Ενδιαφέροντα

Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης (13-14 Φεβρουαρίου 1945) και ο Τσόρτσιλ

dresden

Λίγες μόλις βδομάδες μετά την ισοπέδωση της Δρέσδης από τη RAF και (συμπληρωματικά) από την Αμερικανική Αεροπορία, ο Τσόρτσιλ είχε αντιληφθεί ότι η Ιστορία θα χρειαζόταν έναν αποδιοπομπαίο τράγο στον οποίο θα φορτωνόταν αυτό το μείζον έγκλημα πολέμου. Ρόλο τον οποίο δεν ήταν διατεθειμένος να αποδεχτεί για τον εαυτό του, καθώς η σχετική συζήτηση είχε ήδη αρχίσει, υπό το βάρος της προπαγάνδας του Γκέμπελς. Στις 28 Μαρτίου 1945 συνέταξε και υπέγραψε ένα υπόμνημα σχετικό με το θέμα των αεροπορικών επιθέσεων στις Γερμανικές πόλεις, που συνεχιζόντουσαν. Το υπόμνημα απευθυνόταν στους Αρχηγούς των Επιτελείων του. Έγραφε: 

Μου φαίνεται ότι ήρθε η στιγμή που το θέμα των βομβαρδισμών των γερμανικών πόλεων απλώς και μόνον για λόγους αύξησης της τρομοκρατίας (αν και γίνεται ωστόσο επίκληση άλλων προφάσεων), θα πρέπει να αναθεωρηθεί. Αλλιώς θα καταλάβουμε μια εντελώς έρημη γη. Δεν θα μπορέσουμε, για παράδειγμα, να πάρουμε δομικό υλικό από τη Γερμανία για τις ανάγκες μας, διότι θα χρειαστεί μια προσωρινή πρόβλεψη για τους ίδιους τους Γερμανούς. Η καταστροφή της Δρέσδης παραμένει σοβαρό ερώτημα για τη διεξαγωγή των βομβαρδισμών των Συμμάχων. Έχω τη γνώμη ότι οι στρατιωτικοί στόχοι πρέπει εφεξής να μελετώνται προσεκτικότερα προς το δικό μας και όχι το εχθρικό συμφέρον.

Μου μίλησε ο υπουργός Εξωτερικών για το θέμα και αισθάνομαι την ανάγκη για ακριβέστερη συγκέντρωση σε στρατιωτικούς στόχους, όπως πετρελαϊκούς και συγκοινωνιακούς πίσω από την πρώτη γραμμή, παρά για αμιγώς τρομοκρατικές ενέργειες και άσκοπες καταστροφές, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι.

Είναι πράγματι εντυπωσιακές αυτές οι διατυπώσεις του Τσόρτσιλ, δεδομένου ότι λίγες εβδομάδες νωρίτερα ο ίδιος ήταν ένθερμος υποστηριχτής των βομβαρδισμών πόλεων. Αλλά εντυπωσιακή είναι και η συνέχεια: Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας Τσαρλς Πόρταλ αρνήθηκε (με εμφανή αγανάκτηση) να παραλάβει το υπόμνημα του Τσόρτσιλ στις 28 Μαρτίου! Ο Τσόρτσιλ δέχτηκε (ή αναγκάστηκε) να το αποσύρει και να το επαναδιατυπώσει, στις 2 Απριλίου 1945.

Στο νέο υπόμνημα δε γινόταν άμεση αναφορά στη Δρέσδη, ούτε στο πλεονέκτημα του εχθρού από τους «τρομοκρατικούς βομβαρδισμούς». Ήταν μια τακτική υποχώρηση του Τσόρτσιλ, ο οποίος αργότερα (στα απομνημονεύματά του και σε συνεντεύξεις) ουσιαστικά «ξέχασε» τη Δρέσδη.

Στο μεταξύ είχε βρεθεί ο αποδιοπομπαίος τράγος στο πρόσωπο του πτεράρχου Άρθουρ Χάρις, επικεφαλής της Διοίκησης Βομβαρδιστικών της RAF. Ένα χρόνο ακριβώς μετά τον βομβαρδισμό της Δρέσδης, στις 13 Φεβρουαρίου 1946, ο Χάρις, απόστρατος πλέον (και συστηματικά αγνοούμενος από τις Βρετανικές αρχές, αντίθετα με τους συναδέλφους του νικητές του πολέμου) έφυγε από το Σαουθάμπτον για τη Νότιο Αφρική, όπου ανέλαβε μια θέση σε μια εμπορική εταιρεία. Επέστρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο στα 1953, τιμήθηκε από τον Τσόρτσιλ (που είχε επανέλθει στην πρωθυπουργία) και πέθανε πλήρης ημερών, όχι όμως και δόξας, στα 1984.

