Χωρίς κατηγορία

Η δολοφονία του Κώστα Καραγιώργη

Παρουσιάζονται τρεις αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις: η αφήγηση του Κλεάνθη Γρίβα, η συνέντευξη της Μαρίας Καραγιώργη και ένα άρθρο του Μάκη Μαϊλη στο «Ριζοσπάστη». Είναι δύσκολο να ξεπεράσει ο σύγχρονος αναγνώστης το πάθος που ξεχειλίζει σ’ αυτά τα γραπτά. Όχι για να το υποτιμήσει ή να το αγνοήσει, φυσικά. Αλλά για να μπορέσει να ανιχνεύσει πίσω από τις ευθύνες και την τραγωδία των προσώπων που είπαν τις λάθος λέξεις σε λάθος στιγμές τη βαθύτερη ομοιότητα (ταύτιση) των δημίων και των θυμάτων. Οι ρόλοι των οποίων εναλλάσσονταν για πολλά χρόνια μετά τον Εμφύλιο,  για όσους παρέμεναν ζωντανοί,  ανάλογα με τις εξελίξεις. Με τελευταίο, ίσως, θύμα τον ίδιο το Νίκο Ζαχαριάδη. 

1-5-thumb-large

Κλεάνθης Γρίβας:

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ

ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΗ

(ΓΥΦΤΟΔΗΜΟΥ)

Μια πτυχή των ανελέητων εσωτερικών συγκρούσεων στο ΚΚΕ

Πηγή: http://www.grivas.info/politikes-dolofonies/156-2011-05-12-22-05-43

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για την απόκρυψη ή τη διαστρέβλωση της αλήθειας, αλλά μόνο ένας για την αποκάλυψη ή την αποκατάστασή της: Η δημόσια υπεράσπισή της.

Κλεάνθης Γρίβας

Περιεχόμενα

Προλογικό σημείωμα

1. Εισαγωγή

2. Τα πρώτα «ολισθήματα»

3. Μέχρι το 1940

4. Ο κομματικός Μηχανισμός και η «Λογική» του

5. Αρχές της δεκαετίας του 1950

6. Βουκουρέστι : Το στήσιμο της παγίδας

7. Αιρετικός; «Οχι. Προδότης»

8. Ομόφωνη απόφαση καταδίκης

9. Η σύλληψη

10. Η ανάκριση

11. Προς το τέλος

12. Η δήθεν «αποκατάσταση»

 

 

 

 

Προλογικό σημείωμα

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» στις 26 Φεβρουαρίου 1976, όταν ακόμα ήταν πολύ δύσκολο για τους πάσης φύσεως «προοδευτικούς» να πουν ορισμένα πράγματα με τ’ όνομά τους.

Αυτό μάλλον εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και τώρα, αν κρίνει κανείς από το βιβλίο του Λευτέρη Μαυροειδή, Φάκελος Καραγιώργη (Αθήνα, Φυτράκης, 1991), ο οποίος στο προλογικό του σημείωμα, τονίζει ότι:

«Στα υλικά του φακέλου που δημοσιεύονται στο βιβλίο αυτό, δεν αναφέρονται ονόματα ανθρώπων που έχουν κατά οιοδήποτε τρόπο εμπλακεί στην υπόθεση Καραγιώργη (ανακριτές-βοηθοί του αρχιανακριτή Ηλία Καρρά, μάρτυρες κατηγορίας, κλπ.) και βρίσκονται στη ζωή… Σκοπός αυτού του βιβλίου δεν είναι να κάνει αστυνομικό ρεπορτάζ ή να «ξεσκεπάσει» πρόσωπα που, στο κάτω-κάτω, έκαναν ότι έκαναν στο κλίμα που επικρατούσε τότε, πειθαρχώντας στην ηγεσία του κόμματός τους και, στο μεγαλύτερο μέρος τους, πιστεύοντας ότι εκπλήρωναν σοβαρό κομματικό καθήκον, σε μια στιγμή μάλιστα που το ΚΚΕ βαλλόταν από διάφορες πλευρές και με ποικίλους τρόπους ανοιχτής τρομοκρατίας ή εσωτερικής διάβρωσης».

Σε τούτη την προλογική δήλωση του Λ. Μαυροειδή (η οποία, εκτός των άλλων, αφήνει αναπάντητο το ερώτημα «γιατί έγραψε αυτό το βιβλίο;», δεδομένου ότι «δεν αναφέρει ονόματα ανθρώπων που έχουν κατά οιοδήποτε τρόπο εμπλακεί στην υπόθεση Καραγιώργη»), επαναδιατυπώνεται για πολλοστή φορά η πλέον κοινότυπη δικαιολογία που προβάλλουν οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί των εγκλημάτων όλων των ολοκληρωτικών Μηχανισμών στην ιστορία (τα ενεργούμενα των οποίων «κάτω-κάτω, κάνουν ότι κάνουν, πειθαρχώντας στην ηγεσία τους»). Γι’ αυτούς υπάρχει πάντοτε κάποιος «σκοπός που αγιάζει τα μέσα». Ολα τα μέσα.

Το 1991, η έκδοση του ως άνω βιβλίου («Φάκελος Καραγιώργη» του Λευτέρη Μαυροειδή που κυκλοφόρησε στις αρχές του 1991), μια συζήτηση γύρω απ’ αυτή την υπόθεση (στην τηλεοπτική εκπομπή «Περιπέτειες ιδεών» του Νίκου Δήμου, ΕΤ1, 17-4-1991) και ένα εύστοχο κριτικό σχόλιο (του Γιώργου Βότση στην «Ελευθεροτυπία» στις 18-4-1991), αναζωπύρωσαν το ενδιαφέρον για τη ζωή και κυρίως για το θάνατο του Κώστα Γυφτοδήμου-Καραγιώργη, ενός από τα κορυφαία ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ που καταδικάστηκε το 1950 ως «προδότης» με ομόφωνη απόφαση του Πολιτικού Γραφείου και της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ  και δολοφονήθηκε το 1954 με εντολή του τότε Γεν. Γραμματέα του κόμματος Νίκου Ζαχαριάδη.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επαναδημοσιεύτηκε του κειμένου αυτού στην ίδια εφημερίδα («Θεσσαλονίκη» στις 4 Μαϊου 1991, αφού έκανα μερικές διορθώσεις και συμπληρωματικές προσθήκες, οι περισσότερες από τις οποίες αφορούν τις υποσημειώσεις

Η ενασχόλησή μου με τη μελέτη των διαφόρων εκφάνσεων του ολοκληρωτισμού, με οδήγησε στη δημοσίευση αυτού του κειμένου στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» στις 26 Φεβρουαρίου 1976, σε μια εποχή που ο «προοδευτισμός των εικονισμάτων» ξόρκιζε την αλήθεια και προσπαθούσε να γαντζωθεί στους μύθους.

Σήμερα, πάνω από μισό αιώνα μετά τη δολοφονία του Καραγιώργη, είναι άκρως απογοητευτικό να διαπιστώνει κανείς ότι ακόμα δεν μπορούν να λεχθούν με το όνομά τους ορισμένα πράγματα που έχουν διατυπωθεί με σαφήνεια ήδη από το 1976.

1. Εισαγωγή

Το Φθινόπωρο του 1954, ο Κώστας Γυφτοδήμος (Καραγιώργης) άφησε την τελευταία του πνοή στα υπόγεια απομονωτήρια της Ρουμανικής Ασφάλειας στο Βουκουρέστι.

Ο Κώστας Καραγιώργης (1905-1954), ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, επιτελικό στέλεχος του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, διευθυντής της εφημερίδας «Ριζοσπάστης», στρατηγός του «Δημοκρατικού Στρατού» και μέλος της «Κυβέρνησης του Βουνού» κατά τον εμφύλιο πόλεμο, δολοφονήθηκε το 1954 με εντολή της ηγεσίας του ΚΚΕ, τέσσερα χρόνια μετά την ομόφωνη «πολιτική» καταδίκη του από τη 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (1950) και ένα χρόνο μετά το θάνατο του «πατερούλη των λαών» Ι.Β. Στάλιν (1953), αυτού του, κατά τον χαρακτηρισμό του Λένιν, «κτηνώδη δεσμοφύλακα» της μπολσεβίκικης ορθοδοξίας. Ο κομματικός Κρόνος κατασπάραξε ένα ακόμη τέκνο του.

Τα στελέχη του παράνομου κομματικού μηχανισμού του ΚΚΕ στην Ελλάδα, πληροφορήθηκαν το θάνατο (δολοφονία) του Κώστα Καραγιώργη χρονικά τοποθετημένο στα τέλη του 1955. Οπως γράφει ο Λευτέρης Μαυροειδής, ο Κώστας Καραγιώργης «είχε πεθάνει λίγες μόλις εβδομάδες πριν από το 20οΣυνέδριο, χτυπημένος από τις αφάνταστες ψυχικές και φυσικές κακουχίες στις οποίες είχε υποβληθεί με την κατηγορία κι αυτός του προβοκάτορα και του Τιτοικού πράκτορα. Λίγο πριν πεθάνει είχε αφήσει στους συντρόφους του μαρτυρίου του, την τελευταία του παράκληση: Αν βγει κανείς γερός απ’ αυτή την περιπέτειά τους, να πει στη γυναίκα του ότι δεν ήταν προδότης». [Λευτέρης Μαυροειδής: 20 χρόνια από το 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ]

2. Τα πρώτα «ολισθήματα»

Κάθε προσπάθεια για διερεύνηση της «υπόθεσης Καραγιώργη» πρέπει να ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1920, τα νεανικά χρόνια του και τις σχέσεις του με τη νεολαία του ΚΚΕ. Γιατί σ’ αυτή την περίοδο ο Κώστας Καραγιώργης διαπράττει το πρώτο του «ολίσθημά», ανοίγοντας έτσι τον κομματικό του «φάκελο»:

Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων συνεργάστηκε με τον φίλο του Χαράλαμπο Δεδούση στην έκδοση του πρώτου τεύχους ενός μαρξιστικού περιοδικού με τον τίτλο «Αρχείο Μαρξισμού» (από τον τίτλο αυτού του περιοδικού θα προκύψει στη συνέχεια ο όρος «αρχειομαρξισμός» που, στις μετέπειτα εσωκομματικές συγκρούσεις, η ηγετική κλίκα θα τον καταστήσει συνώνυμο της «αίρεσης» και θα τον χρησιμοποιήσει ως μέσο εξουδετέρωσης εκείνων που την αμφισβητούν).

Στη συνέχεια, η εμπλοκή του Καραγιώργη στις έντονες συζητήσεις διαφόρων «ιστορικών» στελεχών του νεόδμητου ΚΚΕ, τα οποία κριτικάρουν την ηγεσία, το μηχανισμό και την πολιτική πλατφόρμα του, τον σπρώχνουν να απευθύνει μια εκτενή αναφορά στον Νίκο Ζαχαριάδη, που ήταν ευνοούμενος της Μόσχας και εκκολαπτόμενος μονοκράτορας του ΚΚΕ. Στην αναφορά αυτή συνόψιζε τα συμπεράσματά του από τις συζητήσεις του με τους «διαφωνούντες» και έκανε ορισμένες προτάσεις για την επίλυση των λειτουργικών προβλημάτων του κομματικού μηχανισμού.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Σπύρου Πρίφτη (Α. Στίνας), ο Ζαχαριάδης μετά την παραλαβή της αναφοράς, απαίτησε από τον Καραγιώργη «να κατονομάσει τους συντρόφους που εμφορούνται από αυτές τις ιδέες» και λίγο αργότερα τον συμβούλεψε«να εγκαταλείψει αυτά τα παιδιαρίσματα, επί ποινή διαγραφής». [Α. Στίνας: Αναμνήσεις (Βέργος, Αθήνα, 1977), τ. 1ος, σ. 164

Σημείωση: O Σπύρος Πρίφτης (A. Στίνας): μια από τις σπανιότατες γνήσια επαναστατικές και ανιδιοτελείς φυσιογνωμίες στον τόπο μας, ήταν ένα από τα πρώτα και πιό δραστήρια στελέχη του ΚΚΕ (μέχρι το 1931 που διαγράφηκε), ένας από τους πρωτεργάτες της «Αριστερής Αντιπολίτευσης» που αναπτύχθηκε στoυς κόλπους του ΚΚΕ, και ένα από τα ελάχιστα ηγετικά στελέχη του που αρνήθηκαν μέχρι το τέλος της ζωής τους να αποδεχθούν την αρχή του σκοπού που αγιάζει τα μέσα.

Η δαμόκλεια σπάθη του κομματικού ιερατείου σείεται για πρώτη φορά πάνω από το κεφάλι του Καραγιώργη: O κομματικός «ποινικός» φάκελός του έχει ανοίξει.

Σ’ αυτό το φάκελο θα προστεθεί λίγο αργότερα κι ένα δεύτερο επιβαρυντικό στοιχείο, όταν ο Κώστας Καραγιώργης θα αρνηθεί μια κομματική πρόσκληση για να «φοιτήσει» στην KUTV, την ειδική Σχολή κομματικών στελεχών που λειτουργούσε στη Μόσχα κάτω από τον έλεγχο της «Τρίτης Διεθνούς».

Στην KUTV φοιτούσαν τα στελέχη των διαφόρων κομμουνιστικών κομμάτων που είχαν επιλεγεί ειδικά για κομματική σταδιοδρομία. Το πέρασμα των υποψήφιων ηγετών των κατά τόπους Κομμουνιστικών Κομμάτων από την KUTV είχε ως αποτέλεσμα την ολοκληρωτική αφομοίωσή τους στη λογική του Μηχανισμού ή τη φυσική τους εξόντωση.

Στην Ελλάδα, οι απόφοιτοι αυτής της σχολής ήταν γνωστοί ως «κούτβηδες». Μεταξύ των πρώτων «κούτβηδων» ήταν και ο Νίκος Ζαχαριάδης. Πολλοί απ’ αυτούς πέρασαν αργότερα στην υπηρεσία της Ασφάλειας.

Αυτή η πρώτη αψιμαχία ανάμεσα στα δυό (τρανταχτά αργότερα) ονόματα του Ελληνικού μπολσεβίκικου πάνθεου θα βαρύνει καθοριστικά στην εξέλιξη των μελλοντικών τους σχέσεων, στο πλαίσιο των οποίων, ο Νίκος Ζαχαριάδης θα λειτουργεί ως μόνιμος και υπεράνω πάσης αμφισβητήσεως τιμητής και ο Κώστας Καραγιώργης ως διαρκώς ελεγχόμενος και απολογούμενος που προσπαθεί να αποδείξει την πίστη του στη μπολσεβίκικη «ορθοδοξία». Αυτό θα συνεχιστεί μέχρι το 1950, όταν η ζυγαριά θα γύρει οριστικά προς το μέρος του Ζαχαριάδη, ο οποίος θα μπορέσεις να χρησιμοποιήσει ως αποδιοπομπαίο τράγο τον «προδότη» Καραγιώργη.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης και ο Κώστας Καραγιώργης, παρ’ ότι διαφέρουν μεταξύ τους από την άποψη της κοινωνικής καταγωγής και της μόρφωσης, ωστόσο ανήκουν στον ίδιο τύπο ανθρώπου που χρειάζεται και διαμορφώνει ο ολοκληρωτικός Μηχανισμός. Και οι δυό γαλουχήθηκαν με τις ιδέες, τις αρχές και τις πρακτικές του Σταλινισμού και διακατέχονταν από την ίδια πίστη και αφοσίωση σ’ αυτόν.

«Το ΚΚΕ γεννήθηκε και γαλουχήθηκε στην κολυμβήθρα του μαρξισμού-λενινισμού και άντρωσε και αναπτύχθηκε σε μεγάλη λαική δύναμη με τη διδασκαλία του Στάλιν», διακήρυττε ο Νίκος Ζαχαριάδης.

«Εμείς οι σταλινικοί, δηλαδή οι μαρξιστές-λενινιστές που ακριβώς επειδή είμαστε μαρξιστές-λενινιστές είμαστε και σταλινικοί», διαβεβαίωνε ο Κώστας Καραγιώργης.

Μόνο που ο Νίκος Ζαχαριάδης ήταν ένα «ξένο σώμα» για το ΚΚΕ που «μπολιάστηκε» σ’ αυτό ως αρχηγός του χάρη στην επέμβαση του ΚΚΣΕ και της Τρίτης Διεθνούς (1931), ενώ ο Κώστας Καραγιώργη απ’ αρχής ανδρώθηκε πολιτικά στο πλαίσιο του ΚΚΕ.

