Δεκέμβρης

Ο Τίτο είχε προτείνει να μη διαλυθεί ο ΕΛΑΣ 

maxresdefault-1

Σταύρος Τζίμας

«…Σας επαναλαμβάνω, κρατήστε γερά τον στρατό σας. Ακουσα ότι θέλετε να τον διαλύσετε και θύμωσα. Ενα σας λέω: είναι καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα ενόπλων, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση…». Ο στρατάρχης Τίτο απευθύνεται σε αντιπροσωπεία του ΚΚΕ και την «επιπλήττει» για τα σχέδια διάλυσης του ΕΛΑΣ.

Ηταν 15 Νοεμβρίου του 1944, παραμονές των Δεκεμβριανών, και μια αντιπροσωπεία του ΚΚΕ, με εντολή του τότε γραμματέα Γιώργη Σιάντου –ο Ζαχαριάδης δεν είχε επιστρέψει ακόμη από το Νταχάου– επισκέπτεται το Βελιγράδι, για να ζητήσει βοήθεια από τον δαφνοστεφανωμένο παρτιζάνο και μετέπειτα «προδότη». Η «θύελλα» των Δεκεμβριανών δεν είχε ξεσπάσει ακόμη. Ο Τίτο όμως «άκουγε» τη «μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων» και έκανε τα δικά του σχέδια, όπως και το ΚΚΕ κατάρτιζε τα δικά του για την επόμενη ημέρα της απελευθέρωσης και βολιδοσκοπούσε τον στρατάρχη για το εάν θα έπρεπε να υπολογίζει στη βοήθειά του.

«Εμείς θα σας βοηθήσουμε», φέρεται να διαβεβαιώνει τους απεσταλμένους του ΚΚΕ, όπως προκύπτει από έγγραφο του αρχείου του, που πρόκειται να ανακοινωθεί στο επιστημονικό συνέδριο –ένα από τα τρία συνολικά με το ίδιο αντικείμενο– για τα Δεκεμβριανά, που οργανώνεται 4-6 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. «Θα είναι και για εμάς καλύτερα. Εμάς μας συμφέρει το κόμμα σας να κρατάει τα πάντα. Δύο στρατιώτες μπορούν να εκδιώξουν από την κυβέρνηση τον κάθε ένα που σας ενοχλεί. Εάν δεν έχετε στρατό δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα».

Το ΚΚΕ εμφανιζόταν εγκλωβισμένο, καθώς νωρίτερα είχε υπογράψει τις συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας, με τις οποίες το ΕΑΜ συμμετείχε με υπουργούς του στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου. Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας, Στέργιος Αναστασιάδης, βεβαιώνει τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη πως «ο λαός είναι πλήρως με το μέρος μας», τονίζοντας πως σε καμία άλλη χώρα της Ευρώπης δεν έχει αναπτυχθεί τόσο μαζικό λαϊκό κίνημα όσο στην Ελλάδα.

«Πεντακόσιες χιλιάδες άνθρωποι θα συμμετάσχουν σε διαδηλώσεις και αν η αντίδραση θελήσει να πυροβολήσει τις μάζες, ο λαός δεν θα διστάσει να ’ρθει μαζί μας», λέει. «Τότε γιατί προσήλθατε σε συνομιλίες με τους Αγγλους;» ρωτάει ο Τίτο, και ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ αφήνει να εννοηθεί ότι υπέγραψαν τις συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας για να παραπλανήσουν τους Βρετανούς ώστε να μη στείλουν ισχυρά στρατεύματα στην Ελλάδα. «Το κάναμε για να καταστήσουμε ανέφικτη την εναντίον μας επέμβαση», φέρεται από το έγγραφο να απάντησε ο Αναστασιάδης.

Καθώς σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 70 χρόνια από τα Δεκεμβριανά, νέα στοιχεία έρχονται να τροφοδοτήσουν τον δημόσιο διάλογο για τα αίτια της τραγωδίας του Δεκεμβρίου του 1944, που αποτέλεσαν το προοίμιο του αιματηρού εμφυλίου. Οι δύο κυριαρχούσες απόψεις, μία της κάθε «πλευράς», για τα αίτια και τους υπαίτιους της αιματηρής σύγκρουσης, αμφισβητούνται ως προς την απολυτότητά τους από τα όσα διαρκώς φέρνει στο φως η μελέτη αρχείων των Γιουγκοσλαβίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Σοβιετικής Ενωσης, Αλβανίας, αλλά και δυτικών πηγών.

«Πιο περίπλοκα»

Εγγραφα από αυτά τα αρχεία θα γνωστοποιηθούν για πρώτη φορά στο επιστημονικό συνέδριο –πραγματοποιήθηκε ένα με το ίδιο αντικείμενο προ ημερών από το Πάντειο στην Αθήνα– που θα διεξαχθεί τις επόμενες ημέρες από το ΑΣΚΙ της Θεσσαλονίκης, που οργανώνεται από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ.

