Πρόσωπα

Η κομματική «ανακαταγραφή» του Χαρίλαου Φλωράκη (1951)

xarilaos_florakis

Λάμπρος Σταυρόπουλος

Ενας χρόνος συμπληρώνεται αύριο από τον θάνατο του Χαρίλαου Φλωράκη και με αφορμή την επέτειο αυτή «Το Βήμα» φέρνει στο φως τα άγνωστα μέχρι σήμερα – διαβαθμισμένα ως «άκρως απόρρητα» – πρακτικά της συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής του KKE της 16ης Οκτωβρίου 1951, όπου αξιολογήθηκε η συνολική πορεία και δράση του 37χρονου τότε στελέχους. Μοναδικό θέμα ημερήσιας διάταξης ήταν: «Ανακαταγραφή σ. Χαρίλαου Φλωράκη / Γιώτη». Ο κατοπινός ηγέτης του KKE βρέθηκε στο κομματικό «μικροσκόπιο» για τη στάση του από τότε κιόλας που συνδέθηκε με το κομμουνιστικό κίνημα (1929), κυρίως όμως από τότε που έγινε μέλος του KKE (1941) ως και την ήττα του Εμφυλίου (1949). H συνεδρίαση έγινε παρόντος του Γενικού Γραμματέα Νίκου Ζαχαριάδη (καθαιρέθηκε πέντε χρόνια αργότερα) και άλλων κορυφαίων στελεχών. H «ανακαταγραφή» ήταν μια διαδικασία η οποία επιβλήθηκε στα χιλιάδες μέλη και στελέχη του KKE, τους ηττημένους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) που βρέθηκαν το 1949 στην τότε ΕΣΣΔ και τις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης. Εγινε σε μια περίοδο κατά την οποία κυριαρχούσαν η απογοήτευση, ο πόνος, τα μίση και τα πάθη που άφησαν πίσω τους η ήττα και ο ξεριζωμός για τις τουλάχιστον 16.000 οργανωμένα μέλη του KKE (στο σύνολο των 55.000 και πλέον πολιτικών προσφύγων). Ετσι η «ανακαταγραφή» λειτούργησε ως εσωκομματική «αρένα» φέρνοντας στην επιφάνεια προσωπικές πικρίες, ανταγωνισμούς και κυρίως εξωθώντας στα ύψη την πρακτορολογία.

Τα πρακτικά της συνεδρίασης κρατήθηκαν από τους K. Λουλέ και Π. Υφαντή και μεταφράστηκαν στη ρωσική γλώσσα από τον «τοποτηρητή» του ΚΚΣΕ στο KKE Καρλ Σεμενκόφ, ο οποίος ζει σήμερα στη Μόσχα, και φυλάσσονται ως επτασφράγιστα μυστικά στα ρωσικά κρατικά αρχεία (πρώην αρχεία του ΚΚΣΕ).

Από την αυστηρή κριτική που διαπνέει τη συζήτηση αναδύονται προσωπικές πλευρές του «Γιώτη» (προήλθε από το ψευδώνυμο «Παναγιώτης» που είχε επιλέξει αρχικά ο ίδιος). Ο «θερμόαιμος», όπως αποδεικνύεται, νεαρός X. Φλωράκης δέχεται έντονα πυρά για τα «μικροαστικά κατάλοιπα» και τον «εγωισμό» του, αν και του αναγνωρίζονται οι δυνατότητες που διέθετε, χάρη στις οποίες άλλωστε είχε αναδειχθεί μέλος της KE και διοικητής μεραρχίας του ΔΣΕ. Αναδεικνύεται ένας χαρακτήρας απόλυτα προσηλωμένος στον στόχο του, συγκεντρωτικός στη λειτουργία του, επίμονος και αμετακίνητος από τις απόψεις του. Εντονη κριτική δέχεται για τις αποστάσεις ή επιφυλάξεις που τηρούσε σε κρίσιμες κομματικές υποθέσεις, όπως εκείνη του Κώστα Καραγιώργη ή του Ορέστη Μούντριχα, που κατηγορήθηκαν από το κόμμα ως «πράκτορες» (ο πρώτος πέθανε στις ρουμανικές φυλακές). Από το μένος της κριτικής που δέχεται διαφαίνεται και η ατίθαση πλευρά του που δεν τον εμπόδιζε να έλθει σε διάσταση με κορυφαία στελέχη (περίπτωση Βασίλη Μπαρτζιώτα) ή και σε σύγκρουση μαζί τους (περίπτωση Γιώργου Βοντίτσιου-Γούσια, στη στρατιωτική ακαδημία «Φρούνζε», όπου ο «Γιώτης» φοιτούσε με εντολή του Ζαχαριάδη). Από το «κλείσιμο» δε του ίδιου του Ζαχαριάδη διαφαίνεται η επιδίωξή του να διασώσει το ανερχόμενο στέλεχος από την πυρά της κομματικής «ιεράς εξετάσεως». Τα πρακτικά (με ορισμένες περικοπές λόγω της έκτασής τους) έχουν ως εξής:
Ο «καπετάν Γιώτης» αυτοβιογραφείται

Μέχρι το 1941 δεν ήμουν μέλος του κόμματος από παρανόηση. Πρέπει να το εξηγήσω. Πράγματι, δεν αποφάσιζα να ζητήσω να με δεχθούν στο κόμμα. Οχι γιατί δεν καταλάβαινα τι σημαίνει κόμμα, αλλά διότι συλλογιζόμουν αν ανταποκρίνομαι στις απαιτήσεις του μέλους του κόμματος. Δεν ξέρω τι θα απαντούσα αν μου πρότειναν τότε να ενταχθώ στο κόμμα. Παρ’ όλα αυτά στο κόμμα δεν μπήκα με δική μου ευθύνη. Σε αυτό έπαιξαν τον ρόλο τους η καταγωγή μου καθώς και το περιβάλλον στο οποίο διαπαιδαγωγήθηκα. Είχα διαποτιστεί με το αίσθημα της ανωτερότητας, με το πνεύμα του συντηρητισμού και του εγωισμού. Εβλεπα τους άλλους αφ’ υψηλού. Κι αυτή την κληρονομιά την κουβαλούσα μαζί μου.

Από τη στιγμή που εντάχθηκα στο κόμμα, το 1941, η ανέλιξή μου ήταν τόσο ραγδαία, που δεν πρόφτασα να περάσω από το σχολειό της αυστηρής κομματικής πειθαρχίας κι έτσι να υπερβώ τα ελαττώματά μου, να αφομοιώσω ό,τι καλύτερο δίνει το κόμμα (…). Το περιβάλλον της κομματικής οργάνωσης των δημοσίων υπαλλήλων δεν μπορούσε να μην ασκήσει επάνω μου επιρροή. Αντί να απαλλαγώ από τα ελαττώματά μου απέκτησα άλλα. Αυτό οδήγησε στο να μη διαπαιδαγωγηθώ στο πνεύμα της κομματικής αδιαλλαξίας. Εχω έλλειψη εμπειρίας. Παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του πρώτου αχτίφ μετά τη Βάρκιζα με κάλεσε ο σύντροφος Μπαρτζιώτας και μου ζήτησε να διηγηθώ όσα ξέρω για τον Ορέστη. Απάντησα ότι ο Ορέστης είναι καλός σύντροφος. Ο Ορέστης με πλησίαζε συχνά και μου μιλούσε για πολλά. Οταν αντιλήφθηκε ότι δεν μπορεί να με ρίξει, τότε καταπιάστηκε με τον αδελφό μου.