*

Το υπόμνημα Τσόρτσιλ και οι περισσότερες πληροφορίες προέρχονται από το βιβλίο του David Irving Ο Βομβαρδισμός της Δρέσδης, Εκδόσεις Ιωλκός.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης (13-14 Φεβρουαρίου 1945) και ο Τσόρτσιλ”

  1. ΠΩΣ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ (ΜΑΣ;) –PLAN B
    (Σχεδίασμα αφηγηματικού δοκιμίου αδημοσιευτου στο συνολο του)
    Στη μνήμη Αποστόλου Σάντα, 5-5-2011

    Alfred Döblin (συγγραφεύς και ψυχίατρος), Berlin Alexanderplatz, (1929), Πρόλογος “Το επάγγελμα του γιατρού μου έδωσε μια ευκαιρία να γνωρίσω πολλούς κακοποιούς, από δω άντλησα ορισμένα ενδιαφέροντα -και άξια να ειπωθούν- πράγματα. Κι όταν συναντούσα αυτούς τους ανθρώπους και πολλούς όμοιούς τους έξω, έβλεπα …, την κοινωνία μας, από ένα πολύ ιδιόμορφο πρίσμα : ….πως δεν υπάρχουν σαφώς καθορισμένα όρια ανάμεσα σ’ αυτούς που είναι εγκληματίες και σ’ αυτούς που δεν είναι, πως σε όλα τα δυνατά επίπεδα η κοινωνία ή καλύτερα αυτό που εγώ έβλεπα, ήταν ζυμωμένη με το έγκλημα…”

    […]

    Η συνέχεια είναι γνωστή: ήττα για το γερμανικό έθνος, νεκρούς το 10,0% περίπου του πληθυσμού της (5,5 εκατ. στρατιωτικούς και ανεξακρίβωτο πλήθος αμάχων από 1,1, έως 3, 1 εκατ.) και τραυματίες, καταστροφές πόλεων και υποδομών, πείνα, εξαθλίωση, εσωτερική προσφυγιά, αλλά και ψυχικό τραύμα. Διαίρεση : Δυτική και Ανατολική Γερμανία. Δυτικό και Ανατολικό Βερολίνο -Τείχος. Ψυχρός πόλεμος. Μυστικές υπηρεσίες χωρών ΝΑΤΟ, KGB και Stasi.

    Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί Γερμανοί ήταν πολύ δύσκολο να αντιμετωπίσουν τις ενοχές τους (αβάστακτο μαρτύριο γι ‘αυτούς), για την εγκληματική δράση των υπηκόων του Τρίτου Ράιχ-συγγενών τους, και να αρχίσουν την ανοικοδόμηση της χώρας τους, καθώς και την ανάκτηση της ταυτότητά τους,. Μη μπορώντας να ξεπεράσουν την βιωμένη πραγματικότητα, δημιούργησαν μηχανισμούς απώθησης του “γερμανικού τραύματος ” με την απάθεια, την αυτοαναισθητοποίηση και την σιωπή,

    Στις προϋποθέσεις που οδήγησαν στην επιτυχία του γερμανικού οικονομικού θαύματος, δεν περιλαμβάνονται μόνον οι τεράστιες επενδύσεις του σχεδίου Marshal, η έκρηξη του ψυχρού πολέμου και η αχρήστευση των απαρχαιωμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων από τα σμήνη των συμμαχικών βομβαρδιστικών, αλλά και το τυφλό εργασιακό ήθος που είχε καλλιεργηθεί από το ολοκληρωτικό καθεστώς, η ικανότητα αυτοσχεδιασμού της οικονομίας υπό απειλή και ο έμπειρος χειρισμός του αλλοδαπού εργατικού δυναμικού (στο οποίο συμμετείχαν και αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες). Καταλυτική επίδραση είχε όμως, η εθνική σιωπή, το κρυφό μυστικό ότι η μεταπολεμική Γερμανία θεμελιώθηκε πάνω στα καταπλακωμένα πτώματα των βομβαρδισμών, που ενίσχυσε και ενισχύει ακόμη τους δεσμούς των πολιτών της.

