Αναπαραγωγές, Βελουχιώτης

Λίγο ακόμα να αργούσαμε, τη θέση του Κλάρα- Άρη Βελουχιώτη θα την έπιανε κάποιος άλλος, ασφαλώς όχι δικός μας

5

Από έκθεση του Ανδρέα Τζήμα (20 Ιουνίου 1960)

Και τώρα λίγα πράγματα για τον Θανάση Κλάρα και την ομάδα του. Ήδη έχω μιλήσει γι’ αυτόν. Όταν επέστρεψα στην Αθήνα από την πατρίδα μου ένα από τα ζητήματα που μας απασχόλησε στην ΚΕ […] ήταν το ζήτημα του Θ. Κλάρα.

Ο Κλάρας ζήτησε να συνδεθεί με την Κ.Ε. και να μιλήσει. Κανένας όμως από τους άλλους συντρόφους δεν ήθελε να τον ιδεί. Προσφέρθηκα να συναντηθώ εγώ μαζί του. Τη συνάντηση μου την εξασφάλισε ο Παντελής. Προσφέρθηκα να συναντηθώ εγώ μαζί του. Τη συνάντηση μου την εξασφάλισε ο Παντελής Σίμος. Γι’ αυτό λέγω ότι ίσως και να τον είδαν. Συναντηθήκαμε και μου είπεν, όσα πιο πάνω ανέφερα. Ότι τίθεται στη διάθεσή μας, ότι έχει ένα μικρό τυπογραφείο στη διάθεσή μας, αλλά χρειάζεται σπίτι για να το εγκαταστήσει.Το τυπογραφείο αυτό το ετοίμασαν κλέβοντας, λίγα – λίγα, στοιχεία στην τυπογραφική επιχείρηση όπου δούλευε.  Μου είπεν ότι συμφωνεί με την πολιτική γραμμή της ΚΕ -6η Ολομέλειά μας- και είναι πρόθυμος να κάμει ό,τι δουλειά θα του αναθέσουμε. Έχει τη γνώμη όμως ότι καλύτερα απ’ όλα μπορεί να αποδώσει στο βουνό, όπου είναι διατεθειμένος να πάει για να οργανώσει εκ μέρους του Κόμματος ανταρτοκίνημα. Ότι δεν πρέπει να αργήσουμε να πιάσουμε και αυτό τον τομέα της δουλειάς, στον οποίο ο ίδιος μπορεί να αποδώσει πολλά. Ανέφερα τα πιο πάνω στους συντρόφους, πήρα μια έκθεση για την οποία μίλησα πιο πάνω και αμέσως άρχισα να οργανώνω την εγκατάσταση του μικρού αυτού τυπογραφείου. Βρήκα ένα σπίτι ενός γέρου συμπαθούντα πίσω από τις φυλακές Αβέρωφ, στους Αμπελόκηπους, και εκεί κάναμε μια κρυψώνα στον τοίχο του χαγιατιού και το κρύψαμε. Εκεί και εργάζονταν το τυπογραφείο με πρώτο τυπογράφο τον ίδιο τον Κλάρα. Στα τέλη του Αυγούστου ή τις αρχές του Σεπτέμβρη βγάλαμε και το πρώτο φύλλο του «Ριζοσπάστη». Αυτό αποτέλεσε μια επιτυχία της δουλειάς μας. Το σπίτι αυτό μου το έδωσε ο Κώστας ο Σιρινιώτης, που δούλευε στην οργάνωση της Αθήνας τότε. Ήταν μοναδικό για τη δουλειά μας.

Πήραμε από τον Κλάρα και ό,τι ανθρώπους μας έδωσε σε διάφορα σημεία της Αθήνας, αλλά αφήσαμε στην κρίση των συντρόφων, υπεύθυνων τοπικά, να τους χρησιμοποιήσουν ή όχι. Ο Μεγαλίδης μόνο μας έβαλε όρους. Είχε έναν κύκλο οικονομικών ενισχυτών, που δεν παρέδιδε, και έναν ανώτερο αξιωματικό που επίσης δεν ήθελε να παραδώσει. Όταν είδα πως δεν έχει εμπιστοσύνη να μας είπε (sic!) και το όνομα του αξιωματικού, τον παρατήσαμε για να μην χάνουμε καιρό.

