Βελουχιώτης, Τραγούδια

Τραγούδια για τον Άρη Βελουχιώτη

skitso-velouxiotis

Για τον Άρη Βελουχιώτη γράφτηκαν πολλά τραγούδια. Έχουν διασωθεί δυο ρεμπέτικα (ένα του Γενίτσαρη κι ένα του Χιώτη) και πολύ περισσότερα πάνω σε δημοτικούς σκοπούς (με νέους στίχους) ή αντάρτικα, δηλαδή πάνω σε αυθεντικές μελωδίες ή και σκοπούς Ρώσικων τραγουδιών. Εντόπισα δώδεκα τέτοια τραγούδια, με πιο εντυπωσιακό (όχι από μουσική άποψη)  αυτό που έγραψε ο Νίκος Πλουμπίδης πάνω στο ρυθμό του τραγουδιού του Κατσαντώνη και το τραγουδούσε ενώ περίμενε τη μέρα της εκτέλεσής του. Δυο ακόμα τραγούδια είναι σύγχρονα – το ένα σε παραδοσιακά μοτίβα και το άλλο ραπ. Εννιά από τα δεκαέξι τραγούδια υπάρχουν αυτή την εποχή στο You Tube και μπορεί να τ’ ακούσει όποιος ενδιαφέρεται.

Να ΄ναι γλυκό το βόλι

(Μπαγιαντέρας)

Φόρεσε αντάρτη τ’ άρματα
ζώσε και το σπαθί σου
και σύρε για τον πόλεμο
κι η λευτεριά μαζί σου

Σύρε και θέλω νικητής
παιδί μου να γυρίσεις
Για τη γλυκιά τη λευτεριά
το αίμα σου να χύσεις

Πολέμησε αντάρτη μου
πως πολεμάνε όλοι
και με τον Άρη αρχηγό
να ‘ναι γλυκό το βόλι

*

Άρης Βελουχιώτης

(Χιώτης – Μάθεσης)

Αντιλαλούνε τα βουνά

Κλαίνε τα κλαψοπούλια

Ο Βελουχιώτης χάθηκε

Ψηλά σε μια ραχούλα.

.

Τι έχεις κλαψοπούλι μου

Κι όλο πικρά φωνάζεις;

Για πες μου ποιος σε πλήγωσε

Και βαριαναστενάζεις.

.

Μαράθηκαν τα λούλουδα

Έσβησε το φεγγάρι

Ένας λεβέντης χάθηκε

Που τονε λέγαν Άρη.

.

Κείνος δε θέλει κλάματα

Δε θέλει μοιρολόγια

Θέλει αγώνες και χαρές

Αρματωσιές και βόλια.

*

Του Μικρού Χωριού

(Αλέκος Ξένος – Ναυσικά Φλέγκα- Παπαδάκη)

Βαριά στενάζουν τα βουνά κι ο ήλιος σκοτεινιάζει,
το δόλιο το Μικρό Χωριό και πάλι ανταριάζει.
Λαμποκοπούν χρυσά σπαθιά, πέφτουν ντουφέκια ανάρια,
ο Άρης κάνει πόλεμο, μ’ αντάρτες παλικάρια.
Έλα, βρε άπιστε Ιταλέ, κορόϊδο Μουσολίνι,
να μετρηθούμε οι δυο μαζί, να ιδείς το τι θα γίνει.
Δεν έχεις γέρους κι αρρώστους, μικρά παιδιά να σφάξεις,
ούτε κοπέλες ντροπαλές, ούτε χωριά να κάψεις,
παπάδες για να τυραννάς, στη μέση στο παζάρι,
έχεις μπροστά σου σήμερα τ’ αντάρτικα του Άρη,
που γρήγορος σαν τον αητό, σαν το γοργό τ’ αγέρι,
προδότες έσφαξε πολλούς με δίκοπο μαχαίρι».

*

Λαϊκή κυριαρχία  

(της Ρούμελης)

Βγήκαν αντάρτες στα βουνά τα ρουμελιώτικα παιδιά

και το πρώτο παλληκάρι όλοι το φωνάζουν Αρη.

Εχουν ψυχή, έχουν καρδιά πεθαίνουν για τη λευτεριά,

έχουν λεβεντιά και χάρη και πεθαίνουν με καμάρι.

Γυρίζουν τα κατσάβραχα τον Παρνασσό και τ’ Αγραφα

Δομοκό κι Ευρυτανία και χτυπούν την τυραννία.

Κυριαρχία λαϊκή κι ο νόμος να μην αδικεί

θέλουμε να βάλουμ’ τάξη η κλεψιά, η ψευτιά να πάψει.