(…) Σχετικά με τα λάθη μου. Κατά τη διάρκεια της πρώτης κατοχής η δράση μου ήταν περιορισμένη και κανείς δεν μου υπέδειξε τα λάθη μου. Λάθος ήταν ότι δεν βοήθησα να ξεσκεπαστεί ο Ορέστης, αν και ο Ηλίας μού έλεγε ότι ο Ορέστης δεν είναι καλός άνθρωπος. Λάθη που έκανα στον ΔΣΕ. Λάθη υπήρξαν, μόνο που εγώ τα είδα μόλις τώρα. Εδώ εντάσσονται οι επιχειρήσεις στο Δερβένι, στους Σοφάδες, στο Νότιο Καρπενήσι. Ως πολιτικό στέλεχος μπορεί κανείς να μου ασκήσει κριτική και για τις μάχες στη Νότιο Ελλάδα.

(…) Για τον Καραγιώργη. Δεν κατανόησα την ουσία της εχθρικής και αντικομματικής δράσης του. Παρουσία μου δεν είπε ποτέ τίποτα εναντίον της καθοδήγησης. Μόνο θυμάμαι που μόλις επέστρεψε από την καθοδήγηση έριχνε βροντές και κεραυνούς σχετικά με την κριτική για τη μάχη της Αίγινας, αν και δεν είχε δίκιο. Επέμενε να μάθει τη γνώμη μου και έλεγε πως η καθοδήγηση δεν είχε δίκιο. Φοβούμενος ότι ο Καραγιώργης μπορεί να με συκοφαντήσει, περιοριζόμουνα στο να εκφράζω τα μισά από όσα σκεφτόμουν γι’ αυτόν.

Αλλες αδυναμίες μου. Στη δουλειά με διακρίνει κάποια στενότητα. Πάντα πίστευα ότι τη δουλειά μου θα την πραγματοποιούσα καλύτερα μόνος μου. Αδυναμία είναι ακόμα ότι γρήγορα αναρριχήθηκα δίχως να έχω την πείρα της δουλειάς στους χαμηλότερους κρίκους του κόμματος. Δεν συνήθισα στην κριτική. Πρώτη φορά μού άσκησαν κριτική στο Πολιτικό Γραφείο. Δεν μου αρέσει η κριτική, την παίρνω βαριά. Χρειάζεται χρόνος για να την καταλάβω. Νόμιζα ότι η κριτική κλονίζει το κύρος μου. Αυτό εκδηλωνόταν στις συνελεύσεις. Πάντα διαφωνώ όταν θεωρώ ότι μιλάνε γενικά. Κατεβάζω τα μούτρα όταν μου κάνουν κριτική. Μερικές φορές εκνευρίζομαι σφόδρα, ειρωνεύομαι.

(…) Κάτω από αυτές τις αδυναμίες βρίσκεται η έλλειψη κομματικής σφυρηλάτησης. Αλλά και το ιδεολογικό μου επίπεδο είναι χαμηλό. Ντρέπομαι που φέρω τον τίτλο του μέλους της Κεντρικής Επιτροπής. Κολυμπάω στην επιφάνεια. Δεν έχω πρόγραμμα. Προσπαθώ, διαβάζω, αλλά όλα αυτά γίνονται κάπως μη συστηματικά.
Τα πρακτικά της συντροφικής εξέτασης

– Γκρόζος: Στο βιογραφικό σου θεωρείς τον εαυτό σου κομμουνιστή από το 1929. Πώς εξηγείς το γεγονός ότι την περίοδο της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου δεν σε συνέλαβαν;

– Απάντηση: Δεν με συνέλαβαν επειδή δεν ήμουν μέλος του κόμματος. Δεν θα διασωζόμουν στην Τρίπολη εάν δεν ήταν ο αδελφός μου τότε ανακριτής και μπορώ άφοβα να πω ότι αυτό με γλίτωσε. Με τον Παπαδόγγονα ήρθα σε σύγκρουση εξαιτίας τού ότι αρνήθηκα τη φιλία του. Οταν με συνέλαβαν το 1941 κατέγραψαν: «Ψηλός, με σγουρά μαλλιά και κόκκινη γραβάτα». Που σημαίνει ότι η Ασφάλεια δεν γνώριζε το όνομά μου.

– Μπαρτζιώτας: (…) Οταν σε κάλεσα και σου ανακοίνωσα ότι ο Ορέστης είναι πράκτορας, μου απάντησες: «σ. Βασίλη, δεν το πιστεύω».

– Απάντηση: Δεν υποκρινόμουν. Δεν είχα την πείρα. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι ο Ορέστης μπορούσε να αποδειχθεί προδότης.

– Ερώτηση: Οταν εντάχθηκες στον ΔΣΕ τάχα δεν είδες ότι ο Καραγιώργης υποσκάπτει το κύρος του κόμματος. Πώς να το αντιληφθούμε αυτό;

– Απάντηση: Απολύτως δεν το έβλεπα. Υπεύθυνο για αυτό θεωρούσα τον επίτροπο.

– Ζαχαριάδης: Υποστηρίζεις ότι δεν κατάλαβες την αντικομματική δραστηριότητα του Καραγιώργη, καθώς εκείνος δεν έλεγε τίποτα κατά του Πολιτικού Γραφείου. Τι νομίζεις τώρα, γιατί κατρακύλησε στην εχθρική αντικομματική δράση;

– Απάντηση: Εκείνο τον καιρό δεν το καταλάβαινα. Μας είχαν διαπαιδαγωγήσει κακώς και ο Καραγιώργης δήλωνε ότι είναι ένας από τους πιο παλιούς κομμουνιστές.

– Ζαχαριάδης: Πρέπει να σκεφτείς καλά την αντικομματική δράση του Καραγιώργη, είναι χρήσιμο.

– Κολιγιάννης: Λες ότι δεν καταλάβαινες τον αντικομματικό χαρακτήρα της δραστηριότητας του Καραγιώργη. Και τώρα το καταλαβαίνεις; Μπορεί όχι μόνο να φερόταν καλά, αλλά και να σε κολάκευε πότε πότε;

– Απάντηση: Μπορώ να πω «ναι». Τότε δεν το καταλάβαινα. Τώρα καταλαβαίνω ότι η συμπεριφορά του δεν ήταν σωστή. Αν ήταν οποιοσδήποτε άλλος θα είχα πάψει να τον εμπιστεύομαι. Μου δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι όταν όλα πήγαιναν καλά, τότε με κολάκευε και όταν όχι εντελώς καλά, η στάση του απότομα άλλαζε.

– Ερώτηση: Τοποθετούσε τον εαυτό του δίπλα στον Ζαχαριάδη; Θυμήσου ότι όλους τους άλλους τους θεωρούσε ανθρωπάκια και αναγνώριζε μόνο τον Ζαχαριάδη.

– Απάντηση: Κάποια στιγμή άκουσα πώς μιλούσε στον Ζήση για το ότι ο Μπαρτζιώτας σκαρφάλωσε πολύ ψηλά.

– Θέος: Συλλάβατε τη σύζυγό του όταν έπαιρνε από αυτόν γράμματα; Πότε της έστελνε τα γράμματα;

– Απάντηση: Το 1948. Δεν έδινα σ’ αυτό σημασία. Ηταν συνηθισμένο φαινόμενο. Τώρα πότε έστελνε τα γράμματα ακριβώς δεν ξέρω.

