Δεκέμβρης, Θεσσαλονίκη

Οι όμηροι των Δεκεμβριανών στη Θεσσαλονίκη, προς Αρδέα (Αριδαία)

mhtos_lefkos_pyrgos_0

Βορειότερα στη Θεσσαλονίκη η κράτηση ομήρων πραγματοποιήθηκε από τον ΕΛΑΣ κατά την εκκένωση της πόλης, τον Ιανουάριο του 1945. «Στις 10 Ιανουαρίου, ημέρα Κυριακή με χιόνα και βαρδάρη, άρχισε η εκκένωσις. Αλλά των … κρατουμένων!», έγραφε, «δεν ήθελα στην αρχή να το πιστέψω. Μου το επιβεβαίωσαν όμως και οι Άγγλοι. Πήρα απ’ το ξενοδοχείο στο τηλέφωνο τους Ντηλαβέρη και Αποστολίδη, αρχηγούς του ΕΑΜ και εκπροσώπους του ΚΚΕ. Τους ερώτησα μήπως ιδρύθηκαν άγνωστα Δικαστήρια «δοσιλόγων» στα χωριά (!) και γι’ αυτό πήγαιναν εκεί τις χιλιάδες των κρατουμένων της Θεσσαλονίκης; Ή τους έσερναν σαν τρόπαια της … ήττας τους στην Αθήνα; Προσποιήθηκαν άγνοια. Ίσως και να ήταν ειλικρινείς. Υπήρχαν και αόρατοι και αφανείς αρχηγοί… Ευθύς όμως έπειτα πληροφορούμαι ότι σκότωναν στον δρόμο πολλούς κρατουμένους! Πώς ήταν δυνατόν! Κατέφθαναν όμως αλλεπάλληλες συγκεκριμένες πληροφορίες από αυτόπτες μάρτυρες… Ξαναπήρα στο τηλέφωνο τους Ντηλαβέρη και Αποστολίδη και τους είπα: ‘Ηττηθήκατε στην ‘ηρωική’ Αθήνα. Υποκύψατε. Και όμως διαπράττετε φρικαλέα εγκλήματα εις βάρος των κρατουμένων που τους πήρατε αυθαιρέτως απ’ τη Θεσσαλονίκη. Είναι τα εγκλήματα αυτά που ατιμάζουν τον ανθρωπισμό και πολιτισμό μας και μεγάλα πολιτικά λάθη που θα σας βαρύνουν στον αιώνα τον άπαντα. Τρελαθήκατε ή λυσσιάξατε;’ Επρόβαλαν πάλιν άγνοια».

Οι παραπάνω διαπιστώσεις του Γεωργίου Μόδη, ο οποίος είχε σταλεί από την κυβέρνηση της Αθήνας ως γενικός διοικητής Μακεδονίας, αναδεικνύουν πτυχές του ζητήματος των ομήρων στη Βόρεια Ελλάδα. Ο Δημήτρης Θεοχαρίδης στη μελέτη του Η Μακεδονία στις φλόγες καταγράφει δεκάδες περιπτώσεις Θεσσαλονικέων, ανάμεσά τους αρκετοί πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες της πόλης που συνελήφθησαν από τα στελέχη του ΕΑΜ και οδηγήθηκαν με πορεία προς την Αριδαία στις 12 Ιανουαρίου 1945. Ο Θεοχαρίδης υποστηρίζει ότι από τα 1.250 άτομα που συμπεριλήφθηκαν στην πορεία προς την Αριδαία, εκ των οποίων οι 750 ήταν στελέχη των Ταγμάτων Ασφαλείας και οι υπόλοιποι 650 απλοί πολίτες, περίπου οι 600 εκτελέσθηκαν καθ’ οδόν.

Πηγή: http://repository.edulll.gr/edulll/bitstream/10795/3487/3/3487_01_3.5.1.%20%CE%9C%CE%B9%CF%87%CE%B1%CE%B7%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%82.pdf

*

Γράφει ο Σάκης Μουμτζής για τις εκτελέσεις των ομήρων:

Ως ο κυριότερος ηθικός αυτουργός κατονομάζεται ο Καπετάν Σκουφάς (Σπύρος Μαυρίδης) ενώ ο Κώστας Σιαπέρας ήταν ο επικεφαλής της «λαϊκής δικαιοσύνης» που λειτούργησε τόσο στην πορεία της Αρδέας των 1250 περίπου αντικομμουνιστών, όσο και στην εκτέλεση των 128 στην Αρναία, την πρώτη Νοεμβρίου 1944. Βοηθός του ήταν ο Μπαλάσκας που ήταν δικαστικός.

Σάκης Μουμτζής, Η κόκκινη βία 1943-1946. Εκδ. Επίκεντρο, σελ. 223.

*

Για τον Σιαπέρα, περισσότερα εδώ:

