Πρόσωπα, Χωρίς κατηγορία

Ακόμη μία (άλλη) φωνή 

149542

Τάκης Καμπύλης (2009)

O παπα-Μιχαήλ Κοσβύρας γεννήθηκε στην Αγναντιά Καλαμπάκας το 1917. Αποφάσισε να γράψει για τη ζωή του στα 90 του χρόνια. Το βιβλίο του («Από το βουνό στον άμβωνα») χάρη και στην επιμονή του γιου του Νίκου ολοκληρώθηκε, και εδώ και λίγες μέρες βρίσκεται στα χέρια του παπα-Μιχάλη (και στα βιβλιοπωλεία).

Η σημασία των απομνημονευμάτων του παπα-Μιχάλη για «κείνα τα χρόνια» είναι μεγάλη, όπως επισημαίνουν και οι επιμελητές Γαβρίλης Λαμπάτος (ιστορικός) και Αγαθοκλής Αζέλης (φιλόλογος). Γιατί;

Ο παπα-Μιχάλης στα χρόνια της Κατοχής βρέθηκε στον ΕΛΑΣ και μάλιστα υπηρέτησε ως επικεφαλής του εφεδρικού ΕΛΑΣ στην περιοχή του. O Εμφύλιος τον βρίσκει στους «Μάυδες» του Εθνικού Στρατού! Μετά το 1949 πραγματοποιεί το παιδικό του όνειρο: χειροτονείται ιερέας και έκτοτε υπηρέτησε στην αγαπημένη του Αγναντιά. «H προσωπική του διαδρομή -σημειώνουν οι επιμελητές- μοιάζει ασυνήθιστη. Από τον ΕΛΑΣ στον «Εθνικό Στρατό». Την ίδια πορεία ακολούθησαν και χιλιάδες άλλοι άνδρες της γενιάς του. H φωνή τους όμως απουσιάζει. (…) Οι επισημάνσεις της Τζίνας Πολίτη για την «Ορθοκωστά» του Θανάση Βαλτινού έχουν ισχύ και στην περίπτωση του παπα-Μιχάλη: η φωνή αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Και δεν μπορεί να τη διεκδικήσει ούτε η μία πλευρά ούτε η άλλη».

Τι έγινε τα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου στην περιοχή του νομού Τρικάλων, το λένε οι αριθμοί: οι νεκροί της πλευράς των νικητών έφθασαν τους 531, της πλευράς των ηττημένων τους 990, καθώς και 275 νεκροί πολίτες (άμαχοι). Σύνολο 1.786 άνθρωποι. Αριθμός εντυπωσιακός, όπως σημειώνει στη σχετική μελέτη του ο ιστορικός Θ. Νημάς, αν συγκριθεί με τον αριθμό των θυμάτων της γερμανικής κατοχής που έφθασαν τους 723 (ανάμεσα στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οι 139 Εβραίοι των Τρικάλων που εξοντώθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης).

Η Θεσσαλία, λέει ο Γαβρίλης Λαμπάτος (ιστορικός), ήταν μια από τις περιοχές στις οποίες το αντιστασιακό κίνημα δραστηριοποιήθηκε πολύμορφα. Το 1944, στις τάξεις του ΕΛΑΣ είχαν καταταγεί 15.000 αντάρτες. O Σαράφης στα απομνημονεύματά του και ιδίως ο Λάζαρος Αρσενίου αποτελούν σημαντικές πηγές για εκείνα τα χρόνια στην περιοχή. Ωστόσο, κείμενα απλών ανθρώπων όχι ιδιαίτερα μορφωμένων δεν έχουν υπάρξει. Μνήμες υπερηλίκων και τα χειρόγραφα του παπα-Μιχάλη φωτίζουν περισσότερο το πώς οι απλοί άνθρωποι συγκρότησαν τις ταυτότητές τους μέσα από τις αγωνίες, την αστάθεια, την ανασφάλεια, αλλά και την απορία για όσα γίνονταν δίπλα τους.