Ζαχαριάδης: Πώς σκέφτεσαι να οργανώσεις την κομματική σου ζωή;

– Απάντηση: Θα εκτελέσω οποιαδήποτε δουλειά μού αναθέσει το κόμμα και θα συμμετέχω στην επεξεργασία ορισμένων θεμάτων.
Το «κόσκινο» της κριτικής

Ηρακλής: (…) Μου δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι ο Χαρίλαος αρέσκεται λιγάκι να προβάλλεται. Σε ένα βαθμό ο εγωισμός του εμφανιζόταν στην απότομη συμπεριφορά του με τους ανθρώπους. Ηθελε όλα να εκτελούνται στη στιγμή. (…) Ο Χαρίλαος είναι άνθρωπος νευρικός και επιρρεπής στις υπερβολές. Θετικό γνώρισμα: έχει ικανότητες και επιδιώκει να εκτελέσει τη δουλειά που του ανατίθεται. Πρέπει όμως να προσέξει το κομματικό του ατσάλωμα και να απαλλαγεί από τα περιττά νεύρα.

Γούσιας: (…) Εχει αυξημένο αίσθημα εγωισμού που τον εμποδίζει να εκτιμήσει σωστά τα λάθη του. Δύσκολα δέχεται την κριτική. Παράδειγμα, όταν του ασκήσαμε κριτική για την επιχείρηση στο Καρπενήσι, τότε πήγε στον Μάρκο. (…) Δεν δούλευε συλλογικά και γι’ αυτό του ξέφευγε η πολιτική πλευρά του ζητήματος. Συχνά τσακωνόταν με τους ανθρώπους ακόμα και για ασήμαντα θέματα. Επηρεάζεται κάπως από την καθοδήγηση διανοουμενίστικων στοιχείων γι’ αυτό κι έβλεπε έτσι τον Καραγιώργη. Ο Καραγιώργης του ασκούσε την επιρροή αυτή. Τα ελαττώματά του εμφανίστηκαν και στην Ακαδημία. Εχει την τάση να υποτιμά τους άλλους. Θεωρεί τους άλλους κατώτερους απ’ αυτόν. Είχε συγκρούσεις με πολλούς συντρόφους. Οταν του άσκησαν κριτική, τότε θίχτηκε τρομερά, αγρίεψε. Στη συνέλευση ο Γιώτης έχασε την αυτοκυριαρχία του κι έπειτα έδωσε στο ζήτημα προσωπικό χαρακτήρα, και μάλιστα το έθεσε ενώπιον φίλων (σ.σ.: εννοεί τον πολιτικό εκπρόσωπο της Ακαδημίας) διαστρεβλώνοντας ορισμένα γεγονότα. Αλλά η κριτική τον βοήθησε. Τώρα είναι φανερό ότι καταβάλλει σοβαρές προσπάθειες για να διορθώσει τα ελαττώματά του. Εχει ικανότητες για αυτό και πρέπει να διορθωθεί.

Μπαρτζιώτας: Νομίζω ότι διαθέτει αρκετά προσόντα χάρη στα οποία τον έβαλαν στην Κεντρική Επιτροπή. Εχει όμως σοβαρές αδυναμίες τις οποίες πρέπει να τον βοηθήσουμε να ξεπεράσει. (…) H κομματική δουλειά του μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων της Αθήνας στις αντίξοες συνθήκες του 1945 ήταν μεγάλη βοήθεια για το κόμμα. Κράτησε γερά. Αυτή η θετική δραστηριότητα αποτελεί και τη βάση. Τότε κιόλας διακρίθηκε σε καθοδηγητικό κομματικό στέλεχος μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων. H δουλειά του στον ΔΣΕ ήταν επίσης θετική. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν και αδυναμίες – η μικροαστική προσέγγιση του υπαλλήλου και του διανοουμένου, η οποία εμφανίστηκε στο στυλ και στον τρόπο αξιολόγησης του ενός ή του άλλου ζητήματος. Αυτό φαίνεται και από το ότι όταν ανακοίνωσα στον Γιώτη τα περί Ορέστη ως προδότη, τότε μου απάντησε: «Αυτό δεν το πιστεύω». Αλλο παράδειγμα. Μου έκανε εντύπωση η σχέση του με τον Καραγιώργη στον Γράμμο. Σε ό,τι του έλεγε ο Καραγιώργης εκείνος έδειχνε μεγάλη προσοχή και απαντούσε: «Μάλιστα, σύντροφε διοικητή», τη στιγμή που γινόταν λόγος για κομματικά θέματα. Ακόμα ένα παράδειγμα. H σχέση του προς την κριτική. Οταν θέλαμε να τον βοηθήσουμε στον Γράμμο και υποδεικνύαμε τις υπάρχουσες ελλείψεις, εκείνος δήλωσε: «Πήγαινε να ελέγξεις». Το ίδιο συνέβη όταν του ζητήσαμε να γνωστοποιήσει ορισμένες επιπρόσθετες πληροφορίες για τον Μάρκο. Ο Γιώτης το αντιμετώπισε μη κομματικά, με επιφυλάξεις. Δήλωσε ότι ήδη η Συνδιάσκεψη εξέτασε το ζήτημα του Μάρκου. (…) Αλλά είναι φανερό ότι ο Γιώτης επιδιώκει να εξαλείψει τις αδυναμίες του. Του είναι απαραίτητη η ανοιχτή κριτική. Χρειάζεται να του υποδειχτούν ξεκάθαρα τα λάθη του και να απαιτηθεί η εξάλειψή τους.

Βελισσάρης: Εγώ έχω σχηματίσει την ακόλουθη γνώμη: ο Γιώτης διαθέτει σειρά προτερημάτων και μαζί σειρά σοβαρών αδυναμιών, για το ξεπέρασμα των οποίων καθυστερεί. 1) Δύσκολα τα καταφέρνει με την αυτοκριτική, αποφεύγει την κριτική και την αυτοκριτική. 2) Ολοι μιλάνε για τη λαθεμένη συμπεριφορά του, υποτιμάει τους άλλους συντρόφους. 3) Είναι σοβαρά ανεπτυγμένο το αίσθημα του εγωισμού. H αναφορά του στον πολιτικό εκπρόσωπο της Ακαδημίας ενάντια στον σ. Γούσια έδωσε σε αυτόν (τον πολιτικό εκπρόσωπο) την εντύπωση ότι ο σ. Γούσιας καταδιώκει τον Χαρίλαο. Τέτοιες ενέργειες εκθέτουν το κόμμα. Εχει δυνάμεις να ξεπεράσει τα ελαττώματά του.

Κολιγιάννης: Ο Γιώτης έχει ικανότητες και την επιθυμία να φέρει σε πέρας την υπόθεση που του ανατέθηκε. Αυτές οι ιδιότητες αναπτύσσονται και βελτιώνονται. Ωστόσο έχει και σοβαρές αδυναμίες στο ζήτημα της διαμόρφωσής του ως κομμουνιστή, κάτι που συνιστά εμπόδιο για την περαιτέρω άνοδό του. Ο εγωισμός του αναπτύχθηκε στον ΔΣΕ από την τάση να υποτιμά τους άλλους. Ολα αυτά εξηγούνται λόγω της μικροαστικής του καταγωγής. (…) Ο Χαρίλαος πρέπει να δει τα λάθη του σε όλο τους το βάθος. Θεωρώ ότι ο Γιώτης μπορεί να εξαλείψει τις αδυναμίες του αλλά με μεγάλη δυσκολία και μεγάλη καθυστέρηση.

