Κατοχή

Θεσσαλία: ΕΣΑΠ, η Εθνική Αντιστασιακή Οργάνωση του Ταγματάρχη Κωστόπουλου 

Γιάννης Αθανασόπουλος

Η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης μέχρι τώρα έχει επικεντρωθεί περισσότερο στην μελέτη των δυο μεγαλύτερων οργανώσεων, του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ. Περισσότερο στην πρώτη, με την έκδοση πολλών μελετών και βιβλίων, που συχνά προπαγανδίζουν την τότε κομματική γραμμή παρά την αντικειμενική ιστορική αλήθεια.

Η όποια μελέτη ή έστω παρουσίαση μικρότερων αλλά πολύ σημαντικών αντιστασιακών οργανώσεων, γίνεται συνήθως με απαξιωτικό τρόπο. Ιδιαίτερα εάν οι οργανώσεις αυτές δεν εντάχθηκαν ή δεν είχαν αγαστή συνεργασία με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί η οργάνωση «Εθνικός Στρατός Απελευθερωτικής Προσπάθειας» (ΕΣΑΠ), που έδρασε στη Δυτική Θεσσαλία.

Υπήρξε δημιούργημα του Ταγματάρχη Γεωργίου Κωστόπουλου, απότακτου αξιωματικού του Κινήματος του 1935, και επίσημα η δράση της ξεκίνησε στις 16 Νοεμβρίου 1942. Προηγουμένως ο Κωστόπουλος είχε μυηθεί μέσω ενός φίλου του στο τοπικό ΕΑΜ, αλλά δεν είχε ορκισθεί εξαιτίας της επιθυμίας του να διαβάσει πρώτα το Καταστατικό του, κάτι το οποίο δεν συνέβη ποτέ. Τότε ο Κωστόπουλος αντιλαμβανόμενος ότι πίσω από το ΕΑΜ βρισκόταν το ΚΚΕ κράτησε ιδιαίτερα επιφυλακτική στάση.

Η αρχική δύναμη του ΕΣΑΠ έφτανε στις αρχές του 1943 τους 250 αντάρτες. Ωστόσο ο Κωστόπουλος ήδη από τα τέλη του 1942 προσπαθούσε να διευρύνει την οργάνωσή του. Από τα τέλη Δεκεμβρίου 1942 δέχθηκε την ομάδα του Κωστορίζου (25 ανταρτών), που εγκατέλειψε τον ΕΛΑΣ του Βελουχιώτη εξαιτίας της διαφωνίας τους με το σχέδιο διάλυσης της οργάνωσης του Ζέρβα, που είχε οργανώσει ο ίδιος ο Βελουχιώτης μετά την επιχείρηση Χάρλινγκ. Τότε ο ΕΛΑΣ επικήρυξε τον «προδότη» Κωστορίζο και τους άνδρες του και έλαβε την αφορμή να επιτεθεί κατά του Ζέρβα, νομίζοντας ότι εκεί κατέφυγαν οι «αποστάτες». Η ουσία όμως είναι ότι αυτοί εντάχθηκαν στον ΕΣΑΠ αν και αρχικά είχαν σκοπό να φτάσουν στο αρχηγείο του ΕΔΕΣ.

Την ίδια περίοδο, τον Δεκέμβριο του 1942, ο Κωστόπουλος προσπαθεί να συνεννοηθεί με άλλες Εθνικές Οργανώσεις και ξεκινά επαφή με τον στρατηγό Ζέρβα. Στις 18 Δεκεμβρίου έγραφε ο ίδιος:

Στρατηγέ μου,

Έλαβα το γράμμα σας και βρέθηκα στην ευχάριστο θέσι να έλθω εις επικοινωνίαν μαζί σας, πράγμα που από πολλού χρόνου επιθυμούσα. Επειδή δέ ο απεσταλμένος σας μου εδήλωσε ότι η επιθυμία μου αυτή συμπτίπτει με την ιδικήν σας, σας παρακαλώ να μου ορίσητε προσπωπικήν συνέντευξιν εις σύντομον χρόνον και τόπον εκείνον που ο απεσταλμένος σας γνωρίζει προφορικώς. Πιστεύω ακραδάντως ότι η προσωπική επαφή θα επιλύσει πολλάς εκκρεμότητας.

Πίνδος, 18 Δεκ. 1942

Ο αρχηγός Δυτικής Θεσσαλίας

Γεώργιος Κωστόπουλος

Αρχές του 1943 αρχίζει να κινητοποιείται το «πανδημοκρατικό» αντάρτικο, που είχε ως στόχο να ενώσει τις οργανώσεις που είχαν ως αποκλειστικό σκοπό τον πόλεμο κατά του κατακτητή και την απελευθέρωση της Ελλάδας. Το σχέδιο εκπονήθηκε από τον Έντυ Μάγιερς, αρχηγό της Βρετανικής Αποστολής στην Ελλάδα και τους απότακτους βενιζελικούς αξιωματικούς Ναπολέοντα Ζέρβα και Στέφανο Σαράφη. Εν τω μεταξύ ο Σαράφης είχε αναπτύξει τις σχέσεις του με τον Κωστόπουλο και είχε οριστεί ουσιαστικά «συναρχηγός» του ΕΣΑΠ. Σκοπός του ήταν να δημιουργήσει τις Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών Θεσσαλίας, όπως είχε συμφωνήσει με τους Μάγιερς και Ζέρβα.

Το σχέδιο των τριών είχε ως σκοπό να σταματήσει τον εμφύλιο που το ΚΚΕ είχε αποφασίσει να εφαρμόσει ήδη από τον Δεκέμβριο του 1942. Ωστόσο ένα γεγονός – σταθμός στην εξέλιξη της υπόθεσης του αντάρτικου της Δυτικής Θεσσαλίας άλλαξε τα δεδομένα. Αυτό ήταν ο αφοπλισμός της οργάνωσης των Κωστόπουλου – Σαράφη από δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Ο αφοπλισμός του ΕΣΑΠ από τον ΕΛΑΣ

Ο υπεύθυνος του ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στην περιοχή της Θεσσαλίας, Κώστας Καραγιώργης, αναστατώθηκε όταν έμαθε πως ο Σαράφης είχε ανέβει στα βουνά για να ενώσει τις Εθνικές Οργανώσεις. Χαρακτηρίστηκε αμέσως σαν «ταξικός εχθρός» που έπρεπε να εξουδετερωθεί με το όποιο τίμημα. Σε διαφορετική περίπτωση το μονοπώλιο του ΕΛΑΣ στην αντίσταση θα κινδύνευε σοβαρά. Τότε καταστρώθηκε ένα λεμπτομερές σχέδιο που είχε ως στόχο να πλανέψει τον Κωστόπουλο, δείχνοντας του αρχικά φιλική διάθεση και επιθυμία συνεργασίας κατά των κατακτητών.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1943, ο Κωστόπουλος ενημερώνεται από τους αντάρτες του ότι ο Καπετάν Κόζιακας του ΕΛΑΣ (Θωμάς Πάλλας κατά κόσμον) έρχεται προς τα μέρη που ήλεγχε ο ΕΣΑΠ και ζητά συνεννοήσεις με στόχο τη συνεργασία των δύο οργανώσεων. Ο Κωστόπουλος δέχθηκε. Στην αρχή το κλίμα δεν ήταν φιλικό. Ο Σαράφης θα γράψει για την συνάντηση εκείνη (Ο ΕΛΑΣ, σ. 79): «[…] Συστηθήκαμε επίσης και ο Κωστόπουλος πρόσθεσε: «Τι Κόζιακας, ποιό είναι το πραγματικό σου όνομα;». Εκείνος απάντησε πως το πραγματικό του όνομα είναι υποχρεωμένος να κρατάει μυστικό, σύμφωνα με τις αρχές της οργάνωσής του. Ο Κωστόπουλος σε τόνο οξύ είπε πως μόνον οι κακοποιοί κρύβουν το όνομά τους και η κατάσταση οξύνθηκε».