Νίκος Ζαχαριάδης (Αδριανούπολη 1903 – Ρωσία 1973):  Ηταν γιός υπαλλήλου του (τουρκικού) μονοπώλιου καπνού. Μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Κωνσταντινούπολης. Μέλος της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαίών της ΕΣΣΔ (από το 1921). Μέλος του ΚΚ Τουρκίας (από το 1923). Φοίτησε στην KUTV (1923-4) και πρωτοήρθε στην Ελλάδα στα μέσα στου 1924.

Πρωτοστάτησε στις ενδοκομματικές διαμάχες με τους Τροτσκιστές και τους Αρχειομαρξιστές και, σε μια απ’ αυτές, δολοφόνησε τον Γεωργοπαπαδάτο. Συνελήφθη, καταδικάστηκε σε 18 χρόνια φυλακή. Δραπέτευσε και διέφυγε στην ΕΣΣΔ (1929), όπου έγινε μέλος του ΚΚΣΕ (1930).

Το 1931, η Τρίτη Διεθνής τον διόρισε αρχηγό του ΚΚΕ, οπότε και επέστρεψε παράνομα στην Ελλάδα. Το 1936 συνελήφθη από τη Μεταξική δικτατορία.

Μετά το 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ (1956) καθαιρέθηκε από τη θέση του και διαγράφηκε από το ΚΚΕ.

Εκτοτε έζησε εξόριστος σε απομακρυσμένες περιοχές της «ΕΣΣΔ» μέχρι το θάνατό του (1973)

Όπως διαπιστώνει ο Α. Στίνας:

«Η περίοδος του Ζαχαριάδη είναι η περίοδος της οριστικής σταλινοποίησης του κόμματος. Το κριτικό πνεύμα πρέπει να εξοστρακιστεί από το κόμμα. Τα μέλη του κόμματος πρέπει να μεταμορφωθούν σε ρομπότ, σε άβουλα δίχως σκέψη, δίχως πρωτοβουλία, απλά εκτελεστικά όργανα αποφάσεων που πήραν άλλοι, δίχως κανενός είδους δική τους συμμετοχή. Οσοι από δω και πέρα διατυπώνουν αμφιβολίες για τη γραμμή ή απόψεις διαφορετικές από τις επίσημες δεν μπορεί παρά να είναι ‘όργανα του ταξικού εχθρού’, ‘πράκτορες της Αστυνομίας’ που σκοπός τους είναι να διαλύσουν το κόμμα». [Α. Στίνας: Αναμνήσεις (Βέργος, Αθήνα, 1977), τ. 1ος, σ. 164]

Με βάση αυτή τη διαπίστωση, είναι προφανές ότι η ιστορία του ΚΚΕ ουσιαστικά εξαντλείται στις ανελέητες συγκρούσεις εκείνων που απαρτίζουν τον Μηχανισμό του. Και στις συγκρούσεις μεταξύ των γραναζιών του ολοκληρωτικού Μηχανισμού, οποιαδήποτε εκδήλωση ανθρωπιάς ή ευαισθησίας είναι στοιχείο αδυναμίας που λειτουργεί σε βάρος εκείνου που την αποτολμά.

Μέσα σ’ αυτό το γενικό πλαίσιο, τα εγκλήματα του Μηχανισμού σε βάρος χιλιάδων ανθρώπινων υπάρξεων προβάλλουν ως «φυσιολογικά» και «αναγκαία». Γιατί απλούστατα, η κατασκευή του ανθρώπου «νέου τύπου» συνεπάγεται την εξόντωση του «παλιού», όπως απερίφραστα διακήρυσσαν οι πρωθιερείς του μπολσεβίκικου ολοκληρωτισμού.

3. Μέχρι το 1940

Στα χρόνια που προηγήθηκαν της Μεταξικής δικτατορίας (1936), ο Καραγιώργης ασχολείται με τις σπουδές του στην ιατρική σχολή και την κομματική δουλειά, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η δημοσιογραφία. Ετσι προετοιμάζεται το μεσουράνημα του «Καρλ Ράντεκ της Ελλάδας», όπως χαρακτηρίζει τον Καραγιώργη ο κομματικός ιστορικός Τάσος Βουρνάς. Το άστρο του Καραγιώργη και η εξέλιξή του στην ιεραχία του μηχανισμού, ανεβαίνουν παράλληλα.

Το 1936, η δικατορία του Μεταξά διαλύει «εν μιά νυκτί» το μύθο του παντοδύναμου κομμουνιστικού κόμματος. Η σύγκρουση της Ελληνικής παρωδίας του φασιστικού ολοκληρωτισμού με το κομμουνιστικό αντίστοιχό του, θα αποβεί καταστροφική για το δεύτερο. Οι φυλακές και τα ξερονήσια θα γεμίσουν με τους πολιτικούς αντιπάλους του ιστορικού τραγέλαφου του καθεστώτος του «τρίτου Ελληνικού πολιτισμού». Κι ανάμεσα σ’ αυτούς θα είναι από το 1937 και ο Κώστας Καραγιώργης.

Στη φυλακή, την εξορία ή την εμιγκράτσια, τα προβλήματα που δημιοργούνται από την αναγκαστική συμβίωση ατόμων πολύ διαφορετικών μεταξύ τους, αντιμετωπίζονται σχετικά πιο εύκολα στα πλαίσια των ομάδων που τις χαρακτηρίζει κάποια «ταυτότητα ιδεών». Η έλλειψη αυτής της «ταυτότητας» δίνει αφορμή στην ευκολότερη εκδήλωση των υφιστάμενων αντιθέσεων και διαφορών και οδηγεί σε οξύτερες αντιδικίες και συγκρούσεις.

Ομως, παντού όπου υπάρχουν «εγκλωβισμένοι» (και ιδιαίτερα, πολιτικοί κρατούμενοι παγιδευμένοι σ’ ένα ιδεολογικό μικρόκοσμο) διαπιστώνεται η ύπαρξη μιας κλειστής κάστας ιεροφαντών που κανοναρχεί τα πάντα: Από τα απλούστερα ζητήματα της διατροφής μέχρι τα πιό σύνθετα προσωπικά, ιδεολογικά, συναισθηματικά ή σεξουαλικά ζητήματα των «εγκλωβισμένων». Κι όσο πιο μικρή και κλειστή είναι η «ομάδα συμβίωσης», τόσο πιο έντονα καταπιεστικά εκδηλώνεται η παρουσία του μηχανισμού που συγκροτούν οι φορείς της κομματικής εξουσίας στο εσωτερικό της ομάδας.

Το 1940 στην Κίμωλο, οι κομματικοί καθοδηγητές μέσω του Μιλτιάδη Πορφυρογένη, θα φροντίσουν για την υπονόμευση και το διασυρμό του Καραγιώργη, με αφορμή τις σχέσεις του με μιά συνεξόριστή του. (!) Παρεμβαίνοντας σε μια καθαρά προσωπική υπόθεση, το «καθοδηγητικό όργανο» διερευνά αυτή την (κατα την ξύλινη κομματική γλώσσα) «σεξουαλική παράβασh» του Καραγιώργη και τον αποκλείει από την «ομάδα συμβίωσης» των εξορίστων, προσθέτοντας έτσι ένα ακόμη «επιβαρυντικό στοιχείο» στον κομματικό του φάκελο.

Σημείωση: Μιλτιάδης Πορφυρογένης. Mέλος του Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Επιτελικό στελέχος του ΕΑΜ και υμνητής του Τσώρτσιλ τον οποίο αποκαλούσε -μεταξύ των άλλων και «ατρόμητο αρχηγό της Μεγάλης Βρετανίας» σ’ ένα τηλεγράφημα του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και της ΠΕΕΑ προς τον Αγγλο πρωθυπουργό, στις 16-5-1944 (το πλήρες κείμενο του τηλεγραφήματος παρατίθεται από τον Γ. Αθανασιάδη στο βιβλίο του Πρώτη Πράξη της Ελληνικής Τραγωδίας, εκδόσεις «Ελεύθερη Ελλάδα» του ΚΚΕ-Εσωτ., 1970 , σ. 201). Ο ίδιος άνθρωπος, κατά την 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (1950), ψήφισε την (ομόφωνη) απόφαση καταδίκης του Καραγιώργη, ξέροντας ότι μιά τέτοια καταδικαστική ψήφος ισοδυναμεί με συναίνεση στη δολοφονία του κομματικού του συντρόφου.

4. Ο κομματικός Μηχανισμός και η «Λογική» του

Η «διαλεκτική» των εσωκομματικών εκκαθαρίσεων που αποτελεί οργανικό στοιχείο των κομμουνιστικών κομμάτων, λειτουργεί με μια δική της εσωτερική λογική η οποία κατατείνει στην εκ των υστέρων αναγκαστική «δικαίωση» όλων των καταδικαστικών αποφάσεων που παίρνονται από την εκάστοτε κομματική ηγεσία. Αυτή η «δικαίωση» στηρίζεται στο αποκλειστικό δικαίωμα της εκάστοτε ηγετικής ομάδας να «επανερμηνεύει» κατά βούληση, αυθαίρετα και ανεξέλγκτα, τα στοιχεία του κομματικού φακέλου του υπό εκκαθάριση μέλους του κόμματος, με τρόπο ώστε να ανάγονται σε ενοχοποιητικά ή τουλάχιστον ύποπτα όλα τα περιστατικά που συνθέτουν το βίο και την πολιτεία του.

Από την εποχή της Ιερής Εξέτασης, που αποτέλεσε το αξεπέραστο οργανωτικό και λειτουργικό πρότυπο όλων των ολοκληρωτικών Mηχανισμών μέχρι σήμερα, αυτή η ιδιότυπη «επανερμηνεία» των στοιχείων της ζωής του κρινόμενου και η εκ των υστέρων «θεμελίωση» της ενοχής του πάνω σ’ αυτή την επανερμηνεία, περνάει πάντοτε από τρεις διακριτές φάσεις:

Στην πρώτη επιχειρείται η «κριτική» αμφισβήτηση των πράξεων, των κινήτρων και των προθέσεων του υπό εκκαθάριση ατόμου.

Στη δεύτερη μεθοδεύεται συστηματικά η ηθική υπονόμευσή του, που επιβεβαιώνεται με τις εξευτελιστικές «παραδοχές» και «ομολογίες» του, οι οποίες αποσπώνται με βασανιστήρια. Στην τρίτη διατυπώνεται η τελική κατηγορία, η οποία επιβάλεται έτσι ως «αυταπόδεικτη» και, συνεπώς, είναι αδύνατο να αντικρουστεί με λογικά επιχειρήματα.

Από κεί και πέρα, το λόγο έχουν οι δικαστές-δήμιοι του ολοκληρωτικού Μηχανισμού και στη συνέχεια η πυρά, το εκτελεστικό απόσπασμα ή η σφαίρα στον αυχένα.

Αυτή η μεθοδολογία εφαρμόστηκε με απόλυτη επιτυχία από τον μπολσεβίκικο ολοκληρωτισμό ευθύς μόλις κατέλαβε την εξουσία στη Ρωσία (1917) και έφτασε στο αποκορύφωμά της κατά τη δεκαετία του 1930, με την γιγάντια επιχείρηση που αποσκοπούσε στην ολοκληρωτική κατατρομοκράτηση και καθυπόταξη της ρωσικής κοινωνίας, η οποία πέρασε στην ιστορία ως περίοδος των «δικών της Μόσχας», της «μεγάλης τρομοκρατίας» ή της «παραβίασης της σοσιαλιστικής νομιμότητας». [Πρόκειται για ευφημισμό που αποσκοπεί να περιορίσει το όλο θέμα στη δίωξη και την εξόντωση της «παλιάς φρουράς» των μπολσεβίκων και να αποκρύψει το γεγονός ότι επρόκειτο για μιά περίοδο Καθολικής Τρομοκρατίας, η οποία έπληξε καίρια ολόκληρη τη Ρωσική κοινωνία και όχι μόνο την «παλαιά φρουρά» των μπολσεβίκων που, ας σημειωθεί, εξοντώθηκε αρκετά χρόνια μετά τον πλήρη συμβιβασμό της με τον Στάλιν].

Κι όπως ήταν φυσικό, η ίδια μεθοδολογία εφαρμόστηκε κι από τον ελληνικό βραχίονα του μπολσεβίκικου κινήματος, σε μια σωρεία περιπτώσεων ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζουν αυτές των Αρη Βελουχιώτη, Γιώργου Σιάντου, Μάρκου Βαφειάδη, Μήτσου Παρτσαλίδη, Νίκου Πλουμπίδη, κ.α. H ίδια μεθόδευση εφαρμόστηκε και στην περίπτωση του Κώστα Καραγιώργη:

Αρχικά, οι απλές συζητήσεις και οι προβληματισμοί του για την πολιτική του ΚΚΕ ερμηνεύθηκαν ως «αιρετικά» και «αμφισβητησιακά» στοιχεία, γιατί η αμφισβήτηση αποτελεί έγκλημα καθοσίωσης για κάθε Μηχανισμό που στηρίζει την ύπαρξή του στην άκριτη και απόλυτη κατάφαση εκείνων που τον απαρτίζουν.

Στη συνέχεια, οργανώθηκε η ηθική του εξόντωση με την αυθαίρετη και κατά το δοκούν «επανερμηνεία» διαφόρων περιστατικών της κομματικής και της προσωπικής τους ζωής, σε συνδυασμό με τον σκόπιμο υπερτονισμό κάποιων επιλεγμένων αποσπασμάτων από τις «ομολογίες» που του αποσπάσθηκαν με διάφορα ψυχικά και σωματικά βασανιστήρια, τις μόνες μεθόδους που αναγνωρίζει και εφαρμόζει κάθε ηγεσία των κομμουνιστικών κομμάτων που είναι άξια του «ιστορικού» της ρόλου.

Από κεί και πέρα, η εκτέλεση της προαποφασισμένης δολοφονίας του ήταν απλώς ζήτημα χρόνου.

5. Αρχές της δεκαετίας του 1950

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 με την παγίωση του στάτους κβό που προέκυψε από το «Μεγάλο Παζάρι» της Μόσχας (Οκτώβριος 1944) και επικυρώθηκε με τη «Συμφωνία της Γιάλτας» (Φεβρουάριος 1945), ο Ψυχρός Πόλεμος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Στο δυτικό κόσμο, ο Μακαρθισμός κατασκευάζει και ξορκίζει την «απειλή της κομμουνιστικής υπονόμευσης» με τις γνωστές διωκτικές μεθόδους του, ενώ στις ανατολικές χώρες (τις υπό ρωσική κατοχή «λαικές δημοκρατίες»), η διαπάλη για τον έλεγχο του Μηχανισμού στο εσωτερικό των κομμουνιστικών κομμάτων που μόλις πριν λίγο κατέλαβαν την εξουσία, διεξάγεται στ’ όνομα της αντιμετώπισης της «απειλής της καπιταλιστικής παλινόρθωσης» η οποία κατασκευάζεται και ξορκίζεται με την αναβίωση των τρομοκρατικών δικών της δεκαετίας του 1930.

Το μεταπολεμικό «κυνήγι των Μαγισσών» που σηματοδοτεί τη δεύτερη φάση της διαδικασίας για την εμπέδωση της κυριαρχίας των μηχανισμών της ολοκληρωτικής εξουσίας στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελεί φυσική συνέχεια του φρικαλέου μαραθώνιου των εκκαθαρίσεων που εγκαινίασε ο Λένιν και ο Τρότσκι και ακολούθησε με βιομηχανική «συνέπεια» ο Στάλιν.

Μετά το 1948, με αφορμή την «ανταρσία» του κομμουνιστή δικτάτορα Τίτο κατά του ρωσικού ιμπεριαλισμού, εξαπολύθηκε ένα κύμα τρομοκρατικών εκκαθαρίσεων που έπληξε χιλιάδες μέλη και στελέχη των κομμουνιστικών κομμάτων της Ανατολής και της Δύσης:

Συλλήψεις, βασανιστήρια, κατηγορίες αδιανόητες και παράλογες, ομολογίες-αυτοκαταδίκες που είναι αδύνατο να ερμηνευτούν λογικά, δίκες-παρωδίες, καταδίκες, εκτελέσεις-δολοφονίες, εγκλεισμοί σε φυλακές, στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας και θανάτου και ψυχιατρεία. Επρόκειτο για μια μεγάλη εξουσιοφρενική επιχείρηση διαμέσου της οποίας επιτυγχάνονταν η διανοητική καθυπόταξη και η βιολογική εξόντωση χιλιάδων ανθρώπινων υπάρξεων.