Είχε προαποφασίσει το ΚΚΕ την ένοπλη κατάληψη της εξουσίας μετά την αποχώρηση των Γερμανών και προκάλεσε τη σύγκρουση, όπως υποστηρίζει η «δεξιά πλευρά», ή οι κομμουνιστές εξαπατήθηκαν από τους Αγγλους και την «αντίδραση» και «ενστικτωδώς» αναγκάστηκαν να συρθούν στη σύγκρουση, κατά πως λέει η «αριστερή» ερμηνεία των γεγονότων; «Οι πιο μοντέρνες προσεγγίσεις, στηριζόμενες στη βάση τελευταίων αρχειακών δεδομένων, αμφισβητούν θεωρίες άσπρου-μαύρου, τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα», λέει στην «Κ» ο αναπληρωτής καθηγητής της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Ιάκωβος Μιχαηλίδης.

«Υπάρχουν νέα στοιχεία, που δεν δικαιώνουν απολύτως ούτε τη μία ούτε την άλλη πλευρά, και στο συνέδριο θα συζητηθούν και θα αναλυθούν με επιστημονικό τρόπο στοιχεία και για τις δύο προσεγγίσεις», προσθέτει.

Πηγή: Ο Τίτο είχε προτείνει να μη διαλυθεί ο ΕΛΑΣ | Ελλάδα | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Advertisements

7 thoughts on “Ο Τίτο είχε προτείνει να μη διαλυθεί ο ΕΛΑΣ ”

  1. http://emfilios.blogspot.gr/2016/12/44.html

    Γιώργος Μιχαηλίδης, «Η συνάντηση ΚΚΕ-Τίτο πριν τον Δεκέμβρη του ’44», Πριν, 12.12.2016

    ===

    Ένα σημαντικό -πλην παραγνωρισμένο- ντοκουμέντο που βρίσκεται στο προσωπικό αρχείο του Γιόζιπ Μπροζ Τίτο μας προσφέρει μία πολύτιμη πηγή κατανόησης των πολιτικών ερωτημάτων στα οποία καλούνταν να απαντήσει η πλευρά του ΚΚΕ λίγο πριν το ξέσπασμα των συγκρούσεων του Δεκέμβρη του ’44. Πρόκειται για το εξασέλιδο πρακτικό της συνάντησης της τριμελούς αντιπροσωπείας του ΚΚΕ με τον Τίτο, το οποίο βεβαίως έχει συνταχθεί απ’ τη γιουγκοσλαβική πλευρά.
    Η συνάντηση έλαβε χώρα στις 15 Νοέμβρη 1944, ένα μήνα δηλαδή μετά την απελευθέρωση της Αθήνας και ενώ το ΚΚΕ, μέσω του ΕΑΜ, συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας, τα κρισιακά σημάδια της οποίας ήταν πλέον έκδηλα. Διαβάζοντας τα πρακτικά της συνάντησης μπορούμε να διακρίνουμε την ανάπτυξη δύο διαφορετικών λογικών αντιμετώπισης της τότε κατάστασης. Από τη μία, η “λογική Τίτο” βλέπει την κατάσταση εντελώς ρευστή και τη χρονική συγκυρία κατάλληλη ώστε να κατοχυρώσει το κομμουνιστικό κίνημα τις καλύτερες δυνατές θέσεις για την επαύριο του πολέμου. Η προσέγγιση αυτή δίνει τον τόνο στο ρίσκο και την αποφασιστικότητα υποτιμώντας (ή τουλάχιστον μη υπερτιμώντας) τις βρετανικές δυνατότητες στρατιωτικής επέμβασης. Έτσι, αυτό που διαπνέει τις τοποθετήσεις του στη συνάντηση είναι η τόλμη απέναντι σε συμμάχους κι αντιπάλους κι η έμφαση στον στρατιωτικό συσχετισμό ως τον πιο καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση του πολιτικού συσχετισμού.
    Από τις τοποθετήσεις της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι έκδηλη η έλλειψη αυτοπεποίθησης πως μπορεί δίχως έξωθεν βοήθεια να τα καταφέρει απέναντι στη βρετανική αυτοκρατορία. Παρ’ όλα αυτά είναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι ήδη απ’ τις 15 Νοέμβρη γίνεται φανερό ότι η πλευρά του ΚΚΕ αξιολογεί την κλιμάκωση των πιέσεων απ’ τη βρετανική κι ελληνική-αστική πλευρά ως ιδιαίτερα ανησυχητική έχοντας καταλήξει πως μια ένοπλη σύγκρουση πάνω στο ζήτημα της σύστασης του νέου εθνικού στρατού είναι το πιο πιθανό σενάριο. Παρ’ όλα αυτά, στη συνάντηση δεν κατατίθεται κάποιο “σχέδιο ανταρσίας” ή μια λογική παρατεταμένου αγώνα. Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης”. Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα που θα συζητηθεί είναι αυτό της τύχης της Μακεδονίας. Και εδώ κατατίθενται δύο διαφορετικές λογικές. Ο Τίτο αν και διαβεβαιώνει πολλάκις πως δεν υπάρχουν γιουγκοσλαβικές βλέψεις στην ελληνική Μακεδονία αναπτύσσει εν τέλει μία συλλογιστική σύμφωνα με την οποία, η τύχη της ελληνικής Μακεδονίας θα πρέπει να συσχετιστεί με την έκβαση του αγώνα στην Ελλάδα και το γενικό συμφέρον του μεταπολεμικού συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στο κομμουνιστικό και το αστικό μπλοκ, σκεπτικό το οποίο η πλευρά του ΚΚΕ δε φαίνεται να συμμερίζεται.