    VΙ. Η γερμανική λογοτεχνία της απώθησης και της σιωπής (Η απάθεια και η αυτοαναισθητοποίηση υποδεικνύει προηγμένο μηχανισμό απώθησης του μεταπολεμικού γερμανικού τραύματος)

    […]
    Για τους Γερμανούς (και τους Aυστριακούς), τα πράγματα έμοιαζαν ακόμα χειρότερα [14]. Τα φαντάσματα του ναζισμού κατατρύχουν έως σήμερα νεώτερους συγγραφείς … ο μετέπειτα νομπελίστας Xάινριχ Mπελ, βετεράνος του πολέμου…, μίλησε τόσο για τη φρίκη του μετώπου όσο και για την καθολική κρίση της Γερμανίας…

    “Μια από τις πλέον αποσιωπημένες και σκοτεινές πτυχές της ιστορίας – τις καταστροφές που υπέστησαν οι ίδιοι οι Γερμανοί- εξετάζει στα δοκίμια του ο W. G. Sebαld με τίτλο η φυσική ιστορία της καταστροφής (“Αεροπορικοί βομβαρδισμοί και λογοτεχνία (Luftkrieg und Literatur)”), όπου με «ασύγκριτη τόλμη και πνευματική ενάργεια ο σπουδαίος Γερμανός συγγραφέας απασχολείται με την ατομική και συλλογική μνήμη (η μάλλον την απώθηση της) , το τραύμα του β’ παγκοσμίου πολέμου και τις επιπτώσεις τους στο γερμανικό λαό. “Η ασύγκριτη εθνική ταπείνωση ….ουδέποτε διατυπώθηκε με λόγια.”

    “…η ένδοξη πολεμική και μεταπολεμική εποποιία της Γερμανίας…. παραμένει ανιστόρητη, συνδέεται με αυτή μας την ανικανότητα …να αντιμετωπίσουμε το βάρος της απόλυτης ενδεχομενικότητας (η συνειδητοποίηση και αποδοχή της πιθανότητας πραγματοποίησης ή μη ενός κοινωνικού συμβάντος εκ πρώτης όψεως ακατόρθωτου) γεννημένης από την βαθιά εμμονή μας για ευταξία.”

    Το βασικό ερώτημα του είναι: γιατί κράτησαν οι Γερμανοί σαν εφτασφράγιστο μυστικό τις τρομακτικές καταστροφές τους από τους βομβαρδισμούς των Συμμάχων το 1943-1945; Γιατί τόσο επίμονα αποσιώπησαν ότι η μεταπολεμική Γερμανία θεμελιώθηκε πάνω στα καταπλακωμένα πτώματα των βομβαρδισμών; Ποια βαθύτερη ανάγκη τούς έκανε να θάψουν για πολλές δεκαετίες στη σιωπή της Ιστορίας και της λογοτεχνίας, το γεγονός ότι σ΄ αυτούς τους βομβαρδισμούς, στους οποίους οι Βρετανοί έριξαν ένα εκατομμύριο τόνους βόμβες πάνω από την εχθρική επικράτεια, καταστράφηκαν τριάμισι εκατομμύρια κατοικίες, και ότι 131 πόλεις – ανάμεσά τους το Αμβούργο, η Κολωνία, η Νυρεμβέργη, η Δρέσδη- μετατράπηκαν σε σωρούς ερειπίων;

    Οι κάτοικοι αυτών των πόλεων, σύμφωνα με τις λιγοστές μαρτυρίες της εποχής, έδειχναν απόλυτη απάθεια κυκλοφορώντας στα ερείπια, έχοντας περιέλθει σε κατάσταση τροφοσυλλέκτη και τρωγλοδύτη. Άλλοι τριγύριζαν πρόσφυγες από τη μια στην άλλη πόλη της Γερμανίας. Οι πρόσφυγες μόνο από το Αμβούργο ήταν 1.250.000 και οι συνθήκες αυτές για πολλούς κράτησαν τρία χρόνια. «Η βουβή ατμόσφαιρα», γράφει ο Ζέμπαλντ, «η εσωστρέφεια, η αποφυγή του βλέμματος των ανθρώπων που ζούσαν στα χαλάσματα, συγκλόνιζε τους επισκέπτες. «(…)Οι Γερμανοί, αυτοί που είχαν βαλθεί να αποκαθάρουν και να εξυγιάνουν ολόκληρη την Ευρώπη, αναγκάζονταν τώρα να συνειδητοποιήσουν ότι οι ίδιοι ήταν στην πραγματικότητα έθνος ποντικών».

