ΕΛΑΣ

 Το ΕΛΑΝ Θερμαϊκού – Χαλκιδικής

 

 
Ναυτικοί του ΕΛΑΝ στον κόλπο της Θεσσαλονίκης τη μέρα της απελευθέρωσης

Σπύρος Κουζινόπουλος

Στα μαύρα χρόνια της τριπλής κατοχής, την περίοδο 1941-1944, δεν ήταν μόνο ο αγώνας που έδινε το ΕΑΜ στις πόλεις και τα χωριά της υπόδουλης στους Γερμανούς κατακτητές πατρίδας μας και ο ΕΛΑΣ στα βουνά. Μεγάλη υπήρξε η συμβολή στον αγώνα για την εθνική απελευθέρωση και του ΕΛΑΝ, του θρυλικού Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Ναυτικού, που με μύριους κινδύνους όργωνε τις θάλασσες, μεταφέροντας τρόφιμα και πολεμοφόδια και καταφέρνοντας καίρια χτυπήματα στους χιτλερικούς κατακτητές.

Έμεινε στην ιστορία ο ΕΛΑΝ Θερμαϊκού-Χαλκιδικής για τις παράτολμες αποστολές του αλλά και τη δράση που τον είχε καταστήσει το φόβο και τον τρόμο στις Γερμανικές ναυτικές δυνάμεις στο Βόρειο Αιγαίο.

Η απελευθέρωση 62 εξόριστων κομμουνιστών από το ξερονήσι του Άη-Στράτη, στις 17 Ιουνίου 1943,  η αιχμαλωσία αρκετών γερμανικών πλοίων και επίτακτων από τους κατακτητές σκαφών και οι νικηφόρες ναυμαχίες με εχθρικά πλοία την τελευταία ιδιαίτερα περίοδο της κατοχής, έκαναν τους μαχητές ναυτικούς του ΕΛΑΝ να ξεχωρίσουν για τις παράτολμες ενέργειές τους.

Το ναυτικό τμήμα του απελευθερωτικού αγώνα, στελεχώνονταν από πολύ λίγους αξιωματικούς του Εμπορικού και του Πολεμικού Ναυτικού ενώ οι περισσότεροι προέρχονταν από το Στρατό Ξηράς. Ουσιαστικά η δύναμη του ΕΛΑΝ βρισκόταν διάσπαρτη και αντιμετώπιζε πολλές δυσκολίες στην επικοινωνία της με την κεντρική διοίκηση. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, οι κατά τόπους Μοίρες είχαν αυτονομία στο χειρισμό καταστάσεων.

Το ελληνικό αντάρτικο κίνημα στη θάλασσα άρχισε να οργανώνεται μεθοδικά από τον Σεπτέμβριο του 1943. Εμφανίστηκε αρχικά σε μέρη όπου η μορφολογία των ακτών επέτρεπε την απόκρυψη των ανταρτών από τις εχθρικές δυνάμεις και την κίνηση μικρών και ευέλικτων πλοίων. Υπήρξαν αρκετές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις από τους Γερμανούς εναντίον του ΕΛΑΝ, αλλά δεν κατάφεραν να περιορίσουν τη δυναμική του.

Στις 3 Ιουλίου του 1944, η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), η αποκαλούμενη και «Κυβέρνηση του Βουνού) ανέλαβε την ανασυγκρότηση του ΕΛΑΝ, διατάσσοντας την ίδρυση Ναυτικής Υπηρεσίας  που υπάγονταν στη Γραμματεία των Στρατιωτικών. Στη συνέχεια συγκροτήθηκαν οι εξής Μοίρες :

  • 1ηΜοίρα Πελοποννήσου – Ζακύνθου
  • 2ηΜοίρα Δυτικής Στερεάς – Ιονίων Νήσων
  • 3ηΜοίρα Ευβοϊκού – Σαρωνικού – Κορινθιακού
  • 4″ Μοίρα Πηλίου – Παγασητικού
  • 5ηΜοίρα Ανατολικής Μακεδονίας – Δυτικής Θράκης
  • 6ηΜοίρα Θερμαϊκού – Χαλκιδικής
  • Ανεξάρτητη Μοίρα Αργολικού – Ερμονίδος
  • Ανεξάρτητος Στολίσκος Μαλιακού