Βλαντάς: Ο Γιώτης έχει μια σειρά θετικά γνωρίσματα τα οποία αποτελούν την υγιή βάση για την παραπέρα εξέλιξη και άνοδό του. Δούλεψε καλά στην Αθήνα στις συνθήκες του μικροαστικού περίγυρου. Στον ΔΣΕ βασικά ανταποκρίθηκε στα καθήκοντά του. Σπουδάζει καλά στην Ακαδημία – ανήκει στον αριθμό των καλύτερων σπουδαστών. Ανθεκτικός στις δυσκολίες, όπως μαρτυράει η πάλη του στις γραμμές του ΔΣΕ. Σχετικά με τα αρνητικά γνωρίσματά του συμφωνώ με την εκτίμηση του σ. Βασίλη. H μεγαλύτερη αδυναμία του είναι η κομματική στενότητα. Και αυτό είναι αποτέλεσμα της μικροαστικής καταγωγής, καθώς και του περιβάλλοντος του Ορέστη και του Καραγιώργη. (…) Είμαι σύμφωνος με το ότι έχει πάρα πολύ δουλειά για να εξαλείψει τις αδυναμίες του. Αυτό θα το πετύχει αν είναι περισσότερο αυτοκριτικός. Ο Γιώτης είναι αδύναμος στην εσωκομματική πάλη – δεν ξέρει να παλέψει.
Ο Ζαχαριάδης για τον Φλωράκη

«Στη σημερινή συνεδρίαση γνώρισα από πιο κοντά και πιο καλά τις αδύναμες πλευρές του Γιώτη. (…) Ο Χαρίλαος διαθέτει σειρά προτερημάτων-προσόντων τα οποία τον χαρακτηρίζουν σαν προσωπικότητα. Ως καθοδηγητικό στέλεχος στον Γιώτη είναι παρόντα μια σειρά σοβαρά ελαττώματα. Είναι αρκετά μόνο τα προσωπικά προσόντα για να είσαι απαραίτητο στέλεχος; Οχι. Είναι αναγκαίο να μπορείς να δεις τις σοβαρές αδυναμίες σου και περισσότερο από αναγκαίο να μπορείς ο ίδιος να τις αναλύεις και εμείς πρέπει να τον βοηθήσουμε να ξεπεράσει τις αδυναμίες του. Είμαι σύμφωνος ότι θα είναι δύσκολο στον Γιώτη να υπερβεί τις αδυναμίες του. Πρέπει να προσέξει τα ζητήματα της κομματικής τιμής. Πώς μπορούμε εμείς να τον βοηθήσουμε; Ο Μήτσος (σ.σ.: Βελισσάρης) εδώ υπερέβαλε. H γνώμη του Βασίλη (σ.σ.: Μπαρτζιώτας) σημαίνει ότι πρέπει να ξεγράψουμε τον Χαρίλαο. Για τον Γιώτη είναι χαρακτηριστικές οι αδυναμίες που υπάρχουν στους μικροαστούς διανοούμενους και υπαλλήλους. Αλλά έχει και κάτι άλλο, θετικό. Το ένα περιπλέκεται με το άλλο και από αυτό πηγάζει η δυσκολία στην εξάλειψη των αδυναμιών. Ο Γιώτης πρέπει να είναι βέβαιος ότι αν το κόμμα τού κάνει κριτική τότε αυτό σημαίνει πως θέλει να τον βοηθήσει. Είναι αναγκαίο να το αφομοιώσει καλά αυτό. Γιατί εντάχθηκε στο κόμμα με καθυστέρηση; Φοβήθηκε τα επακόλουθα; Είναι κι αυτό, αλλά όχι μόνο. Εδώ έπαιξε το ρόλο της η μικροαστική καταγωγή. Ο Γιώτης δεν βρήκε τον δρόμο γιατί αυτός ο δρόμος βρισκόταν έξω από τη δική του ζωή. Γιατί με δυσκολία ξεπερνάει τις αδυναμίες του; Διότι δεν ξεκίνησε να τις εξαλείφει από τα κάτω. Τον καταδιώκει η μικροαστική ψυχολογία. Εχει σοβαρές αδυναμίες τις οποίες πρέπει να κατανοήσει και να εξαλείψει. Είναι αναγκαίο γι’ αυτόν να φέρει εις πέρας την κατάκτηση της κομματικότητας, του μπολσεβικισμού. Να επανεξετάσει εκ νέου τη ζωή του – την προκομματική, την κομματική, να σταθμίσει τον εαυτό του, τα καλά στοιχεία του και είναι αναγκαίο να διορθώσει τις αρνητικές πλευρές».
Τα μέτρα

O Νίκος Ζαχαριάδης πρότεινε τα εξής μέτρα για τον Χαρίλαο Φλωράκη:

1. «Να ανατεθεί στον Γιώτη σε διάστημα έξι μηνών να συντάξει και να παρουσιάσει λεπτομερές σημείωμα στηριζόμενος σε συγκεκριμένα στοιχεία για την αντικομματική δράση του Καραγιώργη στο Γενικό Αρχηγείο Κεντρικής Ελλάδας».

2. «Να μελετηθεί κριτικά η δράση του Γιώτη, να εξαχθούν συμπεράσματα, να υποδειχθεί τι δεν του επαρκεί, τι του είναι αναγκαίο, σε τι πρέπει να δώσει προσοχή και από τι να απαλλαγεί. Να ξεκαθαριστεί με τι θα ήθελε ο ίδιος να ασχοληθεί και πού θα μπορούσε να προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος στο κόμμα».

3. «Να συστηθεί στον Γιώτη να γράψει γι’ αυτό για το οποίο ο ίδιος μίλησε – κριτική μελέτη ορισμένων στρατιωτικών ενεργειών του Γενικού Αρχηγείου Κεντρικής Ελλάδας».

4. «Να του ανατεθεί να διαβάσει ό,τι γράφτηκε από τον Λένιν και τον Στάλιν για την κριτική και αυτοκριτική και στη βάση του μελετηθέντος υλικού να συντάξει σε διάστημα τριών μηνών ανάλογο άρθρο στο περιοδικό «Νέος Κόσμος», στο τεύχος του Ιουνίου 1952».

 

Πηγή: H από Ζαχαριάδη – Κολιγιάννη… ανάκριση του Χαρίλαου – Πολιτικές ειδήσεις – Το Βήμα Online

Advertisements

14 thoughts on “Η κομματική «ανακαταγραφή» του Χαρίλαου Φλωράκη (1951)”

  1. Η ασέβεια του ΚΚΕ απέναντι στον Χαρίλαο Φλωράκη!
    Γιατί η Αλέκα Παπαρήγα νυν γ.γ. του ΚΚΕ αρνήθηκε να εφαρμόσει τη διαθήκη του… αποκρύπτοντας τη στροφή του προς την Ορθόδοξη Εκκλησία;