Είναι κοινή διαπίστωση ότι στο εσωτερικό κάθε ολοκληρωτικού Μηχανισμού διεξάγεται ακατάπαυστα μια λυσσαλέα και χωρίς αρχές διαπάλη για την εξουσία μεταξύ των διαφόρων ομάδων της ηγετικής συμμορίας, οι οποίες διαμορφώνονται και ανασυντίθενται στη βάση κάποιας συγκυριακής πολιτικής συμφωνίας και της σύμπτωσης ορισμένων προσωπικών συμφερόντων.

Στο ΚΚΕ, η επιχειρηση αυτή, που εκδηλώθηκε ως αναγκαίος συμπληρωματικός απόηχος των τραγικών αλληλοσφαγών που συγκλόνιζαν τα άλλα «αδελφά» κόμματα, είχε ως αποτέλεσμα έναν απροσδιόριστο αριθμό νεκρών ή σωματικά και ηθικά αναπηρωμένων ανθρώπινων υπάρξεων: Συλλήψεις, καταδίκες, ατομικές εκτελέσεις και μαζικές δολοφονίες. Ο κομματικός Κρόνος είναι αδηφάγος.

6. Βουκουρέστι : Το στήσιμο της παγίδας

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η διεθνής πολιτική κατάσταση δεν άφηνε κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Στη Ρουμανία, όπως και σε όλες τις άλλες υπό ρωσική κατοχή «λαϊκές δημοκρατίες», κυριαρχούσε μια καλλιεργημένη πνιγηρή ατμόσφαιρα γενικής αλληλοϋποψίας που ευνοούσε την αναγωγή της κατάδοσης σε υπέρτατη αυτοαμυντική αρετή. Ενας αποπνικτικός έλεγχος είχε επιβληθεί σε όλους τους τομείς της ζωής, δημόσιας και ιδιωτικής και οι μυλόπετρες του ολοκληρωτισμού αποσυναρμολογούσαν τα οστά, τις σάρκες και το μυαλό του «παλιού» ανθρώπου για να παράγουν ένα «νέο τύπο» του.

Στο Βουκουρέστι, στον ήσυχο και ασφυκτικά ελεγχόμενο δρόμο που φιλοξενούσε τις πρεσβείες της Γαλλίας και της Γιουγκοσλαβίας, έστησαν παγανιά στον «προδότη» Καραγιώργη οι κομματικοί σύντροφοι-αντίπαλοί του. Ηταν φανερό πως ο μονοκράτορας γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης είχε αποφασίσει να ξεμπερδέψει οριστικά με τον «ενοχλητικό» Κώστα Καραγιώργη που αρνούνταν να αναλάβει «οικειόθελα» το ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου για την εγκληματική διαχείριση και την τραγική κατάληξη του εμφυλίου πολέμου που βάρυνε τον ίδιο και την «αυλή» του.

Η παγίδα ήταν καλά στημένη. Σύμφωνα με αφηγήσεις κομματικών στελεχών που ζήσανε τα γεγονότα, εμπνευστής και οργανωτής της ήταν ο Πολύδωρος Δανιηλίδης, ένα ικανό και αδίστακτο κομματικό στέλεχος με στοιχειώδη παιδεία, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, που είχε τυφλή πίστη στον ολοκληρωτικό Μηχανισμό και ήταν απόλυτα αφοσιωμένος στον αρχηγό του Νίκο Ζαχαριάδη.

«Οι συγκρούσεις στο εσωτερικό του κόμματος υπάρχουν, αλλά διατηρούνται κρυφές. Δεν τις μαθαίνει η βάση του κόμματος που έτσι αγνοεί και τον αγώνα που διεξάγεται στην κορυφή», γράφει ο Ιταλός θεωρητικός Λούτσιο Κολέτι. Πρόκειται για μια ανελέητη σύγκρουση για τον έλεγχο του Μηχανισμού, μια συνεχή λυσσαλέα διαπάλη για την εξουσία, που μόνο μέσα στο πλαίσιό της θεωρώ ότι μπορεί να αναλυθεί και η διαμάχη Ζαχαριάδη και Καραγιώργη. Γι’ αυτό θα ήταν χρήσιμο ένα «φλάς-μπακ».

Ο Κώστας Καραγιώργης ξεκίνησε από τις γραμμές της νεολαίας του ΚΚΕ και μέσα σε μια 20ετία έφτασε στα ανώτερα αξιώματα του κόμματός του: Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, διευθυντής του δημοσιογραφικού του οργάνου («Ριζοσπάστης») και υπουργός στην κομμουνιστική «κυβέρνηση του βουνού».

Φυσικά μιά τέτοια πορεία δε μπορεί να είναι ομαλή και αδιατάρακτη. Σε αρκετές περιπτώσεις ο Καραγιώργης ήρθε σε σύγκρουση με την αυθεντία της κλειστής ηγετικής κλίκας που ελέγχει το Μηχανισμό:

● Kατά τη νεανική του ηλικία με τις επαφές του με την «αριστερή αντιπολίτευση» που συσπείρωνε τον ανθό της τότε κομματικής διανόησης.

● Αργότερα με την προσπάθεια των συντρόφων του να τον υπονομεύσουν κατά τη διάρκεια της εξορίας του στην Κίμωλο επί Μεταξικής δικτατορίας. Και τέλος,

● Στη δεκαετία 1940-1950, με την εκδήλωση όλο και πιό «αιρετικών» τάσεων.

Ολα αυτά τον καθιστούσαν ιδεώδη για το ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου που χρειαζόταν ο Ζαχαριάδης και η αυλή του μετά τη στρατιωτική ήττα του ΚΚΕ στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο (1946-1949).

Η διαδρομή αυτή σκιαγραφείται μέσα από τις επιστολές που απευθύνει κατά καιρούς ο Κώστας Καραγιώργης στην ηγεσία του κόμματός του και στον Νίκο Ζαχαριάδη προσωπικά. Σ’ αυτές τις επιστολές, οι αρχικές παρατηρήσεις του Καραγιώργη για θέματα καθημερινής πολιτικής πρακτικής, υποκαθίστανται βαθμιαία από το αίτημα της «αποκατάστασης των δημοκρατικών κανόνων λειτουργίας του κόμματος».

Ανάμεσα στα γράμματα-αναφορές και στα γράμματα-αιτήματα μεσολαβούν πέντε περίπου χρόνια (1945-1949) που σφραγίζονται από την ολέθρια για το ΚΚΕ «Συμφωνία της Βάρκιζας» (Φεβρουάριος 1945), τη «λευκή τρομοκρατία» (1945-46), τον εμφύλιο πόλεμο (1946-49) και τη στρατιωτική συντριβή του ΚΚΕ (1949).

Πρόκειται για μια πενταετία «λαθών», αποτυχιών και εγκλημάτων της ηγεσίας του ΚΚΕ, για τα οποία πρέπει να βρεθούν οι κατάλληλοι αποδιοπομπαίοι τράγοι που θα αναλάβουν το βάρος της ευθύνης όλων των δεινών που έπληξαν το ΚΚΕ εξαιτίας της προφανούς ανεπάρκειας της ημιαναλφάβητης ηγεσίας του, με τρόπο ώστε να παραμείνει αλώβητο το «κύρος» και η μυθολογία που περιβάλλει αυτή την ηγεσία.

Πράγματι, από την επόμενη της στρατιωτικής συντριβής του ΚΚΕ, ο αδιαμφισβήτος καθοδηγητης του Νίκος Ζαχαριάδης αποδύθηκε σε μια εναγώνια προσπάθεια αναζήτησης αποδιοπομπαίων τράγων. Και προετοίμασε το έδαφος με το λόγο του στην 7η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ (Μάιος 1950), όπου εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του Τίτο, «των Τιτοικών πρακτόρων στην Ελλάδα και των μοναρχοφασιστών συμμάχων τους», αλλά απέφυγε να αναφερθεί σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Αυτό θα το κάνει λίγο αργότερα, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της κατασκευής των αποδιοπομπαίων τράγων στους ώμους των οποίων θα μετατεθούν όλες τις ευθύνες της ήττας.

Μ’ αυτό τον τρόπο ο παντοδύναμος γραμματέας του ΚΚΕ πέτυχε με μια βολή δυό στόχους:

● Πρώτο, απέσεισε από τις πλάτες του τις τεράστιες προσωπικές του ευθύνες για τη συντριβή του ΚΚΕ στο στρατιωτικό πεδίο. Και

● Δεύτερο, απαλλάχτηκε οριστικά από το κομματικό δυναμικό που θα μπορούσε να αποτελέσει μια εναλλακτική λύση στην κρίση της εξουσίας που ξέσπασε στο ΚΚΕ εξ’αιτίας αυτής της ήττας.

Σ’ αυτή τη φάση, ξαναβγήκαν στην επιφάνεια οι διαβόητοι «κομματικοί φάκελοι» (για τους οποίους επανειλημμένα εκφράστηκε με απέχθεια ο Μάρκος Βαφειάδης), προκειμένου να στοιχειοθετηθεί η «ενοχή» των στελεχών που επιλέχθηκαν για το ρόλο του αποδιοπομπαίου. Ανάμεσα τους συγκαταλλεγόταν και ο φάκελος του Κώστα Καραγιώργη, για τον οποίο «τα πάντα «αποδείκνυαν» το ολοφάνερο γεγονός ότι επρόκειτο για έναν «αιρετικό» από ανέκαθεν.

Κι όπως είναι γνωστό, στο κλειστό σχιζοφρενικό σύμπαν του ολοκληρωτισμού είναι εξαιρετικά ασαφής και απροσδιόριστη η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον «αιρετικό» και τον «προδότη».

7. Αιρετικός; Οχι. Προδότης

Οι πέντε μήνες που μεσολάβησαν μεταξύ της 7ης Ολομέλειας (Μάιος 1950) και της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (Οκτώβριος 1950), χαρακτηρίζονταν από ένα όργιο ανεπίσημων, ημιεπίσημων και επίσημων καταγγελιών που οργανώθηκαν από τη «ζαχαριαδική τρόϊκα» των Γιώργου Γούσια, Βασίλη Μπαρτζώτα και Δημήτρη Βλαντά εναντίον των Μάρκου Βαφειάδη, Μήτσου Παρτσαλίδη, Χρύσας Χατζηβασιλείου, Κώστα Καραγιώργη, Λευτέρη Αποστόλου, Θανάση Χατζή, Ρουμελιώτη, Παναγιώτη Μαυρομάτη, Παύλου Νεφελούδη και δεκάδων άλλων.

Ετσι δημιουργηθήκε το κατάλληλο ψυχολογικό κλίμα που θα επιτρέψει στην κλειστή ηγετική κλίκα να χρησιμοποιήσει ορισμένους απ’ αυτούς ως μέσο καταδίκης εκείνων που έχουν προεπιλεγεί ως αποδιοπομπαίοι τράγοι:

Τα στελέχη του ολοκληρωτικού Μηχανισμού που βαρύνονται με αόριστες κατηγορίες και υπαινικτικές υποψίες, είναι πάντοτε πρόθυμα να υπερψηφίσουν οικειοθελώς την καταδίκη οιουδήποτε, προκειμένου να ετσι να «αποδείξουν» τη δική τους «αθωώτητα» και να σώσουν τη ζωή τους.

Σ’ ένα κείμενό του με τίτλο «Προς την 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ», το οποίο εκδόθηκε από την Κεντρική Επιτροπή αυτού του κόμματος τον Οκτώβριο του 1950, ο Βασίλης Μπαρτζώτας γράφει:

«Οι απόψεις των Μάρκου, Παρτσαλίδη, Χρύσας, Καραγιώργη και Αποστόλου είναι τυπική εκδήλωση του δεξιού ρεβιζιονισμού και εμφανίστηκαν μέσα στις δυσκολίες του ένοπλου αγώνα και έπειτα από την προσωρινή μας ήττα». [Β. Μπαρτζώτας: Προς την 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ, Εκδοτικό της ΚΕ του ΚΚΕ, Οκτώβριος 1950, σ. 12].

Και λίγο πιο κάτω, αφού κοσμεί τον Καραγιώργη με τους συνήθεις κομμουνιστικούς υβριστικούς χαρακτηρισμούς «Πράκτορας, τυχοδιώκτης, αριβίστας, προδότης, υποκείμενο, προβοκάτορας, μηδενικό, κ.α.», [Β. Μπαρτζώτας: Προς την 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ, Εκδοτικό της ΚΕ του ΚΚΕ, Οκτώβριος 1950, σ. 19], αυτός ο ημιαναναλφάβητος κέρβερος της της «κομματικής ορθοδοξίας» (δηλαδή, της εξουσίας του και του βιοπορισμού του) σημειώνει:

«Σωστή πολιτική στελεχών είχε το ΚΚΕ και η καθοδήγησή του στο δεύτερο ένοπλο αγώνα. Την πολιτική αυτή τη χτύπησαν με λύσσα τα οππορτουνιστικά στοιχεία και ο προβοκάτορας Καραγιώργης. Αυτός παρουσιάζεται σήμερα υπέρμαχος της ‘εσωκομματικής δημοκρατίας’ και με τη χαφιέδικη πλατφόρμα του ‘εξυγιαντής’ του ΚΚΕ…

Το Κόμμα εξετάζει σήμερα τη χαφιέδικη δράση του Καραγιώργη που ασφαλώς είναι παλιά, εκδηλώνεται με τις εγκάρδιες σχέσεις του στην πρώτη κατοχή με τον Αγγλο Εντι και Γουντχάουζ, τα συναγελάσματά του με το Κολωνάκι στα 1946-7, και την αποτελειώνει με το καταστροφικό του έργο στο ΚΓΑΝΕ (Κλιμάκιο Γενικού Αρχηγείου Νότιας Ελλάδας) του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας». [Β. Μπαρτζώτας: Προς την 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ, Εκδοτικό της ΚΕ του ΚΚΕ, Οκτώβριος 1950, σ. 35].

Μετά την ολοκλήρωση του μετασχηματισμού του «αιρετικού» σε «προδότη», στήθηκε η θεατρική παράσταση του ξεσκεπάσματος και της καταδίκης του στο κτίριο του ΚΚ Ρουμανίας που ήταν πάντα διαθέσιμο ως σκηνικός χώρος για τέτοιες παραστάσεις.

Η πανελλήνια «πρώτη» του έργου «3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ» ορίστηκε για τον Οκτώβριο του 1950. Η παγκόσμια «πρώτη» της είχε προηγηθεί με τα αλλεπάλληλα κύματα των εκκαθαρίσεων που έπληξαν το ρωσικό λενινιστικό κόμμα «νέου τύπου» και τα «αδελφά» του κομμουνιστικά κόμματα όλου του κόσμου.

Μετά την «τακτοποίηση» των θλιβερών ηθοποιών (που λειτουργούσαν ως μαριονέτες και δήμιοι στην υπηρεσία της ηγετικής κλίκας του ΚΚΕ), η ζαχαριαδική τρόικα διατύπωσε ένα φοβερό κατηγορητήριο, φορτώνοντας στους ώμους κάποιων κομματικών στελεχών τις ευθύνες για την ήττα του ΚΚΕ στον εμφύλιο πόλεμο (1946-9). Ανάμεσα σ’ αυτούς και ο Κώστας Καραγιώργης που καταγγέλθηκε ανοικτά πλέον ως «προδότης»:

«Ο εξωμότης Κώστας Γυφτοδήμος-Καραγιώργης που όπως φαίνεται, από παλιά είναι πράκτορας,

Το 1924, διαγράφηκε από την Κομμουνιστική Νεολαία και για δεύτερη φορά το 1930 με πρόταση του αντιπροσώπου της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Το 1927, στο κράτησε αισχρή στάση. Ιδιώτευε για ένα μεγάλο διάστημα.

Το 1929, είναι μέλος της τριμελούς τροτσκιστικής ομάδας Πρίφτη, Βλάχου και Θεμελή.

Από το 1930-1937 είναι στο εξωτερικό.

Το 1937 στην Αίγινα δυσανασχετεί ενάντια στο κόμμα γιατί δεν του δίνει οδηγία να κάνει δήλωση για να βγεί να δουλέψει.

Και μετά, στην εξορία αποκλείεται από την κομματική οργάνωση Κιμώλου γιατί κάνει διαπραγματεύσεις με τον Μανιαδάκη για να κάνει δήλωση μετανοίας.

Μικροαστός, διανοούμενος, στοιχείο τυχοδιωκτικό και φιλόδοξο, είναι ικανός να πατήσει πάνω σε πτώματα για να ανέβει.

Γίνεται φίλος με τους Αγγλους ταξίαρχους Εντι και Γουντχάουζ και άλλους Εγγλέζους πράκτορες, έχει σχέσεις με τους κύκλους της Ιντέλιντζενς Σέρβις στην Αθήνα.