    Η σιωπή των συγγραφέων : Φυσικά, αυτή η απάθεια και η αυτοαναισθητοποίηση δείχνει έναν προηγμένο μηχανισμό απώθησης. Το ίδιο –άλλωστε- αποδεικνύει και η σιωπή των συγγραφέων. Ο Ζέμπαλντ μελέτησε τη συγγραφική παραγωγή Γερμανών λογοτεχνών και ιστορικών των πρώτων χρόνων μετά τον πόλεμο, και κατέληξε ότι η εντυπωσιακή ανεπάρκεια των αφηγήσεων δείχνει την αναγωγή του φαινομένου σε ταμπού. Οι ελάχιστοι που έγραψαν, όπως ο Κάσακ, ο Χανς Έριχ Νόσακ και ο διάσημος νομικός, συγγραφέας και σκηνοθέτης Αλεξάντερ Κλούγκε, αποτελούσαν εξαίρεση. Το μυθιστόρημα «Ο άγγελος σιωπούσε» που έγραψε ο νεαρός τότε Χάινριχ Μπελ, ακατάλληλο για το αναγνωστικό κοινό της εποχής, δημοσιεύθηκε μόλις το 1992.

    Όμως, και σ΄ αυτά τα λιγοστά βιβλία, παρατηρεί ο Ζέμπαλντ, οι συγγραφείς μοιάζουν να καταφεύγουν σε τυποποιημένες εξπρεσιονιστικές εικόνες τύπου Φριτς Λανγκ, σε ανατολικά φιλοσοφήματα και θεωρίες μετενσάρκωσης, σε συμβολισμούς και αλληγορίες, χρήζοντας τον εαυτό τους θεματοφύλακα των αληθινών αξιών και προβάλλοντας μια πνευματική ελίτ «εσωτερικών εξορίστων», κρατώντας δηλαδή μια στάση που δεν βρίσκεται μακριά από τη φασιστική σκέψη. Διαβάζοντας τα κείμενα αυτά, παρατηρεί ο Ζέμπαλντ, έχει κανείς την εντύπωση ότι οι Γερμανοί δέχτηκαν τις θεόρατες φλόγες που τύλιξαν τις πόλεις τους, σαν δίκαιη τιμωρία για ένα κράτος, που είχε δολοφονήσει ή είχε εκμεταλλευτεί μέχρι θανάτου, εκατομμύρια ανθρώπων. … στη στάση αυτή αναγνωρίζουμε το μυθολογικό σχήμα θάνατος- ανάσταση, που επιτρέπει στους γράφοντες τη λυτρωτική σκέψη ότι η Γερμανία θα αναγεννηθεί μέσα από τα ερείπια- πράγμα που άλλωστε συνέβη.

    “Το έργο τους…χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή η εσφαλμένη συνείδηση των γεγονότων … σε μια ηθικά πέρα ως πέρα στιγματισμένη κοινωνία.” “Ο ολοκληρωτικός όλεθρος δεν παρουσιάζεται ,…, ως η φρικτή κατάληξη μιας συλλογικής διαστροφής, αλλά μάλλον ως το πρώτο σκαλοπάτι προς την λαμπρή ανοικοδόμηση.”
    Και ασφαλώς, …πως να κατηγορήσει τους Βρετανούς για την καταστροφική στρατηγική τους, αφού ο Χίτλερ ήταν εκείνος που … έθεσε πρώτος σε εφαρμογή τους σφοδρούς βομβαρδισμούς εναντίον αμάχων στην Γκερνίκα, τη Βαρσοβία, το Βελιγράδι και το Στάλινγκραντ (Αύγουστος 1942 βομβαρδισμός με 1.200 γερμανικά αεροπλάνα). Κατά τον Ζέμπαλντ, η ανάνηψη στη γερμανική λογοτεχνία ήρθε με μια στροφή προς την τεκμηρίωση και τη λογοτεχνία του ντοκουμέντου….»

    Κοινωνική αμνησία: η περίπτωση της Αυστρίας «Τόμας Μπέρνχαρντ, Αφανισμός: Η σιωπή του λαού μας γι’ αυτά τα … μυριάδες εγκλήματα είναι το μεγαλύτερο από όλα αυτά τα εγκλήματα, έλεγα στις αδελφές μου. Η σιωπή αυτού του λαού είναι το πιο ανησυχητικό, έλεγα. Η σιωπή αυτού του λαού είναι το πιο φοβερό, η σιωπή αυτή είναι ακόμα πιο φοβερή από το ίδιο το έγκλημα.»”