*

Του Αρη 

(σε ρυθμό παλιού δημοτικού τραγουδιού)

– Αρη, σε ποια κορφή πατάς, σε ποιο λαγκάδι τρέχεις,

σε ποιο διαβολοδιάσελο παίρνεις το φύσημά σου;

Ο ίσκιος σου είναι φλάμπουρο και τ’ όνομά σου ελπίδα,

οι τύραννοι σε τρέμουνε, σε χαίρεται η πατρίδα.

– Σ’ Ελλάδα λεύτερη πατώ μέσ’ στο λαό γυρίζω

και τους φασίστες πολεμώ και λευτεριά χαρίζω.

*

Στους αρχηγούς τους ΕΛΑΣ 

(Μεταγραφή τραγουδιού του Στάλιν)

Σαν ατσάλινο τείχος και αλύγιστος ορμάει

στα πεδία των τίμιων μαχών,

με αρχηγούς τον Σαμαρινιώτη, το Σαράφη και τον Αρη

που είν’ οι μάνες του λαϊκού στρατού.

Δίχως τανκς, αεροπλάνα, μόνον όλμους, πολυβόλα

και ψυχή σαν του λαϊκού στρατού,

με καθοδήγηση λαμπρή του αρχηγού μας Βελουχιώτη

ξεψυχάει ο αγκυλωτός του φασισμού.

Να η ώρα μας ήρθε και σα θύελλα ξεσπάει

στον αγώνα η παγκόσμια εργατιά,

μια φωνή αντηχεί στον αέρα πέρα ώς πέρα

μ’ επανάσταση να διώξουμε τη σκλαβιά.

Και βογκώντας ο αέρας τη σημαία ανεμίζει

τη βαμμένη μέσ’ στο αίμα του λαού,

κατακόκκινη τη νίκη μας αγγέλλει

μ’ ένα ζήτω, γύρω-γύρω από παντού.

*

Της νιας γενιάς ανοίγουμε τη στράτα 

(Σε στίχους και μουσική Αλέκου Ξένου – Γράφτηκε την άνοιξη του 1944 στο Καρπενήσι)

Ψηλά κρατάμε τ’ όπλο μας στο χέρι πολεμούμε με ηρωισμό,

προχωρούμε, όλο προχωρούμε και συντρίβουμε το φασισμό.

Της νιας γενιάς ανοίγουμε τη στράτα, ανοίγουμ’ ένα δρόμο φωτεινό,

να περάσουν τ’ ανθισμένα νιάτα, να βρουν χαρά ζωής, πολιτισμό.

Είμαστε ορκισμένα όλα τα παιδιά, και θ’ αγωνιστούμε για τη λευτεριά.

Ζήτω, ζήτω ο λαϊκός στρατός!

Ζήτω, ζήτω ο Αρης αρχηγός.

*

Της νιας γενιάς ανοίγουμε τη στράτα 

(Σε στίχους και μουσική Αλέκου Ξένου – Γράφτηκε την άνοιξη του 1944 στο Καρπενήσι)

Ψηλά κρατάμε τ’ όπλο μας στο χέρι πολεμούμε με ηρωισμό,

προχωρούμε, όλο προχωρούμε και συντρίβουμε το φασισμό.

Της νιας γενιάς ανοίγουμε τη στράτα, ανοίγουμ’ ένα δρόμο φωτεινό,

να περάσουν τ’ ανθισμένα νιάτα, να βρουν χαρά ζωής, πολιτισμό.

Είμαστε ορκισμένα όλα τα παιδιά, και θ’ αγωνιστούμε για τη λευτεριά.

Ζήτω, ζήτω ο λαϊκός στρατός!

Ζήτω, ζήτω ο Αρης αρχηγός.

*

Ηπειρώτικο για τον Αρη

Ο Αρης είν’ τριαντάφυλλο κι όπου να πάει μυρίζει

κι ο Ράλλης είναι γάιδαρος κι όπου πάει γκαρίζει.

Απάνω στα ψηλά βουνά θ’ ανοίξουμ’ ένα λάκκο

να θάψουμε το φασισμό χωρίς παπά και διάκο.

Γεια σας, ΕΛΑΣίτες, γεια σας να χαρώ τη λεβεντιά σας.

Γεια σας, ανταρτάκια μ’, γεια σας να χαρείτε τ’ άρματά σας.

*

Του Αρη  

(Αντιστασιακό του Μωριά)

Να τος στ’ άλογα καβάλα με τα γένια τα μεγάλα,

μαύρο είναι τ’ άλογό του και το γένι το πηχτό του.