Οπου πάει διαλύει τις κομματικές οργανώσεις και συγκεντρώνει γύρω του ύποπτα και τυχοδιωκτικά και αντικομματικά στοιχεία.

Είναι ο κύριος υπεύθυνος για την κατάσταση στο ΚΓΑΝΕ και για την απώλεια περίπου 6.000 ανταρτών». [Β. Μπαρτζώτας: Ομιλία στην 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ, Εκδοτικό της ΚΕ του ΚΚΕ, Οκτώβριος 1950].

Αυτό το μικρό απόσπασμα από τον παραληρηματικό μονόλογο του Βασίλη Μπαρτζώτα (που επανέλαβαν στερεότυπα όλοι οι μετά απ’ αυτόν «ρήτορες) συνθέτει την ακραιφνώς κομμουνιστική Ζαχαριαδική αντίληψη της «επανερμηνείας» των στοιχείων του κομματικού φακέλου του εσωκομματικού αντιπάλου. Οταν εξαντλήθηκαν όλοι οι δεύτεροι και τρίτοι ρόλοι, το λόγο πήρε ο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής, ο μέγας αρχιερέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης και διατύπωσε την τελική απόφαση που αμέσως επικυρώθηκε ομόφωνα από το άθυρμα των κομπάρσων και των γελωτοποιών του.

Στις ομιλίες του Β. Μπαρτζώτα και των άλλων «συντρόφων» στην 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (Οκτώβριος 1950), η γλώσσα είναι αντάξια του ήθους και της διανοητικής εμβέλειας του ομιλούντος και των ομοίων του. Ωστόσο είναι προφανές ότι όταν ο κ. Μπαρτζώτας κατηγορεί τον αντίπαλό του ότι είναι «μικροαστός, διανοούμενος, στοιχείο τυχοδιωκτικό και φιλόδοξο, ικανός να πατήσει πάνω σε πτώματα για να ανέβει», δεν κάνει τίποτε άλλο από το να περιγράφει με θαυμαστή ακρίβεια το τυπικό πορτραίτο των κομμουνιστών ηγετίσκων, εάν φυσικά αντικατασταθεί ο χαρακτηρισμός «μικροαστός διανοούμενος» με τα πολύ εύστοχα επίθετα «ανεπάγγελτος» και «ημιαναλφάβητος».

8. Ομόφωνη απόφαση καταδίκης

Η επίτευξη των περιβόητων ομοφωνιών στα διάφορα «συλλογικά» όργανα κάθε ολοκληρωτικού μηχανισμού είναι ένα σταθερά επαναλαμβανόμενο φαινόμενο που από ερμηνευτική άποψη ανάγεται στη σφαίρα της ψυχοπαθολογίας. Ομως, πέρα απ’ αυτή τη γενική τοποθέτηση, μια αντίληψη στοιχειώδους πολιτικής και ιστορικής ευθύνης επιβάλλει κάποια αναφορά στη σύνθεση των συνάξεων που στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές.

Εν προκειμένω, στη σύνθεση της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (1950), που στοιχίσε τη ζωή του Κώστα Καραγιώργη, συμμετείχαν τα μέλη της Κεντρική Επιτροπής, η οποία είχε «εκλεγεί» από το 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ (5-10-1945) και αυτά που είχαν «προσληφθεί» στην Κεντρική Επιτροπή με «κοοπτάτσια» μεταξύ 1945 και 1950. [«Κοοπτάτσια»: Στην κομματική γλώσσα υποδηλώνει κάτι μεταξύ «πρσλήψεως» και «διορισμού»]. Ανάμεσά τους ήταν και οι:

● Ζαχαριάδης Νίκος

● Βλαντάς Δημήτρης

● Βοντίτσιος Γιώργος (Γούσιας)

● Δανιηλίδης Πολύδωρος

● Καπέτα-Σκύφτη Αλέγρα

● Καρράς Ηλίας

● Κούκουλου Ρούλα

● Λουλές Κώστας

● Μαυρομάτης Παναγιώτης

● Μπαρτζώτας Βασίλης

● Παρτσαλίδου Αύρα

● Ρούσος Ρούσος

● Στρίγγος Λεωνίδας

● Τρικαλινός Γιώργος

● Φλωράκης Χαρίλαος

● Χατζής Θανάσης,

Η απόφαση της καταδίκης του Καραγιώργη πάρθηκε ομόφωνα. Μια ματιά στον παραπάνω κατάλογο είναι αρκετή για να δικαιολογήσει την παράθεσή του και να υπενθυμίσει πως όλοι εκείνοι που συμμετείχαν στην εγκληματική φαρσοκωμωδία της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (1950), έχουν ένα ανεξόφλητο προσωπικό χρέος απέναντι στην αλήθεια και την ιστορία. Και το χρέος αυτό απορρέει από το γεγονός της προσωπικής τους συμμετοχής στη διαμόρφωση της ομόφωνης καταδίκης και της συνακόλουθης δολοφονίας του Κώστα Καραγιώργη.

Θεωρητικά, όσοι απ’ αυτούς βρίσκονται ακόμη στη ζωή θα μπορούσαν να ξοφλήσουν ένα ελάχιστο μέρος αυτού του χρέους τους, συμβάλλοντας στη διαύγαση των γεγονότων, αποκαθιστώντας την ιστορική αλήθεια και αναλαμβάνοντας το μερίδιο της ευθύνης και της ενοχής που τους αναλογεί. Αλλά στην πράξη, κάτι τέτοιο είναι αδύνατο με δεδομένο τον τύπο του «ανθρώπου» που χρειάζεται και διαμορφώνει ο ολοκληρωτικός μηχανισμός.

9. Η σύλληψη

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες, ο Καραγιώργης αντέδρασε στην πολιτική καταδίκη του, συνελήφθη πάραυτα, υπέστη μια πρώτη κακοποίηση από τους συντρόφους του και τέθηκε σε απομόνωση απ’ όπου απέδρασε λίγο αργότερα. Στο μικρό διάστημα ανάμεσα στη δραπεύτευση και τη δεύτερη σύλληψή του, περιφερόταν στα δάση των περιχώρων και τα πάρκα του Βουκουρεστίου και επισκεπτόταν κάποιους φίλους του.

Κατά μία ανεπιβεβαιώτη εκδοχή, ο Καραγιώργης είπε στους φίλους του που τον φιλοξενούσαν, ότι πρόκειται να μεταβεί στη Μόσχα μαζί με τον Ζαχαριάδη για να ζητήσουν την προσωπική επέμβαση του Στάλιν προκειμένου να αποκατασταθεί η τάξη στο ΚΚΕ. Εφυγε από το σπίτι και δεν ξαναγύρισε ποτέ.

● Η αξιοπιστία αυτής της εκδοχής υπονομεύεται από το γεγονός ότι ήταν αδιανόητο το ενδεχόμενο να συνταξιδεύσουν στη Μόσχα ο παντοδύναμος αρχηγός του ΚΚΕ και ένα ηγετικό του στέλεχος που είχε καταγγελθεί επισήμως ως «πράκτορας» και «προδότης».

● Εάν όμως, αληθεύει, τότε η μόνη δυνατή ερμηνεία της είναι ότι επρόκειτο για παγίδα που στήθηκε από τον Ζαχαριάδη.

● Ωστόσο, είναι άξιος επισήμανσης ότι ο λόγος για τον οποίο θα επισκέπτονταν τον Στάλιν οι δυό Ελληνες κομμουνιστές ήταν «η αποκατάσταση της τάξης στο ΚΚΕ», γιατί επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι εκείνη την περίοδο το ΚΚΕ αντιμετώπιζε μιά οξύτατη «κρίση εξουσίας» και ότι στην κορυφή του διεξαγόταν μια λυσσαλέα διαπάλη μεταξύ των διαφόρων τμημάτων της ηγετικής ομάδας.

Ανεξάρτητα απ’ αυτά, γεγονός είναι ότι ο Κώστας Καραγιώργης πιάστηκε από τη Ρουμάνικη ασφάλεια (Σεκιουριτάτε) ύστερα από απαίτηση της ηγεσίας του ΚΚΕ, στο δρόμο όπου βρίσκονταν οι πρεσβείες της Γιουγκοσλαβίας και της Γαλλίας.

Ο τόπος της σύλληψής του επέτρεψε στους εσωκομματικούς αντιπάλους του να διατυπώσουν διαδοχικά δύο αντιφατικές ερμηνείες της σύλληψής του πάνω στις οποίες στηρίχτηκαν διαδοχικά δυό κατηγορίες εναντίον του.

● Σύμφωνα με την πρώτη «ερμηνεία», ο Κώστας Καραγιώργης πιάστηκε ενώ πήγαινε στη Γιουγκοσλάβικη πρεσβεία (συνεπώς, είναι «αυταπόδεικτη» η κατηγορία του «τιτοικού πράκτορα» που του απευθύνει ο κομματικός μηχανισμός).

● Σύμφωνα με τη δεύτερη, πιάστηκε ενώ πήγαινε στη Γαλλική πρεσβεία για να ζητήσει άσυλο (συνεπώς, «αποδεικνύεται» επίσης αφ’εαυτής η κατηγορία ότι ήταν «πράκτορας των Δυτικών μυστικών υπηρεσιών»).

Λίγο αργότερα, με τη βοήθεια της ιδιότυπης κομμουνιστικής «διαλεκτικής», αυτές οι δυό εκδοχές και οι κατηγορίες που τους αντιστοιχούν, θα συνδυαστούν σ’ ένα περίεργο αλλά θανατηφόρο χαρμάνι.

10. Η ανάκριση

Μετά τη σύλληψη και τον εγκλεισμό του Καραγιώργη στα απομονωτήρια της Ρουμάνικης ασφάλειας, ο Νίκος Ζαχαριάδης συγκρότησε μια ολιγομελή «Ανακριτική Επιτροπή» που λογοδοτούσε απ’ ευθείας σ’ αυτόν και είχε ως αποστολή τη «διαλεύκανση» της υπόθεσης Καραγιώργη.

Η Επιτροπή αυτή συγκροτήθηκε από στελέχη του ΚΚΕ που ήταν απολύτως πιστά «στη φωνή του κυρίου τους» (φυσικά για όσο διάστημα ο «κύριος» αυτός παραμένει ισχυρός και αμετακίνητος στη θέση του). Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες ανάμεσα στα μέλη της συγκαταλλέγονταν οι:

Κώστας Κολιγιάννης: Μετά την έκπτωση και την εκδίωξη του Ζαχαριάδη, τον διαδέχθηκε στη θέση του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ (1957-1973).

Χαρίλαος Φλωράκης: Πολιτικός πρόσφυγας που επέστρεψε παράνομα στην Ελλάδα το 1954 και συνελήφθη. Μετά την αποπομπή του Κώστα Κολιγιάννη, τον διαδέχθηκε στη θέση του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ (1973-1991).

Πολύδωρος Δανιηλίδης: Πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία, μετέπειτα «επίτιμος πρόεδρος» των Μαρξιστικών-Λενινιστικών (Μαοϊκών) Οργανώσεων των Ελλήνων της Ανατολικής Ευρώπης. Πέθανε το 1989.

Ηλίας Καρράς: Πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία, τέως ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ (Εσωτ.) μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ το Φεβρουάριο του 1968.

Γ. Τσακίρης: Για την «εξέλιξή» του, ο γράφων δεν έχει καμιά πληροφορία, δυστυχώς.

Ατυχώς, στάθηκε αδύνατο να προσδιοριστεί εάν και ποιοί άλλοι συμμετείχαν σ’ αυτή τη διαβόητη «Ανακριτική Επιτροπή». Η δολοφονία ενός ανθρώπου (και μάλιστα ενός «συντρόφου») είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μιλήσουν όσοι ενέχονται σ’ αυτή. Ωστόσο, κρίνοντας κανείς από τα ονόματα που παρατίθενται πιο πάνω, συμπεραίνει ότι ο «μισθός» τους ήταν αντάξιος του «έργου» τους. Απ’ αυτούς τους πέντε:

● Ο Κώστας Κολιγιάννης και ο Χαρίλαος Φλωράκης προήχθησαν σε γενικούς γραμματείς και κρατήθηκαν σ’ αυτή τη θέση επί 17 χρόνια ο καθένας.

● Ο Πολύδωρος Δανιηλίδης «τιμήθηκε» με ισόβια σύνταξη και ένα «τίτλο».

● Ο Ηλίας Καρράς βολέυτηκε σε ηγετικό πόστο του ενός από τα δύο κομμάτια του ΚΚΕ, του λεγόμενου ΚΚΕ-Εσωτερικού, το οποίο προέκυψε από τη διάσπαση του ΚΚΕ (Φεβρουάριος 1968) και το οποίο αναδείχθηκε σε «ευνοούμενο» της εφιαλτικής δυναστείας Τσαουσέσκου.

Ο κ. Λευτέρης Μαυροειδής στο βιβλίο του για τον Κ. Καραγιώργη αφήνει να εννοηθεί ότι γνωρίζει τα μέλη της διαβόητης «Ανακριτικής Επιτροπής» αλλά δεν αποκαλύπτει τα ονόματά τους, γιατί σκοπός του (όπως γράφει) «δεν είναι να κάνει αστυνομικό ρεπορτάζ ή να ξεσκεπάσει πρόσωπα». (!)

11. Προς το τέλος

Ο τρόπος με τον οποίο διεξήγαγε το έργο της η προαναφερόμενη «Ανακριτική Επιτροπή» είναι γνωστός από μιά σωρεία παρόμοιων υποθέσεων. Ο βετεράνος κομμουνιστής και υφυπουργός της Τσεχοσλοβάκικης κυβέρνησης Αρθουρ Λόντον που είχε προσωπική εμπειρία των εσωκομματικών εκκαθαρίσεων στις «λαικές δημοκρατίες» της Ανατολικής Ευρώπης, σκιαγράφησε μια σχετικά πλήρη εικόνα της ανακριτικής πρακτικής των κομμουνιστών κατά το δεύτερο κύμα των «Δικών της Μοσχας» που έπληξε τα Κομμουνιστικά Κόμματα μετά τη σύγκρουση του Στάλιν με τον Τίτο (1948) μέχρι το «αντισταλινικό» 20ο Συνέδριο του ΚΚ της ΕΣΣΔ (1956). [βλ. Α. Λόντον: Ομολογία, Αθήνα, Καμαρινόπουλος, χχ]

Για το λόγο αυτό μπορεί κανείς παραλείψει τις περιγραφές των βασανιστηρίων που εφαρμόστηκαν στον Καργιώργη από τους «συντρόφους» του και να περιοριστεί σε μιά «ανεπιβεβαίωτη» μαρτυρία κάποιων μελών του ΚΚΕ».

Πρόκειται για μαρτυρία μελών και όχι στελεχών του ΚΚΕ που έζησαν τότε τα γεγονότα (και εξαιτίας αυτού, αντιμετωπίζουν σήμερα έντονα συνειδησιακά προβλήματα). Η μαρτυρία αυτή παραμένει «ανεπιβεβαίωτη» επί τόσες δεκαετίες μετά την εξόντωση του Καραγιώργη, γιατί τα αρχεία του ΚΚΕ εξακολουθούν να φυλάγονται ως επτασφράγιστο μυστικό. Ισως γιατί πολλοί «από τους εμπλεκόμενους σ’ αυτή την υπόθεση βρίσκονται στη ζωή» και σκοπός ορισμένων ερευνητών που θα μπορούσαν να τη φωτίσουν (όπως ο κ. Λευτέρης Μαυροειδής) «δεν είναι να κάνουν αστυνομικό ρεπορτάζ ή να ξεσκεπάσουν πρόσωπα που, στο κάτω-κάτω, έκαναν ότι έκαναν στο κλίμα που επικρατούσε τότε, πειθαρχώντας στην ηγεσία του κόμματός τους και, στο μεγαλύτερο μέρος τους, πιστεύοντας ότι εκπλήρωναν σοβαρό κομματικό καθήκον…»

Σύμφωνα μ’ αυτή, ο διευθυντής της Ρουμανικής Ασφάλειας, μετά τη δολοφονία του Καραγιώργη παρέδωσε στην «Ανακριτική Επιτροπή» του ΚΚΕ όλα τα έγγραφα που σχετίζονταν με την υπόθεση Καραγιώργη.

Ανάμεσα σ’ αυτά υπήρχε και μιά αναφορά της υπηρεσίας του προς την ηγεσία του ΚΚΕ στην οποία περιγράφονταν τα όσα είχε υποστεί ο Καραγιώργης «χωρίς να επιτευχθεί η απόσπαση ομολογίας του» και ζητούνταν οδηγίες ως προς το τι δέον γενέσθαι.