Η συνέχεια ωστόσο ήταν πιο φιλική. Ο Κόζιακας σταλμένος από τον Καραγιώργη είχε στόχο να κατασκοπεύσει τον «εχθρό». Την δυναμική του και κυρίως τον ρόλο του Σαράφη. Η πρώτη συνάντηση δεν είχε αποτέλεσμα. Ορίστηκε όμως νέα στο Μοναστήρι του Ντούσικου, όπου είχαν εγκατασταθεί ο Σαράφης, ο Κωστόπουλος και οι αντάρτες του ΕΣΑΠ. Ο Κόζιακας ζήτησε εσκεμμένα προσωρινή αναβολή της συνάντησης και προχώρησε στη β’ φάση του σχεδίου. Άντρες του ΕΛΑΣ συνέλαβαν στην Καρδίτσα τον ταγματάρχη Αντωνόπουλο, φίλο και συνεργάτη του Κωστόπουλου, που ανέβαινε στο βουνό για να ενταχθεί στον ΕΣΑΠ. Η είδηση όπως ήταν βέβαιο έφτασε άμεσα στα αυτιά του Κωστόπουλου. Άμεσα ο ίδιος με τον Σαράφη και την δύναμή τους φτάνουν στο Βούνεσι όπου είχε το τοπικό αρχηγείο του ο ΕΛΑΣ και ζητούν την άμεση απελευθέρωση του ταγματάρχη Αντωνόπουλου. Καθώς ήταν βράδυ όμως, πείσθηκαν από τον Νικηταρά του ΕΛΑΣ να αναπαυθούν και να συζητήσουν το επόμενο πρωί.

Γύρω στις 3 τα ξημερώματα και ενώ η αποστολή του ΕΣΑΠ αναπαυόταν δύναμη του ΕΛΑΣ εισβάλει στα καταλύματα και αφοπλίζει όλους τους αντάρτες της οργάνωσης. Ημερομηνία του αφοπλισμού του ΕΣΑΠ και οριστικού θρυμματισμού των σχεδίων για το μεγάλο και ενιαίο πανδημοκρατικό αντάρτικο ήταν η 3η Μαρτίου 1943. Ο ίδιος ο Κωστόπουλος έγραψε αργότερα στην σχετική έκθεσή του για τον αφοπλισμό:

«Την νύκτα της 2 προς 3 Μαρτίου του 1943, διά απάτης εις χωρίον Μορφοβούνιον Καρδίτσης, αφοπλίσθη τμήμα του Κεντρικού Αρχηγείου υπό των κομμουνιστών συλληφθέντων του τε Γενικού Αρχηγού του ΕΣΑΠ και του Αρχηγού του κεντρικού Αρχηγείου Λοχαγού Καραμπέκου Θωμά. Τον αφοπλισμόν τούτον επηκολούθησεν αφοπλισμός και των άλλων αρχηγείων του ΕΣΑΠ και εκτέλεσις τριακοντατριών εκ των μαχικωτέρων στελεχών του ΕΣΑΠ. Πολλοί των ανταρτών μετά του Γενικού Αρχηγού και του Αρχηγού Καραμπέκου ωδηγήθησαν εις χωρίον Κολοκυθιά Φθιώτιδος ένθα ο Γενικός Αρχηγός και ο αρχηγός Καραμπέκος κατεδικάσθησαν εις θάνατον υπό ανταρτικής συνελεύσεως αλητών, προεδρευομένη υπό του τότε Συντ/ρχου Σαράφη.

Μετά επίμονον επέμβασιν του εν Ελλάδι Αρχηγού της Συμμαχικής Αποστολής Άγγλου Ταξιάρχου EDWARD MAYERS (ΕΝΤΥ) και του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής αφέθημεν ελεύθεροι ανασταλείσης της εκτελέσεώς μας την 1-5-43. […]».

Πολλά έχουν ειπωθεί για τον ρόλο του Στέφανου Σαράφη. Γεγονός αναμφισβήτητο είναι πως ο ίδιος αν και χλευάστηκε φυλακισμένος από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ δέχτηκε, κατά ένα περίεργο τρόπο, να αναλάβει Στρατιωτικός Αρχηγός της οργάνωσης, δίπλα στον Πολιτικό Καθοδηγητή Ανδρέα Τζήμα και τον Καπετάνιο Άρη Βελουχιώτη. Τότε πάρθηκαν μέσα σε μια νύχτα οι κατηγορίες της Πανθεσσαλικής Επιτροπής του ΕΑΜ κατά του Σαράφη, που τον αποκαλούσαν συνεργάτη και άνθρωπο των Ιταλών κατακτητών μεταξύ άλλων. Οι κατηγορίες ήταν ίδιες και για τα υπόλοιπα στελέχη του ΕΣΑΠ και αξίζει να τονισθεί πως για αυτούς που δεν ακολούθησαν το παράδειγμα του Σαράφη, αυτές δεν αποσύρθηκαν.

Το ΕΑΜ βάσει σχεδίου ενημερώνει τον Ζέρβα με επιστολή, που υπέγραφαν γνωστά ονόματα Καπεταναίων του ΕΛΑΣ, στις 7 Μαρτίου 1943, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Φίλε Ζέρβα, οι προδόται Σαράφης – Κωστόπουλος αφοπλίσθησαν, από τα γενναία τμήματα περιλαμβάνοντα συνειδητούς αντάρτας και θα δικασθούν εις το Έκτακτον Στρατοδικείον, μαζί με τους συνεργαζόμενους με αυτούς προδότας αξιωματικούς…». Από την περίοδο αυτή αρχίζουν να γενικεύονται οι εμφύλιες επιθέσεις του ΕΛΑΣ κατά άλλων εθνικών αντιστασιακών οργανώσεων με στόχο να μην υπάρχει καμία άλλη οργάνωση έξω από το ΕΑΜ. Μάλιστα απείλησαν και τον Ζέρβα πως αν δεχθεί αντάρτες του ΕΣΑΠ στην οργάνωσή του θα «τον έριχναν στη θάλασσα».

Ενδεικτική είναι η αναφορά του οπλαρχηγού του ΕΔΕΣ Δυτικής Θεσσαλίας, Σωτήρη Μπάλλα, για τον αφοπλισμό του ΕΣΑΠ:

Προς τον Αρχηγόν Ενόπλων Δυνάμεων ΕΔΕΣ

1. Ομάδες Κωστόπουλου αφωπλίσθησαν υπό ΕΑΜικών ομάδων Νικηταρά και υπολοίπων.

2. Αφωπλίσθησαν περί τους 150 άνδρες του Κωστόπουλου.

3. Κρατούνται υπό των ΕΑΜικών Ομάδων Κωστόπουλος, Σαράφης και λοιποί.

4. Ομάδες Βλάχου μετ’ άλλων εφεδρικών ομάδων ενώνονται προς αντιμετώπισιν κινδύνου εις χωρίον Πορτή.

5. Ενεφανίσθη ΕΑΜική ομάς του Ολύμπου  με δύναμιν 120 ανδρών. Παραμένει εις χωρίον Μουζάκιον.

6. Δύναμις ομάδων Νικηταρά 70.

7. Παρακαλώ διατάξετε τι στάσιν τηρήσω.

8. Αφοπλισμός εγένετο την παρελθούσαν νύκτα καθ΄ήν ώραν ο Κωστόπουλος και λοιποί ευρίσκοντο εις καταλύμματά των.