Από τους πρωταγωνιστές στην ίδρυση και δράση του ΕΛΑΝ Μακεδονίας, ήταν ο Χουρμούζης Χατζηθωμάς, που υπήρξε και ο πρώτος αρχηγός του.
Ο Χουρμούζης Χατζηθωμάς του Νίκου (ψευδώνυμο Ναύαρχος), ναυτοξυλουργός το επάγγελμα, υπήρξε μία από τις μορφές του αντιστασιακού κινήματος στη Θεσσαλονίκη και την περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου, στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής. Γεννήθηκε το 1917 στη Μικρά Ασία, κάτοικος Θεσσαλονίκης. Μέλος του ΚΚΕ. Από το 1941 ανέπτυξε πλούσια πολιτική και στρατιωτική δράση στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στο Θερμαϊκό, αλλά και στη Χ Μεραρχία του ΕΛΑΣ. Ήταν επικεφαλής του τμήματος του ΕΛΑΝ που απελευθέρωσε τους εξόριστους του Άη-Στράτη το 1943. Αργότερα στον Εμφύλιο κατατάχθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1946 στο ΔΣΕ με το βαθμό του ταγματάρχη πεζικού. Υπηρετούσε στις ομάδες της Πολιτικής Επιφυλακής πόλης Θεσσαλονίκης. Έπεσε σε μάχη κοντά στη Θεσσαλονίκη στις 28 Μαρτίου 1949.

Ποιος ήταν ο «Ναύαρχος» του ΕΛΑΝ

(Ήρωες και Μάρτυρες, 1954, εκδοτικό «Νέα Ελλάδα», σ.304

Ο Στέλιος Γεωργιάδης, θεωρεί τον Χουρμούζη Χατζηθωμά ως έναν από τους πρωταγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης στη Μακεδονία, γράφοντας ότι μετείχε στην υπό τον Σίμο Κερασίδη ομάδα του Μακεδονικού Γραφείου που απελευθέρωσε τα 12 κορυφαία στελέχη του ΚΚΕ από το Σανατόριο Ασβεστοχωρίου, λίγες μόλις ώρες πριν την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στη Θεσσαλονίκη στις 9 Απριλίου 1941.

Ο Χουρμούζης, μαζί με τον Κερασίδη και τον Αναστάση Αναγνωστόπουλο, εγκαινίασαν την έναρξη της ένοπλης αντίστασης στη Μακεδονία, με το πρώτο σαμποτάζ στη Θεσσαλονίκη, στις 20 Μαίου 1941, ανατινάζοντας αρκετά αυτοκίνητα των Γερμανών που στάθμευαν στο Νέο Κορδελιό και κάνοντας σαμποτάζ σε αποθήκη καυσίμων των Ναζί στην Επτάλοφο.

Σύμφωνα πάντα με τον Γεωργιάδη, ο Χουρμούζης Χατζηθωμάς «ήταν παράτολμο, σεμνό, εγκάρδιο, δραστήριο παλικάρι. Μελαχρινός, μεσαίου αναστήματος, με απεριόριστη πίστη στον αγώνα και το κόμμα, περίπου 25-26 χρόνων».

Ο Χουρμούζης ήταν ένας από τους δημιουργούς του ΕΛΑΝ, διοικητής του ΕΛΑΝ Θερμαϊκού, με πλούσια δράση ιδιαίτερα τις παραμονές της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, με τη μεταφορά τμημάτων της 10ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ από την παραλία του Λιτοχώρου και της Μεθώνης προς τη Χαλάστρα και τη Χαλκιδική. Ενώ επίσης είχε εκτελέσει με επιτυχία πολλές επικίνδυνες αποστολές του Μακεδονικού Γραφείου με καίκια και καράβια για αγορά όπλων και πυρομαχικών από τα παράλια της Μικράς Ασίας.