    (20/11/2012)

    http://www.orthodoxia.gr/show.cfm?id=1730&obcatid=11

    Το ΚΚΕ μπορεί μεν να αποδέχεται στους κόλπους του, την Λιάνα Κανέλλη, η οποία ευθαρσώς δηλώνει ότι είναι ορθόδοξη χριστιανή και ομολογεί Χριστόν αλλά αρνείται μέχρι σήμερα να αποδεχθεί τη μεταμέλεια του στυλοβάτη του «Καπετάν Γιώτη», του μακαριστού Χαρίλαου Φλωράκη και επί σειρά ετών γενικού γραμματέα του και τη στροφή του προς την Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως αυτή καταγράφτηκε και ουδέποτε αμφισβητήθηκε μετά την επίσκεψή του στο Άγιον Όρος. Μια τέτοια αποδοχή βλέπετε θα άλλαζε τα πάντα στα αθεϊστικά πιστεύματά του προκαλώντας πιθανόν σοβαρότατους τριγμούς στους κόλπους του. Ωστόσο, η νυν γ.γ. Αλέκα Παπαρήγα οφείλει έστω και σήμερα να σεβαστεί τη μνήμη του συντρόφου της και να εκπληρώσει την επιθυμία που εξέφραζε στη διαθήκη του. Να αποδεχθεί δηλαδή την στροφή του Χαρίλαου Φλωράκη προς την Ορθόδοξη Εκκλησία και την χριστιανική πίστη. Άλλωστε η ίδια, όπως ισχυρίζεται, ο ιερομόναχος Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης γνώριζε καλά όχι μόνο την επιθυμία του μακαρίτη να ταφεί χριστιανικά και ορθόδοξα, κάτι που του το στέρησε για λόγους κομματικής σκοπιμότητας αλλά ήξερε και για την εξομολόγησή του… Οφείλει λοιπόν σεβόμενη την επιθυμία του να διορθώσει το τραγικό λάθος της, το οποίο κατά την προσωπική μας άποψη λειτουργεί αρνητικά για την ίδια και το κόμμα της! Θεωρήσαμε υποχρέωσή μας Χριστιανοί μας να παρουσιάσουμε -έστω και καθυστερημένα- την εξιστόρηση του π. Αθανασίου Σιμωνοπετρίτη για το πως συνάντησε και πως εξομολόγησε τον Φλωράκη (ιστοσελίδα http://www.synodoiporia.blogspot.com/2011/03/video_12.html του Διαδικτύου). Ταυτόχρονα ζητούμε από την εν Χριστώ αδελφή βουλευτή του ΚΚΕ κ. Λιάνα Κανέλλη και συνάδελφο δημοσιογράφο να ερευνήσει το θέμα και να μας παραθέσει γραπτώς την επίσημη θέση του ΚΚΕ στα όσα λέγει ο π. Αθανάσιος.
    Διηγείται ο Αγιορείτης ιερομόναχος:
    Θα σας πω για τον Χαρίλαο. Ήταν μια από τις συγκλονιστικότερες στιγμές που έζησα. Με ειδοποίησε ο Γέροντάς μας, ο οποίος έλειπε, ότι θα έλθει στη Μονή μας (τη Σιμωνόπετρα) ο Χαρίλαος Φλωράκης με 6-7 συντρόφους του. «Κοίταξε να τους περιποιηθείτε». Ήρθε μαζί με τον ηθοποιό Τίτο Βανδή. Τον ρώτησα: «Πρώτη φορά έρχεσαι εδώ, κ. πρόεδρε;». «Δυστυχώς, πρώτη φορά», μου είπε. «Πως σε λένε;», με ρώτησε. «Είμαι ο π. Αθανάσιος», του είπα. «Πάπα-Θανάση, ήρθα εδώ στο Άγιον Όρος και νόμιζα ότι θα βρω γέρους κατουρημένους, αλλά εδώ βρήκα μοναχούς παλικάρια σαν κυπαρίσσια. Στο Βατοπέδι βλέπω ένα καλογεράκι και με φωνάζει: «Γεια σου, σύντροφε». «Εσύ από που και ως που σύντροφος;». «Ήμουν αρχηγός της ΚΝΕ της Κομοτηνής, όταν ήμουν λαϊκός». «Και πως βρέθηκες εδώ;». «Δεν με ικανοποιούσε ο Μαρξ και αυτό που ήθελα το βρήκα στον Χριστό». «Όταν το άκουσα αυτό», είπε ο Φλωράκης, «μου ήρθε να άνοιγε η γη να με καταπιεί».
    ΠΙΑΣΑΜΕ κουβέντα μέχρι να ετοιμαστεί το φαγητό. Τον ρώτησα: «Πως έτσι στο Άγιο Όρος;». Άρχισε να μου λέει πως κατέληξε στο Μαρξ. «Πάντως και εσείς εδώ είσαστε ιδεολόγοι, μπράβο σας». Του απάντησα: «Δεν καθόμαστε εδώ πάνω στο βράχο για τις ιδέες, αυτές έρχονται και παρέρχονται, καθόμαστε για το πρόσωπο του Χριστού, γιατί ο Χριστός μένει στον αιώνα».
    Αφού είπαμε διάφορα άλλα, του έκανα μια πρόταση: «Τώρα που ήρθες εδώ, είναι ευκαιρία να εξομολογηθείς». «Εγώ βρε να εξομολογηθώ; Δεν έχω αμαρτίες». Πως δεν έχεις αμαρτίες; Εμείς κάθε ημέρα εξομολογούμαστε στο γέροντα και βρίσκουμε πάντα καινούργιες αμαρτίες. Εσείς μέσα στον κόσμο, στο κλαρί που λένε στα χωριά μας και δεν κάνατε τίποτε; Δεν βλέπω να έχεις φτερά και να είσαι άγγελος… «Αχ βρε παιδί μου ουδείς αναμάρτητος» Με ρώτησε στη συνέχεια: «Πόσο χρονών με κάνεις;». «Εξήντα πέντε», του λέω. Βγάζει την ταυτότητά του και μου δείχνει ότι γεννήθηκε το 1914. «Βλέπεις; Ογδόντα συμπληρωμένα». «Κύριε πρόεδρε, μήπως τα βιολογικά όρια είναι περιορισμένα, μήπως είναι ευκαιρία τώρα που ήρθες στο Περιβόλι της Παναγίας να ξαλαφρώσεις;». «Δεν είμαι έτοιμος», μου είπε. Του λέω: «Άρα θα έχουμε άλλη ευκαιρία;».
    Τον ρώτησα αν πιστεύει στον Θεό και μου είπε μια ιστορία από το βουνό και ότι πιστεύει. Τότε του λέω: «Γιατί πολεμάτε τον Θεό σαν κόμμα;». «Έλα, ρε παιδί μου, άστα αυτά». «Κύριε πρόεδρε, κάνετε πίσω». «Έλα, ρε παιδί, μια ζωή… εύκολο ν’ αλλάξεις;». «Τώρα μίλησες σωστά, κ. πρόεδρε». Είπαμε πολλά και διάφορα.
    Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ του Φλωράκη στον Αγιορείτη Ιερομόναχο έγινε στα γραφεία του ΚΚΕ, στον Περισσό.
    ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ την εξιστόρηση ο Αγιορείτης π. Αθανάσιος:
    «Αρρώστησα και βρέθηκα στο 401 στρατιωτικό νοσοκομείο της Αθήνας. Εκεί ήρθε ο διευθυντής του «ΑΝΤ», μου έδωσε το τηλέφωνο του Φλωράκη και μου είπε να του τηλεφωνήσω. Τον πήρα και του είπα: «Κύριε πρόεδρε, τι έγινε, θυμήθηκες τη φακή που έφαγες;». «Όχι μωρέ -μου λέει- θυμήθηκα την αγάπη που δείξατε σε μένα». «Σε θέλω -μου είπε- να έρθεις στο σπίτι μου, να σου κάνω το τραπέζι». «Δεν μπορώ, κ. πρόεδρε». «Τότε να έρθεις εδώ στον Περισσό η μήπως φοβάται ο Θεός να έρθει στο ΚΚΕ;».
    Τέλος πάντων πήγα στον Περισσό. Ένας φύλακας με ρώτησε: «Τι θέλεις, παπά;». «Θέλω τον Φλωράκη», του λέω. Με οδήγησαν. Καθώς έμπαινα μέσα έπεσα πάνω σε έναν παλιό μου συμμαθητή, εγώ τον γνώρισα εκείνος όχι. «Τι του κάνατε του Χαρίλαου στο Άγιον Όρος, μεταμόσχευση μυελού; Όταν ήρθε από το Άγιον Όρος μας κάλεσε όλους στο αμφιθέατρο και μας μίλησε για μιάμιση ώρα. Από τότε άλλαξε συμπεριφορά. Άνδρες κοιτάξτε να πάτε στο Άγιον Όρος. Δεν ξέρετε τι θησαυρό έχουμε στην πατρίδα μας… Κρίμα που πήγα στα ογδόντα μου». Τον βρήκα το Χαρίλαο Φλωράκη και αφού είπαμε μερικά, μου λέει: «Έχουμε ένα υπόλοιπο». «Τι υπόλοιπο;», ρώτησα. «Συ μου είπες ότι τα βιολογικά μας όρια είναι περιορισμένα. Θέλω να εξομολογηθώ».Και τονίζει ο Αγιορείτης Ιερομόναχος: «Εξομολογήθηκε, ξεσκέπασε τον εαυτό του. Έχω κάνει χιλιάδες εξομολογήσεις, τέτοια εξομολόγηση δεν έχω κάνει».
    ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ εξιστορεί ο π. Αθανάσιος ο Σιμωνοπετρίτης: «Μετά βγήκαμε και συναντήσαμε την κ. Παπαρήγα. «Αλέκα αυτός είναι το πατριωτάκι μου που σου έλεγα ο παπά Θανάσης» Εκείνη μου είπε: «Τι του κάνατε του Χαρίλαου στο Άγιον Όρος, μεταμόσχευση μυαλού;». Ο Φλωράκης τότε είπε: «Έπρεπε να είχα επισκεφθεί το Άγιον Όρος από νέος. Θα ήταν καλύτερα και για μένα και για την Ελλάδα». Είπαμε και άλλα πολλά. Ύστερα θέλησε να μου κάνει το τραπέζι στο «Ιντεάλ». Του είπα ότι με περίμενε ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ και δεν μπορούσα. Με συνόδευσε στην έξοδο και στο ασανσέρ μου είπε: «Έχω και κάτι που ξέχασα να σου πω, το έχω γράψει και στη διαθήκη μου, το λέω και σε σένα. Όταν πεθάνω, θέλω να με κηδεύσετε σαν ορθόδοξο χριστιανό, στο εξωκκλήσι του χωριού μου (της Καρδίτσας), στον Άη-Λια, να αγναντεύω τα Άγραφα και τον κάμπο». «Καλώς, κ. πρόεδρε», του είπα και αποχαιρετηθήκαμε.
    ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕ ο Φλωράκης, μας το πληροφόρησε κάποιος εργάτης. Θελήσαμε να τηλεφωνήσουμε στα γραφεία του ΚΚΕ στον Περισσό, για την εκκλησιαστική κηδεία που είχε ζητήσει. Όμως κρίναμε καλύτερο να βάλουμε τη δημοσιογράφο κ. Άννα Παναγιωταρέα, που είχε κάποιες σχέσεις, να τους το πει. Της απάντησαν αρνητικά, με τη φράση: «Κοίτα τη δουλειά σου. Ο Φλωράκης ανήκει στο κόμμα και το κόμμα αποφασίζει». Και ο Αγιορείτης ιερομόναχος π. Αθανάσιος κατέληξε στη συνέντευξή του: «Εμείς όμως (στη Μονή της Σιμωνόπετρας) του κάναμε εκκλησιαστική κηδεία και τρισάγιο. Όλα κανονικά». (Πηγή Περιοδικό Χριστιανικοί παλμοί (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2011)