Ενα από τα ζητήματα-ταμπού της σύγχρονης ιστοριογραφίας, η αριστερή βία, και ιδίως ο χρόνος εμφάνισής της (δηλαδή πριν από το 1946), περιλαμβάνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στα απομνημονεύματα του παπα-Μιχάλη. Παράλληλα, οι επιμελητές αναδεικνύουν την επίσημη αντίδραση του EAM σε τέτοια φαινόμενα, παραθέτοντας κείμενο του γραμματέα της Οργάνωσης Θεσσαλίας K. Καραγιώργη στην εφημερίδα «Λενινιστής» με τίτλο «Να μας αγαπήσει ο λαός». H Θεσσαλία, σχεδόν ελεύθερη από το 1943 χάρη στη δράση του ΕΛΑΣ, αντιμετωπίζει φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας από τοπικούς αντάρτες – πολέμαρχους, αν και όχι τόσο έντονα όσο στη Στερεά Ελλάδα. O K. Καραγιώργης δεν θα διστάσει να μιλήσει για «Κόκκινη δικτατορία» στην περιοχή της Καλαμπάκας: «(…) Διάφοροι κομματικοί υπεύθυνοι (…) άρχισαν να «παίζουν εξουσία». Εχουμε μια σειρά από αντιπαθητικότατα τέτοια φαινόμενα. (…) Δεν λείπουν ούτε μέσα στην Καρδίτσα. Επεμβάσεις στα λαϊκά δικαστήρια. (…) Οχι σπάνια αυτές οι επεμβάσεις γίνονται μέσω του εφεδρικού ΕΛΑΣ του χωριού και παίρνουν διχτατορική στην πράξη αν όχι στα λόγια μορφή».

Η δολοφονία του δασκάλου της Αγναντιάς (συκοφαντήθηκε ως δεξιός) δείχνει μέσα από την αυτοβιογραφία του παπα-Μιχάλη πώς ένα ολόκληρο χωριό άλλαξε στάση – επειδή η σημασία του δασκάλου ήταν μεγάλη στις ορεινές κοινότητες της Ελλάδας.

Ο παπα-Μιχάλης δεν έχει στη μνήμη του συνολικές εικόνες, ούτε γνωρίζει πολλά από τις σημερινές αντιπαραθέσεις για τα χρόνια του Εμφυλίου. Αυτός κατατάχθηκε στον ΕΛΑΣ για τον «αγώνα εναντίον του κατακτητή». Απέκτησε μια πολύ συγκεχυμένη εικόνα για τον κομμουνισμό, τον αντιπάθησε ως ιδεολογία αλλά παρέμεινε στις τάξεις του ΕΛΑΣ. Και είναι έντονη η απορία του, όπως καταγράφεται στα χειρόγραφά του, όταν αυτός και μερικοί συγχωριανοί του διώκονται από τους μέχρι πρότινος συναγωνιστές τους. Στα χωριά της Καλαμπάκας η φήμη αποκτά καταλυτική δράση. Ακουγαν για εξαφανίσεις ανθρώπων, για πτώματα στα φαράγγια. Δεν μπορούσαν να ελέγξουν την αλήθεια τους, έπρεπε πρώτα να διαχειριστούν το φόβο τους. Σε μια κλειστή αγροτική κοινωνία που τα παράθυρα δεν είχαν τζάμια, τα σπίτια δεν είχαν τουαλέτες, και οι αγρότες έμεναν περίπου μαζί με τα ζώα τους, ο φόβος ήταν η πρώτη αντίδραση σε κάθε αλλαγή. Και η Αγναντιά γνώρισε πολλές τέτοιες σε μικρό χρονικό διάστημα. Οι δύο πλευρές χρειάζονταν στρατιώτες, αλλά η στρατολόγηση γινόταν τόσο βάναυσα ώστε οι άνθρωποι της περιοχής άλλαξαν στρατόπεδο πολλές φορές. Είναι χαρακτηριστικό ότι και ο παπα-Μιχάλης, όταν μετά τον Εμφύλιο επιχείρησε να παρακολουθήσει ιερατική σχολή, εμποδίστηκε -ενώ είχε υπηρετήσει στον Εθνικό Στρατό- από «νομιμόφρονες» διότι τον θεωρούσαν «κομμουνιστή».

