.

    Ο Παρτσαλίδης απέκλεισε την άποψη περί προδοσίας, αλλά δεν απέκλεισε ότι υπήρχαν σκιές στην πολιτική Ζαχαριάδη. Σε ερώτημα του υπογραφόμενου αν ο Παρτσαλίδης ενημέρωσε τον Ζαχαριάδη για τις συνομιλίες του με τους Σοβιετικούς εκείνος απάντησε: «Τα είπα στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματός μας, όπως άλλωστε το δήλωσα και στους Σοβιετικούς ότι τη γνώμη μου και τις σκέψεις μου για τον Ζαχαριάδη θα τις εκθέσω στην Κεντρική μας Επιτροπή» («Ε» 8.2.1980).

    Το θέμα της πρακτορολογίας λειτούργησε αποσυνθετικά και αυτοκαταστροφικά στους κόλπους του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος της σταλινικής περιόδου. Εντιμοι άνθρωποι κατηγορήθηκαν ως πράκτορες, στην ΕΣΣΔ ή στους κόλπους του ΚΚΕ. Ισχυσε το «ο Κρόνος τρώει τα παιδιά του». Αλλά στη συνάντηση του Ιανουαρίου 1950 στη Μόσχα φάνηκε καθαρά ο ηγεμονικός ρόλος της σοβιετικής ηγεσίας. Ο Στάλιν, που συνομιλούσε περί την Ελλάδα με τους Δυτικούς ερήμην και εν αγνοία των Ελλήνων κομμουνιστών, τώρα έδινε μαθήματα επαναστατικής αδιαλλαξίας. Για τη Συμφωνία της Βάρκιζας ο Στάλιν είπε: «Ηταν λάθος, δεν έπρεπε να παραδώσετε τα όπλα». Ο Ζαχαριάδης απάντησε ότι ο ΕΛΑΣ «δεν παρέδωσε όλα τα όπλα» και ο Παρτσαλίδης πρόσθεσε ότι υπήρχε και η υπόδειξη του Δημητρόφ από τη Μόσχα, που συνιστούσε μετριοπάθεια. Η σοβιετική ηγεσία σάστισε για λίγο και ο Στάλιν υπέδειξε σε κάποιους υπαλλήλους να ψάξουν για να του φέρουν το τηλεγράφημα Δημητρόφ, όμως εκείνοι δεν το έβρισκαν. Εν πάση περιπτώσει, είπε ο Στάλιν, «έπρεπε να πολεμήσετε και έξω από την Αθήνα. Ο σ. Δημητρόφ δεν είναι Κεντρική Επιτροπή του Μπολσεβίκικου κόμματος».

    Τα γύρισαν

    Για πρώτη φορά η σοβιετική ηγεσία έπαιρνε μια θέση αρνητική για τη Συμφωνία της Βάρκιζας, που είχε υπογραφεί στις 12 Φεβρουαρίου1945 μεταξύ των αντίπαλων ελληνικών δυνάμεων. Τον Αύγουστο του ’45, ο Γιουγκοσλάβος πρεσβευτής στη Μόσχα Βλ. Πόποβιτς είχε μεταδώσει στον Τίτο ότι ο Μολότοφ του είχε δηλώσει πως «η σοβιετική κυβέρνηση θα επιμείνει για το σχηματισμό μιας κυβέρνησης στην Ελλάδα πάνω στη βάση της Συμφωνίας της Βάρκιζας».

    Στη διάρκεια της διάσκεψης του Πότσδαμ η σοβιετική αντιπροσωπεία είχε αναφερθεί επίσημα στην εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης στην Ελλάδα «στο πνεύμα της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στη Βάρκιζα». Αλλά και το διπλό παιχνίδι του Στάλιν αποκαλύφθηκε στο ημερολόγιο του Δημητρόφ. Στον Βούλγαρο κομμουνιστή ηγέτη ο Στάλιν είχε δηλώσει ότι «οι Ελληνες έκαναν βλακεία» που είχαν συγκρουστεί με τους Αγγλους τον Δεκέμβρη του ’44. Τώρα όμως στη Μόσχα, τον Γενάρη του ’50, οι Σοβιετικοί έλεγαν ακριβώς τα αντίθετα για τον Δεκέμβρη και τη Βάρκιζα. Ποιος άλλωστε τολμούσε ν’ αμφισβητήσει την ορθότητά τους;

    Από τον Γενάρη του 1950 έχουν περάσει 63 χρόνια.Ο κόσμος είναι πολύ διαφορετικός. Η συνάντηση στο Κρεμλίνο θα μπορούσε να μοιάζει με παραμύθι που δεν παύει να είναι ένα αληθινό περιστατικό της ιστορίας του ελληνικού αριστερού κινήματος.

    Μου αρέσει!

  3. Ο Στάλιν 1. δεν πίεζε ιδιαίτερα και 2. ποτέ δεν ξεπέρασε τα όρια που θα τον εξέθεταν στη Δύση (αυτό σημαίνει αεροπορία κλπ). Ο λόγος ήταν ότι ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε πραγματικά για την ελληνική περίπτωση – απλώς την εκμεταλλεύτηκε, σε συνεχή βάση. Πολλές φορές συμβούλευσε για μετριοπάθεια το ΚΚΕ, αλλά η ηγεσία και το Δεκέμβρη και (ιδίως) μετά προτίμησε ν’ ακούει τους Γιουγκοσλάβους, που ενθάρρυναν και έταζαν λαγούς με πετραχήλια. Ο Στάλιν «σεβόταν» τις αποφάσεις του ΚΚΕ – σκεπτόμενος ίσως ότι αφού είναι τόσο βλάκες άστους, εγώ δεν θα εκτεθώ – κι αν γίνει κανένα θαύμα και έχουν επιτυχία, τόσο το καλύτερο!

    Με άλλα λόγια, υπ’ αυτή την οπτική, το ποσοστό της ευθύνης για τους ηγέτες του ΚΚΕ και ειδικά τον Ζ. βαραίνει περισσότερο.

    Μου αρέσει!

  4. υπαρχει και η μαρτυρια του βαφειαδη στα απομνημονευματα του, την αναφερει ο οικονομιδης στο βιβλιο του οι προστατες, για τηλεγραφημα που εστειλε μετα απο συννενοηση που ειχε με τον τσερνισοφ (μελος της σοβιετικης στρατιωτικης αποστολης ειχε ερθει στη χωρα μαζι με τον ποποφ και γραμματεας της σοβιετικης πρεσβειας) απο τη θεσσαλονικη το τριτο δεκαημερο του δεκεμβριου οπου παροτρυνε το σιαντο να συνεχισουν τη μαχη
    τελος παντων ισως δε θα μαθουμε ποτε ισως δεν εδωσε και σαφεις οδηγιες σε αντιθεση πχ με την περιπτωση των γαλλων οπου σε συνομιλια που ειχε με τον τορεζ λιγες μερες πριν τα δεκεμβριανα «συμβουλεψε» να μετατρεψουν τις οργανωσεις της αντιστασεις σε πολιτικες οργανωσεις και να κρυψουν τον οπλισμο
    «That is why the position of the Communist Party of retaining its own armed forces appears weak and will be weak. It is difficult to defend this position. This is why it is necessary to transform these armed detachments into another organization, into a political organization, but the arms should be hidden»

    http://www.revolutionarydemocracy.org/rdv7n1/Thorez.htm

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s