Στο κάτω μέρος της σελίδας υπήρχε η απάντηση «συνεχίστε» κι ακολουθούσε η υπογραφή του Κώστα Κολιγιάννη.

Η συνέχεια είναι γνωστή. Ενας ζωντανός που δεν αυτοκατηγορείται με τον τρόπο που επιθυμούν οι ανακριτές του, παρόλα όσα έχει υποστεί, είναι ένας επικίνδυνος μάρτυρας. Κι ένας τέτοιος μάρτυρας μόνο νεκρός δεν συνιστά απειλή. «Συνεχίστε». Πράγμα που σήμαινε πως ο Κώστας Καραγιώργης έπρεπε να συγκαταλέγεται μεταξύ των νεκρών. Ηταν Φθινόπωρο του 1954.

12. Η «αποκατάσταση»

Από τότε πολύ αίμα έρευσε στην κοιλιά του αδηφάγου κομματικού Κρόνου. Τρία χρόνια μετά το θάνατο του Στάλιν (1953), οι Σοβιετικοί εκδίωξαν τον Ελληνα «ομόλογό» του, Νίκο Ζαχαριάδη από το ΚΚΕ και διόρισαν στη θέση του τον Κώστα Κολιγιάννη. Νέοι συσχετισμοί δυνάμεων διαμορφώθηκαν στο ΚΚΕ αλλά όχι και νέες ποιότητες.

Ο Σταλινισμός έδωσε τη θέση του στο νεοσταλινισμό. Ο Ζαχαριαδισμός αντικαταστάθηκε από τον Κολιγιαννισμό, αυτός από τον Φλωρακισμό και αυτός από τον Παπαρηγισμό. Ο ολοκληρωτισμός πέθαινε και θριάμβευε συγχρόνως.

Απ’ αυτή την άποψη ολόκληρη η ιστορία του ΚΚΕ μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερεις μόνο λέξεις: Ζαχαριαδισμός (1931-1956), Κολιγιαννισμός (1956-1972), Φλωρακισμός (1972-1989), Παπαρηγισμός (1989-2011). Μέσα σε 80 χρόνια (από το 1931 μέχρι το 2011), τέσσερεις προσωπικές δικτατορίες με διάρκεια 25, 18, 17 και 22 χρόνων, αντιστοίχως, στο πλαίσιο ενός υποτίθεται «συλλογικού θεσμού», θα μπορούσαν να αποτελούν αντικείμενο φθόνου για πολλές κληρονομικές δυναστείες.

Το 1956, κατά το κλείσιμο των εργασιών του 20ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ, ο Nικήτα Χρουτσόφ προκάλεσε σάλο στο διεθνές «κομμουνιστικό κίνημα» και την παγκόσμια κοινή γνώμη καταγγέλοντας τα εγκλήματα του Στάλιν.

Οι αλλαγές που συντελούνταν στη «μεγάλη Σοβιετική πατρίδα» με βάση αυτή την καταγγελία και η ανάγκη της εναρμόνισης με το «οδηγό κόμμα της Σοβιετικής Ενωσης», ανάγκασε το ΚΚΕ να «θυμηθεί» με καθυστέρηση δύο περίπου χρόνων (1958) από την επίσημη καταδίκη του σταλινισμού (1956) τα εγκλήματα της δικής του «σταλινικής» ηγεσίας, η οποία είχε εξωραισθεί με την αλλαγή ορισμένων μόνο «προσώπων».

Το 1958, μια «Ειδική Επιτροπή» του ΚΚΕ, αποφάνθηκε όχι για την αθωώτητα αλλά για την έλλειψη αποδείξεων της ενοχής του Καραγιώργη. Και με βάση το πόρισμα αυτής της Επιτροπής, το ΚΚΕ προχώρησε εντελώς αθόρυβα στη μεταθανάτια «αποκατάσταση» τριών από τα θύματα αυτών των εγκλημάτων, με απόφαση της 9ης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του:

«Η Ολομέλεια αποφασίζει την αποκατάσταση της μνήμης των συντρόφων Γιώργη Σιάντου, Νίκου Πλουμπίδη (Μπάρμπα) και Κώστα Γυφτοδήμου (Καραγιώργη)».

Όλα έγιναν «εντελώς αθόρυβα», γιατί ολόκληρη η τότε ηγεσία του ΚΚΕ ήταν συνένοχη στα εγκλήματα αυτά και συνεπώς δεν μπορούσε να τα ομολογήσει ή να τα παραδεχθεί ανοικτά. H «αποκατάσταση» του Καραγιώργη αποφασίστηκε από τους συνεργούς στη δολοφονία του εν κρυπτώ, όχι επειδή ήταν αθώος αλλά επειδή «δεν είχαν προκύψει στοιχεία που να θεμελιώνουν την ενοχή του».

Στην έκθεση της «Ειδικής Επιτροπής» του ΚΚΕ, σημειώνεται: «Το περιεχόμενο της δήλωσης αυτής [του Καραγιώργη στις 18-11-1950] θα ήταν λάθος να κριθεί και να παρθεί υπόψη ξεκομμένο από τις συνθήκες [απομόνωση, βασανιστήρια] και την ψυχολογική κατάσταση που βρισκόταν εκείνος που το έγραψε».

Αυτό το εκπληκτικό σκεπτικό εξηγείται μόνο από το γεγονός ότι η σύνθεση του οργάνου που αποφάσισε ομόφωνα την ακρωτηριασμένη «αποκατάσταση» του Κώστα Καραγιώργη ήταν (με ελάχιστες διαφοροποιήσεις) ίδια με τη σύνθεση του οργάνου που τον είχε καταδικάσει ομόφωνα πριν από οκτώ χρόνια. Τα θλιβερά εκτελεστικά όργανα του ολοκληρωτικού Μηχανισμού που χθές κραύγαζαν «ένοχος», τώρα σιγοψιθύριζαν «δεν αποδείχθηκε η ενοχή».

Η «αποκατάσταση» του Κώστα Καραγιώργη έγινε τόσο αθόρυβα και μυστικά, που ακόμη κι η γυναίκα του Μαρία Καραγιώργη, που ήταν ηγετικό στέλεχος και βουλευτής της ΕΔΑ, την πληροφορήθηκε μόλις το 1961, δηλαδή με καθυστέρηση τριών ολόκληρων χρόνων. Και είναι προς τιμή της Μαρίας Καραγιώργη το γεγονός ότι υποστήριξε πάντοτε αταλάντευτα την αθωώτητα του συζύγου της και δεν δέχτηκε ποτέ να τον αποκηρύξει παρά τις φοβερές πιέσεις που της ασκήθηκαν από τον κομματικό μηχανισμό (σε πλήρη αντίθεση με κάποιες άλλες «κυρίες», όπως για παράδειγμα η Ρούλα Κούκουλου, σύζυγος του Νίκου Ζαχαριάδη και η Αύρα Παρτσαλίδη, σύζυγος του Δημήτρη Παρτσαλίδη, οι οποίες καθόριζαν την στάση τους απέναντι στους συζύγους τους σύμφωνα με τις επιταγές της εκάστοτε ηγεσίας του Μηχανισμού).

Δεν έμεινε λοιπόν παρά μόνο ένας ανάμεσα στους χιλιάδες νεκρούς που προσφέρθηκαν θυσία στο «μεγαλείο» και την αθλιότητα του κομματικού Κρόνου, με τις ζητωκραυγές του αενάως αυτοαναπαραγόμενου τραγικού χορού των αλλοτριωμένων συνειδήσεων που καταδικάζουν ή αθωώνουν κατ’ εντολή, χωρίς αμφιβολίες, ενδοιασμούς και ανησυχίες.

Και μαζί μ’ αυτούς τους νεκρούς, αιωρούνται αναπάντητα τα «πως» και τα «γιατί» της «υπόθεσης Καραγιώργη» και των χιλιάδων άλλων παρόμοιων εγκλημάτων που ίσως έρθουν κάποτε στο φως..

*

«Ο Περισσός θα βασάνιζε χειρότερα τον Καραγιώργη απ΄ ό,τι ο Ζαχαριάδης»

Η χήρα του Κώστα Καραγιώργη μιλάει για τις συνθήκες θανάτου του συζύγου της, πρώην διευθυντή του «Ριζοσπάστη»
– Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο και να αναμοχλεύσετε τόσεςδεκαετίες μετά τα τραγικά εκείνα συμβάντα;

«Το ένιωσα σαν ένα είδος μνημοσύνου για τον Καραγιώργη. Δεν είναι αναμόχλευση, αλλά τώρα μπόρεσα να εκφραστώ με ηρεμία. Η οργή μου και ο θυμός μου δεν ήταν οι καλύτεροι σύμβουλοι για μια νηφάλια καταγραφή. Τώρα πια τα 93 χρόνια μου και η ασθένειά μου καταλάγιασαν την οργή και τον θυμό, αλλά ούτε συγχώρηση δίνω ούτε λησμονιά». – Πότε είδατε για τελευταίαφορά τον Κ. Καραγιώργη;

«Τελευταία φορά στις 31 Δεκεμβρίου 1947, σε ένα σπίτι στην Κυψέλη όπου κρυβόταν. Μόνο για λίγες ώρες κράτησε η συνάντησή μας».

– Τι σας είχε πει; «Δεν μπορέσαμε να πούμε πολλά γιατί ήρθε το αυτοκίνητο που θα τον παρέδιδε στο κόμμα για να τον προωθήσουν εκτός Αθήνας. Δεν χρειαζόταν να μου πει τίποτε, γιατί ήμουν για όλα ενημερωμένη, μια και ήμουν και η ίδια ενεργό στέλεχος του κόμματος».

– Διατηρήσατε κάποια στοιχειώδημορφή επικοινωνίας έκτοτε μαζί του;

«Απολύτως καμία. Εκείνος στο ένοπλο κομμάτι του αγώνα, εγώ στο πολιτικό».

– Ζητήσατε ποτέ εξηγήσεις,στοιχεία,απαντήσεις στα ερωτήματά σας από το ΚΚΕ;

«Ημουν κι εγώ απομονωμένη από το κόμμα γιατί δεν τον αποκήρυξα όταν το κόμμα τον έθεσε υπό κατηγορία και τον καταδίκασε- ουσιαστικά ως “πράκτορα του εχθρού”-, πράγμα που κατέληξε στον θάνατό του. Οταν μετά την πτώση του Ζαχαριάδη, το 1956, έγινε μια “αποκατάσταση” του Καραγιώργη με μισό στόμα, αποκατέστησαν και εμένα- επίσης με μισό στόμα. Ζήτησα και εξηγήσεις και στοιχεία για την καταδίκη και τον θάνατό του, αλλά όλοι απαντούσαν με μισόλογα, μια και ήταν- σχεδόν όλοι – συνυπεύθυνοι για τον θάνατό του. Και όταν ζήτησα τη σορό του για να τη φέρω στην πατρίδα, όλοι δήλωσαν άγνοια και κανένας δεν έφερε την ευθύνη για τίποτε. Οταν όμως ο Ζαχαριάδης τον καταδίκαζε σε θάνατο, όλοι είχαν πει “ναι”! Τα πρακτικά για την όλη “υπόθεση Καραγιώργη”ανακρίσεις, μέθοδοι ανακρίσεων κτλ. – τα κρατούσε το κόμμα και τα κρατά ακόμη. Κάπου θα είναι εδώ φυλαγμένα στα βαθιά υπόγεια του Περισσού».

– Από το ρουμανικό κράτος ζητήσατεποτέ επισήμως να σας δοθεί ο φάκελος της υπόθεσής του, τα πρακτικά των ανακρίσεων, τα στοιχεία για τις συνθήκες θανάτουτου ή έστω να σας υποδείξουν το μέρος όπου ετάφη;

«Ζήτησα πολλές φορές μέσω συντρόφων, Ελλήνων και Ρουμάνων, να μου δοθούν ό,τι στοιχεία υπάρχουν (ανακρίσεις, γραπτά του, που είχα πληροφορίες ότι υπάρχουν, συνθήκες θανάτου του), όπως επίσης να μου επιστραφεί η σορός του για να τον θάψω στην Ελλάδα. Επισήμως τα ίδια ζήτησε και ο γιος μου με αίτηση που κατέθεσε στην πρεσβεία της Ρουμανίας στο Ανατολικό Βερολίνο το 1968 ή το 1969, με αριθμό πρωτοκόλλου, σφραγίδες κτλ., και απευθυνόταν στο ρουμανικό υπουργείο Εσωτερικών, στο ρουμανικό κόμμα και στον Τσαουσέσκου προσωπικά! Ακόμη περιμένουμε απάντηση…».

– Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι ο σύζυγός σας, ένας άριστος γνώστηςτων εσωκομματικών συνθηκών,αποφάσισενα μιλήσει ανοιχτάγια τις διαφωνίες του,κάτι που για τα δεδομένα της εποχής ισοδυναμούσεμε πολιτική «αυτοκτονία»;

«Είναι ακριβώς όπως το λέτε: γνώριζε πολύ καλά τις εσωκομματικές συνθήκες αλλά ο εκρηκτικός χαρακτήρας του δεν μπόρεσε να αντέξει το μέγεθος της καταστροφής που βρήκε τη χώρα μας και τις συνέπειες. Ηταν “αυτοκτονία”, όπως το λέτε, όχι μόνο πολιτική αλλά και ουσιαστική. Αλλωστε η διαφωνία ήταν πολύ παλαιά, από τον καιρό της αποχής από τις εκλογές του 1946. Η δική του θέση, όπως και του Χατζή και άλλων της ΚΕ, ήταν να πά ρουμε μέρος στις εκλογές. Η μοιραία απόφαση για την αποχή ήταν αποκλειστικά του Ζαχαριάδη. Λεπτομέρειες γράφω στα βιβλία μου καθώς έζησα τα γεγονότα από πρώτο χέρι».

– Ως οξυδερκής πολιτικός και έμπειρο στέλεχος που ήταν μήπωςδιέβλεπε την πτώση του Ζαχαριάδηκαι έτσι επέλεξε να διαχωρίσειανοιχτά τη θέση του;

«Δεν “διέβλεπε” απλώς την πτώση του Ζαχαριάδη αλλά κατά κάποιον τρόπο την απαιτούσε. Ηξερε πολύ καλά τι σημαίνει το τέλος του εμφυλίου πολέμου με αυτόν τον τρόπο- ήττα, καταστροφή- και τις συνέπειες που θα είχε για τη χώρα μας».

– Κατηγορήθηκε ότι επιχείρησε να αυτομολήσει στην πρεσβεία της Γιουγκοσλαβίας στο Βουκουρέστι.Πιστεύετε ότι υπήρχε τέτοιο ενδεχόμενο,ότι υπό το καθεστώςτης ψυχολογικής πίεσης και τρομοκράτησής του σκέφτηκεπως κάτι τέτοιο θα ήταν ο μόνος τρόπος να σωθεί;

«Η κατηγορία αυτή είναι φτιαχτή. Μου το βεβαίωσε ακριβώς ο νεαρός που τον είδε να περνάει μπροστά από τη γιουγκοσλαβική πρεσβεία: “Περπατούσε αφηρημένος με το κεφάλι σκυμμένο, πέρασε μπροστά από τη γιουγκοσλαβική πρεσβεία χωρίς να ρίξει μια ματιά”. Και όταν προηγουμένως τον είχαν πιάσει και τον είχαν υπό κράτηση στο σπίτι του κόμματος, διέφυγε διότι δεν άντεξε την αδιανόητη γι΄ αυτόν κράτησή του και περιπλανώμενος σε κατάσταση παραφροσύνης “έδωσε” μια θαυμάσια πρόφαση στους δημίους του». – Από τα στοιχεία που έχετε συλλέξειθεωρείτε ότι ο Καραγιώργηςέπεσε θύμα πλεκτάνης με τη συμμετοχή των Ρουμάνων, οι οποίοι είχαν τοποθετήσει δίπλα του πράκτορες ακόμη και στο κελί του ως δήθεν συγκρατουμένουςτου;

«Ναι, έτσι που ήταν παραλογισμένος από την όλη σκευωρία για την εξόντωσή του, πράγματι θεώρησε τον δήθεν συγκρατούμενό του Ρουμάνο πραγματικό κρατούμενο.