    «Καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση»

    Στη συνάντηση από την πλευρά του ΚΚΕ συμμετέχουν οι Ανδρέας Τζήμας (Σαμαρινιώτης), μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και της ΠΕΕΑ (Εθνοσύμβουλος του νομού Φλωρίνης) κι απεσταλμένος εκ μέρους του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο στρατηγείο του Τίτο, στο νησί Βις από τον Ιούνιο του ‘44. Επίσης, ο Στέργιος Αναστασιάδης, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ και καθοδηγητής της αθηναϊκής ΟΠΛΑ απ’ τις αρχές του ‘44 καθώς και ο Λευτέρης Ματσούκας (Μπαρμπαλέξης), γραμματέας της νομαρχιακής επιτροπής Σερρών του ΚΚΕ.
    Η συνάντηση των δύο πλευρών ξεκινάει με την παρουσίαση της στρατιωτικής κατάστασης στην Ελλάδα όπου παρουσιάζεται μία εικόνα στρατιωτικής υπεροχής του ΚΚΕ, τόσο κατά της αντίδρασης, όσο και στο εσωτερικό του νεοσχηματισμένου εθνικού στρατού, στον οποίο το ΚΚΕ εμφανίζεται να ελέγχει το 50% του δυναμικού του και το 75% των αξιωματικών. Ως βάση του ΕΑΜικού αγώνα παρουσιάζονται, η πάλη εναντίον του κατακτητή, η διατήρηση της ελευθερίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας και ακολούθως η επίλυση των εσωτερικών ζητημάτων, “ιδιαίτερα όσον αφορά στη μοναρχία”. Στη συνέχεια η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσιάζει το σκεπτικό γύρω από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τον Γεώργιο Παπανδρέου: “Εμείς ήρθαμε σε συμφωνία με τον Παπανδρέου, πρώτον επειδή μπορούσαμε καθώς όλη η δύναμη είναι στα δικά μας χέρια. Δεύτερον, οι Άγγλοι ξεκίνησαν πάρα πολύ να ασκούν πίεση στην Ελλάδα … Μας απείλησαν ακόμη ότι αν δεν δημιουργήσουμε κυβέρνηση ενότητας θα μας επιτεθούν με στρατό. Εμείς συνεχίζουμε αυτή τη συνεργασία με τον αντιδραστικό Παπανδρέου καθότι είμαστε μόνοι, επειδή οι Άγγλοι στ’ αλήθεια θα μας επιτίθονταν.” ενώ παρακάτω προσθέτουν: “Οι Άγγλοι ήθελαν την Ελλάδα χωρίς τάξη και με αμοιβαίες συγκρούσεις για να μπορούν ευκολότερα να επέμβουν. Και έκαναν τα πάντα ώστε να σιγουρέψουν ότι η επέμβαση θα λάβει χώρα. / Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η συνεργασία μας με τον Παπανδρέου είναι σωστή”
    Όταν η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι οι Άγγλοι δεν επιτρέπουν τη σύλληψη των περισσοτέρων προδοτών, οι οποίοι ζουν οπλισμένοι γύρω απ’ την Αττική, ο Τίτο παρεμβαίνει:
    – Γιατί ακούτε τους Άγγλους;
    – Για να αποφευχθεί η επέμβασή τους εναντίον μας.
    – Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη τους απάτη και απειλή. Αυτοί δεν θα έρθουν αυτό είναι σίγουρο επειδή και να θέλουν δεν μπορούν. Κι εμάς μας απείλησαν παρομοίως, αλλά βλέπετε ότι δεν μπόρεσαν μες σ’ αυτή την κατάσταση να κάνουν κάτι με τη βία. Και τους συμμορίτες πρέπει να τους τιμωρήσετε κι ας απειλούν 100 αγγλικές αυτοκρατορίες με επέμβαση. Ποια είναι η δύναμή σας, αν δεν μπορείτε ούτε αυτό;
    Τότε η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υποστηρίζει πως στερείται μέσων και δυνατοτήτων για να βγάλει προς τα έξω την πραγματικότητα που επικρατεί στην Ελλάδα, επισήμανση στην οποία ο Τίτο απαντάει με ένα νέο ερώτημα: “Και πώς θα φέρονται οι Άγγλοι όταν γίνουν ανεξέλεγκτοι μετά τον πόλεμο; Θέλετε να καταστείτε πλήρως αγγλική αποικία;”. Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση γίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καθώς αναδεικνύονται τα κεντρικά επίδικα για την πλευρά του ΚΚΕ τα οποία καθορίζουν την τακτική του στην περίοδο. Μπροστά στην αυξανόμενη επιθετικότητα του αστικού κόσμου και των Βρετανών, με τη συνεργασία της ακροδεξιάς/φασιστικής πτέρυγας, η ηγεσία του ΚΚΕ αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση οδηγείται στη σύγκρουση. Δύο είναι τα κυρίαρχα ζητήματα που την απασχολούν σε περίπτωση ένοπλης ρήξης με τους Βρετανούς: οι προθέσεις της Σοβιετικής Ένωσης και η επίλυση του επισιτιστικού ζητήματος για τα μεγάλα αστικά κέντρα.
    – Γι’ αυτό ήρθαμε σ’ εσάς. Αυτοί ενισχύουν όλο και περισσότερο τις προβοκάτσιές τους. Εμείς θα θέλαμε να γνωρίζουμε αν η πατρίδα μας έχει προδοθεί από την άλλη πλευρά.