*

Στην Αρναία (Χαλκιδικής) δούλεψα περίπου 20 χρόνια και μίλησα πολλές φορές με τους ντόπιους για τα γεγονότα του Εμφυλίου. Ωστόσο, άκουσα για πρώτη φορά για τους «128 εκτελεσμένους στην Αρναία» διαβάζοντας το βιβλίο του Μουμτζή. Δεδομένου ότι πηγή του Μουμτζή για την Αρναία και την Αρδέα, αλλά και του  Ιάκωβου Μιχαηλίδη για την Αρδέα (πρώτος σύνδεσμος) είναι αποκλειστικά ο Δ. Θεοχαρίδης και το βιβλίο του «Η Μακεδονία στις φλόγες» (Ιδιωτική έκδοση 1968), διατηρώ σοβαρές επιφυλάξεις για την ακρίβεια των γεγονότων και των αριθμών, μέχρις ότου διασταυρωθούν – επιβεβαιωθούν και από άλλες πηγές. Σημειωτέον ότι στη Θεσσαλονίκη δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη μνήμης (δρόμος, μνημόσυνο, δημοσίευμα, προφορική αφήγηση κλπ) για τους «600 που εκτελέστηκαν καθ’ οδόν προς Αρδέα», ενώ θα περίμενε κανείς αυτό το συμβάν του Εμφυλίου να αναδεικνύεται συνεχώς και να αποτελεί ζωτικό σημείο της σύγχρονης ιστορίας της πόλης, τουλάχιστον ως τις αρχές της δεκαετίας του ’80: ούτε λίγο ούτε πολύ η Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τον Θεοχαρίδη  και όσους τον αναπαράγουν, διαθέτει τον δικό της Μελιγαλά. Εμπλουτισμένον, μάλιστα, με Θεσσαλονικείς μη- Ταγματασφαλίτες.

Κάτι δεν κουμπώνει.

*

Φωτογραφία: http://www.mbp.gr/el/exhibitions/%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B8%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BF%CF%85-%CE%B7-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%87%CE%AE%CF%82-1941-1944-%CE%BC%CE%AD%CF%83%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CF%86%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AE

Advertisements

26 σκέψεις σχετικά με το “Οι όμηροι των Δεκεμβριανών στη Θεσσαλονίκη, προς Αρδέα (Αριδαία)”

  1. Από τη συζήτηση στο φ/μπ

    Ioannis Bougas Διάβασα το βιβλίο του Σάκη Μουμτζή πριν λίγες ημέρες (συλλογή από το τελευταίο ταξίδι στην πατρίδα) και είδα γιά πρώτη φορά για ομήρους από τη Θεσσαλονίκη και εκτελέσεις.
    Εκτός των ομήρων της Αθήνας, υπάρχει και η περίπτωση των ομήρων από πόλεις της Πελοποννήσου που μεταφέρθηκαν στην Κόρινθο καθ΄οδόν προς Στερεά Ελλάδα. Εκεί τους πρόλαβε η ανακωχή στην Αθήνα και οι όμηροι ελευθερώθηκαν.

    Σάκης Μουμτζής ο Θεοχαρίδης την αφήγηση του την ξεκίνησε με ημερήσιες δημοσιεύσεις στον »Ελληνικό Βορρά΄΄ τον Δεκέμβριο του 1964. Σχεδόν όλοι οι πρωταγωνιστές ζούσαν καθώς και οι συγγενείς των δολοφονηθέντων. Κανένας δεν διέψευσε τις δημοσιεύσεις του Δ.Θ, που συμμετείχε στην πορεία της Αρδέας. Αλλωστε η δολοφονία των 3 αξιωματικών της χωροφυλακής είναι γνωστή και μέχρι το 1974 γινόταν μνημόσυνο.

    Σάκης Μουμτζής Πάνο, καλά κάνεις και τα ψάχνεις, το συγκεκριμένο συμβάν δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, καθώς στην πορεία των ομήρων συμμετείχαν και γνωστοί οικονομικοί παράγοντες της πόλης. Κουμπώνει μια χαρά.

    Σάκης Μουμτζής Οι 128 της Αρναίας ήταν όλοι συλληφθέντες ταγματασφαλίτες της μάχης του Κιλκίς που κατόρθωσαν και έφτασαν μέχρι την Θεσσαλονίκη. Συνολικά ήταν περίπου 800. Η συντριπτική πλειοψηφία τους πορεύθηκε προς Αρδέα και οι 128, μεταξύ των οποίων και ο νομάρχης Κιλκίς προς Αρνέα.

    Panos Zervas Καλημέρα! Αυτό που είπα είναι ότι η βαρύτητα του συμβάντος, όπως περιγράφεται από τον Θ., δεν ταιριάζει με την απολυτη απουσία του από τη συλλογική μνήμη της πόλης. Δεν είναι λογικό, επίσης, η πηγή για κάτι τόσο σημαντικό να είναι μόνο μία, ο Θεοχαρίδης. Για τους 128 «της Αρναίας» ισχύει το ίδιο, έστω κι αν ήταν ξενομερίτητες.

    Σάκης Μουμτζής Μπορείς να ανατρέξεις στην εφημερίδα »Ελληνικός Βορράς»( Δεκέμβριος 1964). Βρίσκεται στο υπόγειο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, Εθ.Αμύνης. Δεν υπήρξε καμία επιστολή διάψευσης. Οσοι επέζησαν, το 1964 σχεδόν όλοι ήταν εν ζωή.

    Panos Zervas Το ενδιαφέρον είναι στους συγγενείς (και φίλους) αυτών που ΔΕΝ επέζησαν: ούτε φωνή, ούτε ακρόαση. Δεν ταιριάζει να «κρύφτηκε» ένα τέτοιο συμβάν, Σάκη. Και μάλιστα σε εποχές (ως το ’74, τουλάχιστον) που και η τρίχα του Εμφυλίου γινόταν τριχιά.

    Γιωργος Παπανικολαου Δεν λέω ότι ξέρω, αλλά επειδή είμαι από την περιοχή και μεγάλωσα με πολλές αφηγήσεις και από τις δύο πλευρές … πρώτη φορά το ακούω ..

    Tassos Pagonis Σάκης Μουμτζής Ποιά Δημοτική Βιβλιοθήκη…γεφύρι της Αρτας πείτε!

    Σάκης Μουμτζής Πριν αρχίσουν τα έργα η Δημοτική Βιβλιοθήκη λειτουργούσε μια χαρά. Δούλευα καθημερινά 3-4 ώρες στο υπόγειο.