9. Αποστείλατέ μας υλικόν πολεμικόν, είδη υποδήσεως κλπ.

Σωτήριος Μπάλλας

Μετά σεβασμού

Δρακότρυπα 2.3.43

ώρα 14.55

Εν κατακλείδι, ο αφοπλισμός του ΕΣΑΠ αποτέλεσε την αρχή του κατοχικού εμφυλίου πολέμου, όπου το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ άρχισε να δίνει προτεραιότητα στον πόλεμο κατά Ελλήνων και όχι κατά των κατακτητών. Ο Μάγιερς ζήτησε εκείνη την εποχή από το Κάιρο να σταματήσει την ενίσχυση του ΕΛΑΣ γιατί απεδείχθη πως δεν είχε σκοπό τον πόλεμο κατά του Άξονα. Δυστυχώς η πρόταση του δεν εισακούστηκε και το ελληνικό κίνημα αντίστασης δοκιμάστηκε καθότι πέρα από τον πόλεμο κατά των εισβολέων προέκυψε ο εμφύλιος σπαραγμός.

Πηγές:

  1. Θέμης Μαρίνος, Ο εφιάλτης της Εθνικής Αντίστασης, β’ τόμος, Παπαζήσης, Αθήνα 2003.
  2. Έντυ Μάγιερς, Ελληνική περιπλοκή, Εξάντας, Αθήνα 1975.
  3. Ιωάννου Χρ. Γιαννάκενα, Γρηγόρης Σούρλας ο Καπετάνιος της Θεσσαλίας, Πελασγός, Αθήνα 2016.
  4. Στέφανος Σαράφης, Ο ΕΛΑΣ, Επικαιρότητα, Αθήνα 1999.
  5. Σόλωνας Γρηφοριάδης, Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, τόμος Α’, Polaris, Αθήνα 2009.
  6. Ιωάννου Β. Αθανασόπουλου, Ναπολέων Ζέρβας και το έπος της Εθνικής Αντιστάσεως του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, Πελασγός, Αθήνα 2015.
  7. Απομνημονεύματα Στρατηγού Ναπολέοντος Ζέρβα, Μέτρον, Αθήνα 2000.
  8. Βασιλείου Γ. Μπαλτογιάννη, Εθνική Αντίστασις ΕΟΕΑ-ΕΔΕΣ, Αθήναι 1986.

Πηγή: Το αντάρτικο στη Θεσσαλία: ΕΣΑΠ, η Εθνική Αντιστασιακή Οργάνωση του Ταγματάρχη Κωστόπουλου – Ελληνικά Χρονικά

Advertisements

2 thoughts on “Θεσσαλία: ΕΣΑΠ, η Εθνική Αντιστασιακή Οργάνωση του Ταγματάρχη Κωστόπουλου ”

  1. Η αίτηση του Κωστόπουλου προς το Υπουργείο Στρατιωτικών προκειμένου να αναγνωρισθεί ο ΕΣΑΠ ως αντιστασιακή οργάνωση:

    Π ρ ο ς

    Το Υπουργείον Στρατιωτικών
    ΔΙ Διεύθυνσιν (Τ.Ε.Α)

    Ε ν τ α ύ θ α

    Α ί τ η σ ι ς
    ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓ. ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
    Αποστράτου Αν/ρχου του Πεζ.
    κατοίκου Αθηνών οδός Βασιλίσης Σοφίας αριθ. 9 Τηλεφ. 23703

    Αποφάσεις αναγνωρίσεως Εθνικής Αντιστάσεως και αρχηγών ταύτης

    Αθήναις τη 25 Μαΐου 1949 Λαμβάνω την τιμήν, εν συνεχεία προγενεστέρων μου αιτήσεων και εις εκτέλεσιν του Νέου αναγκαστικού Νόμου 971/1949, να υποβάλω προσηρτημένως βεβαίωσιν του κ.Υπουργού επί των Στρατιωτικών περί αναγνωρίσεως εμού τε και των έργων μου υπό της ελευθέρας Βασιλικής Ελληνικής Κυβερνήσεως του εξωτερικού, συν τη αναφορά των επομένων λεπτομερειών.
    Υπό του υποφαινομένου εδημιουργήθη ο Ε.Σ.Α.Π. ήτοι, Ελληνικός Στρατός Απελευθερωτικής προσπαθείας, διά της μυήσεως και οργανώσεως – Ελλήνων καθ’ άπασαν σχεδόν την Θεσσαλίαν από του Νοεμβρίου του 1941.
    Κατ’ αρχάς συνεκρότουν πενταμελείς ή επταμελείς επιτροπάς τας οποίας ωνόμαζον επιτροπάς εθνικού αγώνος.