Ισως γι’ αυτό η πιο εύγλωττη στιγμή του βιβλίου είναι η αφιέρωση που κάνει ο 93χρονος ιερέας στην αρχή του βιβλίου του: «Στην πρεσβυτέρα Ανδρομάχη για την υπομονή της στις πολλές ώρες σιωπής»…

Ιnfo

– π. Μιχαήλ Κοσβύρας «Από το βουνό στον άμβωνα», Αθήνα 2009, εκδ. Ταξιδευτής

– Λάζαρου Αρσενίου «H Θεσσαλία στην Αντίσταση», Λάρισα 1999, εκδ. Ελλα

– Βαρδή B. Βαρδινογιάννη, Γιώργου K. Ζαχαρόπουλου «Ανταρτομάνα Θεσσαλία», Αθήνα 2006, εκδ. ΕΔΙΑ – Οδυσσέας

– Δημήτρη Μπαλή «O ΕΛΑΣ στη Θεσσαλία», Αθήνα 1981, εκδ. Σύγχρονη Εποχή

– Απόστολου Στρογγύλη «Καρδίτσα, Πρωτεύουσα της ελεύθερης Ελλάδας», Αθήνα 1983, εκδ. Φυτράκης

Πηγή: Ακόμη μία (άλλη) φωνή | Απόψεις | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Advertisements

1 thought on “Ακόμη μία (άλλη) φωνή ”

  1. «Στον ορεινό όγκο των Χασίων η επιβίωση των ανθρώπων στηρίχθηκε στην πενιχρή κτηνοτροφία και στους καρπούς των δέντρων…

    Η έλλειψη βασικών διατροφικών προϊόντων είχε δημιουργήσει μια τάση φυγής σε κατοίκους της Αθήνας που διέθεταν συγγενικούς δεσμούς με τα Τρίκαλα, αλλά και από την ίδια την πόλη των Τρικάλων προς τα χωριά της υπαίθρου σε μια προσπάθεια αναζήτησης ευνοϊκότερων συνθηκών διαβίωσης. Η ανάγκη της σίτισης μετέφερε κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία από τις μάζες των ανθρώπων που αναζητούσαν τροφή σε εμπόρους, παραγωγούς ή ακόμη και σε πολίτες που είχαν αποθηκεύσει προμήθειες για μεγάλο χρονικό διάστημα…

    Η ένοπλη δραστηριότητα των ανταρτών του ΕΛΑΣ στον νομό Τρικάλων ξεκίνησε από τον Φεβρουάριο του 1943 με τη μάχη στην Οξύνεια Καλαμπάκας κατά των Ιταλών. Η μάλλον απρόσμενη νίκη των ανταρτών έναντι των Ιταλών εφοδίασε τα τοπικά τμήματα του ΕΛΑΣ με οπλισμό και ιματισμό και αύξησε αριθμητικά τις ανταρτικές ομάδες. Ωστόσο, η νίκη αυτή οδήγησε στα πρώτα αντίποινα των Ιταλών με πυρπολήσεις ορεινών χωριών (π.χ. Οξύνεια, Αγιόφυλλο) και εναέριους βομβαρδισμούς…