Σ’ όλους μας χαμογελάει για τη μάχη μάς μιλάει.

– Πρέπει η μάχη να τελειώσει σύντομα και ν’ αποδώσει.

Δεν χωράει άλλη λύση, του εχτρού η βάση ας σβήσει.

Ξημερώματα φωτίζει και σε λίγο η μάχη αρχίζει.

Να κι ο Αρης μες στη μέση με τ’ αυτόματο στο χέρι

κύκλο γύρω το γυρνάει και το θάνατο σκορπάει.

Τώρα η μάχη τελειωμένη. Ολοι οι αντάρτες συναγμένοι,

στον Ευρώτα ξαπλωμένοι.

Πάλι ο Αρης μάς μιλάει, να τος, μας χαμογελάει.

*

Του Άρη

(της ορεινής Θεσσαλίας)

…Σηκώνομαι πρωί πρωί, τρείς ώρες πριν να φέξει παίρνω νερό και λούζομαι και ζώνω τ’ άρματα μουνα πάρω δίπλα τα βουνά, πλάϊ τα κορφοβούνια
να βρω λιμέρι αντάρτικο, βρίσκω ένα τραυματία τον καπετάνιο του βουνού,
βαριά τραυματισμένο………………………..
… Βοηθάτε με να σηκωθώ και βάλτε με να κάτσω και δώστε μου τ’ αυτόματο
να το πικρολαλήσω να κάμω τα βουνά να κλαίν, τα έλατα να τρίζουν κι οι κάμποι να μαραίνονται απ’ τα στερνά μου βόλια …………….
Γεια και χαρά σας σύντροφοι……………………….

*

Δεν είναι μια δεν είναι δυο

Βροντάει στο Γοργοπόταμο

Τ’ αντάρτικο ντουφέκι

Δεν είναι μια δεν είναι δυο

Άρη μ’ στον ύπνο μ’ να σε ιδώ

Ο Άρης πάει στον Παρνασό

Κι ο Τάσος πάει στο Βάλτο

Δεν είναι μια δεν είναι δυο

Αντάρτη μ’ στον ύπνο μου να  σε ιδώ

Κι ο καπετάνιος ο Μπελής

Πάει στη Θεσσαλία

Δεν είναι μια δεν είναι δυο

Άρη μ’ στον ύπνο μ’ να σε ιδώ

Κι ο Θάνος πέρα πέρασε

Πάει στη Σπερχειάδα

Δεν είναι μια δεν είναι δυο

Αντάρτη μ’ στον ύπνο μου να  σε ιδώ

*

Το τραγούδι του Πλουμπίδη για τον Άρη

(στο σκοπό του τραγουδιού του Κατσαντώνη «βαστάτε Τούρκοι τ’ άλογα»

Κλάφτε βουνά μ΄ της Ρούμελης
Κλάφτε τον καπετάνιο
Τον Άρη τον σκοτώσανε
Τον Άρη τον σκοτώσανε
Τον Άρη Βελουχιώτη

Που ΄ταν της Πίνδου σταυραητός
Που ΄ταν της Πίνδου σταυραητός
της Ρούμελης σαΐνι
και του ΕΛΑΣ ο αρχηγός
ο πρώτος καπετάνιος

Με μπαμπεσιά τον σκότωσαν
Με μπαμπεσιά τον σκότωσαν
Του πήραν το κεφάλι
Μα εκείνος ζει απέθαντος
Μα εκείνος ζει απέθαντος
μες στις καρδιές των φίλων
των φίλων και αλύτρωτων

*

Βγήκαν αντάρτες στα βουνά

Βγήκαν αντάρτες στα βουνά

Να φέρουνε τη λευτεριά

Κι έχουν πρώτο παλλικάρι

Γιέ μ’ τον Βελουχιώτη Άρη

Σε πολιτείες και χωριά

Φέραν ξανά τη λευτεριά

Και σε λαγκαδιές και κάμπους

Λευτερώσανε τους σκλάβους

Ήρθαν συντρόφοι απ’ το Μωριά

Την Ρούμελη και τα νησιά

Ήπειρο και Θεσσαλία

Θράκη και Μακεδονία

 *

Ωδή στον Αθανάσιο Κλάρα (Άρης Βελουχιώτης) Λαβύρυθμος

(Πληροφορίες – στίχοι από το You- Tube)