(Στέλιος Γεωργιάδης, Θεσσαλονίκη η αντυπότακτη πόλη, Θεσσαλονίκη 1995,

(από ανέκδοτο κείμενο του Μηνά Πορίδη)

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του στελέχους του ΕΑΜ Νέας Μηχανιώνας, Μηνά Πορίδη, μηχανικός στο καίκι του ΕΛΑΝ που πήγε στον Άη Στράτη, με τους αντάρτες του ΕΛΑΝ Χουρμούζη και Θανάση Στράντζαλη, και απελευθέρωσε τους 62 εξόριστους εκεί κομμουνιστές,  ήταν ο ηρωϊκός Μηχανιώτης Απόστολος Βαζάκας, που εκτελέστηκε λίγο αργότερα από τους κατακτητές. Το όνομα του Βαζάκα είναι χαραγμένο στη μνημείο των πεσόντων, στην πλατεία της Ν.Μηχανιώνας

Όπως έγραψε ένας άλλος αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης στη Νέα Μηχανιώνα, ο Ευάγγελος Χατζημπιρμπιλός, ο Απόστολος Βαζάκας ήταν ένας ήρωας της Αντίστασης, τολμηρός, ατρόμητος και από την πρώτη ακόμη περίοδο της Κατοχής, δουλεύοντας ως μηχανικός σε ένα επιταγμένο από τους Γερμανούς καίκι, που μετέφερε τρόφιμα στα νησιά του Αιγαίου, διακινούσε κρυφά παράνομο τύπο και δελτία ειδήσεων, καθώς επίσης ραδιόφωνα και ασυρμάτους για τις ανάγκες του αγώνα.

(από ανέκδοτο κείμενο του Ευάγγελου Χατζημπιρμπιλού)

Είναι αξιοσημείωτο ότι ανάμεσα στους 62 κρατούμενους στον Άη-Στράτη που δραπέτευσαν σ΄εκείνη την επιχείρηση με το παράτολμο εγχείρημα του Χατζηθωμά, ήταν ο Γιώργης Καζάκος από την Περαία Θεσσαλονίκης και δύο μικρά παιδιά,  ο Μανωλάκης Κιουπτσής, 5 ετών και ο Γιαννάκης Τζορτζούλης, 10 ετών, που είχαν ακολουθήσει στον Άη Στράτη τις εξόριστες μητέρες τους.

Ο «καπετάν Φουρτούνας»

Η 6η Μοίρα Θερμαϊκού – Χαλκιδικής. Συγκροτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1944, ενώ η δράση του αρχίζει από τον Απρίλιο του 1943, με επικεφαλής τον Σαράντη Σπίντζο (καπετάν-Φουρτούνα), Οικονομίδη Θόδωρο, Γιαξή Γιώργο και αργότερα η δύναμή του έφτασε τους 190 άνδρες.  Επιχειρούσε από την περιοχή των εκβολών του ποταμού Στρυμώνα έως τις ακτές της Αλεξανδρούπολης και υπαγόταν στην 6η Μεραρχία του ΕΛΑΣ. Ναυτικά φυλάκια και βάσεις του, υπήρχαν στον Στρυμωνικό Κόλπο, στην Ιερισσό και στο Άγιο Όρος, περιορίζοντας τους Γερμανούς στο φυλάκιο του Σταυρού στον Στρυμωνικό Κόλπο (με παράκτια πυροβολεία και ισχυρή δύναμη) και έναν λόχο Βουλγάρων πεζοναυτών ενισχυμένο με 40 Γερμανούς στη ναυτική βάση του Ακράθωνα στο Άγιο Όρος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν τον Ιούλιο του 1944, συνελήφθη από το ΕΛΑΝ το πετρελαιοκίνητο « Άγιος Δημήτριος», μετατράπηκε από την 6η Μοίρα σε πλωτό νοσοκομείο. Η XI Μεραρχία απόσπασε σε αυτό τον υφηγητή Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ν. Ψύχο, με μια νοσοκόμα και δύο βοηθούς. Με την απελευθέρωση της Καβάλας μετά από παράκληση των αρχών της πόλης ο γιατρός παραχωρήθηκε από την Μοίρα μαζί με ιατροφαρμακευτικό υλικό για τοπικές ανάγκες.