    – Πώς μπορείτε καν να το σκέφτεστε αυτό; Από σας εξαρτώνται τα πάντα. Εσείς νομίζετε ότι σ’ εμάς δεν έχουν επιχειρήσει προβοκάτσιες; Αλλά εμείς έχουμε θέσει τις προϋποθέσεις και αν δεν τηρούνταν εμείς θα απορρίπταμε τα πάντα από την πλευρά τους.
    – Ναι αλλά μετά την απελευθέρωση σ’ εμάς οι Άγγλοι ενίσχυσαν ακόμα παραπάνω την πίεσή τους, ιδιαίτερα από οικονομική άποψη.
    – Κι εμάς ήθελαν να μας εκβιάσουν με την πείνα. Όμως εμείς θα πεινάσουμε ακόμα τρία χρόνια και δεν θα δεχτούμε σ’ αυτό το θέμα οποιαδήποτε ανάμειξη στα δικά μας ζητήματα. Έχετε ακούσει για την απόρριψη εκ μέρους μας της βοήθειας της UNRRA. Αυτοί ήθελαν να μας κατακτήσουν με τους υπαλλήλους τους. Όμως εγώ πιστεύω ότι σ’ εσάς (η κατάσταση) είναι πιο βαριά, αλλά πρέπει παρ’ όλα αυτά να κρατήσετε γερά τα επιτεύγματά σας στα χέρια σας.
    – Η δυσκολία βρίσκεται στο ότι είμαστε μακριά από την ΕΣΣΔ και δεν μπορούμε να υπολογίζουμε στη βοήθειά της.
    – Αυτό μένει να το δούμε. Αλλά ένα είναι το κύριο. Πρέπει να έχετε στρατό. Πρέπει να εφαρμόσετε μέχρι το τέλος την πολιτική για την οποία αγωνίστηκε ο ελληνικός λαός και τρίτον, στην κυβέρνηση δεν πρέπει να επιτρέψετε να έχουν εκείνοι μεγαλύτερη επιρροή.
    – Εμείς στο τέλος ακούσαμε και εσάς όσον αφορά στην κυβέρνηση, ακούσαμε και τη σοβιετική αποστολή στο Κάιρο η οποία συμβούλευσε να μπούμε στην κυβέρνηση μ’ αυτούς. Κατά τ’ άλλα ο στρατός είναι στα χέρια μας. Περαιτέρω, εμείς διοικούμε στην πραγματικότητα όλη την Ελλάδα εκτός απ’ τις περιοχές που είναι ο Ζέρβας και στη Βόρεια Μακεδονία.
    Κατόπιν, η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει στον Τίτο ότι οι δύο βασικές προτεραιότητες του ΚΚΕ στην περίοδο είναι να διαλυθούν οι δυνάμεις που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς (και πλέον με τους Άγγλους) και να συλληφθούν και να δικαστούν όλοι οι προδότες. Υπογραμμίζουν επίσης ότι “κόκκινη γραμμή” στις συνεννοήσεις τους με τον Παπανδρέου είναι η συμπερίληψη όλων των ΕΑΜικών αξιωματικών στο νέο εθνικό στρατό. Όπως χαρακτηριστικά λένε: “Αν αυτό δεν εκπληρωθεί, δεν θα παραδώσουμε τα όπλα […] εμείς δεν θα διαλύσουμε τις μονάδες μας. Εμείς θεωρούμε ότι αυτό θα μας φέρει σε διαφωνία με τους Άγγλους, όμως θα παρεκκλίνουμε τόσο ώστε και σε περίπτωση που δεν πάρουμε τις θέσεις που θέλουμε, να μην τις απολέσουμε κιόλας. Αντιθέτως θα παλέψουμε μαζί τους”. Ο Τίτο τους επισημαίνει: “…ο Παπανδρέου θα προσπαθήσει, αν εσείς δεν προλάβετε, με τη βοήθεια των Άγγλων, οι οποίοι θα τον οργανώσουν, να δημιουργήσει τον δικό του στρατό” ενώ η ελληνική αντιπροσωπεία απαντά: “Όχι, εμείς θα εργαστούμε ώστε αυτό να είναι λαϊκή πολιτοφυλακή”. Στη συνέχεια ο Τίτο ενημερώνεται ότι η υποτιθέμενη αγγλική επισιτιστική βοήθεια είναι απλά ένα όπλο εκβιασμού: “Αυτά τα πλοία δεν έρχονται στα λιμάνια μας, αλλά κάθονται με το ψωμί στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτοί λένε το εξής: όσο δε συμφωνείτε να έρθει ο βασιλιάς στην Ελλάδα, δεν θα έχετε ψωμί. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο ζήτημα απ’ όλα. Μόνο η Αθήνα κι ο Πειραιάς έχουν περίπου 1.200.000 κατοίκους. Πώς θα τους ταΐσουμε;”
    Η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ αναφέρεται στα επιτεύγματα του ΕΛΑΣ και τη δημοτικότητα που απολαμβάνει όμως για άλλη μια φορά περιγράφεται το βασικό εμπόδιο κατά την άποψη του ΚΚΕ, το οποίο είναι η απουσία πολιτικής, υλικής και διπλωματικής βοήθειας απ’ το εξωτερικό.
    Τότε ο Τίτο υπόσχεται ότι σύντομα θα εκκαθαριστεί το γιουγκοσλαβικό τμήμα της Μακεδονίας από τους Γερμανούς και το ΕΑΜικό κίνημα θα μπορεί να υπολογίζει σε βοήθεια: “Εμείς θα σας βοηθήσουμε από κάθε άποψη επειδή αυτό θα είναι και για μας καλύτερο. Πρέπει να απομακρύνουμε το συντομότερο οτιδήποτε μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις στα Βαλκάνια. Εμάς είναι προς το συμφέρον μας το Κόμμα σας να κρατάει τα πάντα. Θα σας το ξαναπώ: Κρατήστε καλά τον στρατό στα χέρια σας. Όταν άκουσα για τη διάλυση των μονάδων σας θύμωσα. Ένα θα σας πω: καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση. Οι στρατιώτες εύκολα θα διώξουν κάποιον που σας ενοχλεί απ’ την κυβέρνηση. Ενώ άμα δεν έχετε στρατό δεν θα κάνετε τίποτα.”