Ο Κλάρας όμως δεν αρκέστηκε σ’ αυτή τη δουλειά, που έκαμνε μαζί μας, αλλά κάθε λίγο και λιγάκι έβαζε ζήτημα αποστολής του στο βουνό. Εγώ ήμουν της άποψης ότι πρέπει να τον στείλουμε. Συμφώνησε αν θυμάμαι καλά και ο Παντελής. Οι άλλοι σύντροφοι όμως της ΚΕ δίσταζαν να δώσουν στον Κλάρα μία τόσο σπουδαία αποστολή. Όταν μισοπείστηκαν, μαζί με τον Κλάρα, βρήκαμε αυτή τη μέση λύση. Να πάει στη Ρούμελη για δουλειά της Αθήνας, για να συγκεντρώσει τρόφιμα. Και κοντά σ’ αυτή τη δουλειά να μελετήσει και τις συνθήκες, που επικρατούν στη Ρούμελη και, όταν γυρίσει, θ’ αποφασίσουμε οριστικά. Αυτό και έγινε. Ίσως τότε να είχε μπει ο Οχτώβρης.

Εκείνη την περίοδο είχε αρχίσει απότομα το μεγάλο κύμα της πείνας και το πρόβλημα της διατροφής μας έγινε πολύ μεγάλο. Έλλειψη τροφίμων υπήρχε από την πρώτη στιγμή, που βγήκαμε έξω. Υπήρχαν όμως άφθονα φρούτα και αυτό ως ένα σημείο κάλυπτε την κατάσταση. Όταν το φθινόπωρο τα σταφύλια λιγόστεψαν, το πρόβλημα της διατροφής έγινε πολύ μεγάλο. Για μας όλους ήταν ακόμα μεγάλο γιατί όλοι ήμασταν παράνομοι. Λίγο ζαλιστήκαμε στην αρχή, όπως και όλος ο πληθυσμός. Δηλαδή η έλλειψη τροφίμων, που εκδηλώθηκε πολύ απότομα σ’ αυτήν την περίοδο, είχε μια κάποια ανασταλτική επίδραση σ’ όλη τη δουλειά μας. Γρήγορα /όμως τακτοποιούμαστε και μπορούμε να πούμε πως λύνουμε με επιτυχία το πρόβλημα αυτό. Που δεν ήταν το μόνο. Κοντά σ’ αυτό ήταν και κείνο της συγκοινωνίας για όλον τον πληθυσμό μέσα στην Αθήνα ιδιαίτερα, και σε μικρότερο βαθμό και κείνο της θέρμανσης.

Κάνω μια παρέκβαση. Αυτή την περίοδο κάνουμε μια προσπάθεια να ξεσηκώσουμε το λαό της Αθήνας σε εκδηλώσεις, απεργίες, συγκεντρώσεις. Γράφουμε μια προκήρυξη κ.λπ. Δυστυχώς εκείνη την περίοδο οι οργανωτικές μας θέσεις στα συνδικάτα και τις επιχειρήσεις, συνοικίες και λοιπά, δεν ήταν τόσο [γερές], ώστε να πετύχουμε μια τέτοια κινητοποίηση. Κοντά σ’ αυτό, πρέπει να σημειωθεί και η κάποια κούραση του κόσμου απ’ τον πόλεμο στην Αλβανία και μετά και [ένα γενικότερο μούδιασμα]. Μόλις την άνοιξη του 1942 πετυχαίνουμε να ‘χουμε την πρώτη σοβαρή κινητοποίηση. Το φθινόπωρο του 1941 μόλις άρχιζε η προσαρμογή του κόσμου στις συνθήκες της κατοχής.