    Σάκης Μουμτζής Panos Zervas Και δικαστήρια έγιναν, και συγγενείς εμφανίστηκαν και καταδίκες έπεσαν. Αν διαβάσεις το βιβλίο είναι γεμάτο ονοματεπώνυμα.

    Panos Zervas Σάκης Μουμτζής Δεν αμφιβάλλω γι’ αυτό, αλλά για τις «600 εκτελέσεις καθ’ οδόν προς Αρδέα». Που θα πάει, θα ξεκαθαρίσει κάποια στιγμή.

    Σάκης Μουμτζής Μεγάλος ο αριθμός αναμφίβολα, αλλά όταν δημοσιεύτηκε το 1964-65 δεν αμφισβητήθηκε .

    Nikolaos Kotsovos Panos Zervas συγγνωμη που παρεμβαινω ,αλλα το οτι καπιοι απογονοι ,συγγενεις δεν μιλησαν ή δεν μιλανε για κατι που μπορει να τους ποναει ή να τους πληγωνει δεν σημαινει οτι δεν υπηρξε η πραξη ή οτι μπορει να αμφισβητηθει ,υπαρχουν δεκαδες γεγονοτα τετοια σε ολη την Ελλαδα ..

    Panos Zervas Nikolaos Kotsovos Όποιος έχει ασχοληθεί μ’ εκείνα τα χρόνια εύκολα διαπιστώνει ότι έχει καταγραφεί και το παραμικρό περιστατικό. Δεν είναι καθόλου πιθανό ότι ένα τόσο μαζικό έγκλημα (600 δολοφονίες αιχμαλώτων – ομήρων) μπορεί να πέρασε χωρίς «κιχ». Το ότι δεν διαψεύστηκε (στα 1964, που το δημοσιοποίησε το Θεοχαρίδης) σε καμιά περίπτωση δεν είναι «απόδειξη» πως όντως συνέβη, στην έκταση που ισχυρίζεται ο πρώτος συγγραφέας και που αποδέχονται χωρίς καμιά εύλογη αμφιβολλία και επιφύλαξη σημερινοί έγκυροι μελετητές.

    Panos Zervas Σκεφτείτε ότι στο Μελιγαλά οι δολοφονημένοι αιχμάλωτοι – όμηροι ήταν λίγο κάτω ή λίγο πάνω από 600, ανάλογα με την πηγή. Μόνο που σ’ αυτή την περίπτωση οι πηγές ήταν δεκάδες και οι μαρτυρίες εκατοντάδες. Πως άνοιξε η γη και κατάπιε το συμβάν με «600 εκτελέσεις καθ΄οδόν προς Αρδέα»; Σημειώστε ότι δεν αμφισβητώ ούτε την μετακίνηση κρατουμένων – ομήρων, ούτε ότι (πιθανότατα) έγιναν δολοφονίες κατά την πορεία. Εκείνο που δεν μπορώ να αποδεχτώ είναι το τερατώδες «600» στη βάση μιας και μόνης πηγής του 1964, με δεδομένο ότι δεν υπάρχει τίποτα στη μνήμη της Θεσσαλονίκης που να το υποστηρίζει.

    Μου αρέσει!

  2. @ Πάνος

    Γράφετε:
    «Σημειωτέον ότι στη Θεσσαλονίκη δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη μνήμης (δρόμος, μνημόσυνο, δημοσίευμα, προφορική αφήγηση κλπ) για τους «600 που εκτελέστηκαν καθ’ οδόν προς Αρδέα», ενώ θα περίμενε κανείς αυτό το συμβάν του Εμφυλίου να αναδεικνύεται συνεχώς και να αποτελεί ζωτικό σημείο της σύγχρονης ιστορίας της πόλης, τουλάχιστον ως τις αρχές της δεκαετίας του ’80:»

    Γιατί, αγαπητέ;

    Μήπως υπάρχει οδός ΜΕΛΙΓΑΛΑ στην Καλαμάτα*, ή οδός «Τρύπας» Φενεού στην Κόρινθο;

    Πέραν αυτού:
    Είστε απόλυτα βέβαιος ότι δεν υπάρχει στη Θεσσαλονίκη «δημοσίευμα, προφορική αφήγηση κλπ» για τους «600 που εκτελέστηκαν καθ’ οδόν προς Αρδέα»;

    Έχετε π.χ. μελετήσει εξαντλητικά όλον τον τοπικό τύπο, από τον Ιανουάριο του 1945 και μετά;
    Έχετε μελετήσει όλες τις (άλλες) γραπτές πηγές;
    Έχετε ρωτήσει, ας πούμε, εκατοντάδες γεροντάκια που μπορεί να ήξεραν οι ίδιοι ή να είχαν ακουστά;

    Αν ναι, η αμφιβολία σας είναι δικαιολογημένη.

    Όλα αυτά τα αποτρόπαια που γράφει ο Δ. Θεοχαρίδης, από το κεφάλι του τα κατέβασε;
    Φανατικός αντικομμουνιστής, ναι, ήταν. Είχε, όμως, χρηματίσει 2 φορές βουλευτής Θεσσαλονίκης και δυο φορές υφυπουργός.
    Επομένως, εντελώς για τα μπάζα δεν φαίνεται να ήταν ο άνθρωπος…
    Είναι δυνατόν να μην τον είχαν «κράξει» οι άλλοι (οι «δημοκρατικές δυνάμεις» δηλαδή), ως ψεύτη, παραμυθατζή, συκοφάντη;
    Και καλά το 1968 που βγήκε το βιβλίο. Μετά;

    Το 1968 απείχε μόλις 23 χρόνια από το 1945. Οι, ας πούμε, εικοσάρηδες του 1945, ήταν τότε μόλις 43 ετών…

    (*) Πρόχειρη δική μου έρευνα, πάντως, (μέσω των ΕΛΤΑ Καλαμάτας), λέει πως τέτοια οδός δεν υπάρχει εκεί.