Και μέσα στις βασανιστικές ανακρίσεις που του έκαναν και με το εγκεφαλικό τραύμα που τον βασάνιζε- και έτσι εξωστρεφής που ήταν- θεώρησε πως βρήκε κάποιον να μιλάει. Ο πράκτορας βέβαια έκανε τη δουλειά που του ανέθεσαν σωστά…». – Εχετε γράψει ότι η αποκατάστασήτου από το ΚΚΕ το 1958 ήταν δειλή και αόριστη. Τι θεωρείτεότι πρέπει να πράξει ο Περισσόςγια την πλήρη αποκατάστασητης κομματικής τιμής και υπόληψης του συζύγου σας και γιατί πιστεύετε ότι δεν το έκανε ως σήμερα;

«Από τον Περισσό αν περίμενα αποκατάσταση, θα πρέπει να ήμουν ή ηλίθια ή βλαμμένη ή τρελή. Ο Περισσός, αν τον είχε στα χέρια του, θα του έκανε όχι μόνο αυτά που του έκανε ο “καλύτερος φίλος” του από το 1924, ο “καρδιακός φίλος” του ο Ζαχαριάδης, αλλά θα επινοούσε ό,τι “καλύτερο” είχε ο Μεσαίωνας για να “τιμωρήσει” τον άτακτο, ανήσυχο και προβληματιζόμενο υπήκοό του. Αλλά για τον Περισσό θα μιλάμε τώρα; Ας μου έδινε όλο το αρχείο που έχει κρυμμένο στα βάθη του μεγάρου του και ας μου έλειπαν αυτά που λέτε για “αποκατάσταση της κομματικής τιμής” και λοιπά- “αστεία πράγματα” για τον Περισσό».

«ΜΕ ΑΛΥΣΙΔΑ ΛΑΘΩΝ ΜΑΣ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΗΤΤΑ»

Ο Καραγιώργης διατύπωνε προβληματισμούς και διαφωνίες που κορυφώθηκαν με τη «γραμμή» του Ζαχαριάδη περί συνέχισης της επαναστατικής κρίσης («το όπλο παρά πόδα» κτλ.) μετά την ήττα του ΔΣΕ, ενώ εκείνος είχε ταχθεί υπέρ της συνέχισης του αγώνα με πολιτικά μέσα, όπως υποστήριζε και για τη μετά τον Δεκέμβρη του ΄44 περίοδο. Τις απόψεις αυτές είχε διατυπώσει σε επιστολές του προς το Πολιτικό Γραφείο του ΚΚΕ αλλά και το ΚΚΣΕ.

Μετά την 7η Ολομέλεια (Μάιος 1950) ο Καραγιώργης στέλνει στις 6 Ιουνίου 1950 στο ΠΓ του ΚΚΕ ένα κείμενο-«φωτιά» το οποίο χαρακτηρίστηκε «Αντικομματική Λικβινταριστική Πλατφόρμα του Κώστα Γυφτοδήμου (Καραγιώργη)» όπου διατυπώνει τις διαφωνίες του και ασκεί δριμεία κριτική. «Τώρα βλέπω ότι ο Ζαχαριάδηςκαι μέσω των ανθρώπων που ανέδειξε (Ιωαννίδης,Σιάντος κ.ά.) μας οδήγησε στην ήττα την άλλη φορά και τώρα μας οδήγησε ο ίδιος προσωπικά στην ήττα εξίσου με μια ατέλειωτη αλυσίδα λαθών» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ετσι στις 8 Ιουνίου 1950 τίθεται εκτός κομματικής δραστηριότητας και την επομένη κιόλας (8η Ολομέλεια) καθαιρείται από την Κεντρική Επιτροπή και διαγράφεται από το ΚΚΕ, αφού, όπως κρίθηκε, με την «πλατφόρμα» του «ξερνάει έναν ολόκληρο οχετό ενάντια στο ΚΚΕ και την καθοδήγησή του», παρουσιάζοντας παράλληλα «πολλά ύποπτακαι σκοτεινά σημεία», για να ακολουθήσει η φρικτή πορεία προς το τέλος.

ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΑ «ΜΑΧΑΙΡΩΜΑΤΑ»

Ο Κώστας Καραγιώργης συνομιλεί με τον επιστήθιο φίλο του, πανίσχυροτότε γραμματέα του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη (αριστερά) έχοντας ανάμεσά τους τον Βασίλη Μπαρτζιώτα, σε συγκέντρωση το 1945. Μετάτο κείμενο-«φωτιά» που απέστειλε στο Πολιτικό Γραφείο το στέλεχοςτου κόμματος στιγματίστηκε από την καθοδηγητική ομάδα ως «διπρόσωποςκαι ύπουλος», «ανήθικο, έκφυλο και ηθικά πωρωμένο στοιχείο»,με «ύποπτη και προδοτική» στάση

Οι διαφωνίες ενός «κοσμοπολίτη» κομμουνιστή

Πολύπλευρη προσωπικότητα, γιατρός το επάγγελμα, ευρυμαθής και πολύγλωσσος (μιλούσε γερμανικά, γαλλικά, αγγλικά και ρωσικά), ο Καραγιώργης ήταν για την εποχή του ένας κοσμοπολίτης. Είχε αέρα μαχητικού διανοουμένου, ανοιχτός και κοινωνικός άνθρωπος, η παρουσία και δράση του οποίου είχε δημιουργήσει μια αίγλη γύρω από το όνομά του. Θεωρείται μια λαμπρή προσωπικότητα του ΚΚΕ, ενώ ως διευθυντής και αρθρογράφος του «Ριζοσπάστη» μετά την απελευθέρωση άφησε εποχή. Υπήρξε στέλεχος του ΔΣΕ ως διοικητής του Κλιμακίου του Γενικού Αρχηγείου Νοτίου Ελλάδας αλλά και υπουργός Πολεμικού Εφοδιασμού της «κυβέρνησης του βουνού». Ο Καραγιώργης στιγματίστηκε για την κριτική και τις διαφωνίες που διατύπωσε ανοιχτά μετά την ήττα του 1949 για τα λάθη που έγιναν. Ο άλλοτε επιστήθιος σύντροφος και φίλος από τα νεανικά χρόνια του Νίκου Ζαχαριάδη δεν δίστασε να αμφισβητήσει τον κραταιό ακόμη γενικό γραμματέα του κόμματος και την περί αυτόν ηγετική ομάδα. Ετσι οδηγήθηκε στην κομματική «πυρά» με το στίγμα του «αντικομματικού» και του «φραξιονιστή», ο οποίος «εκφράζει απόψεις του ταξικού εχθρού», αλλά και ως «διπρόσωποςκαι ύπουλος», «ανήθικο, έκφυλοκαι ηθικά πωρωμένο στοιχείο», με «ύποπτη και προδοτική» στάση.

Στα μπουντρούμια των Ρουμάνων

Η ειδοποιός διαφορά της υπόθεσης Καραγιώργη από άλλες αντίστοιχες ήταν η μυθιστορηματική τραγικότητά της: μετά την καθαίρεσή του από μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και τη διαγραφή του από το ΚΚΕ τον Ιούνιο του 1950, συνελήφθη αυθημερόν από τους συντρόφους του και με εντολή Ζαχαριάδη τέθηκε σε κατ΄ οίκον περιορισμό στο Βουκουρέστι, όπου βρισκόταν, όπως και η εκτός Ελλάδας κομματική ηγεσία, ενώ μετά την απόδρασή του και υπό καθεστώς αφόρητης ψυχολογικής και συναισθηματικής πίεσης πιάστηκε από «κομματικούς» κοντά στην πρεσβεία της Γιουγκοσλαβίας για να παραδοθεί ακολούθως στο ρουμανικό καθεστώς ως ύποπτος «να περάσει στον ταξικό εχθρό».

Η κόλαση που ακολούθησε στις ρουμανικές φυλακές, οι ανακρίσεις στις οποίες υπεβλήθη από στελέχη του ΚΚΕ στα μπουντρούμια της Σεκουριτάτε και ο εγκλεισμός του στο κάτεργο του Μαρ τζινένι, ένα συγκρότημα πολιτικών επανορθωτικών φυλακών στην πόλη Πιτέστι, δίχως ποτέ να δικαστεί, τον οδήγησαν στην απόλυτη ψυχολογική και σωματική κατάρρευση και, σε συνδυασμό με τη βαριά φυματίωση από την οποία είχε προσβληθεί, στον θάνατό του, μόνος και αβοήθητος, κατά κάποιους, τον Οκτώβριο του 1954, μια και δεν έχει εξακριβωθεί ακόμη η ακριβής ημερομηνία του θανάτου του! Δεν έγιναν ποτέ γνωστές οι ακριβείς συνθήκες τόσο της κράτησής του (ανακρίσεις, βασανισμοί κτλ.) όσο και οι λεπτομέρειες γύρω από το τραγικό τέλος του. Οι οικείοι του δεν έμαθαν καν πού ετάφη.

Κραυγή από τη φυλακή: «Με σκοτώνουν!»

Κάποιες μαρτυρίες συγκρατουμένων του (όπως τις έχει καταγράψει ο Λευτέρης Μαυροειδής ) δίνουν την τραγική διάσταση: «Τον Σεπτέμβριο η κατάστασή του είχε επιδεινωθεί.Κραύγαζε νύχταμέρα.“Μεσκοτώνουν” ούρλιαζε ύστερααπό κάθε αιμόπτυση». Ενα πρωί ο Καραγιώργης βρέθηκε αναίσθητος και το κρεβάτι του πλημμυρισμένο με αίμα. Οι φύλακες τον μετέφεραν στον θάλαμο των ετοιμοθανάτων, όπου κατέληξε. «Ανάμεσα σε σπασμούς και σύγκρυο παραμιλούσε και έβλεπε οράματα.Τα μάτια του ήταν γεμάτα δάκρυα και το στόμα του ξερό,ασπρισμένο.“Το παιδίμου…Πού το ΄χουν;Δεν ήρθε…απόψε…Τοθέλω το παιδί μου…”.Υστερα απότομα το πρόσωπό του συσπάστηκε,μετά χαλάρωσε και απόμεινε πια ακίνητος.Του σφάλισα τα μάτια».

Η «αποκατάστασή» του από το κόμμα ήρθε μαζί με εκείνη των Σιάντου και Πλουμπίδη στην 9η Ολομέλεια του 1958, αφού είχε μεσολαβήσει η αποκαθήλωση του Ζαχαριάδη (6η Ολομέλεια, 1956), με την- κοινή και για τους τρεις- διαπίστωση ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να στηρίζει την κατηγορία του προβοκάτορα και χαφιέ που του απέδωσαν ο Ζαχαριάδης και οι συνεργάτες του. Αλλά ως εκεί.

*
Ψέματα και αλήθειες για τον Κ. Καραγιώργη

«Το ΒΗΜΑ», ναυαρχίδα του αντικομμουνισμού

Μάκης Μαϊλης

Πηγή: http://www.rizospastis.gr/story.do?id=6220031

Το αμαρτωλό «ΒΗΜΑ», μια εφημερίδα που θα βρεις κάτω από όποια πέτρα αντιλαϊκής πρακτικής κι αν σηκώσεις, μια εφημερίδα της πλουτοκρατίας που παριστάνει τη φιλολαϊκή κι ας έχει ξοδέψει τόνους αντικομμουνιστικής μελάνης σε όλη την ιστορία της, το «ΒΗΜΑ» λοιπόν, που έχει πάρει εργολαβικά την υπόθεση της αντιΚΚΕ συκοφαντικής επίθεσης, επανήλθε γράφοντας τα ίδια για χιλιοστή και παραπάνω φορά σχετικά με τη λεγόμενη «υπόθεση Καραγιώργη». Βοηθός του αυτή τη φορά η Μ. Καραγιώργη, της οποίας το «ΒΗΜΑ» και ο δημοσιογράφος του υιοθετούν με κλειστά μάτια (δεν περιμέναμε τίποτα άλλο) όσα η Μ. Καραγιώργη ισχυρίζεται και σε αυτήν τη συνέντευξη που τους έδωσε (Κυριακή 24 Απρίλη 2011). Το γεγονός ότι απέχουν παρασάγγας από την ιστορική αλήθεια, εννοείται ότι δεν ενδιαφέρει το «ΒΗΜΑ» και τους όμοιούς του κάθε ανάλογου εντύπου. Δεν ενδιαφέρει, βεβαίως, και τον οπορτουνισμό. Το βασικό γι’ αυτούς είναι το ΚΚΕ. Αυτό έχουν στο στόχο και όχι τόσο για το παρελθόν, όσο κυρίως για το παρόν και το μέλλον. Αυτό φοβούνται, την απήχηση της πολιτικής του.
Τα λεγόμενα στη συνέντευξη από την Μ. Καραγιώργη ότι αν το ΚΚΕ είχε στα χέρια του τον Καραγιώργη «… θα του έκανε (…) ό,τι «καλύτερο» είχε ο Μεσαίωνας για να «τιμωρήσει» τον άτακτο, ανήσυχο και προβληματιζόμενο υπήκοό του», έγινε τίτλος της δισέλιδης συνέντευξης.

Πέρα από το γεγονός ότι η Ιστορία δεν γράφεται με αυτόν τον απαράδεκτο τρόπο, κρίνουμε τα λεγόμενα και γραφόμενα της Μ. Καραγιώργη με βάση τα ιστορικά γεγονότα.

Αν και καθένας οφείλει να προσεγγίζει την ιστορική πραγματικότητα κατά το δυνατόν αντικειμενικά, η Μ. Καραγιώργη δεν το κάνει. Πολλά από αυτά, που έχει γράψει και είπε στη συνέντευξή της, στερούνται κάθε προσπάθειας αναζήτησης της αλήθειας, εμπεριέχουν πολλές ανακρίβειες και αυτό δεν δικαιολογείται μόνο από το γεγονός ότι εδώ και περίπου πενήντα χρόνια διέρρηξε τους δεσμούς της με το ΚΚΕ περνώντας στον οπορτουνιστικό χώρο.

Ανακρίβεια πρώτη…

Υποστηρίζει η Μαρία Καραγιώργη στη συνέντευξή της ότι «μετά την πτώση του Ζαχαριάδη, το 1956, έγινε από το ΚΚΕ μια «αποκατάσταση» του Καραγιώργη με μισό στόμα». Βεβαίως, τα πράγματα έγιναν τελείως διαφορετικά και αυτό η Μ. Καραγιώργη ασφαλώς το γνωρίζει, όπως και η κυρία Κατερίνα Ζωιτοπούλου – Μαυροκεφαλίδου, που συνυπογράφει το τελευταίο βιβλίο της Μαρίας Καραγιώργη. Και το γνωρίζουν, αφού η σχετική απόφαση βρίσκεται στα αρχεία του οπορτουνισμού, στα ΑΣΚΙ, δηλαδή στο χώρο όπου βρίσκονται τα κλεμμένα από τους αναθεωρητές του 1968 αρχεία του ΚΚΕ, τα οποία έχουν διερευνήσει. Και γνωρίζουν ότι το σχετικό πόρισμα της Επιτροπής, που προτάθηκε στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ και εγκρίθηκε από την 9η Ολομέλεια (1958), αριθμεί 23 δακτυλογραφημένες σελίδες – ύμνο στον Κ. Καραγιώργη. Το σχετικό κείμενο κλείνει με την αποκατάστασή του ως εξής: «Ν’ ακυρωθεί η απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ της 9. 6. 50 για την καθαίρεσή του από μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και τη διαγραφή του. Ν’ ακυρωθεί επίσης η καθαίρεσή του από το βαθμό του αντιστράτηγου του ΔΣΕ. Ν’ αποκατασταθεί στο ΚΚΕ απ’ το 1920, στην ΚΕ απ’ το 7ο Συνέδριο που τον εξέλεξε και στο βαθμό του αντιστράτηγου του ΔΣΕ» (Αρχείο ΚΚΕ – Εγγραφο 48413). Ακολούθησε η δημοσιευμένη εδώ και χρόνια Απόφαση της 9ης Ολομέλειας της ΚΕ, με την οποία αποκαταστάθηκαν οι Γ. Σιάντος και Ν. Πλουμπίδης, μαζί και ο Κ. Καραγιώργης.

… και η καθιερωμένη αντιΚΚΕ επίθεση

Ωστόσο, η Μ. Καραγιώργη ισχυρίζεται (και το «ΒΗΜΑ» βεβαίως υιοθετεί) ότι βρίσκεται στον Περισσό «κρυμμένο στα βάθη του μεγάρου του (…) όλο το αρχείο» που αφορά στις συνθήκες θανάτου του Καραγιώργη, το χώρο ταφής του και άλλα. Και ζητάει να της αποδοθεί.