    Η Μακεδονία η στάση του Τίτο και η προοπτική της Βαλκανικής Ομοσπονδίας

    Το δεύτερο ζήτημα που θα συζητηθεί στη συνάντηση είναι το μακεδονικό. Έχουν προηγηθεί λίγες ημέρες πριν, οι δηλώσεις του υπεύθυνου του γιουγκοσλαβικού ΚΚ για τη Μακεδονία, Σβέτοζαρ Βουκμάνοβιτς “Τέμπο”, περί ανάγκης προσάρτησης της ελληνικής και βουλγαρικής Μακεδονίας και η οργισμένη αντίδραση των Βουλγάρων όπως καταδεικνύεται γλαφυρά απ’ το τηλεγράφημα του Κόστοφ προς τον Δημητρόφ όπου ο πρώτος αναφέρει για τους Μακεδόνες της Γιουγκοσλαβίας: “Τους φαίνεται ότι το μακεδονικό ζήτημα είναι το κέντρο του κόσμου. Εκτός απ’ την Μακεδονία και την ένωσή της γι’ αυτούς δεν υπάρχει ούτε Βουλγαρία, ούτε Ελλάδα, ούτε Αγγλία, ούτε ΕΣΣΔ.” Τα μέλη της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ ενημερώνουν τον Τίτο για την προπαγάνδα της αντίδρασης περί τιτοϊκών βλέψεων στο ελληνικό τμήμα της Μακεδονίας ρωτώντας τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη ευθέως: “Ζητάτε την ανεξαρτησία όλης της Μακεδονίας;”.
    Τίτο: “Πουθενά δεν έχω θέσει ζήτημα να αλλάξουν τα σύνορα της Ελλάδας προς όφελος της Γιουγκοσλαβίας. Αλλά δε συμφωνώ μαζί σας στο ότι δεν έχετε δώσει στους Μακεδόνες τα εθνικά τους δικαιώματα, να μιλούν στη γλώσσα τους, να έχουν πλήρη αυτονομία να να αισθάνονται ελεύθεροι. Από δικές σας παρανοήσεις στο μακεδονικό ζήτημα φτάσαμε σε όλα αυτά, και δεν αποκλείεται κι οι Άγγλοι να ‘χουν βάλει το χεράκι τους σ’ αυτό το ζήτημα. Αυτοί θέλουν να ενισχύσουν αυτό το γεγονός για να διαλύσουν τις σωστές σχέσεις μας και να σας απομονώσουν απ’ τον λαό σας. Εσείς έπρεπε να κρατήσετε γερά μία σωστή γραμμή σε αυτό το ζήτημα και να πάτε ως το τέλος.”
    Η ελληνική αντιπροσωπεία αφού αναφέρεται στον βλαπτικό αντίκτυπο των δηλώσεων Τέμπο υπογραμμίζει πως η ελληνική Μακεδονία κατοικείται κατά 90% από Έλληνες. Τότε, ο Τίτο για δεύτερη φορά ξεκαθαρίζει ότι κανένας δεν έχει βάλει ζήτημα για την ελληνική Μακεδονία σχολιάζοντας ότι το μόνο που συζητείται είναι ένα ελεύθερο πέρασμα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης κατά τα πρότυπα της συμφωνίας Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας στο μεσοπόλεμο.