    Μου αρέσει!

    1. Αγαπητέ ΣΑΘ,

      συγκρίνετε ανόμοια πράγματα. Τον Μελιγαλά τον ξέρουν και οι πέτρες. Τους (ισάριθμους, περίπου) δολοφονημένους «καθ’ οδόν προς Αρδέα» τους γνωρίζει μόνο ο Θεοχαρίδης, σε μια μαρτυρία του 1964, χωρίς συνέχεια. Δεν σας κάνει εντύπωση;

      Μου αρέσει!

  3. (συνέχεια, από το φ/μπ)

    Γιωργος Παπανικολαου Panos Zervas Ξέρω για μια περίπτωση που όταν στήθηκε το 1998, όλοι γελάσαμε … τώρα .. φέτος έγιναν και εκδηλώσεις μνήμης παρουσία μητροπολίτου κλπ … Για γεγονός που δεν έγινε ποτέ .. 600 … για έναν .. και το ήξερε όλη η ΧΑΛΚΙΔΙΚΉ .. και είχα θειους ενεργα μέλη και από τη μία και από την άλλη πλευρά … Να θυμηθώ επίσης ότι το 1964, ο καθηγητής Ζαρόκωστας , έγραψε ένα δοκίμιο που το ονόμασε «Ο όρκος της Οπής» … Τώρα διακινείται σαν ομιλία του Μ.Αλέξανδρου .

    Σάκης Μουμτζής Η εκτέλεση των 128 είναι γεγονός αναμφισβήτητο, γιατί έγινε δίκη και καταδικάστηκε σε θάνατο γνωστό μετέπειτα στέλεχος της ΕΔΑ. Δεν υπάρχει συλλογική μνήμη γιατί κανένας δεν ήταν ντόπιος.

    Σάκης Μουμτζής Panos Zervas Στο φινάλε, εσύ Πάνο τι αποδείξεις έχεις ότι δεν συνέβη. Ο Δ.Θ έχει το τεκμήριο της μη διάψευσης. Και άλλα περιστατικά που αναφέρει δολοφονία Μήτταλα, Τέλλογλου, των 3 Εδεσιτών στην μάχη στο σπίτι του Μπακατσέλου, επιβεβαιώθηκαν από μαρτυρίες συγγενών, και δικαστικές αποφάσεις.

    (…)

    Panos Zervas Σάκης Μουμτζής Το βάρος της απόδειξης το έχει όποιος υποστηρίζει ότι εκτελέστηκαν 600 άνθρωποι σε ένα περιστατικό και η μνήμη τους εξαφανίστηκε ως δια μαγείας. Καμια υποχρέωση δεν έχω εγώ να αποδείξω ο,τιδήποτε.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Μια ερώτηση σχετικά με την παραπάνω συζήτηση, αν υπήρχε τέτοιο σημαντικό γεγονός δεν θα το είχε καταγράψει και να το αναφέρει ο Χρυσοχόου;

    Σάκης Μουμτζής Μα ο Χρυσοχόου ήταν μέσα στους 1250 ομήρους. Για την πορεία και τις δολοφονίες έγιναν δίκες και υπήρξαν καταδίκες. Για την δίκη για το Μεταλλικό με 6 θανατικές καταδίκες , ποιος γνωρίζει; Στο Μεταλλικό εκτελέστηκαν 300 από την μάχη του Κιλκίς. Μήπως θέλουμε ονοματεπώνυμα;

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Κύριε Μουμτζή, αναφερόμαστε συγκεκριμένα στα γεγονότα της Αρδέας/Αρναίας όπως τα παρουσιάζετε εσείς με μοναδική πηγή τον παοτζή Θεοχαρίδη.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης (υπόψη έχω κι εγώ το βιβλίο του Θεοχαρίδη)

    Σάκης Μουμτζής Βαγγέλης Δαρδαντάκης Ο Δ.Θ δεν ήταν Παοτζής. Ηταν συνεργάτης του Χρυσοχόου. Μαζί εκρατούντο και μαζί ήταν στην πορεία προς την Αρδέα. Αν εσείς έχετε άλλη πηγή που να διαψεύδει αυτά τα γεγονότα, να την προσκομίσετε.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Πως δεν ήταν παοτζής; Κατονομάζεται σαν συμμέτοχος στην «οικονομική επιτροπή» του Δάγκουλα σύμφωνα με τις δικογραφίες δωσιλόγων (σελ. 318 και υποσημείωση στο γνωστό του Δορδανά όπως και μια μοναδική σχετική αναφορά στο πρόσφατο βιβλίο του Βενιανάκη για τον Δάγκουλα). Ο Χρυσοχόου ζήτησε τη βοήθεια του Θεοχαρίδη, προκειμένου να εκτονωθεί η κατάσταση με την αποχώρηση των Γερμανών, προς τον Κιτσά Μπαζάκ και τον Δάγκουλα, κάτι που επιπλέον φανερώνει τη στενή συνεργασία Θεοχαρίδη με την ΠΑΟ. Μήπως να το πάμε σελίδα προς σελίδα το ίδιο το βιβλίο του Θεοχαρίδη; Ξέρω, από τη σελίδα 98 και μετά όπως πιο πριν τη σελ. 57, αλλά μήπως να δούμε και τις υπόλοιπες σελίδες με κάτι ονόματα και καταστάσεις που ενισχύουν την παοτζίκη προϋπηρεσία του; Τιμήθηκε αμέσως μετά και σαν υπουργός – υφυπουργός δυο φορές, το ξέρουμε κι αυτό.