Μουσική-στίχοι: Γιάννης Τσιαντής (cardiotsiantis)
Οι τελευταίες ημέρες του Άρη Βελουχιώτη
Μουσική βασισμένη στα δημοτικά και παραδοσιακά μας τραγούδια.
Τιμή για εμάς που συμμετέχει με το κλαρίνο του ο Πετρολούκας Χαλκιάς
Από το album του λαβύρυθμου »Πόλη – Εποχές – Άνθρωποι»

Τραγούδι: Νίκος Κωνσταντινόπουλος
Κλαρίνο: Πετρολούκας Χαλκιάς
Λαούτο :Βασίλης Τριάντης
Κιθάρα : Άγγελος Καλοριζικάκης
Βιολί : Πέτρος Γιωρκάτζης
Νταούλι : Γιώργος Χαρωνίτης

Λένε ότι λαλούν τ’ αηδόνια κι αμάν αμάν
κηλαηδούν κι οι πέρδικες στ’ απλάγια και στις ρεματιές
Χαρά και δυστυχιά ποτίσανε το χώμα

Πόσοι μ’ εμίσησαν και θεν το θάνατό μου
μέρες και νύχτες περπατώ δίχως ψωμί δίχως νερό
ξένοι και ντόπιοι φύλακες ψάχνουν για να με εύρουν

Τζαβέλα μου περήφανε αγκάλιασέ με τώρα
αγκάλιασε και τίναξε το σώμα μου στο χώμα
για να στοιχειώσει ο όρκος μας της λευτεριάς το πότε

Στο φανοστάτη κρέμασαν τα δυο μας τα κεφάλια
πόσο ν’ αντέξει κι ο καημός της προδοσιάς τα γλέντια
μην φοβηθείς μη γελαστείς πως πέθανα εχάθη

Και ‘σεις βουνά μου κλάψτε με και πάρτε με μαζί σας
η άνοιξη κι αν λαχταρά ο κούκος δεν τη φέρνει
πότε ωρέ, πότε θα ‘ρθει της ξαστεριάς το πότε

…οργή κι αντιλαλιά στενάζουν μες τα στήθια
γιατί δεν πρόκαμαν να πουν την άγραφη αλήθεια

*

Του Άρη – Social Waste

Κρατούσα πάντα μια σελίδα μου κενή για το χατίρι σου
κι όσο θα τη γεμίζω δώσε μου το ποτήρι σου.
Καπετάνιε, θα το φουλάρω ως τα χείλια
κρασί να πιούμε από του χρόνου τα παλιά τα σταφύλια.
Σκοπούς μη βάλεις, βγάλε το σκούφο κι ετοιμάσου,
θα μιλήσουμε για κείνους που πουλήσαν τον Ε.Λ.ΑΣ. σου
κι έπειτα ξεπουλήσανε και τούτο το χώμα
κι όμως τα σόγια τους μας κυβερνάνε ακόμα.

Ναι, όπως τ’ ακούς! Μα μην ταράζεσαι έχει κι άλλα
εξάλλου εδώ πάντοτε ξένοι κρατάγαν την κουτάλα
κι εμείς πιστό σκυλί που ζητιανεύει, όπως θα ξέρεις,
καλά που ‘φυγες νωρίς, να μην τα δεις, να υποφέρεις.

Τί είπες το κόμμα σου; Αυτό έχει μάθει να χάνει
και να προδίδει, ρώτησε και τον Πλουμπίδη.
Μα τι σου λέω, που τα γνωρίζεις από πρώτο χέρι
κι άλλος κανείς από ‘σένα, καλύτερα δεν τα ξέρει.
Όσο για τ’ όνειρο, το ‘πνιξε η μάνα του στην κούνια
και παίζουν δίχως αντίπαλο οι άλλοι με τα σπιρούνια.
Γι’ αυτό σου λέω, ανέβα στ’ άλογο και έλα σαν πρώτα
μήπως και πάψει τούτη η χώρα να ‘ναι κότα…

Κάπου στη Ρούμελη λένε πως ζεις ακόμα
με τον Κωστούλα, τον Μπελή και τον Τζαβέλλα,
τ’ ακούς ακόμα σε ζητάει τούτο το χώμα,
γι’ αυτό σου λέω ανέβα στ’ άλογο και έλα…

Λείπεις καιρό, έχουν περάσει και τόσα
μα ποιο μολύβι να στα γράψει, να στα πει ποια γλώσσα;
Κάτσε λοιπόν, άκουσε, πες τα κι εσύ στον Τζαβέλλα
κι ύστερα ανέβα στ’ άλογο, παρ’ τον μαζί και έλα.