    Πριν αποχωρήσει, η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ καταθέτει για άλλη μια φορά τον προβληματισμό της για τους γιουγκοσλαβικούς χειρισμούς στο μακεδονικό και τις επιθέσεις προς την ελληνική κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει και το ΚΚΕ. Η επιμονή στο μακεδονικό προκαλεί μια νέα, τρίτη τοποθέτηση του Τίτο επί του ζητήματος, αυτή τη φορά σε πιο αυστηρό τόνο αφού μέμφεται το ΚΚΕ ότι γίνεται “ουρά της μπουρζουαζίας”: “…Ως επικεφαλής της χώρας μας θα σας πω ότι ποτέ δεν έχω θέσει ζητήματα τα οποία να σας πονούν τόσο. Στην πρώτη δημόσια διακήρυξη στη Δαλματία μίλησα για την Ιταλία και την Αυστρία σε σχέση με τα σύνορα, αλλά το μακεδονικό ζήτημα δεν το ανέφερα. […] Τώρα σας μιλάω σαν κομμουνιστής. Αν σ’ εσάς επικρατήσει η αντίδραση, η Μακεδονία πρέπει να περιέλθει στα πλαίσια της Γιουγκοσλαβίας η οποία σήμερα αντιπροσωπεύει κάτι άλλο και όχι χώρα η οποία θέλει να επεκτείνει τα σύνορά της εις βάρος άλλων. Αλλά αν ακολουθήσετε σωστή πολιτική στο μακεδονικό ζήτημα και έχετε την εξουσία στα χέρια σας τότε αυτό είναι και για μας καλύτερο και οι Μακεδόνες δεν θα έχουν τίποτα ενάντια στο να βρίσκονται εκεί όπου έχουν την ελευθερία τους. Και αν πάμε ακόμα πιο μακριά σας το λέω ειλικρινά, η ενδεχόμενη ομοσπονδία των βαλκανικών χωρών, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από εμάς, θα καταστήσει το ίδιο σε όποιον και να περιέλθει η ελληνική Μακεδονία. Το βασικό είναι ένα: τα δυο μας Κόμματα να εργαστούν σε πλήρη συμφωνία και να έχουν ξεκάθαρα όλα τα ζητήματα.”
    Εδώ γίνεται φανερή η βαλκανική διάσταση της ελληνικής υπόθεσης. Η σύγκρουση του Δεκέμβρη του ‘44 ξεσπά σε μια χρονική συγκυρία που το ζήτημα της ομοσπονδιοποίησης Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας, ως πρώτο βήμα για τη δημιουργία βαλκανικού μπλοκ, μπαίνει στην ημερήσια διάταξη. Η οδηγία του Δημητρόφ προς τον Κόστοφ την 1η του Δεκέμβρη είναι να επισπευστούν οι διαδικασίες: “γιατί μετά το τέλος του πολέμου θα μπουν πολλά εμπόδια. Πρέπει η συμφωνία να κλειστεί έτσι ώστε οι Άγγλοι κι όσοι αντιδρούν σ’ αυτή να βρεθούν προ τετελεσμένων”. Η επικράτηση των Άγγλων στην Αθήνα τους επιτρέπει να μπλοκάρουν και αυτή την εξέλιξη.

    Μου αρέσει!

  2. Για το «Μακεδονικό» θα επανέλθουν οι «σημειώσεις», σε ξεχωριστή ανάρτηση. Προς το παρόν ας επισημανθεί το συμπέρασμα του Μιχαηλίδη από τη μελέτη των πρακτικών της συνάντησης της αντιπροσωπίας του ΚΚΕ με τον Τίτο, στις 15 Νοεμβρίου 1944:

    Παρ’ όλα αυτά, στη συνάντηση δεν κατατίθεται κάποιο “σχέδιο ανταρσίας” ή μια λογική παρατεταμένου αγώνα. Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης”.