    Σάκης Μουμτζής Ο Θεοχαρίδης δεν καταδικάστηκε όπως ούτε ο Χρυσοχόου. Οι δικογραφίες τότε σχηματίστηκαν από καταθέσεις στελεχών του ΕΑΜ τις οποίες όφειλε να λάβει υπ΄όψη του ο εισαγγελέας και ο ανακριτής. Η ΠΑΟ τι σχέση έχει με Δάγκουλα και Κιτσα -Μπατζάκ; Η ΠΑΟ αυτοδιαλύθηκε στα μέσα του 1944. Γενικώς, δεν αποδέχομαι το σχήμα, »πας μη Εαμίτης, συνεργάτης των Γερμανών».

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Καλά εντάξει, δεν υπάρχει νόημα να συνεχίσω οποιαδήποτε συζήτηση μαζί σας. Καλή επιτυχία στα βιβλία σας που εκδίδετε με τον Παπασαραντόπουλο και να φτάσετε στα μπεστ δίπλα στους καλυβομαραντζήδες.

    Σάκης Μουμτζής α, σας κατάλαβα. Αποκαλυφθήκατε. Της σχολής Μαργαρίτη.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Κι όμως… διαφωνώ σε πάρα πολλά με τον Μαργαρίτη. Τουλάχιστον η διαφορά είναι ότι αυτόν τον σέβομαι για τοπν επαγγελματισμό του.

    Σάκης Μουμτζής ΟΚ.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Κι επίσης αυτό που κάνετε, η συνήθης στρεψοδικία «α είσαι κι εσύ της σχολής τάδε» δεν σας τιμά. Αντίθετα επιβεβαιώνει τη μονολιθικότητα και τη μονομανία σας.

    Σάκης Μουμτζής Ενώ το καλυβομαραντζίδες τιμά εσάς.

    Βαγγέλης Δαρδαντάκης Είδατε τώρα που δεν απαντήσατε σε καμία ένσταση. Σας προέτρεψα να βγάλετε πηγές εκτός του Θεοχαρίδη που να σας επιβεβαιώνουν. Τίποτε απ’ όλα αυτά, μόνο κάνετε θόρυβο γιατί με το ζόρι πρέπει να βγάλουμε τον παοτζή του Δάγκουλα σαν αξιόπιστη πηγή (αξιόπιστη είναι βέβαια με άλλους τρόπους ανάλυσης).

    Σάκης Μουμτζής Να ξεθάψουμε τους νεκρούς να μιλήσουν. Αν θέλετε μπορείτε να πάτε στα αρχεία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, στο υπογειο και να ανατρέξετε στις εφημερίδες του Φεβρουαρίου, του Μαρτίου και του Απριλίου 1945. Είναι γεμάτες από τις μαρτυρίες των ομήρων. Σιγά-σιγά θα αμφισβητήσετε και τους όμηρους της Αθήνας και την δράση της ΟΠΛΑ και το φιλάνθρωπο»έργο του Βελουχιώτη.

    Μου αρέσει!

  4. @ Πάνος

    Δεν συγκρίνω καθόλου «ανόμοια πράγματα», αγαπητέ Πάνο.

    Δεν υπάρχει οδός ΜΕΛΙΓΑΛΑ στην Καλαμάτα παρότι τον Μελιγαλά «τον ξέρουν» (όπως το θέτετε) «και οι πέτρες», και εσείς ζητάτε να βρείτε στη Θεσσαλονίκη όνομα οδού που να μνημονεύει την πολύ λιγότερο γνωστή «ματωμένη πορεία προς την Αρδέα» (1945);

    Επαναφέρω τα κρίσιμα για μένα ερωτήματα:

    #Έχετε π.χ. μελετήσει εξαντλητικά όλον τον τοπικό τύπο, από τον Ιανουάριο του 1945 και μετά;
    Έχετε μελετήσει όλες τις (άλλες) γραπτές πηγές;
    Έχετε ρωτήσει, ας πούμε, εκατοντάδες γεροντάκια που μπορεί να ήξεραν οι ίδιοι ή να είχαν ακουστά;
    Αν ναι, η αμφιβολία σας είναι δικαιολογημένη.#

    Με βάση αυτά που γράφει παραπάνω ο Μουμτζής, αυτό που λέτε δεν ισχύει.
    Γράφει λοιπόν ο Μ. :
    Μπορείτα να «ανατρέξετε στις εφημερίδες του Φεβρουαρίου, του Μαρτίου και του Απριλίου 1945. Είναι γεμάτες από τις μαρτυρίες των ομήρων.»

    Επομένως;

    Αν έτσι είναι, το επιχείρημά σας νομίζω ότι πάει περίπατο.

    Κι ακόμα:

    #Όλα αυτά τα αποτρόπαια που γράφει ο Δ. Θεοχαρίδης, από το κεφάλι του τα κατέβασε;
    Φανατικός αντικομμουνιστής, ναι, ήταν. Είχε, όμως, χρηματίσει 2 φορές βουλευτής Θεσσαλονίκης και δυο φορές υφυπουργός.
    Επομένως, εντελώς για τα μπάζα δεν φαίνεται να ήταν ο άνθρωπος…
    Είναι δυνατόν να μην τον είχαν «κράξει» οι άλλοι (οι «δημοκρατικές δυνάμεις» δηλαδή), ως ψεύτη, παραμυθατζή, συκοφάντη;#

    Μου αρέσει!

    1. Εξέφρασα μια επιφύλαξη / αμφιβολία και ο πλέον αρμόδιος επί του θέματος (αυτός που το ανακάλυψε και το ανάδειξε στα 2013) απάντησε. Έχω μεταφέρει εδώ τη συζήτηση που έγινε στο φ/μπ και καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του. Προς το παρόν δεν έχω να προσθέσω κάτι διαφορετικό, σε όσα ήδη ειπώθηκαν.