    Μου αρέσει!

  2. «Βγάζει μάτι» το ότι από τα τέσσερα «μέτρα» που προτείνει ο Ζαχαριάδης για τον ‘συνετισμό’ τού Φλωράκη, τα δύο (1ο και 3ο) αναφέρονται ευθέως ή εμμέσως στον τότε (1951) θανάσιμο αντίπαλο του Ζαχαριάδη, τραγικό Κώστα Γυφτοδήμο («Καραγιώργη»), κατά πολλούς το πιο λαμπρό μυαλό και η πιο χαρισματική προσωπικότητα που πέρασε ποτέ από το ΚΚΕ!

    Είναι γνωστό ότι μετά την 7η Ολομέλεια (Μάιος 1950) ο Καραγιώργης στέλνει (6 Ιουνίου 1950) στο ΠΓ του ΚΚΕ ένα κείμενο-«φωτιά» το οποίο χαρακτηρίστηκε «Αντικομματική Λικβινταριστική Πλατφόρμα του Κώστα Γυφτοδήμου (Καραγιώργη)» όπου διατυπώνει τις διαφωνίες του και ασκεί δριμεία κριτική. «Τώρα βλέπω ότι ο Ζαχαριάδης και μέσω των ανθρώπων που ανέδειξε (Ιωαννίδης,Σιάντος κ.ά.) μας οδήγησε στην ήττα την άλλη φορά και τώρα μας οδήγησε ο ίδιος προσωπικά στην ήττα εξίσου με μια ατέλειωτη αλυσίδα λαθών» ανέφερε χαρακτηριστικά.

    (Δείτε σχετικά εδώ: http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=397213 )

    Με άλλα λόγια, ο Ζαχαριάδεις χρησιμοποιεί< την κομματικά δύσκολη θέση τού Φλωράκη, για να τον αναγκάσει να 'αποκαλύψει' (ο Φλωράκης) πράγματα που θα επιβάρυναν τη θέση τού "Καραγιώργη" και θα ενίσχυαν τη θέση τού Ζαχαριάδη.
    Και η περίπτωση του Φλωράκη δεν είναι, βέβαια, η μοναδική…

    Τα μαρτύρια που υπέστη ο Καραγιώργης στη Ρουμανία από τους ζαχαριαδικούς (εν συνεργασία με το ρουμανικό ΚΚ), καθώς και το τραγικό του τέλος εκεί, μας τα έχει καταστήσει καλά γνωστά ο Λευτέρης Μαυροειδής στο συγκλονιστικό βιβλίο του "Φάκελος Καραγιώργη", Φυτράκης / Ο Τύπος ΑΕ, Αθήνα 1990.

    Τον Αύγουστο του 1958, ωστόσο, η 9η Ολομέλεια, με ειδική απόφασή της, "αποκατέστησε" τους Σιάντο, Πλουμπίδη και Γυφτοδήμο, και απεφάνθη ότι δεν ήταν ούτε "προβοκάτορες" ούτε "χαφιέδες", όπως τους είχε χαρακτηρίσει "η παληά καθοδήγηση μ' επικεφαλής τον Ν. Ζαχαριάδη".

    "Πτωματολογία" θα μου πείτε… Σημασία έχει η πίστη στη νίκη:
    "Τι κι αν έπεσε ο Γράμμος; Εμείς θα νικήσουμε!!"

    Μου αρέσει!