    Τη 1ην Αυγούστου του 1942 ήρξατο κινουμένη και τονούσα το ηθικόν των κατοίκων, η πρώτη ένοπλος ομάς διοικουμένη υπ’ εμού του ιδίου προσωπικώς. Η δύναμις της ομάδος δεν υπερέβαινε τους τριάκοντα εναλλασσόμενους ενόπλους, παρά το μέγα αριθμόν των μεμυημένων ενόπλων, διότι συνήντων μεγάλας δυσκολίας εις το να υπερνικήσω τον κατέχοντα τους χωρικούς φόβον συνεπειών διά τας εκτειθεμένας εις την απειλήν των κατακτητών των οικογενείας των.
    Η σοβαρά και συνεχής με μονίμους ενόπλους, μονίμως μακράν των οικιών και διαμένοντας, δράσις ήρξατο την/2αν Οκτωβρίου 1942.
    Κατά το τρίτον δεκαήμερον του Οκτωβρίου 1942, συμμαχικά αεροπλάνα έρριψαν εις την περιφέρειάν μου, Νεραϊδοχώριον Τρικάλων υλικά άτινα περισυλλεγέντα υπό των χωρικών παρεδόθησαν εις εμέ ειδοποιηθέντα υπό των ιδίων αμέσως. Από ότι ενθυμούμαι μοί παρεδόθησαν τα κάτωθι είδη :
    Τέσσαρες (4) φορητοί ολμίσκοι Ιταλικοί, τετρακόσια βλήματα τούτων, τετρακόσια φυσίγγια εκτοξεύσεως όλμων, έξ (6) περίστροφα, 180 φυσίγγια περιστρόφου, τριάκοντα πέντε αυτόματα ΣΤΕΝ, 4.000 φυσίγγια τούτων, πέντε γερμανικά ατομικά όπλα, χίλια φυσίγγια τούτων, δώδεκα χελώναι εκκρηκτικαί μαγνητικαί, 60 εμπυρεύματα των χελώνων τούτων με ωριαίον μηχανισμόν, 4 χειροβομβίδες μίλς, 24 εμπυρεύματα χειροβομβίδων μίλς, 4 γροθιές, 16 δεκαέξ οπλοπολυβόλα μπρέντ και 8.000 φυσίγγια των οπλοπολυβόλων τούτων και 30 κασκόλ μάλλινα.
    Μετά την κοινολόγησιν ότι εις χείρας του ΕΣΑΠ περιήλθε συμμαχικός οπλισμός το ηθικόν του λαού ετονώθη σημαντικώς, ήρξατο δε η ενίσχυσίς μου και δι’ οπλιτών χωροφυλακής.
    Κατά μήνα Νοέμβριον με επεσκέφθη ο Πρωτοδίκης Τσίμπος ως απεσταλμένος του εν Αθήναις Εθνικού Κομμιτάτου, κατόπιν προτάσεώς του του υπέγραψα σύμφωνον δι’ ου εγώ μεν ανελάμβανον την υποχρέωσιν όπως αντιδράσω εις τυχόν θέληση των συμμάχων περί επαναφοράς της Α.Μ. του Βασιλέως, εκείνος δε διά λογαριασμόν του Εθνικού Κομμιτάτου, την υποχρέωσιν όπως μ’ ενισχύση οικονομικώς.
    Την 4 Ιανουαρίου 1943 και εις συμπλοκήν μετά Ιταλών παρά την Παλαιάν Κουτσούφλιανην συνελάβομεν 4 οπλίτας Ιταλούς και δύο Ρουμάνους καθηγητάς προερχόμενους εκ Ρώμης και προοριζομένους διά το Ρουμανικόν Γυμνάσιον Γρεβενών.
    Την 11-1-43 επεχειρήσαμεν ανατίναξιν της οδικής γεφύρας της οδού Καλαμπάκας – Ιωαννίνων παρά την Κουτσούφλιανην πλην άνευ αποτελέσματος ελλείψει επαρκών εκκρηκτικών υλών.
    Την 12 Ιανουαρίου εισήλθομεν εις Καλαμπάκαν, η φρουρά της οποίας μετά ανταλλαγήν πυροβολισμών τινών ετράπη προς τους αγρούς τραυματισθέντος του διοικητού αυτής Ιταλού Λοχαγού, τριών Ιταλών στρατιωτών και ενός Γερμανού Δεκανέως και συλληφθέντος ενός στρατιώτου Ιταλού αιχμαλώτου.
    Την 26 Φεβρουαρίου 1943 υπό δύο Ιταλικών αεροπλάνων εβομβαρδίσθη η έδρα του Γενικού Αρχηγείου και του Κεντρικού Αρχηγείου του Λοχαγού Καραμπέκου, η έδρα του Αρχηγείου Πορτής του Λοχαγού Τίγκα Στεφάνου και αι κωμοπόλεις Μουζάκιον και Πύλη. Αποτέλεσμα του βομβαρδισμού υπήρξεν ο τραυματισμός τριών εκ του αμάχου πληθυσμού και ο φόνος μίας γυναικός αμάχου.
    Την 27ην Φεβρουαρίου 1943 ομάς του ΕΣΑΠ υπό τον μόνιμον Επιλοχίαν (φονευθέντα υπό των κομμουνιστών) Μάγειρον Γεώργιον ενισχυμένη και υπό ανταρτών του αυτοτελούς αρχηγού Γρηγ. Σούρλα ανετίναξε τα μεταλλεία χρωμίου παρά το Τσαγκλί Φαρσάλων άτινα εξεμεταλλεύοντο τότε οι Γερμανοί.
    Την νύκτα της 2 προς 3 Μαρτίου του 1943, διά απάτης εις χωρίον Μορφοβούνιον Καρδίτσης, αφωπλίσθη τμήμα του Κεντρικού Αρχηγείου υπό των κομμουνιστών συλληφθέντων του τε Γενικού Αρχηγού του Ε.Σ.Α.Π και του Αρχηγού του κεντρικού Αρχηγείου Λοχαγού Καραμπέκου Θωμά. Τον αφοπλισμόν τούτον επηκολούθησεν αφοπλισμός και των άλλων αρχηγείων του Ε.Σ.Α.Π. και εκτέλεσις τριακοντατριών εκ των μαχικωτέρων στελεχών του Ε.Σ.Α.Π. Πολλοί των ανταρτών μετά του Γενικού Αρχηγού και του Αρχηγού Καραμπέκου ωδηγήθησαν εις χωρίον Κολοκυθιά Φθιώτιδος ένθα ο Γεν. Αρχηγός και ο αρχηγός Καραμπέκος κατεδικάσθησαν εις θάνατον υπό ανταρτικής συνελεύσεως αλιτών προεδρευομένης υπί του τότε Συντ/ρχου Σαράφη. Μετά επίμονον επέμβασιν του εν Ελλάδι Αρχηγού της Συμμαχικής αποστολής Άγγλου Ταξιάρχου ΕDWARD MAYERS (ENTY) και του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής αφέθημεν ελεύθεροι ανασταλείσης της εκτελέσεώς μας την 1-5-43. Κατόπιν επανήλθον εις το χωρίον μου ένθα πληροφορηθείς την διάλυσιν απάντων των αρχηγείων ανεχώρησα διά Μέσην Ανατολήν φθάσας εις Κάϊρον την 7-9-43. Εκεί παρέμεινα εις την διάθεσιν του Υπουργείου των Στρατιωτικών μέχρι της ΙΙης Σεπτεμβρίου του 1944 οπότε μέσω Ιταλίας απεστάλην εις την περιοχήν του Στρατηγού Ζέρβα και την ΙΙ Νοεμβρίου αφήχθην εις Αθήνας διά να μετάσχω των επιχειρήσεων καταστολής της ανταρσίας ως Διοικητής του 143 Τάγματος. Ο Λοχαγός Καραμπέκος Θωμάς αποσταλείς και ούτος εκ Καϊρου εις την περιοχήν του Στρατηγού Ζέρβα Ν. παρέμεινεν εκείσε ακολουθήσας τούτον εις Κέρκυραν κλπ.
    Ο Ε.Σ.Α.Π περιελάμβανε τρία εντεταγμένα Αρχηγεία και τρία αυτοτελή τοιαύτα ήτοι : α) Εντεταγμένον το και Κεντρικόν καλούμενον Αρχηγείον υπό τον τότε Λοχαγόν Καραμπέκον Θωμάν και ήδη Μόνιμον Ταγματάρχην Πεζικού με έδραν την Μονήν Τρικάλων ένθα και το Γενικόν Αρχηγείον του Ε.Σ.Α.Π. β) Εντεταγμένον Αρχηγείον υπό τον τότε Λοχαγόν Πυροβολικού Τίγκαν Στέφανον με έδραν την Πορτήν Καρδίτσης. γ) Εντεταγμένον Αρχηγείον υπό τον ανάπηρον Λοχαγόν Πεζικού Μπαρουτάν Κωνσ. με έδραν την Μασοχώραν Τρικάλων. Δ) Αυτοτελές Αρχηγείον υπό τον τότε Ταγματάρχην Πεζικού και κατόπιν αυτοκτονήσαντα Αντισυνταγματάρχην παρά το Γενικόν Επιτελείον Στρατού Παπαθανασίου Κωνσ. με έδραν την Καστανέαν Καλαμπάκας. ε) Αυτοτελές Αρχηγείον υπό τον τότε Ταγματάρχην Πεζ. και ήδη Συν/χην Βλάχον Βασίλειον με έδραν την Γράλισταν Καρδίτσης και στ) Αυτοτελές Αρχηγείον υπό τον Γεωργοκτηνοτρόφον Γρηγόριον Σούρλαν με έδραν το Κάτω Σιατερλί Φαρσάλων.

    Τα εντεταγμένα Αρχηγεία είχον Διοικητικήν και οικονομικήν εξάρτησιν από τον Ε.Σ.Α.Π ενώ τα αυτοτελή τοιαύτα μόνον οικονομικάς υποχρεώσεις και εξάρτησιν είχον από τον Ε.Σ.Α.Π.

    Ο Λοχαγός Καραμπέκος Θωμάς κατετάγη εις τα υπ’ εμέ ανταρτικά του Ε.Σ.Α.Π την 15 Οκτωβρίου 1942 αντεθείσης εις αυτόν, λόγω αρχαιότητος της Διοικήσεως του Κεντρικού Αρχηγείου όπερ τελικώς ανέπτυξε δύναμιν υπέρ τους τριακοσίους αντάρτας. Μετέσχεν απασών των προαναφερθεισών επιχειρήσεων, ηχμαλωτίσθη κατά τον αφοπλισμόν και εκρατήθη μέχρι της 1 Μαΐου 1943 καταδικασθείς εις θάνατον υπό των κακοποιών του ΕΛΑΣ.