 
Τμήμα του ΕΛΑΝ παρελαύνει στην ελεύθερη Θεσσαλονίκη

Επιτυχίες του ΕΛΑΝ Θερμαϊκού-Χαλκιδικής

-15 Αυγούστου 1944. Στις ακτές του Αγίου Όρους συλλαμβάνεται κατόπιν συνδυασμένης επιχείρησης της 6ης Μοίρας του ΕΛΑΝ, με άνδρες και του εφεδρικού ΕΛΑΣ Χαλκιδικής, το γερμανικό επίτακτο Άγιος Νικόλαος που μετέφερε εφόδια στη φρουρά της Λήμνου. Λάφυρα ένα πυροβόλο των 10,5 cm, ένας τόνος δυναμίτη, τρία τυφέκια, 4 πιστόλια, 100 γυλιοί κλπ.

-18 Αυγούστου 1944. Από το ΕΛΑΝ Θερμαϊκού αιχμαλωτίσθηκε το γερμανικό επίταχτο πετρελαιοκίνητο «Παναγιά» και πάρθηκαν λάφυρα.

-20 Αυγούστου 1944. Από το ΕΛΑΝ Θερμαϊκού αιχμαλωτίσθηκε το γερμανικό επίταχτο πετρελαιοκίνητο «Άγιος Κωνσταντίνος» φορτωμένο με πετρέλαιο.

-22 Αυγούστου 1944. Το ΕΛΑΝ Θερμαϊκού-Χαλκιδικής με το μότορσιπ Βόλγας αποβίβασε άγημα κοντά στο Ναυτικό Παρατηρητήριο του Αιγαίου στον Ακράθωνα του Αγ. Όρους με σκοπό την κατάληψή του με συνδυασμένη ενέργεια με τμήματα του Εφ. ΕΛΑΣ της περιοχής. Ορισμένοι καλόγεροι του μοναστηριού της Αγίας Λαύρας τους αντιλήφθηκαν και φοβούμενοι αντίποινα των κατακτητών σε περίπτωση μάχης, ειδοποίησαν τη βάση ότι εκατοντάδες ανταρτών έχουν αποβιβαστεί και κατευθύνονται προς τα εκεί. Οι Γερμανοβούλγαροι ανατίναξαν πρόχειρα τις εγκαταστάσεις της βάσης και κατέφυγαν στο οχυρό του Πόρτο Κουφό στη Σιθωνία.

14 Σεπτεμβρίου 1944. Κατά τη διάρκεια συμπλοκής μεταξύ Καβάλας και Θάσου η 6η Μοίρα συνέλαβε 5 Βουλγαρικά πετρελαιοφόρα των 600 τόνων ενώ προσπαθούσαν να διαφύγουν στην Τουρκία.

-14 Σεπτεμβρίου 1944. Ένα από τα καταδιωκτικά της 6ης Μοίρας συνέλαβε δύο γερμανικά επίτακτα αποκομίζοντας λάφυρα δύο πυροβόλα των 7,5 cm.

-14 Σεπτεμβρίου 1944. Γερμανικό εξοπλισμένο πλοίο που προσπάθησε να προσεγγίσει στις βάσεις του ΕΛΑΝ, στον κόλπο του Αγίου Όρους, καταδιώχθηκε από καταδιωκτικό του ΕΛΑΝ, ενώ από τις ακτές κτυπήθηκε από τμήμα του 31ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Απώλειες των Γερμανών 30 νεκροί και τραυματίες και 12 αιχμάλωτοι ανάμεσά τους και ένας υποπλοίαρχος.

-6 Οκτωβρίου 1944. Ένα σκάφος του ΕΛΑΝ συνέλαβε κοντά στη χερσόνησο του Άθω ένα γερμανικό πετρελαιοφόρο.

-8 Οκτωβρίου 1944. Στα ανοιχτά του Στρυμωνικού κόλπου τρία σκάφη του ΕΛΑΝ Χαλκιδικής ναυμάχησαν με τέσσερα εξοπλισμένα γερμανικά σκάφη και τα εξανάγκασαν σε φυγή. Από τη σύγκρουση σκοτώθηκαν δέκα Γερμανοί.