Η εδώ και δεκαετίες ενορχηστρωμένη επίθεση για το αρχείο του ΚΚΕ επανέρχεται και διά στόματος Μ. Καραγιώργη. Οσο κι αν είναι διατεθειμένος κάποιος να της αναγνωρίσει το δίκαιο του αιτήματός της, άλλο τόσο δεν μπορεί να παραγνωρίσει και την επίδραση που της ασκούν κακοί σύμβουλοι. Γιατί, αφού δεν υπάρχουν στο «φάκελο Καραγιώργη» στα ΑΣΚΙ τέτοια έγγραφα, σίγουρα δεν υπάρχουν στο κατακλεμμένο αρχείο του ΚΚΕ. Ας τα αναζητήσουν λοιπόν αλλού οι ενδιαφερόμενοι. Και αυτοί που δείχνουν και έλλειψη σεβασμού σε μία υπερήλικα γυναίκα. Ακόμα: Αν ο Τσαουσέσκου, με τον οποίο το κόμμα της Καραγιώργη, το πάλαι ποτέ «ΚΚΕ εσωτερικού», διατηρούσε τις καλύτερες των σχέσεων, δεν έδωσε στην οικογένεια Καραγιώργη το αρχείο που αφορά στον Κ. Καραγιώργη, γι’ αυτό δεν ευθύνεται το ΚΚΕ, που με τον Τσαουσέσκου διατηρούσε κάθε άλλο παρά καλές σχέσεις και με τη βοήθειά του κατέκλεψαν το 1968 το αρχείο του ΚΚΕ στο Βουκουρέστι, σε συνεργασία με τη ρουμανική αστυνομία.

Ανακρίβεια δεύτερη

Λέει στη συνέντευξη η Μαρία Καραγιώργη για την αποχή του ΕΑΜ από τις βουλευτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946: «Η μοιραία απόφαση για την αποχή ήταν αποκλειστικά του Ζαχαριάδη». Και όμως, η σχετική απόφαση δεν ήταν προσωπική απόφαση του Ζαχαριάδη, ούτε ήταν μόνο του ΚΚΕ. Τότε την υποστήριξαν και ο Ι. Σοφιανόπουλος και ο Αλέξ. Σβώλος και πολλοί άλλοι μη κομμουνιστές. Συγκεκριμένα, η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ υιοθέτησε σχετική απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ, που είχε προηγηθεί (βλέπε ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα, τ. 6ος, σελ. 176). Αλλά και μετά τις εκλογές (3 Απρίλη 1946) έλεγε η ανακοίνωση εφτά κομμάτων (Ενωσις Δημοκρατικών Αριστερών, ΣΚΕΛΔ, Αριστεροί Φιλελεύθεροι, Αγροτικό Κόμμα Ελλάδος, Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδος, Δημοκρατική Ενωσις, μαζί τους και ο Πολιτικός Συνασπισμός των Κομμάτων του ΕΑΜ): «… η τεράστια πραγματικά αποχή που εσημειώθη δεν ήταν απλώς κραυγή διαμαρτυρίας διά το εκλογικόν ανοσιούργημα της 31ης Μαρτίου (…) Η ψευδοβουλή που προήλθεν από τις εκλογές (…) δεν εκπροσωπεί παρά την μειοψηφίαν του Εθνους (…) να διεξαχθούν σύντομα νέες γνήσιες και ελεύθερες εκλογές»(ολόκληρη η ανακοίνωση στο ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα, τ. 6ος, σελ. 431, 432, 433).

Το γεγονός ότι ο Ν. Ζαχαριάδης πρωτοστάτησε στην αποδοχή της θέσης για αποχή, είναι αναμφισβήτητο. Μάλιστα, δε συμφώνησε και δεν εισηγήθηκε τη σύσταση της ηγεσίας του ΠΚΚ (ΚΚΣΕ) καθώς και άλλων αδελφών κομμάτων, που υποστήριζαν ότι το ΚΚΕ έπρεπε να πάρει μέρος στις εκλογές.

Ανακρίβεια τρίτη

Η Μ. Καραγιώργη υποστηρίζει στη συνέντευξή της ότι ήταν για όλα ενημερωμένη, «μια και ήμουν και η ίδια ενεργό στέλεχος του Κόμματος», όπως λέει. Και για τις διαφωνίες του Κ. Καραγιώργη υπογραμμίζει: «Αλλωστε, η διαφωνία ήταν πολύ παλαιά, από τον καιρό της αποχής από τις εκλογές του 1946. Η δική του θέση, όπως και του Χατζή και άλλων της ΚΕ, ήταν να πάρουμε μέρος στις εκλογές». Τα παραπάνω υιοθετεί και ο δημοσιογράφος του «ΒΗΜΑΤΟΣ», είτε από… επαγγελματική υποχρέωση, είτε επειδή δεν έκανε καν τον κόπο να διερευνήσει προτού γράψει.

Η απόφαση για αποχή από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 πάρθηκε επί της ουσίας στη 2η Ολομέλεια της ΚΕ (12-15 Φλεβάρη 1946) και ήταν ομόφωνη (βλέπε ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα, τ. 6ος, σελ. 173) και δημοσιεύτηκε στο «Ριζοσπάστη» στις 17 Φλεβάρη 1946. Την υπερψήφισαν και ο Κ. Καραγιώργης και ο Θ. Χατζής, αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ ο πρώτος και τακτικό μέλος της ο δεύτερος. Η θέση του Κ. Καραγιώργη για τις εκλογές του 1946 άλλαξε από τις αρχές του 1950. Το ίδιο και η θέση του για τον αγώνα του ΔΣΕ.

Στην 5η Ολομέλεια της ΚΕ (Γενάρης 1949) ο Κ. Καραγιώργης είπε για τον Ζαχαριάδη σε σχέση με τον ένοπλο αγώνα: «… προσθέτω ότι η μεγαλύτερη συμβολή του σ. Ζαχαριάδη σε ολόκληρη την Ιστορία του Κόμματός μας, είναι, κατά τη γνώμη μου, ότι μας οδήγησε με μπολσεβίκικη πραγματικά τόλμη στην απόφαση να ξαναπάρουμε τα όπλα και να φτάσουμε εδώ που έχουμε φτάσει, με τη βεβαιότητα ότι αν κάνουμε το καθήκον μας μπορούμε στο συντομότερο ικανό χρονικό διάστημα να φτάσουμε στη σίγουρη νίκη. Κανένας άλλος από μας δεν θα μπορούσε να οδηγήσει το Κόμμα στη μεγάλη αυτή απόφαση» (Αρχείο ΚΚΕ – Εγγραφο 45446).

Ας σημειωθεί εδώ ότι και η διαφωνία που ο Κ. Καραγιώργης εξέφρασε σχετικά με λαθεμένες επιλογές που έκριναν την πορεία του λαϊκού κινήματος στην περίοδο της Κατοχής, εκδηλώθηκε πρώτη φορά μετά το 1949 και όχι στη διάρκεια της Κατοχής, όπως υποστήριξε το 1950. Στην 5η Ολομέλεια της ΚΕ (Γενάρης 1949) ο Κ. Καραγιώργης είπε ανάμεσα σε άλλα για την περίοδο της Κατοχής: «Αλλά σύντροφοι το γεγονός είναι γεγονός. Δεν έχει σημασία το τι είδε κανένας ούτε και το τι είπε. Σημασία έχει αν το είδε ολοκληρωμένο και ακόμη περισσότερη σημασία έχει το τι έκαμε πρακτικά στο δικό του τομέα όπου τον είχε τάξει το Κόμμα και τι έκανε, τι αποτέλεσμα έφερε για να βοηθήσει γενικότερα το Κόμμα (…) απ’ αυτή την άποψη κανείς μας δεν είναι εντάξει από κείνη την περίοδο, φυσικά ούτε και γω (…) Αυτή είναι η τελική μου διαπίστωση» (Αρχείο ΚΚΕ – Εγγραφο 45446).
Βεβαίως, τα αμέσως προηγούμενα δεν αφορούν μόνο τον Κώστα Καραγιώργη. Ηταν ένα πρόβλημα της συλλογικής σκέψης του ΚΚΕ, ένα πρόβλημα αδυναμίας, για διάφορους λόγους, να διαμορφώσει στρατηγική νίκης. Μην έχοντας λύσει το κυριότερο θέμα της ταξικής πάλης, δηλαδή χωρίς να θέτει ως στόχο την πάλη για τη σοσιαλιστική εξουσία, προσπάθησε να δει αυτοκριτικά την πορεία του έξω από αυτό το πλαίσιο.

Εξω από το παραπάνω πλαίσιο, το ΚΚΕ έκρινε και την αποχή από τις εκλογές του 1946, που ωστόσο πρέπει να κριθεί ως σωστή και αναγκαία, αλλά ενταγμένη στη στρατηγική για την εργατική εξουσία και στην πολιτική γενίκευσης του ένοπλου αγώνα πολύ νωρίτερα από το Σεπτέμβρη του 1947, οπότε και γενικεύτηκε.

Αυτά δεν έγιναν και το αποτέλεσμα ήταν, βασικά λάθη να αποδίδονται μεταξύ άλλων αιτιών και σε «δουλειά υπόπτων», γεγονός στο οποίο συντελούσε και η υπονομευτική δράση του ταξικού αντίπαλου και κάποιες επιτυχίες που είχε αυτός στο παρελθόν, όσον αφορά στη διείσδυση ανθρώπων του σε κρίκους της δομής του Κόμματος.

Μέσα στο κλίμα που διαμόρφωναν όλα τα παραπάνω, σε συνθήκες ιδιαίτερης σκληρότητας της ταξικής πάλης και εσωκομματικής πολιτικής διαπάλης για την πορεία του Κόμματος, ξετυλίχθηκε και η τραγική περίπτωση του Κ. Καραγιώργη, καθώς και των Γ. Σιάντου και Ν. Πλουμπίδη, αλλά και του Ν. Ζαχαριάδη αργότερα.

Το ΚΚΕ έχει αποκαταστήσει τον Κώστα Καραγιώργη εδώ και 53 χρόνια. Θεωρεί άδικη την κατηγορία που του αποδόθηκε για συνεργασία με τον ταξικό εχθρό. Το ίδιο θεωρεί και για άλλα στελέχη που κατηγορήθηκαν επίσης άδικα.

Το ΚΚΕ μελετά την Ιστορία του υπεύθυνα, με σκοπό να βγάλει συμπεράσματα που θα το κάνουν πιο ικανό σήμερα που ο ταξικός αγώνας συνεχίζεται και θα γίνει πολύ περισσότερο σκληρός. Το ΚΚΕ είναι περήφανο για την ηρωική ιστορία του και διδάσκεται από αυτήν. Το τελευταίο προϋποθέτει επίπονη και συλλογική προσπάθεια και όχι δουλειές του ποδαριού. Προϋποθέτει επιστημονική μελέτη μιας ηρωικής πορείας, μακριά από τη λαθολογία και τον υποκειμενισμό, με μέτωπο και στον αντικομμουνισμό. Σε αυτήν την κατεύθυνση το ΚΚΕ και η ΚΝΕ αγωνίζονται και επαγρυπνούν.

Advertisements

5 σκέψεις σχετικά με το “Η δολοφονία του Κώστα Καραγιώργη”

  1. # «Η περίοδος του Ζαχαριάδη είναι η περίοδος της οριστικής σταλινοποίησης του κόμματος. Το κριτικό πνεύμα πρέπει να εξοστρακιστεί από το κόμμα. Τα μέλη του κόμματος πρέπει να μεταμορφωθούν σε ρομπότ, σε άβουλα δίχως σκέψη, δίχως πρωτοβουλία, απλά εκτελεστικά όργανα αποφάσεων που πήραν άλλοι, δίχως κανενός είδους δική τους συμμετοχή. Οσοι από δω και πέρα διατυπώνουν αμφιβολίες για τη γραμμή ή απόψεις διαφορετικές από τις επίσημες δεν μπορεί παρά να είναι ‘όργανα του ταξικού εχθρού’, ‘πράκτορες της Αστυνομίας’ που σκοπός τους είναι να διαλύσουν το κόμμα». [Α. Στίνας: Αναμνήσεις (Βέργος, Αθήνα, 1977), τ. 1ος, σ. 164] # (!!!)

    # Αυτό το εκπληκτικό σκεπτικό εξηγείται μόνο από το γεγονός ότι η σύνθεση του οργάνου που αποφάσισε ομόφωνα την ακρωτηριασμένη «αποκατάσταση» του Κώστα Καραγιώργη [1958] ήταν (με ελάχιστες διαφοροποιήσεις) ίδια με τη σύνθεση του οργάνου που τον είχε καταδικάσει ομόφωνα πριν από οκτώ χρόνια [1950]. Τα θλιβερά εκτελεστικά όργανα του ολοκληρωτικού Μηχανισμού που χθές κραύγαζαν «ένοχος», τώρα σιγοψιθύριζαν «δεν αποδείχθηκε η ενοχή». # (!!!)

    Το ΚΚΕ, πάντως, εξακολουθεί να είναι «περήφανο για την ηρωική ιστορία του», και το μόνο που το ενοχλούν είναι οι τόνοι «αντικομμουνιστικής μελάνης» τού «ΒΗΜΑΤΟΣ»…

    Πότε, τελικά, έλεγε την αλήθεια το ΚΚΕ;
    Τότε που χαρακτήριζε επισήμως ως προδότες, χαφιέδες, πράκτορες κττ κορυφαία στελέχη του σαν τον Βελουχιώτη, τον Σιάντο, τον Πλουμπίδη, τον Καραγιώργη, τον ίδιον τον Ζαχαριάδη, ή όταν τους αποκαθιστούσε;

    Και πώς είναι δυνατόν ένας λαός να εμπιστευθεί ένα κόμμα που επιφυλάσσει σε στελέχη του σαν τα παραπάνω, την τύχη που τους επιφύλαξε το ΚΚΕ;

    Μου αρέσει!

  2. Η «Υπόθεση ΚΚ» είναι θεατρικό έργο που έγραψα (1976-78) εμπνεόμενος από βιβλίο της Μαρίας Καραγιώργη, αγωνίστριας και γυναίκας του Κώστα Καραγιώργη. Η ίδια μάλιστα μου έδωσε κάποια αντίγραφα από τις ανακρίσεις των «συντρόφων» της ηγεσίας του ΚΚΕ που τότε ήταν στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου. (Κάποιος σύντροφος της τα είχε δώσει μυστικά.) Στο έργο υπάρχουν αυτούσιες οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις της ανάκρισης.

    Οι πρόβες, λοιπόν, του έργου άρχισαν… Κράτησαν 15 μέρες. Στην διάρκειά τους όμως το σταλινικό ΚΚΕ – Πολίτμπουρο- έκανε τα πάντα για να ματαιώσει το ανέβασμα του έργου. «Ιθύνων νους» ο… Άγνωστος Σουσλώφ. (Μολονότι είχε προηγηθεί – όπως προείπα – η «αποκατάσταση» του Κώστα Καραγιώγη από την τότε ηγεσία του ΚΚΕ στα «ψιλά» του Ριζοσπάστη.)
    —Έφτασαν μέχρι του σημείου να απειλήσουν προσωπικά τον ίδιο τον Κουν! Με «ανεπίσημη» ινκόγκνιτο επίσκεψη κάποιου σκληροπυρηνικού στελέχους (;) . Δεν έγινε πρόβα εκείνη την ημέρα στο Βεάκη, για να μιλήσουν οι δυο τους στο καμαράκι του Υπόγειου. Κι ούτε έγινε άλλη…
    —Την επόμενη μέρα με κάλεσε ο Κουν. «Γιώργο, απειλούν να μας διαπομπεύσουν στον Ριζοσπάστη και σε άλλα έντυπα δικών τους, θα κάνουν περιφρούρηση στο ταμείο και θα μας κλείσουν το θέατρο, τι θα κάνουμε;» (Μιλάμε για το 1978, μετά την μεταπολίτευση, το ΚΚΕ στα πολιτιστικά μας πράγματα ήταν «σφυροδρέπανο» κανονικό, έκοβε κεφάλια.

    http://www.onlytheater.gr/buzz/arthro/item/anoixti-epistoli-tou-syggrafea-giorgou-skourti-sto-elliniko-theatro

    Μου αρέσει!

  3. @ grenade

    Αυτό είναι πραγματική grenade (Mills) !

    Με την άδειά σας:

    ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΟΥΡΤΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

    0.0/5 κατάταξη (0 ψήφοι)

    Ημερομηνία: Παρασκευή, 24/04/2015 15:22
    Συντάκτης: Γιώργος Σκούρτης
    Κατηγορία: Άρθρο

    ΥΠΟΘΕΣΗ Κ.Κ.