    Ο Λοχαγός Τίγκας Στέφανος από του μηνός Ιουλίου του 1942 ωργάνωσεν ένοπλον ομάδα με έδραν την Πορτήν Καρδίτσης και σκοπόν την άμυναν κατά του Στρατού κατοχής των κατακτητών. Η δύναμις της ομάδος ταύτης μετονομασθείσης εις Αρχηγείον βραδύτερον ανήλθεν εις 100 περίπου άνδρας ενόπλους. Ενετάχθη εις τον Ε.Σ.Α.Π την 1ην Ιανουαρίου 1943, ενισχυθείς εις οπλισμόν, πυρομαχικά, υπόδυσιν και χρήμα. Καθ’ όλον σχεδόν τον μήνα Ιανουάριον, κατόπιν διαταγής μου, εχρησιμοποιήθη ως στήριγμα κατά επιβουλής από μέρους των κομμουνιστών, του νεοεπανδρουμένου και εξοπλιζομένου Αρχηγείου του τότε Ταγματάρχου Βλάχου Βασιλείου. Κατά το τρίτον δεκαήμερον του Φεβρουαρίου του 1943 ηκολούθησε μεθ’ ολοκλήρου της δυνάμεως τον Γενικόν Αρχηγόν εις περιοδείαν ανά τα χωρία του τέως Δήμου Πιαλίων. Η δράσις του διεκόπη κατόπιν αφοπλισμού του υπό του ΕΛΑΣ τον μήνα Μάρτιον του 1943. Εις την καθόλου προσπάθειάν του ταύτην ο Λοχαγός Τίγκας Στέφανος ενισχύθη και υπό των α) Αναπήρου Υπολοχαγού Ροκά Αποστόλου και β) Ιερέως Στεφάνου Σπύρου.

    Ο Ανάπηρος λόγω πολεμικών τραυμάτων Λοχαγός Πεζικού Μπαρούτας Κωνσταντίνος, από του μηνός Ιουνίου του 1942 ωργάνωσεν ένοπλον ανταρτικήν ομάδα εις περιφέρειαν Κοθωνίων – Αργυθέας με έδραν την Μεσοχώραν Τρικάλων, αναπτύξας τελικώς εν συνόλω περί τους διακοσίους αντάρτας, με σκοπόν την παρεμπόδισιν των στρατευμάτων κατοχής όπως εισέλθουν εις την ορεινήν περιοχήν της δράσεώς των. Την 20ην Νοεμβρίου του 1942 παρουσιασθείς ενώπιόν μου ο ίδιος μοί εδήλωσεν ότι τάσσεται υπό τας διαταγάς μου και τον Ε.Σ.Α.Π και έκτοτε απετέλεσε τρόπον τινά τα έμπεδα και το Κέντρον Αναρωνυόντων του Ε.Σ.Α.Π, λόγω και της δυσπροσύτου ορεινής περιοχής εις ην ήδρευον. Μετά τον αφοπλισμόν και την αιχμαλωσίαν του Γενικού Αρχηγού και του Αρχηγού του Κεντρικού Αρχηγείου του Ε.Σ.Α.Π ο Κωνσ. Μπαρούτας εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών μετά των κυριωτέρων στελεχών και συνεργατών του, πλην του Ανθ/γού Τσιμπίδα προσχωρήσαντος εις τους αναρχικούς. Μετά του Μπαρούτα εξετελέσθησαν ο ανάπηρος Ιατρός Βαρελογιάννης Ιωάννης, ο Λοχίας Χονδρός Χαράλαμπος και ο Γεωργοκτηνοτρόφος Σακάς Σωτ.

    Ο Ταγματάρχης Παπαθανασίου Κωνσ. διαμένων εν Τρικάλοις από του μηνός Νοεμβρίου 1942 εξεδήλωσεν επιθυμίαν δράσεως πλην όμως προσέκρουεν εις την αρχαιότητα η ένταξίς του εις τον Ε.Σ.Α.Π (ήτο αρχαιότερός μου). Τη υποδείξει μου και τη παντοειδή ενισχύσει μου εις χρήμα οπλισμόν και άνδρας, περί μέσα Φεβρουαρίου του 1943 εξήλθεν εις Καστανέαν Καλαμπάκας ένθα ίδρυσεν αυτοτελές Αρχηγείον έχων μόνον οικονομικάς υποχρεώσεις και εξάρτησιν από τον Ε.Σ.Α.Π πλην όμως αφού συνεκέντρωσε περί τους ογδοήκοντα άνδρας και μετά τον αφοπλισμόν μου 3-3-43, αφωπλίσθη υπό του κομμουνιστού Υπαρχηγού του μονίμου Λοχαγού του Πυροβολικού Βαμβέτσου Στυλ. Μετά ταύτα ο Παπαθανασίου κατέφυγεν εις τα ΕΟΕΑ του Στρατηγού Ζέρβα συνεχίσας την πατριωτικήν του δράσιν.

    Ο Ταγματάρχης τότε Βλάχος Βασίλειος ζητήσας πρώτον και λαβών από τον Ε.Σ.Α.Π χρήματα, τρία οπλοπολυβόλα, ολίγα ζεύγη αρβυλών και το εντεταγμένον Αρχηγείον της Πορτής ως στήριγμα έναντι επιβουλής των κομμουνιστών, κατά τας αρχάς Ιανουαρίου 1943 εξώπλισε περί τους 100 άνδρας, πλην όμως η αυτοτελής δράσις του διεκόπη μετά τον αφοπλισμόν του Ε.Σ.Α.Π εκ λόγων ανωτέρας βίας και ανεξαρτήτων της θελήσεώς του (ήτο αρχαιότερός μου), και ούτω εξηναγκάσθη να ενταχθή πλέον εις τα ΕΟΕΑ του Στρατηγού Ζέρβα διά την συνέχισιν της δράσεώς του.
    Ο Γεωργοκτηνοτρόφος Γρηγόριος Κων. Σούρλας εκ Κάτω Σιατερλί Φαρσάλων, αυτοβούλως κατά μήνα Ιούλιον του 1942 ίδρυσεν αυτοτελές Αρχηγείον παρά το χωρίον του. Κατά μήνα δε Νοέμβριον ενισχύθη οικονομικώς από τον Ε.Σ.Α.Π, λόγω της Εθνικής του δράσεως και κατά μήνα Φεβρουάριον αντάρται τούτου συνέδραμον ομάδα του Ε.Σ.Α.Π εις την ανατίναξιν των μεταλλείων χρωμίου παρά το Τσαγκλί Φαρσάλων, άτινα εξεμεταλλεύοντο οι Γερμανοί. Ούτος συνέχισε την δράσιν του και μετά τον αφοπλισμόν του Ε.Σ.Α.Π, αλλά και μετά την απελευθέρωσιν συνεισφέρων εις την προσπάθειαν του Κράτους διά την εμπέδωσιν της τάξεως. Η δύναμίς του έφθασε κατά καιρούς τους οκτακοσίους περίπου άνδρας.