    Έτσι, στον νομό Τρικάλων, όπου κυριαρχούσε ο ΕΛΑΣ, έκαναν την εμφάνισή τους ομάδες ανταρτών του ΕΔΕΣ. Ωστόσο οι σχέσεις των δύο οργανώσεων υπήρξαν προβληματικές και μάλλον ο ΕΛΑΣ ήταν εχθρικά διακείμενος έναντι των απεσταλμένων του ΕΔΕΣ. Χαρακτηριστικά, ομάδα του ΕΔΕΣ που έφτασε στην Οξύνεια Καλαμπάκας για να συγκροτήσει ανταρτοομάδα διαλύθηκε με την άσκηση ένοπλης βίας από τοπικά τμήματα του ΕΛΑΣ…

    Η διεξαγωγή εκλογών για τη συγκρότηση του Εθνικού συμβουλίου της ΠΕΕΑ στις 27 Απριλίου του ‘44 στις ελεύθερες περιοχές του νομού Τρικάλων φανέρωσε κάποιες από τις εσωτερικές αντιθέσεις της λαϊκής βάσης των εαμικών οργανώσεων. Συγκεκριμένα, ο πατήρ Μιχαήλ Κοσβύρας στα απομνημονεύματά του ανέφερε ότι στην Αγναντιά Καλαμπάκας οι πολίτες που δεν ήταν ευνοϊκά διακείμενοι έναντι του ΚΚΕ και θέλησαν να ψηφίσουν διαφορετικούς υποψηφίους στοχοποιήθηκαν από την τοπική οργάνωση του ΚΚΕ και το καλοκαίρι του ίδιου έτους πέρασαν από ανταρτοδικείο, καθώς «ήταν [χαρακτηρισμένοι] αντιδραστικοί». Κάποιοι από αυτούς εκτελέστηκαν και κάποιοι αφέθηκαν ελεύθεροι, αναγκασμένοι να ομολογήσουν ότι ήταν προδότες και ότι χρωστούσαν ευγνωμοσύνη στους αντάρτες που τους απάλλαξαν από τις κατηγορίες…

    Ο π. Μιχαήλ Κοσβύρας από τις αρχές Ιανουαρίου του 1943 είχε ενταχθεί στον εφεδρικό ΕΛΑΣ και δικάστηκε από το σχετικό ανταρτοδικείο, αλλά αφέθηκε ελεύθερος…

    Ωστόσο, εκτός των εσωτερικών συγκρούσεων τα τοπικά Τάγματα Ασφαλείας και οι Γερμανοί είχαν να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις του ΕΛΑΣ κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου και τις κινητοποιήσεις των κατοίκων της υπαίθρου, οι οποίοι πραγματοποιούσαν συχνές διαδηλώσεις στην πόλη των Τρικάλων διαμαρτυρόμενοι για την έλλειψη τροφίμων…

    Έτσι, με την όξυνση της πολιτικής κατάστασης στην Αθήνα προς τα τέλη του Νοέμβρη, το ΕΑΜ διέθετε τη δυνατότητα πολιτικής κινητοποίησης των τρικαλινών πολιτών- τόσο της πόλης όσο και της υπαίθρου-,βέβαια όχι πάντα με την πολιτική πειθώ αλλά και «με τη βία», σε διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης Παπανδρέου και του Βασιλιά…

    Από την άλλη πλευρά, εντός των σωμάτων ασφαλείας το ΚΚΕ διέθετε αξιόλογη επιρροή και ειδικότερα εντός του 118ου Τάγματος της Εθνοφυλακής, που στάθμευε στα Τρίκαλα, υπήρχε «μια μεγάλη πλειονότης» πρώην ελασιτών, οι οποίοι διάκεινταν ευνοϊκά προς το κόμμα· γεγονός που παραδεχόντουσαν και οι ίδιοι οι διοικητές τμημάτων της Εθνοφυλακής που στάθμευαν σε ορεινά χωριά του νομού…