      Μου αρέσει!

  5. @ Πάνος

    Δεν ξέρω αν έχετε διαβάσει το -συγκλονιστικό για μένα- βιβλίο τού Δ. Θεοχαρίδη, (το «Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ» εννοώ), που δεν είναι παρά οι προσωπικές του αναμνήσεις από την αποτρόπαιη εκείνη πορεία, κομμάτι τής οποίας είχε υπάρξει και ο ίδιος.

    Η δική μου, πάντως, αίσθηση όταν το διάβασα εδώ και πολλά χρόνια, ήταν ότι ενώ είναι φανατικά μονόπλευρο ως προς τη θέαση και την ερμηνεία τών γεγονότων, (και δεν αναφέρει απολύτως τίποτα για τα βαριά «αμαρτήματα» και της δικής του πλευράς, αλλά και για το τι ήταν εκείνο που έθρεψε τόσο μίσος τών κομμουνιστών εναντίον τών αντιπάλων τους), οι περιγραφές του (των γεγονότων) δεν φαίνεται να απέχουν και πολύ από την πραγματικότητα.

    Οι μέθοδοι και οι πρακτικές τών ερυθρών συντελεστών τής εφιαλτικής «ΕΑΜοκρατίας», είναι γνωστές.
    Μας τις έχει, άλλωστε, «φρεσκάρει» τελευταία ο χαλκέντερος Ι. ΜΠΟΥΓΑΣ, με τα εξαιρετικά τεκμηριωμάνα βιβλία του ΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ και ΑΘΩΩΝ ΑΙΜΑ (τα οποία, ωστόσο, αναφέρονται κυριότατα στην Πελοπόννησο).

    Ο Θεοχαρίδης δεν μιλάει αφηρημένα. Αναφέρει σειρά ολόκληρη ονομάτων όχι μόνο θυμάτων, μα και βασανιστών και εκτελεστών.

    Χατζής, Πολυχρονόπουλος, Μπεζαντάκος, Αναγνωστόπουλος (αγρίως σφαγιασθέντες αξιωματικοί της Χωροφυλακής), Σαΐνης (λοχαγός Ιερολοχίτης), Μπακατσέλος, Δουλγεράκης, Τορνιβούκας, Τσακτσίρας (στρατηγός), Σαμαράς, Ιωαννίδης, Μαρινίδης, Δεδέσκης, Αγγελίδου (δασκάλα), Παπαζαφειριάδης (ιερέας), Κυριακίδης, Σαραντόπουλος, Βοσνιάδης, Βουζουλίδης, Αντωνίου, Χρυσάγης, Γεωργιάδης, Βουτσινάς, Λαμπρούσης, Χατζημιχάλης……….

    Και από την άλλη πλευρά: Σιαπέρας (ο διευθυντής των φυλακών), Αρμένης (ο στρατοπεδάρχης του «Παύλου Μελά»), καπετάν Αντώνης από το Κιλκίς, καπετάν Αλέκος / Στράντζαλης (αρχηγός της ΟΠΛΑ), Θειόπουλος, ένας γιατρός που το 1965 ήταν «παράγων τής Ενώσεως Κέντρου», Μπαλάσκας (πρωτοδίκης), Δημητριάδης, Καστρινός, 3 λαϊκοί δικαστές που το 1965 ήταν δικηγόροι στη Θεσσαλονίκη, ένας Πασχάλης από το Αιγίνιο, Τσουφλής (ταγματάρχης του ΕΛΑΣ), καπετάν Γρηγόρης……..

    (Για να περιοριστώ στις πρώτες μόνο σελίδες του βιβλίου)

    Και διερωτώμαι: Αν τα πράγματα δεν ήταν έτσι όπως τα έλεγε ο Θεοχαρίδης, δεν θα έβγαινε κάποιος από τους (επιζώντες) καταγγελλομένους ως ενόχους να διαψεύσει και να καταμηνύσει τον Θεοχαρίδη για συκοφαντική δυσφήμιση;

    Ο ίδιος, πάντως, ο συγγραφέας, γράφει στην εισαγωγή τού βιβλίου του ότι κανένας από αυτούς δεν βγήκε να τον διαψεύσει για τίποτα. Και μιλάμε για το 1965, (με τους «Λαμπράκηδες» και τους συνοδοιπόρους στις δόξες τους…) που πρωτοδημοσιεύθηκαν οι αναμνήσεις στον «Ελληνικό Βορρά», και όχι για το 1968 που έγιναν (και εκδόθηκαν ως) βιβλίο.

    Η αμφισβήτηση χωρίς ουσιώδες έρεισμα, η αμφισβήτηση απλώς για την αμφισβήτηση, δεν προάγει τη συζήτηση.

    Μου αρέσει!

  6. Συμπλήρωση:
    Αν τα πράγματα δεν ήταν έτσι όπως τα έλεγε ο Θεοχαρίδης, δεν θα έβγαινε κάποιος από τους (επιζώντες) καταγγελλομένους ως ενόχους, ή κάποιος επιζών συγγενής τους, να διαψεύσει και να καταμηνύσει τον Θεοχαρίδη για συκοφαντική δυσφήμιση;

    Μου αρέσει!