    ΔΙ’ Ο ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΟΠΩΣ

    1ον) Αναγνωρισθή ο Ε.Σ.Α.Π (Ελληνικός Στρατός Απελευθερωτικής Προσπαθείας) ως Εθνικός.
    2ον) Αναγνωρισθή ως Γενικός Αρχηγός του Ε.Σ.Α.Π ο Απόστρατος Αντισυνταγματάρχης του Πεζικού ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ.
    3ον) Αναγνωρισθή ο Ταγματάρχης του Πεζικού ΚΑΡΑΜΠΕΚΟΣ ΘΩΜΑΣ ΤΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΥ ως Αρχηγός εντεταγμένος, του Κεντρικού παρά την Μονήν Δουσίκου Αρχηγείου του Ε.Σ.Α.Π, συνυπολογιζομένου εις τον χρόνον δράσεως τούτου και του χρόνου καθ’ ον διετέλει παρά τοις ελασίταις κρατούμενος μελοθάνατος.
    4ον) Αναγνωρισθή ο Ταγματάρχης Πεζικού ΤΙΓΚΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ως εντεταγμένος Αρχηγός του παρά την Πορτήν Καρδίτσης Αρχηγείου του Ε.Σ.Α.Π.
    5ον) Αναγνωρισθή ο υπό των κομμουνιστών εκτελεσθείς ανάπηρος λόγω πολεμικών τραυμάτων Λοχαγός του Πεζικού ΜΠΑΡΟΥΤΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ως εντεταγμένος Αρχηγός του παρά την Μεσοχώραν Αρχηγείου του ΕΣΑΠ.
    6ον) Αναγνωρισθή ο ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΟΥΡΛΑΣ γεωργοκτηνοτρόφος, ως αυτοτελής Αρχηγός Περιφερείας Φαρσάλων.
    7ον) Αναγνωρισθή η δράσις και πρωτοβουλία του αυτοτελούς Αρχηγού ήδη Συνταγματάρχου του Πεζικού ΒΛΑΧΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ αναγνωριζομένου ότι η διακοπή της δράσεώς του ως αυτοτελούς Αρχηγού επήλθεν εκ λόγων ανωτέρας βίας και ανεξαρτήτων της θελήσεώς του.
    8ον) Αναγνωρισθή η δράσις και πρωτοβουλία του αυτοτελούς Αρχηγού ήδη θανόντος Αντισ/χου του Πεζικού ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΥ, αναγνωριζομένου ότι η διακοπή της δράσεώς του ως αυτοτελούς Αρχηγού προήλθεν εκ λόγων ανωτέρας βίας και ανεξαρτήτων της θελήσεώς του.
    9ον) Αναγνωρισθή εις αντικατάστασιν του εκτελεσθέντος υπό των ελασιτών εντεταγμένου Αρχηγού Αναπήρου Λοχαγού του Πεζικού Μπαρούτα Κωνσταντίνου του Βασιλείου τριμελής επιτροπή εκ των κάτωθι αγωνιστών, συμπολεμιστών του θανόντος, ιδιωτών, μη υπαρχόντων Αξιωματικών του μόνου επιζήσαντος Ανθυπολοχαγού Τσιμπίδα επιδείξαντος κατόπιν αντεθνικήν δράσιν, α) Ιερέως Ιωάννου Παπαευθυμίου ως προέδρου, β) Εφέδρου Λοχίου Μηχανικού, Γεωργίου Κων., Οικονόμου και γ) Γεωργοκτηνοτρόφου Αλεξάνδρου Γ.Κορδαλή ως μελών.
    10ον) Αναγνωρισθή, εις αντικατάστασιν του θανόντος Αντ/χου Παπαθανασίου Κων/νου και εις την περίπτωσιν της αναγνωρίσεως τούτου ως αυτοτελούς Αρχηγού, τριμελής επιτροπή εκ των α) Επιλάρχου Κωσταντά Βασιλείου ως Προέδρου, β) Αποστράτου Ανθυπομοιράρχου Κωτούλα Νικολάου και γ) Ιδιώτου Μπαζίμα Αθανασίου του Σωτηρίου εκ Καστανέας ως μελών.

    ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

    Καθ’ όλην την διάρκειαν της δράσεως του Ε.Σ.Α.Π εχρηματοδοτήθην με τριάκοντα συνολικώς εκατομύρια δραχμών προερχόμενα εκ της διαχειρήσεως της αποστολής Τσιγάντε και τα οποία διέθεσα ως κάτωθι :

    Εις Κων/νον Αντωνόπουλον Ταγ/ρχην διά δημιουργίαν ανταρτών
    1.000.000
    Εις Βασιλ. Βλάχον διά διατροφήν ανταρτών 2.000.000
    Εις Κων. Παπαθανασίου διά διατροφήν ανταρτών 2.000.000
    Εις Γρηγ. Σούρλαν διά διατροφήν ανταρτών 1.000.000
    Εις Θωμάν Καραμπέκον διά διατροφήν ανταρτών 2.000.000
    Εις Στεφ. Τίγκαν διά έκτακτα έξοδα 200.000
    Εις Κων. Μπαρούταν δι’ έκτακτα έξοδα 500.000
    Εις οπλαρχηγούς δι’ έκτακτα έξοδα 2.000.000
    Εις αγοράν ορυκτελαίου 300.000
    Εις αγοράν βενζίνης 1.000.000
    Εις αγοράν αρβυλών 2.000.000
    Εις αγοράν κλινοσκεπασμάτων 1.000.000
    Εις αγοράν σολοδερμάτων 2.000.000
    Εις αγοράν σάπωνος 1.000.000
    Εις αγοράν ελαίου 3.000.000
    Κατασχεθέντα υπό κομμουνιστών εις χείρας μου 9.000.000
    Γενικόν Σύνολον δραχμαί 30.000.000

    Ευπειθέστατος
    Ο
    Αιτών και προτείνων
    Γ.Κωστόπουλος

    ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΡΟΠΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΤΟΥ Ε.Σ.Α.Π