    1. Ο Καραγιώργης ευθύνεται για τα τραγικά γεγονότα της ΙΙΙ Μεραρχίας (βασανιστήρια και εκτελέσεις μαχητών του ΔΣΕ). Ευθύνεται, σε πολιτικό επίπεδο, γιατί «ανακάλυψε» τα λάθη του Ζαχαριάδη μόνο κατόπιν εορτής, αφού τα είχε ο ίδιος υπηρετήσει με πάθος, επί σειρά ετών. Το τραγικό του τέλος δεν τα αναιρεί αυτά. Αλλά θα τα δούμε αναλυτικά σε «δικό του» ποστ.

      Μου αρέσει!

  3. Μάλλον εννοείτε της 2ης μεραρχίας.

    Μπορεί, ωστόσο, ο Ζαχαριάδης και να «παραφούσκωσε» τις γνωστές κατηγορίες εις βάρος τού Καραγιώργη, προκειμένου να τον εξοντώσει.

    Η εμπρηστική και ευθέως αντιζαχαριαδική «πλατφόρμα Καραγιώργη», υποβάλλεται στις 6 Ιουνίου 1950.
    Η διαγραφή του γίνεται δυο μόλις μέρες μετά, (8 Ιουνίου), και με βάση τις τρομερές κατηγορίες για βασανισμούς και εκτελέσεις χωρίς δίκη, στελεχών τού ΔΣΕ (με ευθύνη τού Καραγιώργη).

    Μου αρέσει!

  4. Της 2ης, βεβαίως. Πέρα από τα σταλινικά ήθη κι έθιμα και την προσωπική του τραγωδία, ο Καραγιώργης πολιτικά ήταν εντελώς λάθος στα 1950 ή ήταν εντελώς λάθος ΕΩΣ τα 1950. Στα πλαίσια της πολιτικής του εγκάρδιου φίλου του Ζαχαριάδη, εννοείται, την οποία στήριξε ενθουσιωδώς και με κάθε τρόπο.

    Μου αρέσει!

  5. Μπορεί, όμως, και να μην είναι ακριβώς έτσι.
    Όπως και πάρα πολλοί άλλοι, ο Καραγιώργης είχε μπει σ’ έναν τραγικό χορό θανάτου, (με προεξάρχοντα τον -εκλεκτό τού ΚΚΣΕ και του Στάλιν- Ζαχαριάδη), τον οποίον χορό αισθανόταν υποχρεωμένος / αναγκασμένος να χορέψει ως το τέλος… Ήταν κορυφαίο στέλεχος όχι μόνο του κόμματος αλλά και του δύσμοιρου ΔΣΕ. Αυτά που είπε στην πύρινη «πλατφόρμα» (Ιούνιος 1950), δεν ήταν καθόλου εύκολο να τα πει όσο δεν είχαν όλα τελειωτικά χαθεί στα πεδία των μαχών. Δεν αλλάζεις άλογο μέσα στο κατεβασμένο ποτάμι…

    Παρά τα πάνδεινα που υπέστη, ο Καραγιώργης ποτέ δεν παραδέχθηκε ότι ήταν προδότης. Στην από 18.11.1950 δήλωσή του, γράφει:
    «Θέλω να βεβαιώσω το κόμμα ότι 1) Στα 30 χρόνια τής κομματικής μου ζωής δεν υπάρχει βρωμιά συνεργασίας με τον εχθρό… 2) Στο Βουκουρέστι δεν ήρθα σε καμιά επαφή με κανένα εχθρικό στοιχείο, ούτε έδωσα τίποτα πουθενά. Όλη η τραγωδία έμεινε μέσα στη ψυχή μου. Αργά ή γρήγορα η αλήθεια θ’ αποδειχθεί».

    Δες Λ. Μαυροειδής, «Φάκελος Καραγιώργη», Φυτράκης / Ο Τύπος ΑΕ, Αθήνα 1990, σελ. 466

    Μου αρέσει!

  6. Ο Καραγιώργης ήταν ξεχωριστή προσωπικότητα. Αστός, γιατρός με δύο ειδικότητες, κοσμογυρισμένος, πολύγλωσσος, περιζήτητος από τις γυναίκες. Όπως πολλά άλλα στελέχη αστικής προέλευσης επέδειξε στον κομματικό του βίο μια τάση να είναι βασιλικότερος του βασιλέως. Ταυτόχρονα ήταν φιλόδοξος πολιτικός – κάτι πολύ λογικό για το κοινωνικό και μορφωτικό του στάτους. Κι αυτά ενώ υπήρχε εις βάρος του η ιστορία της Κιμώλου (κατηγορίες για ανηθικότητα + μια απόπειρα αυτοκτονίας – δική του) Επί Κατοχής στάλθηκε στη Θεσσαλία ως επικεφαλής του ΕΛΑΣ και τα κατάφερε καλά, χωρίς όμως να μπορέσει να επισκιάσει τον Βελουχιώτη, τον οποίο περιφρονούσε (και ο οποίος παραλίγο να τον καρφώσει με το μαχαίρι, αν δεν τον προλάβαινε ο Τέμπο, στα μεθεόρτια μιας συνδιάσκεψης του ΕΛΑΣ) Μετά την επιστροφή του Ζαχαριάδη βρέθηκε στο στοιχείο του, καθώς οι δυό τους ήταν προσωπικοί φίλοι και απολάμβανε την αμέριστη υποστήριξή του. Ο ίδιος υποστήριξε δημόσια κάθε επιλογή του φίλου του, αλλά και σε κανένα κομματικό όργανο δεν κατέθεσε την παραμικρή διαφωνία. Ώσπου έρχεται ξαφνικά, μετά την ήττα, με την «πλατφόρμα».

    Εκείνη τη περίοδο είχε σοβαρά προβλήματα υγείας, από τον τραυματισμό του στο κεφάλι από έκρηξη νάρκης. Βρέθηκε σε μια κατάσταση ήττας, στην εξορία, με κατεστραμμένες όλες τις προοπτικές. Στο σημείο αυτό δεν λειτούργησε «κομματικά», αλλά άφησε την απόγνωση και την οργή του να ξεχειλίσουν, κατηγορώντας αυτό που και ίδιος υπήρξε, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή προεργασία – παρακαταθήκη. Ο Ζαχαριάδης το εξέλαβε αυτό ως προσωπική προδοσία του φίλου του, τον οποίο είχε με κάθε τρόπο αναδείξει – και τον διέγραψε με μιας από το Κόμμα (και από τη ζωή). Υπήρχε και το προηγούμενο του Μάρκου, ο οποίος είχε δράσει ανάλογα (κι αυτός με σοβαρά προβλήματα υγείας) Ο Μάρκος όμως είχε φροντίσει να έχει την κάλυψή του (από τους σοβιετικούς) πριν εκδηλωθεί – και βρισκόταν στο απυρόβλητο, με την έννοια ότι, τουλάχιστον, δεν κινδύνευε η ζωή του.

    Η συμπεριφορά του Καραγιώργη στην υπόθεση των βασανιστηρίων και των εκτελέσεων μαχητών του ΔΣΕ (της ΙΙ Μεραρχίας) – δείχνει ότι και ο ίδιος ήταν «πορωμένος» στον υπέρτατο βαθμό. Ίσως και περισσότερο από τους άλλους ηγέτες του ΚΚΕ/ΔΣΕ. Φυσικά δεν τίθεται θέμα «προδοσίας» αλλά πρέπει να λάβει κανείς υπόψη την κατάσταση με τη θανάσιμη διαμάχη Στάλιν – Τίτο και τι θα σήμαινε τότε μια πιθανή «διαφυγή» του Καραγιώργη στη Γιουγκοσλαβία. Το ότι η συμπεριφορά των συντρόφων του απέναντί του ήταν ανάλγητη και απάνθρωπη δεν θα έπρεπε να τον εκπλήξει: έτσι είχε φερθεί και ο ίδιος στον Άρη Βελουχιώτη, όταν συμπράττοντας με την υπόλοιπη ηγεσία τον δολοφόνησαν ηθικά και (κατ΄ ουσίαν) βιολογικά ή όταν αντιμετώπισε το ζήτημα των βασανισμών – εκτελέσεων (δολοφονιών) στη ΙΙ Μεραρχία.