    Είναι κάτι στο οποίο οδηγούν όλα τα στοιχεία (όταν τα αξιολογούμε ψύχραιμα) και η τόσο παραγνωρισμένη κοινή λογική: το ΚΚΕ δεν έθετε θέμα εξουσίας το Δεκέμβρη. Η επιδίωξή του ήταν ένας αποδεκτός συμβιβασμός, ο οποίος (έκρινε η ηγεσία του και προφανώς έκρινε λάθος) μπορούσε να προκύψει μέσα από την «ένοπλη διαπραγμάτευση» και την επιλεκτική σύγκρουση με την «αντίδραση», όχι όμως και με τους Άγγλους.

    Μου αρέσει!

  3. Ιατρίδης:

    «Παρά τους μακροπρόθεσμους στόχους του ΚΚΕ, τα Δεκεμβριανά δεν προέκυψαν ως αποτέλεσμα μιας εσκεμμένης επιχείρησης κατάληψης της εξουσίας αλλά από τις λανθασμένες εκτιμήσεις και υπολογισμούς και των δύο πλευρών»

    http://emfilios.blogspot.gr/search/label/%CE%9F%20%CE%A1%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%A3%20%CE%A4%CE%9F%CE%A5%20%CE%9A%CE%9A%CE%95%20%CE%A4%CE%97%20%CE%94%CE%95%CE%9A%CE%91%CE%95%CE%A4%CE%99%CE%91%20%CE%A4%CE%9F%CE%A5%2040-%CE%97%20%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%A1%CE%99%CE%9F%CE%93%CE%A1%CE%91%CE%A6%CE%99%CE%9A%CE%97%20%CE%A3%CE%A5%CE%9C%CE%92%CE%9F%CE%9B%CE%97%20%CE%A4%CE%9F%CE%A5%20%CE%93%CE%A1%CE%97%CE%93%CE%9F%CE%A1%CE%97%20%CE%A6%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%9A%CE%9F%CE%A5%20%288%2F3%2F2009%29

    Μου αρέσει!

  4. «Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης»

    Αυτη ουσιαστικα ειναι η θεση του ΚΚΕ οπως εκφραστηκε απο το Σιαντο μετα τη Βαρκιζα. Αυτος μιλησε για ενοπλη διαμαρτυρια. 70 χρονια μετα τα Δεκεμβριανα και οι ιδεολογικοι απογονοι του ΚΚΕ αναπαραγουν την προπαγανδα του της εποχης για να δικαιολογησουν την εγκληματικη πολιτικη του. Δεν μπορουν να σκεφτουν κατι καλυτερο. Βλεπε ακομα υπερβασεις οπλα, πτωματολογια κτλπ κτλπ

    Ο Η. Νικολακοπουλος, προεδρος του ΔΣ των ΑΣΚΙ, σε κειμενο που δημοσιευθηκε προσφατα αφου επαναλαβει τη γνωστη θεση του Φ. Ηλιου περι ενοπλης πιεσης για να διαμορφωθουν καλυτεροι οροι για τον τελικο συμβιβασμο, γραφει οτι

    «εαν το ΚΚΕ ηθελε μεσω του ΕΑΜ να καταλαβει πραξικοπηματικα την εξουσια, δε θα υπεγραφε το Σεπτεμβριο τη συμφωνια της Καζερτας και οι δυναμεις του ΕΛΑΣ θα εισερχονταν ως απελευθερωτες στην Αθηνα»

    Το παραπανω επιχερημα καταρριπτεται πανηγυρικα απο οσα ειπωθηκαν στη συσκεψη με τον Τιτο. Το ΚΚΕ ουσιαστικα συρθηκε στην Καζερτα γιατι φοβηθηκε επεμβαση των Αγγλων. Δε νομιζω να υπαρχει καμια διαφωνια για αυτο. Ακολουθουσε πολιτικη βλεποντας και κανοντας, προσπαθωντας να καταλαβει τις προθεσεις των Αγγλων και τις δυνατοτητες τους να μεταφερουν δυναμεις εν μεσω πολεμου στην Ελλαδα.

    Σε οτι αφορα το ζητημα της αποστρατευσης δεν γινεται καμια αναφορα σε Ορεινη Ταξιαρχια και Ιερο Λοχο. Αλλα ειναι τα καυτα ζητηματα. Ο ελεγχος του νεου στρατου μεσω του διορισμου των αξιωματικων. Συμφωνα με τον Κανελλοπουλο (βλεπε πρακτικα της συσκεψης 26/27 Δεκ) το ΚΚΕ απο ενα καταλογο 292 αξιωματικων, υποψηφιων, αν δεν κανω λαθος, να αναλαβουν υπηρεσια στην εθνοφυλακη διεγραψε 281. Στοχος του ΚΚΕ οι αξιωματικοι να ειναι ολοι προσωπα κοινης εμπιστοσυνης δηλ. ο διορισμος τους να εχει την εγκριση του.

