Σινεμά

Ενας «Δράκος» χρειαζόταν…

«Είμαστε στο περιθώριο της ελληνικής παιδείας, κακομαθημένα παλιόπαιδα, φιλάρεσκα, ατάλαντα τις πιο πολλές φορές, θορυβώδη μικρά πιράνχας, που θέλουν να καταβροχθίσουν το βόδι που πήγε μέσα στο ποτάμι».

Είναι ο Νίκος Κούνδουρος, σε μια δήλωσή του το 1956, όταν έβγαλε τον «Δράκο», τη δεύτερη ταινία του, με την οποία πλέον κατακτούσε τον χώρο των ανανεωτών του ελληνικού κινηματογράφου, τον οποίο οι κοινωνικές και, κυρίως, πολιτικές συνθήκες είχαν καθυποτάξει σε μια ανώδυνη θεματολογία που δεν έθιγε, που δεν τολμούσε να διανοηθεί να θίξει, την καθεστηκυία τάξη.

Τώρα γιατί Κούνδουρος; Επειδή συμπληρώνονται 60 χρόνια από την εμφάνιση του «Δράκου» από τον ηλικίας 30 ετών τότε και, άρα, 90 φέτος (στις 15 του ερχόμενου Δεκεμβρίου) από τη γέννηση του σκηνοθέτη.

Ηταν το 1954 όταν επέλεξε το σινεμά -επιλογή που του προέκυψε όντας εξόριστος μαζί με άλλα «μιάσματα», όπως ο Μάνος Κατράκης και ο Θανάσης Βέγγος, που τα… αξιοποίησε στην πρώτη του ταινία, τη «Μαγική πόλη».

Η αρχιτεκτονική που είχε σπουδάσει έπιασε τόπο και στο σινεμά.

Γράφει στο ογκώδες λεύκωμά του «Stop carre»: «Δεν κάνω κινηματογράφο για την αφεντιά μου. Οι άλλοι με νοιάζουν, των άλλων τα ντέρτια, οι καημοί, οι δυστυχίες, οι έρωτες, οι θάνατοι»

Οι άλλοι όμως ποσώς σκοτίζονταν τότε για τις επιλογές του.

Με εχθρότητα έγινε δεκτός «Ο Δράκος» (όπως άλλωστε και η «Μαγική Πόλη»).

Γράφει στο «Stop carre»: «Μπήκα κρυφά στις αίθουσες όπου παιζότανε “Ο Δράκος”, στο “Ρεξ”, στο “Αττικόν”, κι άκουσα τα σφυρίγματα και τις ειρωνικές φωνές του κόσμου, που ένιωθε εξαπατημένος. Περίμενα να τους δω να βγαίνουν και κάποιοι μου σφίξανε σιωπηλά το χέρι. Τότε έμαθα μια κι έξω, πως εγώ κι αυτό το άγνωστο πλήθος δε θα ’χαμε ποτέ καλές σχέσεις».

«Αίσχος»!

Νίκος ΚούνδουροςΝίκος Κούνδουρος (Φωτ. Αρχείου) | EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

Ανάλογη και η συμπεριφορά της κριτικής (ξεκλέβω από το βιβλίο του Γιάννη Σολδάτου «Οδύσσειες σωμάτων – στο έργο του Νίκου Κούνδουρου», εκδ. Αιγόκερως, 2007):

■ «Μια κακή ταινία, ψεύτικη, φτιαχτή, γεμάτη υπερβολή. Είναι ασύλληπτο τι γίνεται σ’ αυτόν τον εξογκωμένο και πλαστογραφημένο υπόκοσμο, όπου οι λαϊκοί ήρωες πίνουν ο ένας το αίμα του άλλου. Μόνο μια αρρωστημένη φαντασία και ένας καλλιτέχνης που θέλει να καταπλήξει με την υπερβολή, είναι δυνατόν να διανοηθεί και να παρουσιάσει τέτοια τέρατα. Κρίμα, κρίμα, κρίμα». (Αχ. Μαμάκης, «Εθνος»).

■ «Αποτελεί, χωρίς άλλο, αίσχος για τη χώρα μας το γεγονός ότι θα εκπροσωπηθεί η κινηματογραφική μας παραγωγή στο Φεστιβάλ της Βενετίας με τη γνωστή ταινία “Ο Δράκος” – την αποθέωση δηλαδή του μπουζουκιού [σ.σ. η μουσική ήταν του Μάνου Χατζιδάκι], του υπόκοσμου, του σαλταδορισμού και της ασυναρτησίας. Δεν υπάρχει, τέλος πάντων, κανένας αρμόδιος να συγκινηθεί;» (Κώστας Σταματίου, «Αυγή»).

■ «Αυτή η ταινία, απίθανος και τραβηγμένη από τα μαλλιά, καθίσταται εντελώς γελοία, και δεν ηξεύρει κανείς τι πρώτον και τι ύστερον να οικτήρη εκεί μέσα» (Αδωνις Κύρου, «Εστία»).

Η αντίστροφη -θετική- μέτρηση άρχισε με τη συμμετοχή της ταινίας στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Εκεί συναντάμε κριτικές όπως αυτή: «Πολλές σκηνές σ’ αυτό το περίεργο φιλμ αποδεικνύουν πως η Ελλάδα βρίσκει στο πρόσωπο του Νίκου Κούνδουρου έναν σκηνοθέτη με απεριόριστες δυνατότητες» (The Times, Λονδίνο) και άλλες με παρεμφερείς χαρακτηρισμούς.

Εγκώμια

Γράφει ο Σολδάτος: «Και μετά, σιγά σιγά, στο πέρασμα του χρόνου, όλα αλλάζουν. Ο Σταματίου που τόσο σκληρά, δεν λέω αβασάνιστα, αφού ήταν δέσμιος μιας αριστερής λογικής, επιτέθηκε στην ταινία όταν πρωτοπροβλήθηκε, σε κείμενό του στα “Νέα”, μιλάει για “Ανάσταση του ‘Δράκου’”. Ο Κούνδουρος πρόδρομος του νέου κύματος».

Κι από κοντά ομοβροντία εγκωμιαστικών, πλέον, κριτικών.

Ενδεικτικά:

■ «Ο “Δράκος” είναι ένας πραγματικός άθλος για τον ελληνικόν κινηματογράφον» (Κατίνα Παξινού).

■ «Ο “Δράκος” πηγαίνει πολύ μακρύτερα και πολύ βαθύτερα από όποια άλλη ελληνική ταινία. Για πρώτη φορά ο ελληνικός κινηματογράφος κάνει ένα βήμα τόσο τολμηρό» (Μ. Πλωρίτης, «Ελευθερία»).

■ «Πρόκειται για μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες που μας προσέφερε τελευταία το ευρωπαϊκό κλίμα» (Μ. Καραγάτσης).

Εκτιμώ ότι είναι περιττό να δώσω άλλα -γνωστά άλλωστε- στοιχεία για την ταινία, καθώς και για τα κατοπινά επιτεύγματα του Κούνδουρου, δεδομένου ότι το παρόν κείμενο αφορά τα 60χρονα του «Δράκου».

Οσο για τα 90χρονα του δημιουργού του, έχουμε καιρό…

 

Πηγή: Ενας «Δράκος» χρειαζόταν… | Η Εφημερίδα των Συντακτών

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s