Δεκέμβρης

Η «Ελεύθερη Ελλάδα» για την επίθεση στο Λιτόχωρο (31.3.1946)

(απόσπασμα)

«Η υπομονή μας έχει όρια», προειδοποιεί ο Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, μιλώντας σε συγκέντρωση του Κόμματος στη Θεσσαλονίκη στις 22 Αυγούστου 1945. Είπε ακόμη ότι «εκατοντάδες χιλιάδες μπρατσωμένα και ροζιασμένα χέρια τίμιων Ελλήνων δουλευτάδων ζητούν να απαντήσουν ανοικτά στις δολοφονίες και τις ατιμίες και συγκρατούνται μόνο από τη λαϊκοδημοκρατική πειθαρχία».

Προειδοποιεί ακόμα ότι αν δεν αποκατασταθεί το κλίμα ομαλότητας, «θα ξανααντηχήσει στα βουνά το τροπαιοφόρο “Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα”».

Από την 1η μέχρι την 6η Οκτώβρη 1945 γίνεται στην Αθήνα το 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ. Στο Συνέδριο υπογραμμίζεται η ανάγκη της Μαζικής Λαϊκής Αυτοάμυνας προκειμένου ο λαός να αμυνθεί με τα ίδια μέσα που χρησιμοποιούσαν οι δολοφόνοι του.

«Αν η τρομοκρατία δεν σταματήσει, αν δεν μπει χαλινάρι στο δολοφονικό αφηνίασμα του μαύρου μετώπου και την κατάφωρη υποστήριξη που του δίνει ο κρατικός μηχανισμός, οι ένοπλες στρατιωτικές δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, ο λαός θα απαντήσει με τα ίδια μέσα» αναφέρεται στην Πολιτική Απόφαση του Συνεδρίου.

Από τις αρχές του 1946 εμφανίζονται στα βουνά της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας και στην Πελοπόννησο κάνουν την εμφάνισή τους ένοπλες αντάρτικες ομάδες που αποτελούνται από καταδιωκόμενους αγωνιστές. Οι ομάδες αυτές παίρνουν το όνομα Ομάδες Καταδιωκόμενων Δημοκρατικών Αγωνιστών ή ομάδες Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκόμενων Αγωνιστών.

Είναι ολιγομελείς με ελαφρά όπλα και εξαπολύουν επιθέσεις σε Σταθμούς Χωροφυλακής αποκομίζοντας οπλισμό.

Αυτά τα σκόρπια ανταρτικά τμήματα είναι το πρώτο φτερούγισμα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

«Σε κάθε γωνιά στήνουν καρτέρι οι Χίτες»  Χάρτης του Λιτόχωρου με τις θέσεις των κυβερνητικών δυνάμεων στις 30/3/1947

Στην Πιερία η Χωροφυλακή και οι παρακρατικοί έχουν δείξει ιδιαίτερη σκληρότητα στους αγωνιστές οι οποίοι για να γλιτώσουν είτε φεύγουν σε αστικά κέντρα είτε βγαίνουν στον Όλυμπο.

Αυτό που συνέβαινε στο Λιτόχωρο Πιερίας περιγράφεται με απλό και συγκλονιστικό τρόπο σε αφιέρωμα του ρ/σ «Ελεύθερη Ελλάδα» που έγινε στις 18 Μάρτη 1949 με αφορμή την τρίτη επέτειο της μάχης.

«Στο Λιτόχωρο απαγορεύεται η κυκλοφορία μετά το σούρουπο. Σε κάθε γωνιά στήνουν καρτέρι οι Χίτες. Κάθε λίγο γίνονται μπλόκα, έρευνες και συλλήψεις. Τον Γιάννη τον Κάλιο τον σακάτεψαν. Έμεινε 3 μήνες στο κρεββάτι και τώρα γυρνά με τα δεκανίκια.