    «Παρ’ όλα αυτά, στη συνάντηση δεν κατατίθεται κάποιο “σχέδιο ανταρσίας” ή μια λογική παρατεταμένου αγώνα»

    Δεν υπηρχε περιπτωση να καταθεσουν σχεδιο ανταρσιας. Επισκεφτηκαν το Τιτο ζητωντας διπλωματικη και κυριως υλικη υποστηριξη, εκφραζοντας ταυτοχρονα και παραπονα για την σταση της ΕΣΣΔ:

    «Εμείς θα θέλαμε να γνωρίζουμε αν η πατρίδα μας έχει προδοθεί από την άλλη πλευρά»
    Το ΚΚΕ τουλαχιστον επισημα υποστηριζε οτι δεν υπηρχε αγγλοσοβιετικη συμφωνια για τη δημιουργια σφαιρων επιρροης.

    Και ενταξει, ας υποθεσουμε οτι ο ΕΛΑΣ με τις καταληψεις των αστυνομικων τμηματων και ενιοτε τις σφαγες χωροφυλακων και αστυνομικων και με την πολιορκια του κεντρου της Αθηνας, ηθελε απλως να πιεσει στρατιωτικα για ενα αποδεκτο συμβιβασμο. Γιατι στις διαπραγματευσεις που εκανε με την αντιπαλη πλευρα εθετε ορους που γνωριζε οτι θα απορριψουν;
    Ο Σκομπι, πριν ακομα φτασουν ενισχυσεις, ουσιαστικα εθεσε ως μοναδικο ορο για ανακωχη την επαναφορα της συμφωνιας της Καζερτας και την αποχωρηση του ΕΛΑΣ απο την Αθηνα.
    Περιθωρια για συμβιβασμο δεν υπηρχαν. Ειτε ο ΕΛΑΣ θα εξοντωνε τους ελληνες αντιπαλους του χωρις αναμειξη των Βρεττανων στην ενδοελληνικη συγκρουση (αυτο πιστευε ο Σιαντος) ειτε οι Βρεττανοι θα μετεφεραν ενισχυσεις και θα συνετριβαν στρατιωτικα το ΚΚΕ.

    Ο Σιαντος μιλωντας στην 11η ολομελεια της ΚΕ του ΚΚΕ τον Απριλιο του 1945, τονιζε οτι αν το ΚΚΕ υποχωρουσε στο τελεσιγραφο του Σκομπι, θα ηταν μια προδοσια απο μερους της ηγεσιας ενος τετοιο κινηματος, εν γνωσει οτι θα επακολουθησει μια κατασταση χειροτερη απο τη σημερινη. Το τι βεβαια επακολουθησε αποτελει μια αλλη ιστορια.
    (με αυτη την παραγραφο κλεινει ο νικολακοπουλος το κειμενο του)

    Μου αρέσει!

  5. @ grenade

    # «Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης»

    Αυτη ουσιαστικα ειναι η θεση του ΚΚΕ οπως εκφραστηκε απο το Σιαντο μετα τη Βαρκιζα. Αυτος μιλησε για ενοπλη διαμαρτυρια. 70 χρονια μετα τα Δεκεμβριανα και οι ιδεολογικοι απογονοι του ΚΚΕ αναπαραγουν την προπαγανδα του της εποχης για να δικαιολογησουν την εγκληματικη πολιτικη του. Δεν μπορουν να σκεφτουν κατι καλυτερο. Βλεπε ακομα υπερβασεις οπλα, πτωματολογια κτλπ κτλπ#

    (!!!!!)

    Δείτε και αναλόγου περιεχομένου δικό μου σχόλιο εδώ: https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/12/22/gcw-751/#comment-2049

    Σαν να μην πέρασαν εβδομήντα τόσα χρόνια από τότε…
    Σαν να μην έχουν δει το φως τα χίλια μύρια από τότε…
    Σαν να ακούω τον Σιάντο, τον Βελουχιώτη και την ολέθρια παρέα τους.
    Σαν να μην απασχολεί κανέναν από αυτούς τι θα είχε γίνει αν στα Δεκεμβριανά δεν επενέβαιναν σωτήρια (ναι, ΣΩΤΗΡΙΑ) οι Άγγλοι…

    Ούτε καν σκέψη για μια επίσημη συγγνώμη για τα χιλιάδες αθώα θύματα…

    Ούτε καν σκέψη για (έστω λιγάκι) νερό στο κρασί τους, όπως έχει κάμει κατά κόρον η άλλη πλευρά.

    Ευκαιρίας δοθείσης, το ΚΚΕ θα έκανε τα ίδια ακριβώς.

    Με όλο και μεγαλύτερη ένταση τα τελευταία χρόνια, σε όλη την ύπαιθρο, το ΚΚΕ στήνει μνημεία και κάνει γιορτές (αυτές δεν είναι «γιορτές μίσους»), καλώντας τους νέους να ακολουθήσουν τα βήματα του λεγόμενου «Δημοκρατικού Στρατού» του…

    ΥΓ
    Έτσι, μάλιστα!
    Τώρα, η ανάγνωση των σχολίων σας δεν είναι πια «βασανιστήριο».
    Μπράβο και ευχαριστώ πολύ, προσωπικά!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s