Ξενοκρατία που λες τη χώρα τούτη άλωσε
κι από όταν έφυγες η Δεξιά ξεσάλωσε.
Όπως φαντάζεσαι πισώπλατα όχι στα ίσια
βαφτίσανε Παρθενώνες τα ξερονήσια.
Ναι οι κουφάλες κι η Αριστερά κολλημένη,
η ηγεσία βλακώδης κι αλλοπαρμένη, χαμένη
κι οι αντάρτες σου πουλημένοι πολύ φτηνά πουλημένοι,
μα τι τα θες, τι τα γυρεύεις, πικρή γεύση μας μένει.

Σήμερα πάλι είναι πιο μαύρο το χάλι
ίδιο το χρώμα ακόμα κουμάντο κάνουν οι μεγάλοι,
ναι οι μεγάλοι, δεν τέλειωσαν οι άξονες,
άλλαξαν βάρδια και ήρθαν οι Αγγλοσάξονες.

Υπάρχουν όμως και κάποιοι που τους χαλάν τη συνταγή
οι απόγονοι του Ζαπάτα στων Μεξικάνων τη γη.
Γι’ αυτό σου λέω κάτι δεν έχει πεθάνει
κι ίσως αν έρθεις πιο βαθειά να ανασάνει…

Κάπου στη Ρούμελη λένε πως ζεις ακόμα…

Κι ύστερα κοίταξα ξανά τον φανοστάτη,
εκείνον στη φωτογραφία της ντροπής
κι είπα: «Αντίο, Καπετάνιε επαναστάτη,
καλές εφόδους στην κοιλάδα της σιωπής».

 *

Πηγές στο δίκτυο

  1. Εμφύλιος και Ρεμπέτικο
  1. http://www.efsyn.gr/arthro/ta-tragoydia-gia-ton-ari
  2. http://istorika-ntokoumenta.blogspot.gr/2013/06/pdf.html
  3. http://www.stokokkino.gr/article/1000000000010639/

*

Τα τραγούδια στο You Tube

Του Άρη (της ορεινής Θεσσαλίας)

https://www.youtube.com/watch?v=7e2q1jKsxM4

Του Μικρού Χωριού (με τον Μίκη Θεοδωράκη)  https://www.youtube.com/watch?v=LlzLoIbV4e8

Αφήγηση για το τραγούδι «του Μικρού Χωριού»

https://www.youtube.com/watch?v=xuaIF3lD2gw

Βγήκαν αντάρτες στα βουνά (τσάμικος)

https://www.youtube.com/watch?v=LPxwx-qdVsM

Βροντάει στο Γοργοπόταμο  

https://www.youtube.com/watch?v=3neHXnPdg4o

Σαν ατσάλινος τοίχος (στους αρχηγούς του ΕΛΑΣ)

https://www.youtube.com/watch?v=Y2BcB2LvMHc

Ένας λεβέντης έσβησε (Μιχάλης Γενίτσαρης)

https://www.youtube.com/watch?v=mR392OZPcNA

Να ΄ναι γλυκό το βόλι

https://www.youtube.com/watch?v=et9Q0N1ni8E

Ωδή στον Αθανάσιο Κλάρα

https://www.youtube.com/watch?v=NNaiEJblWc8

Του Άρη – Social Waste

https://www.youtube.com/watch?v=DYyNaF4qRVk

Advertisements

1 thought on “Τραγούδια για τον Άρη Βελουχιώτη”

  1. To τραγούδι του Άρη
    Το παρακάτω τραγούδι είναι ένα απο τα αντάρτικα τραγούδια που έγραψε ο Άρης Βελουχιώτης το 1942 περίπου. Οι στοίχοι είναι δικοί του ενώ μουσικά τραγουδιόντουσαν στον ρυθμό κάποιου άλλου ρώσικου ή ελληνικού παραδωσιακού τραγουδιού. Η αξία του τραγουδιού είναι μεγάλη και όχι τόσο γιατί το συνέθεσε ο Άρης αλλά γιατί είναι ένα απο τα πρώτα αντάρτικα που ακούστηκαν ποτέ στην Ελλάδα…

    «Ξεφτέρια της Φθιώτιδας και της Γραβιάς λιοντάρια
    της Αλαμάνας ήρωες τις Γκιώνας παλικάρια
    Της Λιακουριάς, του Τυμφρηστού, της Οίτης σταυραετοί
    Περήφανα θα σας δεχτεί το χώμα που πατάτε
    Για σας στεφάνια η Πατρίς στα χέρια της κρατεί»
    http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2010/12/to.html

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s