-17 Οκτωβρίου 1944. Τέσσερα σκάφη του ΕΛΑΝ ανοιχτά της Ιερισσού ναυμάχησαν με τέσσερα γερμανικά επίτακτα προκαλώντας απώλειες 20 νεκρούς Γερμανούς.

Με την Απελευθέρωση το 1944, η 6η μοίρα Θερμαϊκού ονομάζεται Ναυτική Διοίκηση Θεσσαλονίκης με 6 εξοπλισμένα πλοία, 6 μεταφορικά, 2 ατμόπλοια και 5 ναυτικά φυλάκια και 200 άνδρες. Με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης η Μοίρα αποκατέστησε την ταχυδρομική υπηρεσία της Μακεδονίας με τον Βόλο, Χαλκίδα, Λήμνο, Χίο, κλπ.

(Πηγή: Δημήτρη Σαραντάκου, Ο ρόλος των ερημονησίδων και βραχονησίδων του Αιγαίου κατά τη διάρκεια της εχθρικής Κατοχής και της Αντίστασης, Εταιρία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων, https://omsisite.wordpress.com/2015/12/20/)

Πηγή: Φάρος του Θερμαϊκού: Το θρυλικό ΕΛΑΝ Θερμαϊκού – Χαλκιδικής

Advertisements

3 thoughts on “ Το ΕΛΑΝ Θερμαϊκού – Χαλκιδικής”

  1. Η ναυμαχία των Ελευθεριδών
    Στις 25 του Σεπτέμβρη του 1944 διεξήχθη μία αληθινή ναυμαχία ανάμεσα σε γερμανικά
    πλοία και πλοία του ΕΛΑΝ, κοντά στις Ελευθερίδες νήσους, τα γνωστά μας «νησάκια», Β.Α. του Στρατωνίου. Τα παρατηρητήρια του ΕΛΑΝ ειδοποίησαν πως 3 γερμανικά πλοία (2 επίτακτα και 1 καταδιωκτικό) φάνηκαν να πλέουν προς το Σταυρό, όπου οι Γερμανοί είχαν μεγάλη στρατιωτική βάση. Έρχονταν απ’ τη Λήμνο και μετέφεραν 500 περίπου άνδρες. Οι επικεφαλής του ΕΛΑΝ χωρίς δισταγμό αποφάσισαν να χτυπηθούν με τα 3 γερμανικά, αν και ο οπλισμός τους ήταν κατά πολύ βαρύτερος από εκείνον των ελληνικών πλοίων. Στη ναυμαχία από ελληνικής πλευράς πήραν μέρος τα σκάφη: «ΘΑΣΟΣ», «Ν.5», το «ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ», το «ΛΑΟΚΡΑΤΙΑ» και το «ΧΟΛΟΜΩΝΤΑΣ». Το «ΖΕΦΥΡΟΣ» περίμενε κρυμμένο πίσω από τα Νησάκια, για να χτυπήσει, αν οι εχθροί πλησίαζαν ή κατέφευγαν εκεί. Η σύγκρουση κράτησε ώρες. Στην αρχή υπερίσχυσαν τα βαριά πυρά του γερμανικού καταδιωκτικού. Τότε, με απίστευτο θάρρος το «ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ» και το «ΛΑΟΚΡΑΤΙΑ» πλέουν ίσια πάνω του, το πλήρωμα σε απόσταση δραστικής βολής και με καταιγιστικές βολές των 7 πολυβόλων τους, αχρηστεύουν το μεγάλο αντιαεροπορικό πολυβόλο του. Το γερμανικό προσπαθεί να ξεφύγει αναπτύσσοντας ταχύτητα. Τότε, δυστυχώς, το «ΧΟΛΟΜΩΝΤΑΣ» παθαίνει ζημιά στη μηχανή του από βολή του καταδιωκτικού και ακινητοποιείται. Τα γερμανικά επωφελούνται και απομακρύνονται προς τη βάση τους του Σταυρού. Τα ελληνικά πλοία σταματούν την καταδίωξη στις 6.35 μ.μ. Η ναυμαχία είχε κρατήσει κοντά 3 ώρες. Οι Γερμανοί έχασαν 25 άνδρες και είχαν 50 – 60 τραυματίες.
    Το ΕΛΑΝ είχε ένα νεκρό, τον Αλέκο Σκουπιώτη από την Αμμουλιανή, που πνίγηκε προσπαθώντας να φτάσει στην στεριά από τον ακινητοποιημένο «ΧΟΛΟΜΩΝΤΑ» (οι υπόλοιποι μπήκαν σε βάρκα).

    http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2010/09/blog-post_7604.html

    Μου αρέσει!