Ο Κλάρας έμεινε δυο περίπου μήνες στη Ρούμελη, αν δεν κάνω λάθος, και θα γύριζε σε μας κατά τα Χριστούγεννα. Στο μεταξύ είχε βγει και αναλάβει δουλειά και ο σ. Σιάντος, που συμφώνησε μαζί μας να βγει στη Ρούμελη για να οργανώσει σαν εκπρόσωπος του Κόμματος ανταρτοκίνημα. Δεν είδε όμως τον Κλάρα, παρά μόνο το Γενάρη του 1943, όταν τον καλούμε να κατέβει στην Αθήνα και κατεβαίνει. Ο Κλάρας μάς είχε φέρει τρόφιμα, που για κείνες τις μέρες ήταν πολύτιμα. Μα ακόμα πολυτιμότερη ήταν η προετοιμαστική δουλειά και μελέτη που έκανε, που του επέτρεψε, μόλις πήρε την εντολή από μας, να προχωρήσει γρήγορα στην οργάνωση των πρώτων αντάρτικων ομάδων. Αυτή η απόφαση του Κόμματός μας μπορώ να πω ότι ήτανε ιστορικής σημασίας. Λίγο ακόμα να αργούσαμε, τη θέση του Κλάρα-Άρη Βελουχιώτη θα την έπιανε κάποιος άλλος στη Ρούμελη, ασφαλώς όχι δικός μας, και τότε τα προβλήματα για μας θα ήταν ασύγκριτα πιο δύσκολα. Θα την έπιανε κάποιος άλλος, που ασφαλώς δεν θα ανέπτυσσε ανταρτοκίνημα εκεί, αλλά θα χρησιμοποιούσε τη Ρούμελη σαν βάση εξόρμησης εναντίον μας, όπως αυτό έγινε αργότερα με τον Ζέρβα στην Ήπειρο. Βέβαια, έξω από τον Άρη, και άλλοι σύντροφοι συγκέντρωναν την προσοχή μας στην ανάπτυξη του ανταρτοκινήματος. Επίσης την ίδια εποχή είχα κάτι επαφές μ’ έναν δημόσιο υπάλληλο, εν ενεργεία ή όχι δεν θυμάμαι, που παλιά δούλευες την Αθήνα, που τώρα είχε επαφή ή ερχότανε από την αχτιδική επιτροπή της Κορίνθου, που είχε καλή οργάνωση αν και στην καθοδήγησή της είχε δηλωσίες, βγάζαν και μια εφημερίδα πολυγραφημένη ακόμα το καλοκαίρι του 1941. Αυτός, λοιπόν, το καλοκαίρι του 1941, εφιστούσε την προσοχή μας στην ανάπτυξη ανταρτοκινήματος, και κάτι μας ανέφερε για μια ομάδα ενός εύελπι, που είχε βγει κάτω, από την Τρίπολη. Η ομάδα αυτή, χωρίς να ξέρω πολλά για το πώς δημιουργήθηκε, ξέρω ότι γρήγορα διαλύθηκε. Μου φαίνεται πως μου τον έδωσε ο σ. Π. Ρούσος.

Έξω από τους πιο πάνω και ο σ. Θ. Χατζής γρήγορα έβαλε ένα τέτοιο ζήτημα, ιδιαίτερα σε μένα και τον Ανδρέα Τσίπα. Ο Χατζής όμως ήταν άγνωστος στη Ρούμελη και η Μακεδονία δεν μας απασχολούσε στον ίδιο βαθμό. Πολύ καλά κάναμε, που στη Ρούμελη στείλαμε τον Άρη. Εξηγούμαι: καλά. Το ζήτημα που τότε ακόμα έβαλε ο Θανάσης Χατζής και που αργότερα επίσης επανέλαβε ήταν να βγει ο ίδιος στο βουνό. Δεν τον ικανοποιούσε η δουλειά που του δώσαμε στο ΕΑΜ και ζητούσε να βγει στο βουνό. Δεν ικανοποιούσαμε την απαίτησή του.

Γρηγόρης Φαράκος, Άρης Βελουχιώτης. Το χαμένο Αρχείο – Άγνωστα Κείμενα.Ελληνικά Γράμματα, Ε’ έκδ, σελ. 152-56

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Λίγο ακόμα να αργούσαμε, τη θέση του Κλάρα- Άρη Βελουχιώτη θα την έπιανε κάποιος άλλος, ασφαλώς όχι δικός μας”

  1. Συμφωνα με αρθρο του Φλαισερ στο ΑΝΤΙ (νο 18) ο Βελουχιωτης επισπευσε την αναχωρηση του για το βουνο μετα απο πληροφοριες που του εδωσε μαλλον ο Αλ. Σεφεριαδης (ξαδελφος του Γ Σεφερη) στελεχος του Προμηθεα ΙΙ, για τις συναντησεις Ζερβα, Μπακιρτζη, Ψαρρου με τον συνδεσμο των Αγγλων Αλεξατο με σκοπο το διαχωρισμο της ηπειρωτικης χωρας σε ζωνες ανταρκτικου.
    Συμφωνα με το ιδιο αρθρο ο Ιωαννιδης σχεδιαζε να εμφανισει τον Β στη μεγαλη διαδηλωση της 5ης Μαρτιου 1943, ενστολο και ενοπλο.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s