    Άλλωστε, σε ορεινές περιοχές που το ΕΑΜ κυριαρχούσε μέχρι τη Συμφωνία της Βάρκιζας και στη συνέχεια ο πληθυσμός πολώθηκε μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, η ένταξη στο ΑΚΕ και όχι στο ΚΚΕ και η οργάνωση της Μαζικής Λαϊκής Αυτοάμυνας, αντί ενός στρατιωτικού σώματος ανάλογου του ΕΛΑΣ γινόταν ευνοϊκότερα δεκτή από το σύνολο του πληθυσμού…

    Έτσι, η προσπάθεια του ΚΚΕ να συμπτύξει ευρύτερες κοινωνικές συμμαχίες, μέσω της τακτικής της συμφιλίωσης, εξελισσόταν παράλληλα με την τακτική της ενίσχυσης των ανταρτοομάδων του στο νομό. Η τάση που υπήρχε το καλοκαίρι του 1946, ήταν αυτή της περαιτέρω οργάνωσης και στελέχωσης των ανταρτών και αυτή μεταφράστηκε στις συνεχείς επιθέσεις των τελευταίων εναντίον των σταθμών Χωροφυλακής της υπαίθρου και στις εισόδους σε χωριά για την εξασφάλιση των αναγκαίων προμηθειών σε τρόφιμα

    Στον ορεινό όγκο του νομού και ιδιαίτερα στα Χάσια, οι ανταρτοομάδες διέθεταν σημαντική ευχέρεια κινήσεων και ως ένα βαθμό αποτελούσαν ένα παράλληλο σύστημα εξουσίας, καθώς μπορούσαν να παραμένουν για μικρό χρονικό διάστημα εντός κάποιων χωριών και να ασκούνε διοίκηση. Η παραμονή τους σε κατοικημένους χώρους συνδυαζόταν με τη στρατολόγηση νέων μελών και την άσκηση βίας εναντίον των εθνικοφρόνων κατοίκων…

    Η ισχύς των ανταρτών στον χώρο των Χασίων και η παράλληλη απουσία δυνάμεων ασφαλείας του κράτους αποτελούσαν ουσιώδεις παράγοντες για την προσέλκυση νέων μελών στις τάξεις τους, ακόμη και από τμήματα του πληθυσμού που ήταν αρνητικά διακείμενα έναντι των ανταρτών, λόγω της βίας που είχαν επιδείξει, αλλά δε διέθεταν εναλλακτικές επιλογές. Μία καταγεγραμμένη τακτική έμμεσης στρατολόγησης περιλάμβανε την άσκηση βίας από τους αντάρτες σε σημαίνοντα πρόσωπα μικρών κοινοτήτων, με σκοπό να προκαλέσουν την οργή και τη συνεπακόλουθη βία των εθνικοφρόνων εναντίον των αριστερών κατοίκων, ως εξιλαστήριων θυμάτων. Έτσι, στους τελευταίους, απέμενε η επιλογή της συμμετοχής στις ανταρτικές ομάδες, ως μόνη λύση για την ασφάλεια τους…

    Ωστόσο, για αυτή την περίοδο, δεν έχουν εντοπιστεί παραδόσεις ανταρτών στις τοπικές αρχές. Βέβαια, ακόμη κι αν ήταν υπαρκτή η επιθυμία σε κάποιους αντάρτες να επιστρέψουν στις εστίες τους, τα σχεδόν βέβαια αντίποινα των υπολοίπων ανταρτών, όπως η πυρπόληση των οικιών τους, αποτελούσαν σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα….