  2. To Ρεσάλτο στο Λεσίνι
    Το ρεσάλτο στο Λεσίνι αποτέλεσε μια από τις πιο σημαντικές επιχειρήσεις του ΕΛΑΝ, στα χρόνια της Κατοχής. Ήταν μια μικρή σε έκταση επιχείρηση που όμως απέφερε στον ΕΛΑΣ σημαντικότατα πολεμοφόδια και υλικό σε μιαν εποχή που αυτά ήταν απολύτως αναγκαία και που ο Ζέρβας με την αποκλειστική τροφοδοσία των Άγγλων γίνονταν επικίνδυνος…

    Χάρτης του Λεσινίου
    Το Λεσίνι είναι μια περιοχή της Ακαρνανίας πάνω από τον πατραϊκό κόλπο και κοντά στον Αστακό. Στο κόλπο του Λεσινίου βρίσκονται οι νήσοι Εχινάδες με μεγαλύτερες την νήσο Πεταλά, την Μάκρη και την Μακροπούλα. Η περιοχή στα χρόνια της Κατοχής βρίσκονταν στον τομέα ευθύνης της 8ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ και υπήρξε σημαντικό ορμητήριο του ΕΛΑΝ (Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό). Η επιχείρηση του ΕΛΑΝ στο Λεσίνι έγινε στις 7 με 11 Ιουλίου το 1944. Παρά τα πολλά δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι η επιχείρηση αυτή υπήρξε τμήμα των επιχειρήσεων της μάχης της Αμφιλοχίας, στο σημείο αυτό πρέπει να αποσαφηνίσουμε πως αυτό είναι πέρα για πέρα λάθος. Το Ρεσάλτο στο Λεσίνι δεν είχε καμιά στρατηγική σημασία για την έκβαση της εν λόγω μάχης και συνέβη με την πρωτοβουλία και μόνο, του πληρώματος του καϊκιού του ΕΛΑΝ «Άγιος Δημήτριος» που ανήκε τότε στην 2η Μοίρα του ΕΛΑΝ Ιονίων Νήσων. Η επιχείρηση αυτή λοιπόν, ήταν τμήμα της καθημερινής ρουτίνας του ΕΛΑΝ στην περιοχή.

    Στις 7 Ιουλίου του 1944, οι συγκρούσεις στον ελλαδικό χώρο ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τους Γερμανούς είχαν γενικευτεί. Το απόγευμα της εν λόγω ημέρας ο στολίσκος του ΕΛΑΝ βρίσκονταν κρυμμένος στον λαβύρινθο των ορμίσκων του Λεσινίου και περίμενε διαταγές. Ο στόλος αποτελούνταν από μερικά καΐκια και βάρκες καθώς και το πετρελαιοκίνητο 8τονο καΐκι «Άγιος Δημήτριος». Αργότερα το απόγευμα ένας σύνδεσμος φτάνει και δίνει εντολή στους αντάρτες να περιπολούν την νύχτα στην περιοχή της Οξυάς. Με το σούρουπο το «Άγιος Δημήτριος», με 14 μέλη πλήρωμα ένα βαρύ πολυβόλο «μπρέντα» και ελαφρύ οπλισμό βγαίνει για περιπολία. Έχει δυνατό αέρα και το κύμα είναι αρκετά μεγάλο. Το «Άγιος Δημήτριος» ξεκινά να περιπολεί την περιοχή ανάμεσα στο φανάρι Οξυάς και το νησάκι Μάκρη.