  7. οι ομηροι στην μεσσηνια περιφερονταν μεσα στο νομο
    συμφωνα με το θεοχαριδη υπηρχε μνημειο στην αρναια
    καλα γνωστο οτι ειχε κατηγορηθει για δοσιλογισμο αλλα απο οτι καταλαβαινω απο το κειμενο του ο μιχαηλιδης τον θεωρει αρκετα αξιοπιστο. καμια θεωρια για τη μεταφορα ομηρων στις γειτονικες χωρες υπαρχει
    αξιοπιστο θεωρει το θεοχαριδη και ο ιστορικος ντειβιντ κλοουζ στο βιβλιο του οι ριζες του εμφυλιου πολεμου στην ελλαδα η πρωτη εκδοση στα αγγλικα εγινε το 1995 αρκετο καιρο πριν δηλ εμφανιστουν οι καλυβομαραντζιδιδες
    οπως εγραψα και σε αλλο σχολιο εκτελεσεις εγιναν σε ολη την ελλαδα για την ανατολικη μακεδονια θρακη υπαρχει η μαρτυρια του κωνστανταρα. αριστερουλης μελεητης οχι μαλλον ιστορικος που εχει ασχοληθει με την περιοχη της καβαλας αναφερει για τη συγκεκριμενη περιοχη οτι ο αριθμος εκτελεσμενων ειναι πολυ μικρος. βεβαια στην καβαλα απο οτι καταλαβαινω δεν εγιναν συγκρουσεις

    Μου αρέσει!

    1. @ grenade

      Με σεβασμό και αγάπη θα σας το πω:

      Η Γλώσσα μας, φίλτατε, είναι ένα κολοσσιαίο πνευματικό επίτευγμα, προϊόν ασύλληπτου μόχθου (τουλάχιστο) 3000 ετών.

      Όσοι έτυχε να αφιερώσουν τη ζωή τους στη διδασκαλία αυτής της γλώσσας, πονάνε αφάνταστα όταν την βλέπουν να «κακοποιείται» ελαφρά τη καρδία.
      Τόνοι, στίξη, κεφαλαία, όλα στο πυρ; Να τα γράφουμε όλα με /ο/, /ι/, /ε/;
      Και μη μου πείτε ότι (κάπως) έτσι έγραφαν και οι Αρχαίοι Έλληνες.
      Να γυρίσουμε τότε, μήπως, και στην προσωδία;
      Ή, μήπως, να το γυρίσουμε στα λατινικά και να «ξεμπλέξουμε» μια και καλή από όλες τις δυσκολίες;

      Σε εντελώς πρακτικό επίπεδο, για κάποιους από εμάς τους παλιότερους, το να διαβάσουμε ένα κείμενο γραμμένο στη μορφή γραφής που έχετε επιλέξει να χρησιμοποιείτε, είναι σκληρή δοκιμασία αν όχι «βασανιστήριο», όσο σπουδαίο κι αν μπορεί να είναι το κείμενο αυτό από πλευράς περιεχομένου.

      Ελπίζοντας να έχω την κατανόησή σας για την παρρησία μου.

      Μου αρέσει!

  8. Σημαντική πρόοδος!
    Έτσι, τουλάχιστο καταλαβαίνω εύκολα πού αρχίζει μια πρόταση…

    Να δείτε που, σιγά-σιγά, θα έρθουν και τα άλλα ωραία. Π.χ. τα κύρια ονόματα με κεφαλαίο.

    Καλημέρα σας!

    ΥΓ
    Σε ποιο κείμενο του Μιχαηλίδη αναφέρεστε;

    Μου αρέσει!

  9. Το κείμενο του Μιχαηλίδη ανοίγει στον πρώτο σύνδεσμο του ποστ.

    *

    Μια και αναφέρθηκε η Μεσσηνία και τα στρατόπεδα (οι όμηροι δεν περιφέρονταν ακριβώς, τους μετακινούσαν όταν πλησίαζαν Γερμανοί και Ταγματασφαλίτες) να σας θυμίσω την ιστορία του παππού μου, εκ μητρός:

    https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/05/06/gcw-171/

    *

    Για τον Θεοχαρίδη, που μας άναψε φωτιές στα καλά του καθουμένου, δεν έχω να προσθέσω κάτι. Θα επανέλθω στο θέμα όταν μάθω κάτι παραπάνω.

    Μου αρέσει!

  10. Οι ομηροι των δεκεμβριανων. Ξεκινησαν απο την Καλαματα, μετακινηθηκαν βορεια με κατευθυνση τα συνορα με το νομο Αρκαδιας και τους περιεφεραν για αρκετες μερες μεσα στα ορια του νομου. Δε θυμαμαι ακριβεις λεπτομερειες.

    Μου αρέσει!

  11. Θα ήθελα να μάθω για τον καπετάν σκουφά αν γνωρίζει κανείς λεπτομερείς.
    Ο πατέρας μου έλεγε τον σκότωσαν στην Σκύδρα έξω σε ένα πολυβολείο οι ταγματασφαλίτες.

    Μου αρέσει!

  12. Από τους 1250 του Θεοχαρίδη (που υιοθετεί ο Μουμτζής) πέσαμε στους 400;

    Δεν βγαίνει άκρη με τα νούμερα (νεκροί, απώλειες, όμηροι κλπ)

    Εδώ δεν μπορούμε να ξέρουμε αν όντως εκτελέστηκαν 100 όμηροι στην Πελοπόννησο μετά τη δολοφονία ενός στρατηγού, από τους Ταγματασφαλίτες (του Παπαδόγκωνα; ) «με δική τους πρωτοβουλία», όπως ανακοίνωσε η Γερμανική Διοίκηση (δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες της εποχής, κυκλοφορεί φωτογραφία της «Καθημερινής»

    Μου αρέσει!

  13. ο μουμτζης οπως ειπε και ο στεφανιδης στην παρουσιαση του βιβλιου του δεν κανει ερευνα σε πρωτογενεις πηγες αρχεια κτλπ. ενταξει τα βιβλια του ειναι μαλλον επιεικως μετρια. οι παρουσιασεις εχουν περισσοτερο ενδιαφερον. τα αρθρα του ειναι σαφως καλυτερα.