    Στα πρώτα στάδια των υποχρεωτικών μετακινήσεων οι ορεινοί πληθυσμοί μεταφέρονταν σε ένα κοντινό ορεινό ή ημιορεινό χωριό και στη συνέχεια, ανάλογα με την εξέλιξη των εχθροπραξιών και την εξασφάλιση ή όχι συνθηκών ασφαλείας, οδηγούνταν σε πεδινές περιοχές…

    Ανάμεσα στα άλλα καθήκοντά τους τα ΜΑΥ επιτελούσαν και το ρόλο του φύλακα των καλλιεργειών της υπαίθρου έναντι των ανταρτών του ΔΣΕ, γεγονός που τα έφερνε σε άμεση επαφή με τα παραγόμενα προϊόντα, ευνοώντας την πιθανή κατάχρηση εξουσίας σε βάρος της παραγωγής των αγροτών…

    Η ευκταία επιστροφή των προσφύγων στην ύπαιθρο άρχισε να πραγματοποιείται με τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων του εμφυλίου πολέμου. Ωστόσο, η επάνοδος στα ορεινά του νομού αποτέλεσε μια εξίσου επίπονη διαδικασία, καθώς το ορεινό οδικό δίκτυο ήταν κατεστραμμένο σε σημαντικό βαθμό, ενώ η οικονομική βοήθεια του κράτους ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Το πρώτο διάστημα της επιστροφής οι χωρικοί είχαν να αντιμετωπίσουν αντικειμενικές δυσχέρειες, όπως τις χέρσες εκτάσεις, οι οποίες δεν ήταν σε θέση να αποδώσουν άμεσα, και τη σπάνη των ζώων, καθώς δεν υπήρχαν οι αναγκαίες τροφές για την επιβίωσή τους…

    Η απότομη αύξηση των συμμετεχόντων στα ΜΑΔ στη διάρκεια του Μαΐου του 1947 οφειλόταν και στις λιποταξίες και τις παραδόσεις μαχητών του ΔΣΕ στις δυνάμεις του Εθνικού Στρατού. Αυτή η μάζα των πρώην, πλέον, ανταρτών ενσωματώθηκε σε ένα αδιευκρίνιστο ποσοστό στο αντίπαλο στρατόπεδο, αυτό των ΜΑΔ, χρησιμοποιώντας κάποιες φορές και τον ίδιο οπλισμό που διέθετε στον ΔΣΕ…

    Η βίαιη στρατολόγηση μαχητών από τον ΔΣΕ ή η στρατολόγηση υπό το καθεστώς φόβου, η έλλειψη τροφίμων στις τάξεις του ΔΣΕ, ως αποτέλεσμα της απαγόρευσης που είχε επιβάλει ο Εθνικός Στρατός στην εξαγωγή προμηθειών από τα χωριά της υπαίθρου, καθώς και η απομόνωση μικρών αποκομμένων ανταρτοομάδων σε ορεινές περιοχές στις οποίες υπερίσχυαν οι δυνάμεις του Εθνικού Στρατού και των ΜΑΔ, αποτέλεσαν παράγοντες που ευνόησαν την τάση λιποταξίας ή παράδοσης στον αντίπαλο στις τάξεις του ΔΣΕ…

    Η τρικαλινή ύπαιθρος στο τέλος του θέρους του 1947 είχε μεταβληθεί σε ένα στρατιωτικοποιημένο πεδίο, καθώς στα περισσότερα χωριά έδρευαν ομάδες ΜΑΔ, ενώ η συνολική δύναμη των ΜΑΔ Καλαμπάκας αριθμούσε πλέον 1800 άνδρες και διέθετε έφιππο απόσπασμα. Το ασφυκτικό πλαίσιο που είχαν δημιουργήσει οι εθνικές δυνάμεις συνέβαλε στην απόκρουση νέων διεισδύσεων τμημάτων του ΔΣΕ στα Χάσια μετά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και στη δημιουργία ενός αισθήματος σχετικής ομαλοποίησης της κατάστασης, αν και οι δυνάμεις του ΔΣΕ που δεν είχαν διαλυθεί στη διάρκεια της Άνοιξης του 1947, όπως αυτές του Αρχηγείου Χασίων, αποτελούσαν δυνητικό κίνδυνο για τις τοπικές αρχές…