    Στις 12 η ώρα ο σκοπός του της πλώρης επισημαίνει επισημαίνει ένα μεγάλο πετρελαιοκίνητο ιστιοφόρο με κοτσαρισμένα τα πανιά του που κινούνταν προς την Λευκάδα. Την εποχή εκείνη κυκλοφορούσαν πολλά τέτοια πλοία του ερυθρού σταυρού και το ΕΛΑΝ είχε εντολή να τα βοηθά όσο περισσότερο μπορούσε. Για να εξακριβώσουν τι πλοίο ήταν (γιατί και οι Γερμανοί είχαν στην κατοχή τους πολλά επιταγμένα σκάφη) οι άνδρες του «Άγιος Δημήτριος» ρίχνουν μερικές προειδοποιητικές τροχιοδεικτικές ριπές. Το καΐκι αυτό εν τέλει ήταν επιταγμένο γερμανικό και οι ριπές που ρίχτηκαν συνέπεσαν με το προσυμφωνημένο σινιάλο των Γερμανών. Οι Γερμανοί απαντούν με τις ίδιες τρεις ριπές, όμως οι αντάρτες νομίζουν ότι το καΐκι τους ρίχνει και απαντάνε με ότι μέσα διαθέτουν, παράλληλα προσπαθώντας να πλευρίσουν το σκάφος για να το καταλάβουν. Οι Γερμανοί αλλάζουν πορεία προς την Ζάκυνθο και ρίχνουν στο «Άγιος Δημήτριος» με ένα μεγάλο αντιαεροπορικό που διαθέτουν. Όμως το «Άγιος Δημήτριος» είναι σχεδόν αθέατο έτσι μικρό που ήταν ανάμεσα στα κύματα.

    Οι Γερμανοί έχουν τον αέρα πρίμα, όμως το «Άγιος Δημήτριος» έχει δυνατές μηχανές και όλο και πλησιάζει το άγνωστο καΐκι. Σχέδιο των ανταρτών ήταν να το πλευρίσουν και να του ρίξουν εμπρηστικές χειροβομβίδες, όμως και οι Γερμανοί δεν είναι άμαθοι. Ξεκινούν αμέσως να ρίχνουν φωτοβολίδες και από την μεριά του Άραξου τρία φωτεινά σημάδια ξεκινούν να πλησιάζουν με μεγάλη ταχύτητα. Το ένα κινείται προς Οξυά, το άλλο προς Κεφαλλονιά και το τρίτο προς το «Άγιος Δημήτριος». Πρόκειται σαφέστατα για γερμανικά ταχύπλοα. Το πλήρωμα του «Άγιος Δημήτριος» (με επικεφαλής τον Σίμο Λουκέρη) αντιλαμβάνεται αμέσως την κατάσταση και εγκαταλείπει την καταδίωξη. Το «Άγιος Δημήτριος» επιστρέφει στις εκβολές του Αχελώου και κρύβεται εκεί για ένα διάστημα. Τα χαράματα το πλήρωμα του «Άγιος Δημήτριος» βλέπουν ανάμεσα στην Οξυά και τις Σκρόφες ένα αρκετά μεγάλο καΐκι με τρίγωνη σκούρα σημαία (σημαία των γερμανικών επιταγμένων πλοίων) να κινείται αργά προς Λευκάδα. Η ταχύτητά του οδηγεί τους αντάρτες στο συμπέρασμα ότι είναι φορτωμένο. Το «Άγιος Δημήτριος» αποφασίζει να το καταλάβει και σηκώνει και αυτό μια γερμανική σημαία. Το άγνωστο καΐκι κόβει ταχύτητα και οι ναύτες του χαιρετάνε το «Άγιος Δημήτριος». Το «Άγιος Δημήτριος» πλησιάζει όλο και περισσότερο. Το «Άγιος Δημήτριος» το προσπερνάει και σταθμεύει στο νησάκι Μακροπούλα. Εκεί αποβιβάζονται 3 άνδρες του ΕΛΑΝ με το βαρύ πολυβόλο. Οι υπόλοιποι με΄νουν στο καΐκι που ανοίγεται στο πέλαγος.