Τον Γιάννη Τσιτσιρίκο τον κρέμασαν από τα πόδια, τον βασάνισαν και τον πυροβόλησαν από κοντά και το μπαρούτι έκαιγε τις σάρκες του. Τον Γιώργη Παπαθανάση τον σκότωσαν με το βούρδουλα και τη φάλαγγα και έπειτα είπαν ότι αυτοκτόνησε. Και ποιον να ιστορήσει κανείς: Τον Βασίλη Σίφλα, τον Νίκο Ματαπά, τον Φούντο, τον Τηλέγραφο Διονύση. Το γιο του σκοτωμένου Θανάση, το γιο του Τζαβέλα;».

«Ξεσκουριάστηκαν τα λίγα τουφέκια και πυρομαχικά που ο καθένας μπόρεσε να βρει»  

Σύμφωνα με μαρτυρία του Θανάση Ανάγνου, ο οποίος ήταν γραμματέας της ΕΠΟΝ Πόλης της Κατερίνης και μέλος του ΚΚΕ, η οποία δημοσιεύτηκε στον «Ριζοσπάστη» στις 11 Δεκέμβρη 1996, στα μέσα Μάρτη του 1946 έγινε κομματικό αχτίφ της Περιφερειακής Οργάνωσης του ΚΚΕ Κατερίνης, στο οποίο πήρε μέρος και ο ίδιος.

Στο αχτίφ αναλύονται οι αποφάσεις της 2ης Ολομέλειας του ΚΚΕ, που συνήλθε στην Αθήνα από τις 12 μέχρι τις 15 Φλεβάρη 1946, από τον Ευριπίδη Καπετάνιο (Πάνο), μέλος του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας και εγκρίνονται. Όπως αναφέρει ο Μ. Ανάγνου, το αχτίφ «ενέκρινε τις αποφάσεις της 2ης Ολομέλειας και υπογράμμισε ότι «πρέπει να αντιδράσουμε αποφασιστικά. Στην ένοπλη τρομοκρατία θα αντιτάξουμε την ένοπλη αυτοάμυνά μας. Υποχωρήσεις και περαιτέρω ανοχές οδηγούν στην εξόντωση του Λαϊκού Αντιστασιακού Κινήματος»».

Υποστηρίζει ακόμη ότι «την επόμενη του αχτίφ μέρα, ο Πάνος, συνοδευόμενος από τον Θανάση Ερμείδη, μέλος του Γραφείου της Περιφερειακής Επιτροπής του ΚΚΕ, μεταβαίνουν στο Λιτόχωρο. Έξω από το Λιτόχωρο γίνεται σύσκεψη των καταδιωκομένων αγωνιστών της πόλης. Μεταξύ αυτών ήταν οι: Ανδρεάδης Γ. (Κουκουτάτσιος Γ.), Φωτεινός, Τζαβέλας, Τσουκανάρας Κ., Καστάνης Γ., Κουφοδήμος, Κουφός Λ. και άλλοι. Στη σύσκεψη, μετά την ενημέρωση των σ. από τον Πάνο, καθορίστηκε ένοπλη επίθεση στο Λιτόχωρο, στις 30-31 Μάρτη, ενάντια στις εγκληματικές ένοπλες συμμορίες και το άντρο των βασανιστηρίων, το Σταθμό της Χωροφυλακής».

Το κλίμα ανάτασης που επικράτησε ανάμεσα στους καταδιωκόμενους του Ολύμπου λίγο πριν την επίθεση διαπνέει το αφιέρωμα του ραδιοφωνικού σταθμού «Ελεύθερη Ελλάδα» στις 20 Οκτώβρη 1947 με αφορμή την επέτειο από τον ένα χρόνο της ίδρυσης του Δημοκρατικού Στρατού.

«Οι προετοιμασίες για το χτύπημα κράτησαν μερικές μέρες. Ξεσκουριάστηκαν τα λίγα τουφέκια και πυρομαχικά που ο καθένας μπόρεσε να βρει. Αν και δεν ανακοινώθηκε τίποτα ακόμα στους άντρες της ομάδας, η διαταγή της καθαριότητας του οπλισμού έδειχνε όμως πως κάτι σοβαρό πρόκειται να γίνει και ο ενθουσιασμός φαινόταν στα κουρασμένα πρόσωπά τους.