    Υπάρχει ένα σοβαρό θέμα, γενικότερο, με όσους κατάτρεξε ή εκτέλεσε (ή δολοφόνησε) η ηγεσία του ΚΚΕ: αυτομάτως θεωρούνται «καλοί», «αθώα θύματα» κλπ. Και, αντιστοίχως, οι κομματικοί τους διώκτες «κακοί», «σταλινικοί» κλπ. Τίθενται δηλαδή στη διάθεση μιας αντι-ΚΚΕ φιλολογίας, ως σύμβολα κατ’ απονομήν. Αν δούμε πιο ψύχραιμα τα γεγονότα και τα πρόσωπα θα διαπιστώσουμε ότι μια τέτοια προσέγγιση είναι μηχανιστική και (ολίγον) αφελής. Σχεδόν ποτέ τα θύματα δεν ήταν διαφορετικά από τους διώκτες. Ο Γούσιας καταδίωξε τον Καραγιώργη, αλλά κι ο ίδιος υπέστη διώξεις και πέρασε 17 χρόνια εξορίας σ’ ένα Ρουμάνικο χωριό, στου διαόλου τη μάνα. Τα ίδια κι ο Βλαντάς. Και οι «αντισταλινικοί» (Κολιγιάννης, Παρτσαλίδης κλπ) λειτούργησαν με υποδειγματικό σταλινικό τρόπο, όταν ήρθαν στα πράγματα: καταδίωξαν αλύπητα (και έως θανάτου, ορισμένες φορές) τους ζαχαριαδικούς – και τον ίδιο τον Ζαχαριάδη.

    Εξετάζοντας μία μία τις περιπτώσεις, σχεδόν πάντα καταλήγουμε στο ίδιο συμπέρασμα: Κολιός και κολιός από το ίδιο βαρέλι. Ο δυστυχής Καραγιώργης δεν αποτελεί εξαίρεση.

    Μου αρέσει!

  7. Κατά βάσιν συμφωνούμε.

    Αν αναφέρεστε στην αφεντιά μου, σας βεβαιώνω ότι δεν προσεγγίζω το θέμα ούτε μηχανιστικά ούτε και (έστω και ολίγον) «αφελώς».
    Η τύχη που επιφύλαξε ο Ζαχαριάδης στον Βελουχιώτη ή στον Καραγιώργη, δεν εξαγνίζει στα μάτια μου ούτε τον Β ούτε τον Κ.
    Με την ίδια λογική, η τύχη που επιφύλαξαν οι «αντιζαχαριαδικοί» στον Ζαχαριάδη, δεν εξαγνίζει στα μάτια μου τον Ζ.

    Απάντησα στο δικό σας «ή ήταν [ο Καραγιώργης] εντελώς λάθος ΕΩΣ τα 1950», με τη σκ΄ψη ότι μπορεί «όλη η τραγωδία να παιζόταν μέσα στη ψυχή του», γιατί νωρίτερα δεν μπορούσε εκ των πραγμάτων να κάμει αλλιώς.

    Όχι μόνο η μόρφωση, μα και η κουλτούρα και το επίπεδο τού Καραγιώργη γενικότερα, δικαιολογούσαν μια χαρά και τη φιλοδοξία του την αρχηγική, και τη συχνά αλαζονική συμπεριφορά του απέναντι σε θλιβερού επιπέδου συντρόφια.

    Ήταν τραγικό ο Καραγιώργης να έχει «προϊστάμενους» στο κόμμα τον Σιάντο, τον Ιωαννίδη, τον Γούσια, τον Ζαχαριάδη, και να είναι υποχρεωμένος να τους υπακούει τυφλά…

    Μου αρέσει!

  8. Ήταν τραγικό ο Καραγιώργης να έχει «προϊστάμενους» στο κόμμα τον Σιάντο, τον Ιωαννίδη, τον Γούσια, τον Ζαχαριάδη, και να είναι υποχρεωμένος να τους υπακούει τυφλά…

    Ναι, αλλά ΑΥΤΟ συνέβαινε για περίπου 10 χρόνια. Συνέβαινε και σε άλλους, με τη μόρφωση και το στάτους του Κ (πχ τους Πορφυρογένη, Ρούσο και Κόκκαλη – κατά κάποιον τρόπο, για τον τελευταίο. Και σε πλήθος άλλα στελέχη μικρότερης εμβέλειας) Και άλλαξε ξαφνικά μετά την ήττα (και το σοβαρό τραυματισμό του) Στην πιο ακατάλληλη στιγμή.

    Αν τα έλεγε αυτά ο Καραγιώργης τρία – τέσσερα χρόνια αργότερα, ίσως θα γινόταν αυτός γραμματέας του ΚΚΕ, αντί για τον Κολιγιάννη. Το αυτό θα συνέβαινε αν τα έλεγε πρώτα στους σοβιετικούς και μετά στην ΚΕ του ΚΚΕ.

    Όσοι το έκαναν αυτό (Μάρκος, Παρτσαλίδης κλπ)… μακροημέρευσαν.

    Μου αρέσει!

  9. Συμφωνώ με τον Πάνο.

    Γιατί με αυτή τη λογική, πρέπει και ο άλλος «μέραρχος» του ΚΓΑΝΕ, ο περιβόητος «Διαμαντής», να κατηγορηθεί ότι «διέλυσε τη μεραρχία του».
    Και θα ‘ναι πέρα για πέρα άδικο.

    Μου αρέσει!

  10. O Διαμαντης παρεμεινε στην Στερεα και ηταν καταδικασμενος οπως και οσοι δρουσαν μακρια απο τα συνορα.
    Ενταξει ισως οσα γραφουν εχουν περισοτερη σχεση με την καταληψη του Καρπενησιου, η οποια εγινε για καθαρα προπαγανδιστικους λογους και οι μοναδες που πηραν μερος ουσιαστικα αποδεκατιστηκαν μετα την αποχωρηση τους. Αυτο βεβαια δε σημαινει οτι σε περιπτωση που ηταν καποιος αλλος στη θεση του Φλωρακη, οι απωλειες του δσε δε θα ηταν εξισου μεγαλες.

    Μου αρέσει!

  11. @ grenade

    «Αυτο βεβαια δε σημαινει οτι σε περιπτωση που ηταν καποιος αλλος στη θεση του Φλωρακη, οι
    απωλειες του δσε δε θα ηταν εξισου μεγαλες.»

    Συμφωνούμε.

    Το μένος και το πάθος τού Στρατού μετά την κατάληψη από τον ΔΣΕ του Καρπενησιού, θύμιζε ’40. Ούτε ο Φλωράκης ούτε και κανένας άλλος ήταν πλέον σε θέση να τον συγκρατήσει. Το παιχνίδι είχε οριστικά χαθεί.

    Δείτε εδώ: https://greekcivilwar.wordpress.com/2017/01/27/gcw-848/

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s