    Αργότερα το γερμανικό καΐκι περνάει από την Μακροπούλα σε απόσταση περίπου 150 μέτρων από τον κάβο. Ο σκοπευτής του πολυβόλου ρίχνει και το πετυχαίνει ήδη με τις πρώτες ριπές στην μηχανή. Το «Άγιος Δημήτριος» τότε εφορμά και το καταλαμβάνει. Οι Γερμανοί που επιβαίνουν αποφασίζουν να ριχτούν στην θάλασσα. Δεν γλιτώνει κανείς τους. Το «Άγιος Δημήτριος» ρυμουλκεί το επίτακτο σκάφος στην Ροδιά για να ερευνήσει το φορτίο του. Εκεί θα πάρουν μεγάλη χαρά. 80 ολόκληροι τόνοι φορτίου είναι εκρηκτικές ύλες ! Οι άνδρες του ΕΛΑΝ δεν χάνουν χρόνο. Πριονίζουν τα κατάρτια του σκάφους και το καλύπτουν ολόκληρο με θάμνους. Αμέσως μετά με την βοήθεια των επιτροπών του ΕΑΜ, των ντόπιων αγροτών και των εργατών του ιχθυοτροφείου Πεταλά, το φορτίο φορτώνεται σταδιακά σε κάρα και μουλάρια και παίρνει μέσω Νιχωρίου τον δρόμο του για το κεντρικό αρχηγείο του ΕΛΑΣ.

    Το περιεχόμενο

    Το περιεχόμενο του καϊκιού ήταν:
    5000 νάρκες ξηράς για βαριά τανκς
    Πάνω από 10000 ναρκοπαγίδες κατά προσωπικού
    Πολλά άλλα εκρηκτικά και εκρηκτικές ύλες.

    Η επιτυχία της επιχείρησης ήταν πάρα πολύ μεγάλη. Ο ΕΛΑΣ με τα υλικά αυτά αποκτούσε πια αυτοτέλεια σε νάρκες και εκρηκτικά που ως τότε προμηθεύονταν με το σταγονόμετρο από τους Άγγλους. Επιπροσθέτως, όλα αυτά τα νέα υλικά αποκτήθηκαν από τον ΕΛΑΣ όταν πλησίαζαν οι μέρες τις απελευθέρωσης και η άφιξη των Άγγλων στην Ελλάδα…

    Η επίσκεψη των Άγγλων

    Λίγες ημέρες μετά το ρεσάλτο ένας Άγγλος αξιωματικός με μούσι ήρθε στο Λεσίνι για να δει τι ακριβώς φορτίο κατέλαβε το ΕΛΑΝ. Αρχικά ήθελε να δει με τι πλοίο πιάστηκε το γερμανικό σκάφος και όταν οι αντάρτες του έδειξαν το «Άγιος Δημήτριος» δεν τους πίστευε και ήθελε να δει και το φορτίο. Όταν είδε το μέγεθος των υλών που είχαν καταλειφθεί, μας λέει ο Σίμος Λουκέρης γούρλωσε τα μάτια του και είπε «Τώρα δεν θα μας έχετε ανάγκη με τόσες εκρηκτικές ύλες που διαθέτετε». Αργότερα ο ίδιος αξιωματικός μεταφέροντας πρόταση του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, στο γενικό αρχηγείο του ΕΛΑΣ, πρότεινε στο επιτελείο να αγοράσουν οι Άγγλοι όλο το υλικό του ρεσάλτου για μια χρυσή λίρα την κάθε νάρκη. Φυσικά ο ΕΛΑΣ αρνήθηκε…

    Η άγκυρα

    Χρόνια μετά την απελευθέρωση και τον εμφύλιο, ο Σίμος Λουκέρης βρέθηκε ξανά στον Αστακό. Εκεί ένας ψαράς παλιός φίλος τον πλησίασε και του έδειξε μιαν άγκυρα. «Σίμο την γνωρίζεις αυτή την άγκυρα?» τον ρώτησε. » Είναι η άγκυρα από το πλοίο με τις νάρκες. Την έβγαλα από τον βου΄ρκο στο σημείο που είχαμε βουλιάξει το πλοίο μετά το ξεφόρτωμα». Ο Σίμος Λουκέρης τον παρακάλεσε να μην την πουλήσει για παλιοσίδερα και να την χαρίσουν στην ΚΝΕ για ενθύμιο.

    http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2011/02/to.html

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s