Την παραμονή της επιχείρησης φτάνουν άλλοι 16 καταδιωκόμενοι και ο αριθμός της ομάδας από 17 γίνεται 33.

Την επομένη, 30 του Μάρτη, όλα είναι έτοιμα για την επιχείρηση. Σε συγκέντρωση μιλά ο παππούς Τζαβέλας. Δεν ξέρει πολλά γράμματα ο αξέχαστος ήρωας, μα τα λόγια του μιλούν στην καρδιά. “Παιδιά φτάνει πια να ‘μαστε κρυμμένοι στις σπηλιές, σαν αφορεσμένοι… πρέπει να ξεμπουκάρουμε και να τιμωρήσουμε τους δολοφόνους του λαού μας… Πολεμήσαμε για τη λευτεριά χρόνια ολάκερα και τώρα είμαστε πάλι σκλάβοι. Θα πολεμήσουμε για να ξαναλευτερωθούμε».

Τα λόγια αυτού του γέρου αγωνιστή ηλεκτρίζουν τα παλικάρια. Δάκρυα συγκίνησης και χαράς βουρκώνουν τα πονεμένα μάτια των λαϊκών αγωνιστών. Η λαϊκή οργή σε αντρειωμένα στήθια δεν μπορεί να κρατηθεί πια. Τα παλικάρια καταλαβαίνουν πως η ώρα της απάντησης σίμωσε. “Εκδίκηση. Λευτεριά ή θάνατος».

Ήρεμα και σοβαρά ανακοινώνεται η απόφαση ότι αυτή τη νύχτα θα χτυπηθεί το Λιτόχωρο.

Το λημέρι τραντάχτηκε. Οι αντάρτες με αγκαλιάσματα και ζητωκραυγές εκδηλώνουν τη χαρά τους. Ακούγεται το τραγούδι “Βροντάει ο Όλυμπος”. Τα χέρια χαϊδεύουν τ’ αγαπημένα καριοφίλια. Αρκετή ώρα τα τραγούδια του ΕΛΑΣ δονούν τον αέρα. Τα τραγούδια της λευτεριάς ξεχύνονται στις βουνοπλαγιές και τα φαράγγια, ξαπλώνονται πάνω στους σκλαβωμένους κάμπους, αγκαλιάζουν ολόκληρη την Ελλάδα.

Το βράδυ στις 11 η ώρα, άστραφτε το Λιτόχωρο. Οι άνανδροι δολοφόνοι των άοπλων γυναικόπαιδων και των αγωνιστών πληρώνουν με τη ζωή τους τα εγκλήματά τους».

«Βροντάει ο Όλυμπος και πάλι»  

Την Κυριακή 31 Μάρτη 1946 στην Ελλάδα πραγματοποιούνταν εκλογές με το πιστόλι του χωροφύλακα και του παρακρατικού στον κρόταφο.

Το ΚΚΕ και το ΕΑΜ απέχουν για να μη νομιμοποιήσουν το «εκλογικό πραξικόπημα», όπως το χαρακτηρίζουν.

Τη νύχτα της 30ής προς 31η Μάρτη 33 ένοπλοι καταδιωκόμενοι από την περιοχή της Πιερίας μπαίνουν στο Λιτόχωρο και επιτίθενται στη Χωροφυλακή και τους παρακρατικούς και καίνε το κτίριο του Αστυνομικού Σταθμού.

Το χτύπημα αυτό σύμφωνα με το στρατηγό του αστικού στρατού Θρασύβουλο Τσακαλώτο είναι η έναρξη της ένοπλης σύγκρουσης.

«Κάτω από τας σφαίρας των επαναστατών στο Λιτόχωρο ήρχισεν η μάχη του έθνους», γράφει ο στρατηγός του αστικού στρατού Θρασύβουλος Τσακαλώτος.