    Ο Ε.Σ.Α.Π αρχικώς εμύησεν άτομα εν Αθήναις εκπροσωπήσαντα αυτόν ως Οργάνωσις Ε.Σ.Α.Π Αθηνών Πειραιώς. Ο Αρχηγός όμως του Ε.Σ.Α.Π Αθηνών Πειραιώς, Υπαστυνόμος Παρίσης Λεωνίδας, προίστατο και ετέρας οργανώσεως υπό την επωνυμίαν Ζηρέλης 27, ο ίδιος δε βραδύτερον υπεδέχθη και συνέδραμε τον εκ Μέσης Ανατολής αφιχθέντα εις Αθήνας Ταγματάρχης Τσιγάντε Ιωάννην, ον και αντικατέστησε μετά τον υπό των Ιταλών φόνον του κατόπιν σχετικής εντολής του Αντιπροέδρου της Ελληνικής Κυβερνήσεως εν Καϊρω.
    Το Ε.Σ.Α.Π του βουνού συνεκροτήθη αρχικώς εις Τάγμα των τεσσάρων λόχων κατόπιν δε μετωνομάσθη εις Κεντρικόν Αρχηγείον με Αρχηγόν τον τότε μόνιμον Υπολοχαγόν του Πεζικού Καραμπέκον Θωμάν.
    Η μετονομασία εγένετο την 1-10-42 οπότε ο επίσης μόνιμος Υπολοχαγός του Πυρ/κού Τίγκας Στέφανος εξεδήλωσεν ενόπλως ολόκληρον σχεδόν το χωρίον του Πορτή Καρδίτσης της δυνάμεως ταύτης λαβούσης τον τίτλον Αρχηγείον Πορτής και ήτις βραδύτερον ενετάγη οριστικώς υπό τον Ε.Σ.Α.Π.
    Κατά τας αρχάς Σεπτεμβρίου του 1942 το υπό τον Γεωργοκτηνοτρόφον Γρηγόριον Σούρλαν από πολλού εν δράσει Αρχηγείον Φαρσάλων εντάσσεται οριστικώς υπό τον Ε.Σ.Α.Π με τίτλον Αρχηγείον Φαρσάλων.
    Την 20ην Νοεμβρίου 1942 προσεχώρησε και ενετάγη εις τον Ε.Σ.Α.Π η ημιένοπλος δύναμις του εν πολεμική διαθεσιμότητι Υπολοχαγού του Πεζικού Μπαρούτα Κων. λαβούσα τον τίτλον Αρχηγείον Μεσοχώρας και αποτελέσασα έμπεδον του Ε.Σ.Α.Π.
    Το τρίτον δεκαήμερον του Ιανουαρίου 1943 ενισχυθείς οικονομικώς και εις οπλισμόν υπό του Ε.Σ.Α.Π ο τότε Ταγματάρχης Πεζικού Βλάχος Βασίλειος εξώπλισε υπό την προστασίαν του Αρχηγείου Πορτής δύναμιν επωνομασθείσα Αρχηγείον Γράλιστας.
    Από της ιδίας εποχής ενισχυθείς οικονομικώς υπό του Ε.Σ.Α.Π προετειμάζετο και ο Ταγματάρχης Πεζικού Αντωνόπουλος Κωνστ. Προτιθέμενος να ιδρύση Αρχηγείον εις τα πέριξ των Σοφάδων ορεινά, πριν ή όμως εκδηλωθή ενόπλως συνελήφθη υπό ελασιτών.
    Οργανωθείς εν Τρικάλοις ο Ταγματάρχης Παπαθανασίου Κων/νος τη προηγουμένη οικονομική ενισχύσει του Ε.Σ.Α.Π εξήλθε την 1ην Μαρτίου 1943 και εγκατέστησεν αυτοτελές Αρχηγείον εις Καστανέαν Καλαμπάκας αφοπλισθείς την 3-3-43 έσωθεν διότι οι υπ’ αυτού εκλεγέντες ως συνεργάται βαθμοφόροι ήσαν εν των συνόλω των σχεδόν οργανωμένοι εις το ΕΑΜ.
    Επιτροπαί Εθνικού αγώνος καταρτισθείσαι από των αρχών του 1942 καθ’ άπασαν σχεδόν την Θεσσαλίαν, εβοήθησαν πολλαπλώς τον αγώνα με μυρίους κινδύνους.
    Οι περισσότεροι των τοιούτων αγωνιστών δεν περιλαμβάνονται εις τον υπαβαλλόμενον προς ονομαστικήν αναγνώρισιν μητρώον του Ε.Σ.Α.Π διότι δεν περιεσώθησαν οι πίνακες των ονομάτων των Επιτροπών τούτων. Ομοίως δεν περιελήφθησαν προς αναγνώρισιν το πλείστον σχεδόν των ανδρών του Αρχηγείου Μεσοχώρας διότι δεν υπεβλήθησαν εγκαίρως τα δικαιολογητικά υπό των αποτελεσάντων την Διοικούσαν Επιτροπήν εις αντικατάστασιν του εκτελεσθέντος Αρχηγού Μπαρούτα Κωνσταντίνου.

    Δ Υ Ν Α Μ Ι Σ

    Το Κεντρικόν Αρχηγείον κατά την ημέραν του αφοπλισμού 3-3-43 περιελάμβανε δύναμιν τριακοσίων περίπου ανταρτών ενόπλων εν ενεργεία. Το Αρχηγείον Πορτής κατά την ημέραν του αφοπλισμού 3-3-43 περιελάμβανε δύναμιν εκατόν περίπου ενόπλων εν ενεργεία.
    Το Αρχηγείον Φαρσάλων κατά την ημέρα του αφοπλισμού 3-3-43 περιελάμβανε δύναμιν διακοσίων τριάκοντα περίπου ανταρτών ενόπλων εν ενεργεία.
    Το Αρχηγείον Μεσοχώρας περιελάμβανε κατά την ημέραν του αφοπλισμού 3-3-43 δύναμιν διακοσίων ανταρτών περίπου ενόπλων εν ενεργεία.
    Το Αρχηγείον Καστανέας κατά την ημέραν του αφοπλισμού περιελάμβανε τριάκοντα οπλίτας και είκοσιν αξιωματικούς ενόπλους εν ενεργεία.
    Το Αρχηγείον Βλάχου (Γράλιστας) κατά την ημέραν του αφοπλισμού περιελάμβανε δύναμιν εκατό ανδρών περίπου εν ενεργεία ενόπλων.

    Αθήναι τη 2 Μαΐου 1953

    Αρχηγός του Ε.Σ.Α.Π
    Υ.Δ

    ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ ΔΡΑΣΕΩΣ Ε.Σ.Α.Π

    Την 19 Φεβρουαρίου 1942 Δύναμις Ιταλών επιδραμούσα εις Κάτω Σιατερλί Φαρσάλων όπου το Αρχηγείον Φαρσάλων, συνέλαβεν επτά Άγγλους υποθαλπομένους υπό του Γρηγορίου Σούρλα. Κατά την αποχώρησιν των Ιταλών τμήμα υπό τον Γρηγόριον Σούρλαν επιτεθέν απηλευθέρωσε από των χειρών των Ιταλών επτά Άγγλους. Την 23η Ιουλίου 1942 δύναμις ισχυρά Ιταλών επιδραμούσα εις Κάτω Σιατερλί Φαρσάλων, αφού συνήψε μάχην και κατέβαλε απομακρύνασα την δύναμιν του Αρχηγείου Φαρσάλων, ενέπτησε τα οικήματα του Γρηγορίου Σούρλα διαρπάσασα 2.000 αιγοπρόβατα του Γρηγορίου Κ. Σούρλα.
    Την 4 Ιανουαρίου 1943 Δύναμις 10 περίπου ανδρών υπό τον Ανθυπασπιστήν Αρχειοφύλακα Χονδρόν Νικόλαον κατόπιν συμπλοκής συνέλαβε την εκ τεσσάρων οπλιτών δύναμιν Ιταλών μετά των υπό ταύτης συνοδευομένων δύο ιδιωτών καθηγητών προοριζομένων διά το Ρουμανικόν Γυμνάσιον Γρεβενών.
    Την 11 Ιανουαρίου 1943 Μετά την εξουδετέρωσιν της εκ τριάκοντα ανδρών υπό Ανθ/την χωροφυλακής, φρουράς της γεφύρας Κουτσούφλιανης οδού Τρικάλων Ιωαννίνων, δύναμις 60 περίπου ανδρών του Ε.Σ.Α.Π επεχείρησε ν’ ανατινάξη την γέφυραν άνευ όμως αποτελέσματος ελλείψει επαρκούς εκκρηκτικής ύλης.
    Την 12 Ιανουαρίου 1943 Δύναμις πεντήκοντα περίπου ανδρών υπό την αυτοπρόσωπον ηγεσίαν του Ταγ/χου Κωστόπουλου Γ. κατέλαβε την πόλιν της Καλαμπάκας αφού εξουδετέρωσε την Ιταλικήν εξ 80 ανδρών φρουράν της. Κατά την δοθείσαν μάχην ετραυματίσθη ελαφρώς μόνον ο αντάρτης Δεκανεύς Ντεζές Γεώργιος, ενώ από την εχθρικήν δύναμιν εφονεύθη είς Γερμανός, ετραυματίσθη ο Λοχαγός Διοικητής της φρουράς και τρεις Ιταλοί στρατιώται συλληφθέντος και ενός Ιταλού στρατιώτου αιχμαλώτου, των λοιπών τραπέντων εις φυγήν ανά τους αγρούς.
    Την 2 Φεβρουαρίου 1943 Τμήμα τριάκοντα ανδρών υπό τον Αρχισμηνίαν Κωστορίζον Νικόλαον εσταμάτησε την αμαξοστοιχίαν του Θεσσαλικού σιδηροδρόμου παρά το Φανάριον χωρίς ανταλλαγήν ουδ’ ενός πυροβολισμού καίτοι το τραίνον εφρουρείτο ισχυρώς. Ο επι κεφαλής του τμήματος αφού κατεβίβασεν εκ του συρμού του εν αυτώ Ιταλούς Αξ/κούς και οπλίτας, τους παρέταξεν ενώπιον των επιβατών του τραίνου και τους απήυθυνε παρατηρήσεις και συστάσεις όπως καταταγούν εις τα ανταρτικά μετά του οπλισμού των, αφήσας αυτούς ελευθέρους κατόπιν.
    Την 26 Φεβρουαρίου 1943 υπό δύο Ιταλικών αεροπλάνων εβομβαρδίσθη η έδρα του Γενικού Αρχηγείου, του Κεντρικού Αρχηγείου, του Αρχηγείου Πορτής και αι κωμοπόλεις Μουζάκιον και Πύλη με αποτέλεσμα τον φόνον μίας γυναικός και τον τραυματισμόν τριών εκ του αμάχου πληθυσμού.
    Την 27 Φεβρουαρίου 1943 Τμήμα του Ε.Σ.Α.Π εξ είκοσιν ανδρών υπό τον μόνιμον Επιλοχίαν Μάγειραν Γεώργιον, ενισχυθείσα κατόπιν εντολής μου, και υπό ανδρών του Αρχηγείου Φαρσάλων, ενήργησε σαμποτάζ εις τα υπό τον Γερμανικόν έλεγχον μεταλλεία χρωμίου εν Τσαγκλί Φαρσάλων με αποτέλεσμα την κατόπιν συμπλοκής αιχμαλωσίαν της Γερμανικής Φρουράς των μεταλλείων και την αχρήστευσιν απάντων των μηχανημάτων και εργαλλείων του μεταλλείου ως και την λεηλασίαν των πυρομαχικών της φρουράς.
    Διά την αξιολόγησιν της δράσεως του Αρχηγείου Φαρσάλων, επιτραπείτω μοι ν’ απαριθμήσω και όσας ενθυμείται ο Γρηγόριος Σούρλας, μάχας και σαμποτάζ συναφθείσας μετά τον αφοπλισμόν.
    Την 10 Μαρτίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων ανετίναξε Γερμανικήν αμαξοστοιχίαν εις Θέρμα Καϊτσης φονεύσαν πολλούς Γερμανούς και καταστρέψαν πολ. υλικόν.