    Του Γιώργου Σκούρτη

    Ο Κ.Κ.
    Ο Κώστας Καραγιώργης (1905-1954), ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, επιτελικό στέλεχος του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, διευθυντής της εφημερίδας «Ριζοσπάστης», στρατηγός του «Δημοκρατικού Στρατού» και μέλος της «Κυβέρνησης του Βουνού» κατά τον εμφύλιο πόλεμο, δολοφονήθηκε το 1954 με εντολή της ηγεσίας του ΚΚΕ, τέσσερα χρόνια μετά την ομόφωνη «πολιτική» καταδίκη του από τη 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (1950) και ένα χρόνο μετά το θάνατο του «πατερούλη των λαών» Ι.Β. Στάλιν (1953), αυτού του, κατά τον χαρακτηρισμό του Λένιν, «κτηνώδη δεσμοφύλακα» της μπολσεβίκικης ορθοδοξίας. Ο κομματικός Κρόνος κατασπάραξε ένα ακόμη τέκνο του.
    Ο Καραγιώργης πέθανε στο Ρουμάνικο κάτεργο Μαρτζινένι (στην πόλη Πιτέστι) το 1954. Το 1958 έγινε μια μισόλογη «αποκατάσταση» από το ΚΚΕ.

    —Η «Υπόθεση ΚΚ» είναι θεατρικό έργο που έγραψα (1976-78) εμπνεόμενος από βιβλίο της Μαρίας Καραγιώργη, αγωνίστριας και γυναίκας του Κώστα Καραγιώργη. Η ίδια μάλιστα μου έδωσε κάποια αντίγραφα από τις ανακρίσεις των «συντρόφων» της ηγεσίας του ΚΚΕ που τότε ήταν στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου. (Κάποιος σύντροφος της τα είχε δώσει μυστικά.) Στο έργο υπάρχουν αυτούσιες οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις της ανάκρισης. (Τα έχω ακόμη.)
    —Πριν το δώσω οπουδήποτε, το διάβασα πρώτα στον Στάθη Δρομάζο και τον κολλητό του φίλο και σύντροφο – αλλά και δικό μου «μεγάλο» φίλο – Ανάστο Παπαπέτρου. Έμειναν έκπληκτοι! Απόρησαν πώς εγώ που δεν είχα ζήσει – όπως οι ίδιοι – αυτά τα γεγονότα, κατάφερα να γράψω ένα τόσο «σωστό ιστορικά και ιδεολογικά» θεατρικό έργο. Ο Δρομάζος, ως θεατράνθρωπος, αναφώνησε πως «είναι από τα πιο μαστόρικα ελληνικά θεατρικά έργα, με τόσο δύσκολο θέμα» που είχε δει, ακούσει ή διαβάσει. Φυσικά και μου είπαν «ωραία, εσύ το έγραψες, αλλά δεν νομίζουμε ότι θα στο ανεβάσει κανείς.»
    — Μετά από μέρες το πήγα και το άφησα να το διαβάσει ο Κάρολος Κουν. Όταν το διάβασε είπε «πρόκειται για σπουδαίο έργο». Κι αμέσως θέλησε να το ανεβάσει στο θέατρο Βεάκη που ήταν τότε κάτι σαν Β΄σκηνή του Θεάτρου Τέχνης, τον ρόλο του ΚΚ θα ερμήνευε ο Γιώργος Λαζάνης. Για Μάνα, αν θυμάμαι καλά, σκεφτόμαστε την Ελένη Ζαφειρίου. (Η Μάνα του ελληνικού κινηματογράφου, εξαιρετική ηθοποιός.)

    — Στο έργο ΔΕΝ γίνεται καμία προσωπική αναφορά στον Κώστα Καραγιώργη. Ο πρωταγωνιστής ονομάζεται ΚΚ κι είναι η δραματική αφήγηση της ψυχολογίας ενός ιδεολόγου αγωνιστή του ΚΚΕ και των βασανιστηρίων που υπέστη από την ηγεσία του κόμματος στην περίοδο των, σταλινικού τύπου, εκκαθαρίσεων από το 1950…
    — Στο έργο τα αρχικά ΚΚ μπορεί να σημαίνουν συμβολικά, το ίδιο το «σώμα και πνεύμα» του ΚΚΕ. Στο έργο η Μαρία Καραγιώργη δεν είναι η γυναίκα του, αλλά η Μάνα (του ΚΚΕ;) που ψάχνει το σώμα όλων των αγωνιστών που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία και την κοινωνική δικαιοσύνη.)

    — Πρωταγωνιστικός – και σπουδαίος – θεατρικός ρόλος αυτός της Μάνας του ΚΚ, η οποία ψάχνει να βρει το πτώμα του γιου της. (Ως γνωστόν, τον Καραγιώργη μάλλον τον φούνταραν στο ποτάμι και δεν έχει αποκαλυφτεί η τελική πράξη της δολοφονίας του, ούτε έχει βρεθεί το νεκρό του σώμα. Βέβαια, στα αρχεία του Περισσού θα υπάρχουν όλα τα στοιχεία, αλλά… Η ακούραστη και θαυμαστή Μαρία Καραγιώργη μέχρι να πεθάνει έκανε εκκλήσεις να τις δοθούν – το ίδιο συνεχίζει και ο γιος τους…Το ίδιο το ΚΚΕ αρνείται – και σήμερα ακόμη, 2012! – πως έχει οτιδήποτε σχετικό. «Υπόθεση των Ρουμάνων ήταν, αυτοί έχουνε τα αρχεία». (Αλέκα Παπαρήγα σε μένα, πριν από κάποιους μήνες που είχαμε συνάντηση στον Περισσό μαζί με τον Κώστα Καζάκο. Παρακάτω θα πω γι αυτό…)
    — Οι πρόβες, λοιπόν, του έργου άρχισαν… Κράτησαν 15 μέρες. Στην διάρκειά τους όμως το σταλινικό ΚΚΕ – Πολίτμπουρο- έκανε τα πάντα για να ματαιώσει το ανέβασμα του έργου. «Ιθύνων νους» ο… Άγνωστος Σουσλώφ. (Μολονότι είχε προηγηθεί – όπως προείπα – η «αποκατάσταση» του Κώστα Καραγιώγη από την τότε ηγεσία του ΚΚΕ στα «ψιλά» του Ριζοσπάστη.)
    —Έφτασαν μέχρι του σημείου να απειλήσουν προσωπικά τον ίδιο τον Κουν! Με «ανεπίσημη» ινκόγκνιτο επίσκεψη κάποιου σκληροπυρηνικού στελέχους (;) . Δεν έγινε πρόβα εκείνη την ημέρα στο Βεάκη, για να μιλήσουν οι δυο τους στο καμαράκι του Υπόγειου. Κι ούτε έγινε άλλη…
    —Την επόμενη μέρα με κάλεσε ο Κουν. «Γιώργο, απειλούν να μας διαπομπεύσουν στον Ριζοσπάστη και σε άλλα έντυπα δικών τους, θα κάνουν περιφρούρηση στο ταμείο και θα μας κλείσουν το θέατρο, τι θα κάνουμε;» (Μιλάμε για το 1978, μετά την μεταπολίτευση, το ΚΚΕ στα πολιτιστικά μας πράγματα ήταν «σφυροδρέπανο» κανονικό, έκοβε κεφάλια. Κι είχαμε ήδη την μεγάλη επιτυχία «Κομμάτια και θρύψαλα» – μόλις είχαν τελειώσει οι 400(!) παραστάσεις – και η θεατρική κριτική του Ριζοσπάστη το είχε «θάψει», μαζί και μένα βέβαια.)
    Δεν ξέχασα ποτέ το ταραγμένο – βουρκωμένο; – βλέμμα του Κουν.

    Κι απάντησα αμέσως. «Κύριε Κουν, δεν έχουμε επιλογή. Σταματήστε το ανέβασμα.»
    —Από κείνες τις μέρες το έργο θεωρήθηκε «απαγορευμένο» από το ΚΚΕ και κανείς σκηνοθέτης ή πρωταγωνιστής δεν τολμούσε να το ανεβάσει.
    Ένα χρόνο αργότερα, το έδωσα στον Μάνο Κατράκη. Είχε τότε το θέατρο Μπροντγουέι. Όταν το διάβασε μου τηλεφώνησε. «Έλα απ΄το θέατρο.» Πήγα. Ήταν στο μικρό καμαρινάκι με την πόρτα ανοιχτή. ΄Εμπα, μου λέει με νόημα, και κλείσε την πόρτα.

    Κάθισα. Με κοίταξε. «Το έργο σου είναι συγκλονιστικό», μου λέει. «Μπράβο σου που τόγραψες. Σ΄εμένα όμως δεν θα πεις μπράβο γιατί δεν πρόκειται να το ανεβάσω.» Γιατί; τον ρώτησα. «Δεν αντέχω, Γιώργο», μου λέει. «Δεν αντέχω άλλες εκκαθαρίσεις. Έτσι και το ανεβάσω εγώ, θα με «στείλουμε» σαν τον Καραγιώργη. Πάρε το έργο σου και πήγαινε στο καλό.» Μου έδωσε τον φάκελο, με φίλησε συγκινητικά κι έφυγα.
    — Αργότερα τυπώθηκε σε βιβλίο από τον Πατάκη και μόνο ο Κώστας Γεωργουσόπουλος τόλμησε να βγει δημόσια να το επαινέσει – «συνταρακτικό θέατρο-ντοκουμέντο» -, αλλά και να καταγγείλει την «προοδευτική» τρομοκρατία του ΚΚΕ. Κι επίσης να τονίσει την πεποίθησή του ότι «δεν πρόκειται κανείς να τολμήσει το ανέβασμά του». Όπως κι έγινε… Έκτοτε το άφησα. Δεν θα είναι υπερβολή αν πω ότι σχεδόν ξέχασα ότι υπήρχε.
    — Ε, το θυμήθηκα μια μέρα, πέρσι, κι είπα στον εαυτό μου, μήπως τώρα είναι καιρός να ανέβει; Σήμερα που μέσα στο ΚΚΕ γίνονται – κρυφά, όπως πάντα- διεργασίες για ολική επαναφορά στις αλαζονικές, (ιδεολογικά, πολιτικά και συντροφικά), πράξεις του αμαρτωλού παρελθόντος, αλλά και για θαρραλέα αποκατάσταση των, αδίκως χαρακτηρισθέντων ως προδοτών, γνήσιων αγωνιστών του ΚΚΕ. ) Σήμερα που ο λαός θέλει επιτέλους ΑΛΗΘΕΙΕΣ!! Και μάλιστα να ανέβαινε «υπό την αιγίδα» του ίδιου του ΚΚΕ, ακόμη και την οικονομική του χορηγία! (Έτσι σκέφτηκα εγώ!…) Και μάλλον θα λειτουργούσε υπέρ του, τώρα που βιώνει την κατρακύλα στην κρίση του ελληνικού λαού.
    — Το έργο είναι ιστορικό και ως εκ τούτου διαχρονικό. Σαν να το έγραφα σήμερα.
    –Ωραία ως εδώ; Φίνα…

    Σκέφτηκα, λοιπόν, να το δώσω να το διαβάσει ο Κώστας Καζάκος, μέλος του ΚΚΕ και βουλευτής του μέχρι την τελευταία εκλογική καταρράκωση του (απο-κόμματος πια;) και από τους «τελευταίους» μ ε γ ά λ ο υ ς του ελληνικού θεάτρου. Το διάβασε, του άρεσε πολύ ως θεατρικό έργο, αλλά…ΑΛΛΑ έπρεπε (!) να περάσει κι απ΄την έγκριση του Πολίτμπουρου! Πέρασε κάνας χρόνος κι ακόμη δεν ήξερε τι να κάνει, μάλλον με όποιους θα το είχε συζητήσει θα του είπαν «τι θες τώρα να μπλέξεις;» Το συζητάει και με την Γενική Γραμματέα κι η κουβέντα κατέληξε σε κάποιο προσωπικό ραντεβού μαζί μου. Και πήγα. Μαζί και ο Καζάκος. Τι είπαμε;

    Επί της ουσίας σχεδόν τίποτα. Η Αλέκα Παπαρήγα ως περισπούδαστη φιλόλογος της Οργουελικής (Σταλινικής, δηλαδή) «διπλής γλώσσας» (άλλα λέμε κι άλλα υπονοούμε κι ο νοών νοήτω, ειδάλλως… φευ!) μας είπε «κάντε όπως νομίζετε, ανεβάστε το αν θέλετε, εγώ όμως δεν συμφωνώ».

    Αποτέλεσμα; ΟΥΤΕ ο Κώστας Καζάκος ανέβασε το έργο! Φαίνεται πως μάλλον αποφάσισε κι αυτός πως το έργο μου είναι αντικομουνιστικό, οπορτουνιστικό, σεχταριστικό, προβοκατόρικο, ενάντια στο ΗΘΟΣ και τους Αγώνες του τιμημένου ΚΚΕ. Και μόνο να τον απείλησαν ότι δεν θα πατήσει το πόδι του στο θέατρο κανένας «σύντροφος» (σύμφωνα με τη «γραμμή») θα ήταν αρκετό για να αποφασίσει να ανεβάσει έργο του Μπρεχτ ελπίζοντας στην μαζική προσέλευση των συντρόφων για την οικονομική υποστήριξη της παράστασης. (Κώστα Καζάκο, εγώ σου έδωσα να ανεβάσεις ένα έργο που θα έτρεχαν να το δούνε, γιατί μιλάει για Μ Α Σ, για το χτες και το σήμερα το ΔΙΚΟ ΜΑΣ. Άρα, και για το ΑΥΡΙΟ.)
    Κι έτσι – πενήντα χρόνια μετά την σταλινική «εκκαθάριση» του Καραγιώργη, εξήντα (63!) χρόνια από τον εμφύλιο και τριάντα τέσσερα (34!) δικά μας χρόνια από τότε που το έγραψα- παραμένει στο σκοτάδι του συρταριού μου ένα θεατρικό έργο (υπεύθυνη συγγραφική και ιδεολογική κατάθεση του συγγραφέα στο ελληνικό δραματολόγιο) «απαγορευμένο» από το κόμμα που διαδηλώνει υπέρ της ελευθερίας του λόγου, υπέρ του πολιτισμού, υπέρ της Ιστορικής αλήθειας και…πράσινα άλογα! (Άμα δεις πράσινο άλογο τότε να πειστείς και γι αυτά που «αγωνίζεται» το ΚΚΕ.)

    Συμπέρασμα: το έργο είναι… ελεύθερο (τρομάρα μας!) και όποιος θέλει να το ανεβάσει καλοδεχούμενος. (Με τον…πόλεμο του ΚΚΕ, βεβαίως βεβαίως! ) «Ο Ζντάνοφ ζει – αυτός τους οδηγεί.»

    Πολύ θλίψη, ρε παιδάκι μου! Από παντού θλίψη και κατάθλιψη…
    Υ.Γ. Και μη μου πείτε τώρα –«σύντροφοι ανακριτές» κατά Άρη Αλεξάνδρου – πως, τάχα, συκοφαντώ το Κόμμα του Λαού, ε; Πως είμαι πράκτορας ξένων συμφερόντων που επιδιώκουν την υποδούλωση του λαού μας; (Τριάντα τέσσερα χρόνια το΄κανα γαργάρα. Ε, τώρα μου ήρθε εμετός.) Σκεφτείτε καλύτερα – αν βολεύει την αυτοκριτική σας δεινότητα – ποιους εξυπηρετεί αυτή και μόνο η ελεύθερη και δημοκρατική παρουσία σας στο πολιτικό και κοινωνικοοικονομικό γίγνεσθαι της Ελλάδος. ΓΙΑΤΙ υπάρχετε ΑΚΟΜΗ και ΣΑΣ ΑΦΗΝΟΥΝ- γελώντας σαρδόνια! – να προπαγανδίζετε την «ανατροπή του καπιταλισμού», την «δικτατορία του προλεταριάτου» και «ο Λαός στην Εξουσία»; ΠΩΣ; Με τα κουκιά; (Λικβινταριστές, δηλαδή;)
    Μήπως είστε ΑΚΟΜΗ μια «παραπλανητική εναλλακτική λύση, την οποία το αστικό πολιτικό σύστημα αξιοποιεί για να οργανώσει το τσάκισμα του κινήματος, το χτύπημα του ριζοσπαστισμού, της επαναστατικής διάθεσης και θέλησης, για να προλάβει ή να ματαιώσει, για όσο διάστημα μπορεί, την ανατροπή του»;

    με αγωνιστικούς χαιρετισμούς
    Γιώργος Σκούρτης Αύγουστος – Δεκέμβριος 2012

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s