«Αν η τρομοκρατία συνεχιστεί, τα γεγονότα του Λιτόχωρου θα επαναληφθούν σε όλη την Ελλάδα», διαμηνύει οΝίκος Ζαχαριάδης.

Μια εξαιρετικά ζωντανή περιγραφή της μάχης δίνει αφιέρωμα που έκανε ο ραδιοφωνικός σταθμός «Ελεύθερη Ελλάδα» στις 18 Μάρτη 1949 με αφορμή την τρίτη επέτειο της μάχης.

«Μαζεύτηκαν και οι 33 έξω από το Λιτόχωρο, εκεί στην Αγία Παρασκευή. Μια διμοιρία του στρατού ήρθε να ενισχύσει τη φρουρά. Στο σπίτι του Παράσχου έμεινε το απόσπασμα από 20 χωροφύλακες. Στην Αστυνομία μείναν άλλοι 20 (…) Το σύνθημα της γενικής επίθεσης θα το έδιναν οι αυτοματιστές. Πέρασαν κοντά από τις ενέδρες αθόρυβα, κύκλωσαν τους στόχους και περίμεναν το σύνθημα.

Τα μεσάνυχτα ακούστηκαν οι πρώτες μπαταριές. Χτυπήθηκαν με την περίπολο που πήγε και τρύπωσε σε ένα σπίτι. Ο Σταθμός της Χωροφυλακής, αφού σκοτώθηκε ο σκοπός με την πρώτη χειροβομβίδα, καταλαμβάνεται εξ εφόδου. Τέσσερις χωροφύλακες αιχμαλωτίζονται. Αρκετοί σκοτώνονται και τραυματίζονται, οι άλλοι φεύγουν από την πίσω πόρτα, τα όπλα των πρωτοπόρων της λευτεριάς παθαίνουν αφλογιστία. Σκουριασμένες και παλιές είναι οι σφαίρες τους. Στο σπίτι το Παράσχου η μάχη λυσσομανά. Απότομα σταματούν τα πυρά και ο Ανδρεάδης φωνάζει: “Διακόπτουμε για 5 λεφτά τα πυρά για να σας πούμε να παραδοθείτε. Είστε και σεις παιδιά του λαού. Αλλιώς θα βάλουμε φωτιά στο σπίτι και τη φωτιά δεν μπορούμε να τη σταματήσουμε». ΟΙ χωροφύλακες απαντούσαν από μέσα με πυρά, βρισιές και κοροϊδία.

Μα ο Ανδρεάδης κάθε τόσο επέμενε να τους ειδοποιεί. Και αυτοί απαντούσαν πάντα όπως πρώτα. Ρίξαν στο τέλος 3 φιάλες πετρέλαιο μα το σπίτι δεν παίρνει φωτιά. Τότε ο Ανδρεάδης κάτω από τη βροχή πυρών μαζεύει ξερά κλαδιά και χόρτα από τους φράχτες στην πόρτα και δίνει φωτιά στο σπίτι ενώ σκάζουν οι χειροβομβίδες γύρω του. Η φωτιά σε λίγο έπιασε για τα καλά. Η σκάλα του δευτέρου πατώματος άναψε και αυτή. Και σαν άρχισε η φωτιά να προχωρά στο επάνω πάτωμα και ο καπνός να τους πνίγει βάλαν τις φωνές: “Είμαστε και μεις παιδιά του λαού. Σώστε μας”. Ήταν όμως αργά πια. Όσοι πηδούσαν από τα παράθυρα μέσα στις φωτιές σκοτώνονταν και καίονταν. Τα πυρά είχαν σχεδόν σταματήσει. Μόνο ένας εγκληματίας πυροβολούσε ως τη στιγμή που οι φλόγες τον κύκλωσαν και κάηκε. Από το απόσπασμα αυτό ένας γλίτωσε για να πάει τα μαντάτα της καταστροφής στην Κατερίνη. Έτσι άρχισε η νέα ένοπλη εξέγερση του ελληνικού λαού».

Πηγή: ΜΑΖΙΚΗ ΛΑΙΚΗ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s