    Την 15 Μαρτίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων μεταξύ λατομείων Βελεστίνου ανετίναξεν Ιταλικήν αμαξοστοιχίαν των Θεσσαλικών σιδηροδρόμων με αποτέλεσμα τον φόνον πολλών Ιταλών και την καταστροφήν του πολεμικού υλικού.

    Την 17 Απριλίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψε μάχην μετά στρατιωτικού αποσπάσματος Ιταλών και λεγεωναρίων εις υψώματα Παληοδερέλι Φαρσάλων με αποτέλεσμα την παντελή διάλυσιν της εχθρικής δυνάμεως.

    Την 19 Απριλίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψε μάχην εις άνω Σιατερλί Φαρσάλων μετά Ιταλών και λεγεωναρίων με αποτέλεσμα την διάλυσιν τούτων.

    Την 10 Ιουνίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων ανετίναξε και κατέστρεψε τμήμα της γαλαρίας Κουρνόβου και ολόκληρον αμαξοστοιχίαν με αποτέλεσμα τον θάνατον 800 Ιταλών μεταξύ των οποίων και είς στρατηγός. Καταστραφέντος και ολοκλήρου του πολεμικού υλικού.

    Την 13 Ιουλίου 1943 τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων κατέστρεψεν αρκετά οχήματα πλήρη πυρομαχικών Γερμανικής αμαξοστοιχίας εις στάσιν λουτρών Καϊτσης αφού προηγουμένως εφόνευσε δύο Γερμανούς και τέσσαρας Βουλγάρους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους.

    Την 27-30 Σεπτεμβρίου 1943 τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην μετά εφίππου Μονάδος ελασιτών, επιτεθείσης διά πρώτην φοράν προς διάλυσιν του Αρχηγείου, με αποτέλεσμα τον φόνον 13 ελασιτών και την διάλυσιν των υπολοίπων.

    Την 2 Οκτωβρίου 1943 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην και αφώπλισαν ελασίτας και εφεδροελασίτας εις Κισλάρ Φαρσάλων.

    Την 3 Οκτωβρίου 1943 Τμήμα του Αρχηγείου Φαρσάλων αφώπλισε και διέλυσεν ελασίτας εις το χωρίον Σκοπιά Φαρσάλων.

    Την 5 Οκτωβρίου 1943 τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην μετά ελασιτών εις το χωρίον Πετρωτόν Δομοκού με αποτέλεσμα την ήταν και υποχώρησιν των ελασιτών και τον εν συνεχεία αφοπλισμόν της οργανώσεως εφεδροελασιτών του Πετρωτού.

    Την 10 Οκτωβρίου 1943 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην μετά ελασιτών εις υψώματα Προφήτου Ηλία Μαντασιάς Δομοκού με αποτέλεσμα την ήταν και διάλυσιν των ελασιτών.
    Την 15 Μαΐου 1944 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων ανετίναξαν Γερμανικήν αμαξοστοιχίαν παρά το Δοξαρά με αποτέλεσμα την ολοκληρωτικήν καταστροφήν της αμαξοστοιχίας και τον φόνον πολλών Γερμανών στρατιωτικών.

    Την 13 Αυγούστου 1944 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην μετά ελασιτών του Μπουκουβάλα με αποτέλεσμα την ήταν και διάλυσιν των ελασιτών.

    Την 10 Σεπτεμβρίου 1944 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων εις διασταύρωσιν ΣΕΚ – Θεσσαλικού (Δεμερλί) ηχρήστευσαν πολλά οχήματα, εφόνευσαν πολλούς των υποχωρούντων Γερμανών και κατέστρεψαν άφθονον πολεμικόν υλικόν.

    Την 15 Σεπτεμβρίου 1944 Τμήματα του Αρχηγείου Φαρσάλων συνήψαν μάχην μετά ελασιτών συγκροτήματος Καραντάου εις θέσιν μπασίτι Αλμυρού με αποτέλεσμα τον φόνον πολλών ελασιτών και την άτακτον διάλυσιν των υπολοίπων.

    Λόγω απωλείας του αρχείου του Αρχηγείου Φαρσάλων εις μάχην μετά ελασιτών δεν μνημονεύονται πολλαί συμπλοκαί, ούτε εν τω μητρώω αναφέρονται ονομαστικώς αι μάχαι εις ας μετέσχεν έκαστος των αγωνιστών του Αρχηγείου Φαρσάλων διότι τόσον η περιγραφή όσον και η αναγραφή τούτων θα περιείχεν ανακριβείας.

    Την ημέραν του αφοπλισμού 3-3-43 δύναμις των ελασιτών επετέθη κατά του Αρχηγείου Πορτής όπερ συνήψε σκληράν μάχην μετά τούτων εις την Πόρταν Παναγιάν, αποτέλεσμα της οποίας υπήρξεν ο φόνον αρκετών ελασιτών και η σύλληψις δύο αιχμαλώτων πλην όμως επεκράτησαν τελικώς οι ελασίται ενισχυθέντες υπό τμημάτων των προσβαλλόντων το Αρχηγείον Πορτής εκ των νώτων.

    Αθήναι τη 2 Μαΐου 1953
    Ο Αρχηγός του Ε.Σ.Α.Π
    Υ.Δ

    *

    Τη βρήκα στο δίκτυο, δεν αναφέρεται πηγή.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s