    Τον επόμενο μήνα δυνάμεις του ΔΣΕ επανήλθαν στον χώρο των Χασίων και κατάφεραν να στρατολογήσουν πολίτες και να εξασφαλίσουν προμήθειες τροφίμων και ζώα, κοντά στην Αγναντιά Καλαμπάκας. Τα τοπικά ΜΑΥ-ΜΑΔ, έχοντας αρκετό διάστημα να εμπλακούν σε μάχες με τους αντάρτες, και σε συνδυασμό με τις δύσκολες καιρικές συνθήκες της εποχής, είχαν χαλαρώσει τα μέτρα προφύλαξης, γεγονός που εκμεταλλεύτηκαν οι μαχητές του ΔΣΕ. Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι αντάρτες επιτέθηκαν ξανά στην Αγναντιά και για ένα διάστημα δέκα ημερών εισέρχονταν τις νυκτερινές ώρες στο χωριό, προκειμένου να αποσπάσουν τρόφιμα ή οτιδήποτε μπορούσε να τους φανεί χρήσιμο. Το ίδιο διάστημα, στη διάρκεια της ημέρας, οι κάτοικοι που είχαν εγκαταλείψει την Αγναντιά επέστρεφαν με τη συνοδεία των ΜΑΥ-ΜΑΔ για να συλλέξουν ό,τι ήταν δυνατό από τις περιουσίες τους. Στα τέλη Απριλίου δυνάμεις του ΔΣΕ στάθμευαν σε χώρο παρακείμενο της Αγναντιάς…

    Τον Μάιο του 1948 οι εμφανίσεις και οι επιθέσεις των ανταρτών του ΔΣΕ στο νομό Τρικάλων εντάθηκαν περαιτέρω. Στο χώρο των Χασίων ο ΔΣΕ κατάφερε να εισέλθει στον σημαντικό κόμβο της Οξύνειας και να συλλέξει τις αναγκαίες γι’ αυτόν προμήθειες, ενώ και στο χώρο του Κόζιακα και της Πίνδου σημειώθηκαν επιθέσεις τμημάτων του ΔΣΕ και αντίστοιχες διεισδύσεις σε κατοικημένα χωριά. Βέβαια, στα μέσα Μαΐου κινητοποιήθηκαν δυνάμεις του Εθνικού Στρατού, τμήματα Εθνοφρουράς και διάφορα ΜΑΔ, προκειμένου να ωθήσουν τους αντάρτες του ΔΣΕ σε βορειότερες περιοχές, εκτός του νομού…

    Ως αποτέλεσμα της αδυναμίας του Εθνικού Στρατού να διαθέσει επιπλέον δυνάμεις, λόγω των κύριων επιχειρήσεων στο Βίτσι, οι αντάρτες του ΔΣΕ συνέχισαν τις επιθέσεις τους σε ορεινές και πεδινές περιοχές του νομού Τρικάλων μέχρι το τέλος του 1948, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες προμήθειες προς επιβίωση και να στρατολογήσουν νέα μέλη στον ΔΣΕ..

    Ο τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Γράμμο και η επικράτηση του Εθνικού Στρατού έναντι του υποχωρούντα σε αλβανικό έδαφος ΔΣΕ δε σήμανε και την πλήρη εκκαθάριση της επικράτειας από τις εναπομείνασες αποκομμένες δυνάμεις του ΔΣΕ. Στα Χάσια προς τα τέλη του 1949 παρέμεναν κάποιες μικροομάδες ανταρτών, οι οποίες στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τις εθνικές δυνάμεις είχαν βρει προσωρινό καταφύγιο σε εκκενωμένα χωριά στα νότια του νομού Γρεβενών…»

    αποσπασματα απο την αρκετα ενδιαφερουσα και ισορροπημενη διπλωματικη εργασια Ο Εμφύλιος Πόλεμος στον Νομό Τρικάλων: από την Απελευθέρωση ως το τέλος του 1949 με παραπομπες στο βιβλιο του π. Μ. Κοσβυρα

    http://ikee.lib.auth.gr/record/289811/?ln=el

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s