    για τους ομηρους ο θεοχαριδης δεν θα μπορουσε να γνωριζει τον ακριβη αριθμο τους αν και η διαφορα 1250-400 ειναι μεγαλη. οι αναφορες που κανει σε εκτελεσεις στις οποιες και ηταν αυτοπτης μαρτυρας μαλλον ειναι αξιοπιστες καθως αναφερει ονοματα κτλπ κτλπ.

    ενας αλλος ερασιτεχνης ιστορικος ( οκ δεν αναφερω το ονομα του να μην του κανω συνεχεια διαφημιση) και ειχε ασχοληθει με τους ομηρους των δεκεμβριανων της αθηνας εγραψε οτι στο αρχειο του διεθνους ερυθρου σταυρου υπαρχουν χιλιαδες σελιδες σχετικα με το θεμα για τις οποιες ομως χρειαζεται επιτοπια ερευνα. (που μαλλον δε θα γινει ποτε)
    υποθεση δικη μου στο ιδιο αρχειο θα υπαρχουν και μαρτυριες θυματων των γερμανικων αντιποινων.

    Μου αρέσει!

  14. «…δεν κανει ερευνα σε πρωτογενεις πηγες αρχεια κτλπ»

    Ένας λόγος παραπάνω. Είναι «κάπως» ένας Θεσσαλονικιός να αποδέχεται τα θηριώδη νούμερα του Θεοχαρίδη, την στιγμή που η μνήμη της πόλης δεν διασώζει απολύτως τίποτα σχετικό.

    Μου αρέσει!

  15. καλα ενταξει τη μαρτυρια θεοχαριδη θεωρουν αξιοπιστη αρκετοι ιστορικοι πχ ο κλοοζ αν θυμαμαι καλα αναφερει οτι περιγραφει τα εγκληματα του ελας με αρκετα πειστικο τροπο που δε δεχεται αμφισβητηση
    1250 ειναι ο αριθμος των ομηρων (που δινει) οχι των θυματων. ο αριθμος των εκτελεσεων προφανως θα ειναι πολυ μικροτερος. αναφερει αρκετα ονοματα τα οποια θα χρειαζονται διασταυρωση
    για τη μνημη της πολης δε γνωριζω αλλα γραφει οτι υπαρχει μνημειο για τους εκτελεσμενους στην χαλκιδικη

    Μου αρέσει!

  16. εναι δεν ειπα οτι ηταν η ιδια πορεια απλα αν θυμαμαι καλα οι ομηροι προερχονταν και απο τη θεσσαλονικη για την πορεια προς την αρναια τι διασωζει η μνημη της πολης;

    Μου αρέσει!

  17. Περισσοτερα για τις εκτελεσεις στην Αρναια Χαλκιδικης και οχι μονο στο αρθρο του Β Καλογρια.
    «Κόκκινη τρομοκρατία» και «μαύρη αντίδραση»: Μορφές της εμφυλιοπολεμικής βίας στη Χαλκιδική (Νοέμβριος 1943 – Νοέμβριος 1944). Περιεχεται στον συλλογικο τομο «Κατοχική βία 1939-1945 Η ελληνική και ευρωπαϊκή εμπειρία», εκδοσεις Ασινη (καλα δεν μπορουσαν να βρουν ενα μεταφραστη για τα κειμενα στα αγγλικα, ελεος)

    Μου αρέσει!

  18. Με αφορμη το αρθρο του Καλογρια για τη Χαλκιδικη (το διαβασα στα γρηγορα στο public) ενα γενικοτερα σχολιο:
    Το σεναριο ειναι το ιδιο για ολη την ηπειρωτικη Ελλαδα.
    Ο ΕΛΑΣ επιτιθεται , και ως ισχυροτερος, καλυτερα εξοπλισμενος και διαθετοντας πανελλαδικη εμβελεια κατι που του δινει τη δυνατοτητα να μεταφερει δυναμεις απο αλλες περιοχες, διαλυει τις αλλες οργανωσεις. Εξαιρεση ο ΕΔΕΣ που διατηρηθηκε σε μια γωνια της Ηπειρου και ο Αντων Τσαους στην βουλγαροκρατουμενη περιοχη που προφανως υπερισχυσε γιατι ο ΕΛΑΣ αδυνατουσε να μεταφερει ενισχυσεις απο τα δυτικα.

    Απο τα μελη των διαλυμενων οργανωσεων, καποιοι πηγαινουν στη Μ. Ανατολη,αναφερει ο Καλογριας δυο βενζινακατους με οπλιτες της ΠΑΟ που πηγαν στην Τουρκια , μεταξυ τους και ο μετεπειτα χουντικος Στεφανος Καραμπερης που καταταχτηκε στον Ιερο Λοχο. Καποιοι θα ενταχθουν στον ΕΛΑΣ οικιοθελως ή εξ αναγκης, χαρακτηριστικοτερα παραδειγματα οι Σαραφης, Μουστερακης.Αλλοι θα κρυβονται ως το τελος της κατοχης οπως πχ ο συνταγματαρχης Γιαννακοπουλος ή καποιοι αξιωματικοι του 5/42 και τελος καποιοι αλλοι για λογους εκδιικησης, αυτοπροστασιας, αντικομμουνισμου κτλπ κτλπ θα οπλιστουν με τη συνδρομη ή ανοχη των Γερμανων και σε στενοτοτερη (Τ.Α.) ή χαλαροτερη σχεση (χωρικοι στη Β.Ε.) με αυτους θα συμμετεχουν σε εκκαθαριστικες επιχειρησεις, εκτελεσεις, πλιατσικα κτλπ κτλπ.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s