Βελουχιώτης

Ο Νίκος Ζαχαριάδης και ο Νίκος Πλουμπίδης για τον ΄Αρη Βελουχιώτη

 

klaras62a

Γράφει ο Γρηγόρης Φαράκος:

Ιδιαίτερο ήταν το «πείσμα» που έδειξε απέναντί του ο Ν. Ζαχαριάδης. Δεν έπαυε σε κάθε ευκαιρία να μιλάει για «προδοσία», ν’ αναφέρεται προσβλητικά στον «δηλωσία», στον «Μιζέρια». Ακόμα κι όταν το 1956 αποπέμφθηκε, σε εκ βαθέων συνομιλίες του, απέφυγε να μιλήσει για τη στάση του απέναντι στον Άρη. Αργότερα, όταν βρίσκεται εξόριστος στη Σιβηρία και γράφει και στέλνει τις «θέσεις» στους οπαδούς του, αν και διαφοροποιεί σημαντικά τις απόψεις του ως προς τον Άρη, ωστόσο, πάλι δεν αρθρώνει ουσιαστικό αυτοκριτικό λόγο γι’ αυτό το ζήτημα. Μόνο, λίγο πριν πεθάνει, σε μιαν άλλη συνάντηση με πιστό του φίλο, εξομολογείται, όπως τουλάχιστον απέδωσε κατοπινά τη συζήτηση ο συνομιλητής του: «Το μεγάλο βάρος στη συνείδησή μου είναι ο Άρης Βελουχιώτης. Οι ευθύνες μου είναι μεγάλες. Θυσίασα αυτόν τον αητό της Αντίστασης, υποκύπτοντας στις πιέσεις και τις διαβολές ορισμένων μελών του Π.Γ.».

Δεν φαίνεται όμως ότι τα παραπάνω αποδίδουν με ακρίβεια τις προθανάτιες σκέψεις του, τουλάχιστον, όχι πλήρως. Στο «Μήνυμα από την άλλη μεριά», που έγραψε ο ίδιος ο Ζαχαριάδης τρεις μέρες πριν από την αυτοκτονία του και βρέθηκε στα χαρτιά του, αναγνωρίζει τις ικανότητες του Άρη, αλλά και επανέρχεται σε παλιές κατηγορίες («ηθικός εκτροχιασμός»), σαν να τις προβάλλει, και πάλι, ως δικαιολογίες της δικής του στάσης: «Εκείνος ακριβώς ο χαρακτήρας της Βάρκιζας (κρατική πράξη) με ανάγκασε να αποδοκιμάσω τον Βελουχιώτη παρά το ότι τον εκτιμούσα παλιά. Ο ηθικός εκτροχιασμός του Άρη στο βουνό παραμένει απαράδεκτος». Μέχρι την τελευταία του πνοή, κι ενώ και ο ίδιος είχε πια καταστεί τραγικό θύμα της «λογικής» που με «συνέπεια» εφήρμοσε σε όλη του τη ζωή, δεν μπορούσε εντελώς ν’ απαλλαγεί απ’ αυτήν…