    VΙΙ. Η ψυχιατρική παρέχει τα ερμηνευτικά εργαλεία για τον γερμανικό μεσοπόλεμο;

    Τέλος, προσπαθώντας να απαντήσει στο πάντα φλέγον ερώτημα «πώς συνέβησαν όλα αυτά;», ο Ζεμπάλντ διερευνά και εντοπίζει όλους εκείνους τους παράγοντες που συνέτειναν στην εξαχρείωση των Γερμανών: την εσωστρέφεια και τον περιορισμό των συναισθημάτων εντός της οικογένειας, τις ανδρικές αδελφότητες με τυφλή αφοσίωση σε έναν αρχηγό, τις ομάδες ελίτ από κατώτερα στρώματα, όπως τα SS, που αντικατέστησαν την ελίτ της κληρονομικής αριστοκρατίας. Ανάγει το παραληρηματικό όραμα της καταστροφής και τις πρακτικές των ομαδικών εξοντώσεων και των βασανιστηρίων, σε αποτέλεσμα της επιθυμίας για ολοκληρωτική κυριαρχία στον άλλον, για εξουσία πάνω στο πνεύμα και τη σάρκα του και σε όργιο αχαλίνωτης αυτοεκτόνωσης.

    Αίτια : Ανωριμότητα, νευρώσεις, μεγαλομανία, θεωρίες συνομωσίας αόρατων εχθρών, κίνδυνοι διάλυσης έθνους, αλυτρωτισμός, πανγερμανισμός, η εκλεκτή φυλή, παρεμπόδιση κατάκτησης όλων αυτών που δικαιούνταν, βαθιά εμμονή για ευταξία.

    Συνέπειες: Ματαίωση μεγαλεπήβολων προσδοκιών, εξαχρείωση, συναισθηματική αναπηρία, ανδρικές αδελφότητες-μεσσιανισμός, (κρυπτο) ομοφυλοφιλία, επιθυμία για ολοκληρωτική κυριαρχία.
    …………………………………………………………………………………………………………

    Και άλλα δυσεξήγητα γίνονται στην Γερμανία.

    Ο Horst Mahler, γιος Γερμανού στρατιώτη που πεθαίνει στο μέτωπο, κατά το μισό Εβραίος, γίνεται ιδρυτικό μέλος της RAF και μετά την σύλληψη του, στην φυλακή φιλο-χιτλερικός-αντισημίτης και αφού αποφυλακισθεί λόγω της συμμετοχής του στο αντάρτικο πόλης , σύντομα ξαναφυλακιζεται με τον νόμο Volkverherzung «υποκίνησης του λαϊκού μίσους εναντίον ενός τμήματος του πληθυσμού».

    Ο Φριτς Τόιφελ ίδρυσε το 1967 την περίφημη «Κommune 1», το πρώτο και πιο διάσημο κοινόβιο της χώρας, στο οποίο είχαν καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία και η μονογαμία. Την 2 Ιουνίου 1967, σε μια διαδήλωση εναντίον του Σάχη της Περσίας ένας Γερμανός αστυνομικός πυροβολεί και δολοφονεί τον φοιτητή Benno Ohnesorg. Μερικά μέλη της «Κommune 1» και της «Wieland Κommune» (μεταξύ των οποίων και ο Michael Baumann) ιδρύουν την επαναστατική οργάνωση ”2 Ιούνη”. O Michael Baumann αποχωρεί από την ”2 Ιούνη” το 1972. Μετά την επανένωση, αποκαλύφθηκε ότι το 1973 συνέγραψε αναφορά 125 σελίδων που απέστειλε στην Stasi, με πληροφορίες για 94 άτομα του ενόπλου αγώνα , τις επιθέσεις, τον οπλισμό, ακόμη και για τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις!!!

    Τελικά, εκτός από τον λουθηρανό πάστορα και πατέρα της Merkel , αρκετοί άλλοι είχαν μια σχέση «συμπάθειας» με την Stasi η το κομμουνιστικό καθεστώς. Υποθέτω, ότι αυτή δεν ήταν αμιγώς ιδεολογική (εντοπίζοντας διαχρονικά τον αιώνιο καιροσκοπισμό των γερμανικών φύλων να συντάσσονται με την πλευρά των εκάστοτε ισχυρών) αλλά μάλλον αποσκοπούσε σε ελευθερίες/προστασία και άλλα υλικά προνόμια…

    Στοιχεια ληφθηκαν απο:

    1. αποσπασματα απο την βιβλιοκριτικη στα ΝΕΑ της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου

    http://www.tanea.gr/vivliodromio/?aid=4490815

    2. απο το ιδιο το δοκιμιο του W. G. Sebαld με τίτλο η φυσική ιστορία της καταστροφής (“Αεροπορικοί βομβαρδισμοί και λογοτεχνία (Luftkrieg und Literatur)”),εκδ. ΑΓΡΑ.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s