Αξίζει να σημειωθεί πως, αντίθετα, ο Νίκος Πλουμπίδης, λίγους μήνες πριν σταλεί στο εκτελεστικό απόσπασμα, είχε το θάρρος να μιλήσει πολύ πιο καθαρά για τη μεγάλη συμβολή του Άρη, να τον τιμήσει πραγματικά, έστω κι αν φαίνεται να εξακολουθεί να δικαιολογεί την ανάγκη της κομματικής μονολιθικότητας. Όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, σε γράμμα του από τη φυλακή το Μάρτιο του 1954, συνθέτει στίχους στη μνήμη του Άρη και γράφει: «Χθες το βράδυ μου ‘ρθε στο μυαλό η εικόνα του Άρη Βελουχιώτη. Άρχισα να τραγουδάω τα παραπάνω λόγια με το σκοπό του τραγουδιού του Κατσαντώνη, «Βαστάτε Τούρκοι τ’ άλογα». Πριν λίγη ώρα ξαναθυμήθηκα τα χθεσινά και ξανατραγούδησα». Κι αφού αναφέρει με λίγα λόγια τη συμβολή του Άρη, προσθέτει: «Μετά την ανταρσία του ΑΡΗ ενάντια στο κόμμα συμφώνησα να τιμωρηθεί ΟΧΙ όμως και να χτυπηθεί όπως χτυπήθηκε. Σήμερα η Συμφωνία της Βάρκιζας χτυπήθηκε επίσημα από το κόμμα, όμως η μνήμη του Άρη δεν αποκαταστάθηκε, ενώ έπρεπε να αποκατασταθεί σαν πολιτική ενέργεια. Αν ζήσω και μπορέσω και γράψω, θα αποκαταστήσω τη μνήμη του ΑΡΗ, όχι γιατί ήταν φίλος μου, αλλά γιατί υπήρξε κεφάλαιο και σταθμός στην ιστορία του λαϊκού επαναστατικού κινήματος ανεξάρτητα από τα λάθη του κ.λπ.».

Πηγή: : Γρηγόρης Φαράκος, Άρης Βελουχιώτης. Το χαμένο Αρχείο – Άγνωστα Κείμενα. Ελληνικά Γράμματα, Ε’ έκδ, σελ. 121-2

*

Η «γενική εκτίμηση» του Γ. Φαράκου (στο ίδιο, σελ. 124): «Η διαφωνία του Άρη δεν έπρεπε να αντιμετωπιστεί τυπικά, ως μια παραβίαση της κομματικής πειθαρχίας. Πολύ περισσότερο, δεν μπορούν να δικαιωθούν ούτε η εγκατάλειψή του που οδήγησε στο φρικτό του τέλος, ούτε ο εχθρικός τρόπος, με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν, από την ηγεσία του ΚΚΕ στα κατοπινά χρόνια, η προσφορά και το έργο του. Ο Άρης, με όλη τη λάσπη και το πνεύμα που πλάστηκε το ανθρώπινο γένος, ήταν μορφή εκείνου του ανελέητου αγώνα. Με τους πολλούς δεν μετριέται».

*

Να σημειωθεί ότι ο Φαράκος τοποθετείται υπέρ της Συμφωνίας της Βάρκιζας, την οποία ο Βαλουχιώτης πολέμησε όχι μόνο με λόγια (και σκληρές καταγγελίες κατά τις ηγεσίας του ΚΚΕ) αλλά και με έργα: δημιουργία του ΜΕΑ και του ΕΛΑΣ-Ν, κάλεσμα σε νέο αντάρτικο, ένοπλο σώμα που κινήθηκε σε Στερεά, Θεσσαλία και Ήπειρο. Η δράση του ήταν όχι απλά αμφισβήτηση της πολιτικής του ΚΚΕ για «εξομάλυνση», αλλά κυριολεκτικά την τίναζε στον αέρα. Επιπλέον, ο ίδιος αρνιόταν συστηματικά τις συμβιβαστικές προτάσεις που του γινόντουσαν από την κομματική ηγεσία ή αναιρούσε τη συμφωνία του σε λίγες μέρες. Αναρωτέται κανείς πόσο περισσότερο «μη τυπικά» θα μπορούσε τότε να τον αντιμετωπίσει το ΚΚΕ (και ο Ζαχαριάδης). Το ότι λίγους μήνες αργότερα το ΚΚΕ υιοθέτησε πλήρως τις απόψεις του και υλοποίησε με καθυστέρηση την επιλογή του για γενικευμένο Εμφύλιο, ενώ χρειάστηκε μερικές δεκαετίες ώσπου να τον αποκαταστήσει «πολιτικά αλλά όχι κομματικά» είναι άλλο ένα τραγικό παράδοξο της ιστορίας του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος. Δεν συνηγορεί όμως με κανέναν τρόπο υπέρ των επιλογών του Άρη Βελουχιώτη τους τελευταίους μήνες της ζωής και της δράση του. Περισσότερο αναλυτικά επ’ αυτών, σε επόμενη ευκαιρία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s