ΕΛΑΣ

Θύμησες απο τη μάχη της Γόγλοβας (20/4/1944 )

                

Στα χρόνια της γερμανικής Κατοχής οι κάτοικοι της υπαίθρου χώρας ζούσαμε τις μέρες μας με δύο αντίθετα συναισθήματα — εκτός της πείνας—εκείνο του φόβου και το άλλο του ενθουσιασμού.

Ο ενθουσιασμός γεννιόταν από την εθνική αντίσταση, όπου η συχνή παρουσία των ανταρτών με τα επαναστατικά τους τραγούδια, μας έδιναν την αίσθηση ότι η λευτεριά πλησιάζει…..

Ο φόβος  πάλι μας κυρίευε όταν έφτανε η είδηση ότι οι Γερμανοί θα ξεκινούσαν σε φάλαγγες για να σαρώσουν την περιοχή μας.

Αυτό γινόταν σε  συχνά χρονικά διαστήματα και σε μία απ’ αυτές τις  επιδρομές έγινε και η Μάχη της Γλόγοβας(20-4-1944)   Τα βιώματά μου απ’ αυτή τη μάχη, που παρέμειναν ζωντανά στη μνήμη μου ως τα σήμερα θα εκθέσω, καθώς πλησιάζει και η ιστορική Επέτειος.

Έφθασε ξαφνικά η είδηση ότι γερμανικές δυνάμεις και ταγματασφαλίτες ξεκίνησαν  για  επιδρομή στην περιοχή μας! Όλοι ταραχτήκαμε! Αυτό είχε σα συνέπεια καταστροφές, λεηλασίες και σκοτωμούς!

Το χωριό μας τότε  ανάσπιτα πήρε τα βουνά και τα λαγκάδια για τη σωτηρία του. Οι  Γερμανοί  έρχονταν πιθανώς από Καλάβρυτα-Λάδωνα, θα έφθαναν στη Γλόγοβα και το ερώτημα για μας ήταν: Θα πάνε προς Βαλτεσινίκο, προς Γλανιτσιά ή αλλού; Ποιος το ήξερε; Γι’ αυτό στο χωριό δεν έμεινε «ψυχή ζώσα». Εννοείται άνθρωποι και ζώα  και λογής υπάρχοντα εξαφανίστηκαν, κρύφτηκαν!

Το χωριό έμοιαζε νεραϊδοπαρμένο!…

Η οικογένειά μου, ακολουθώντας το ρεύμα της φυγής, βρέθηκε στον Άγιο Θόδωρο, απόμερο ως γνωστο μέρος, και φιλοξενήθηκε στο καλύβι του Λια Φουρνόδαυλου (Λιακούλια), που ήταν πρώτος ξάδερφος του πατέρα μου. Μας προσέφεραν καλή φιλοξενία οι άνθρωποι και μας άφηναν να βόσκουμε τα λίγα προβατάκια που είχαμε στα χωράφια τους. (Νάναι καλά οι ζώντες, Θεός συγχωρέσοι τους Απελθόντες!) Πολύς κόσμος είχε καταφύγει στον Άγιο και βολευόταν όπως-όπως. Ήταν βέβαια και η βρυσούλα εκεί και εξασφάλιζε το νεράκι.

Ήταν  προχωρημένος Απρίλης. Η ατμόσφαιρα ήσυχη, καθαρή, ανοιξιάτικη φύση, χορτάρια πολλά. Φόβος φανερός δεν υπήρχε. Φαινόταν μια κινητικότητα των ανδρών, γιατί απουσίαζαν  από τις οικογένειές τους πολλές ώρες, αλλά για τους μικρούς αυτό δεν ήταν πρόβλημα. Υπήρχε πάντως διάχυτη η υποψία ότι, από στιγμή σε στιγμή, κάτι θα γινόταν  με τους Γερμανούς. Πληροφορία όμως καμία! Οι μεγαλύτεροι  είχαν βέβαια την ευθύνη για  την ασφάλεια όλων μας και ο νους τους ήταν πάντοτε στις κινήσεις των Γερμανών.
Τα μάτια τους προς τη Γλόγοβα, όπου είχαν φθάσει οι επιδρομείς!

Εκείνη την ημέρα βρισκόμουνα  αμέριμνος σε μια «παραβόλα», λίγο πιο πέρα από το καλύβι, κι έβοσκα τα πρόβατα. Εκείνα έτρωγαν το προφαντό χορτάρι κι εγώ ευχαριστημένος προσπαθούσα να κάμω από καλαμιές  ένα σουράβλι, κάτι τέτοιο. Αίφνης, μέσα στη γαλήνη ακούω ένα φοβερό ορυμαγδό από όπλα κάθε τύπου, που με κατατρόμαξε! Κατάλαβα αμέσως: Γίνεται μάχη αντάρτες με τους Γερμανούς! Είπα. Έστρεψα με τρόμο το βλέμμα μου προς τη Γλόγοβα, αλλά τίποτε δεν διέκρινα, ήταν μεγάλη η απόσταση. Ωστόσο οι πυροβολισμοί στη αρχή ήσαν τόσο πυκνοί που δεν ξεχώριζες παρά μια αντάρα και μια βοή, ένα χαλασμό. Αυτό το σκηνικό κράτησε για αρκετά λεπτά και ύστερα αραίωσαν κάπως τα πυρά. Δεν είχα καταλάβει τι γινόταν. Τελείωσε η μάχη;

Αργότερα που διάβασα  την ιστορία για τη μάχη, έμαθα πως την ώρα εκείνη γινόταν πάλη σώμα με σώμα! Με λόγχες, με υποκόπανους, με μπουνιές και με μαχαίρια! Τρέμω και φρίττω τώρα αναλογιζόμενος τη φριχτή εκείνη εικόνα! Εγώ περίμενα πολλούς πυροβολισμούς να απολαμβάνω τη μάχη (τόσο μου έκοβε)  ακουστικά κι εκεί  γινόταν το βάρβαρο και απάνθρωπο θέατρο της σφαγής!

Το πώς εξελίχθησαν τα γεγονότα και η μάχη ως και τα αποτελέσματα, τα έγραψε η ιστορία. Εγώ τότε το μόνο που έμαθα το βράδυ ήταν ότι κι ο πατέρας μου έλαβε, ως εφεδρικός, μέρος στη μάχη της Γλόγοβας. Μαζί με άλλους χωριανούς , οπλισμένοι με γκράδες κυρίως, έκαναν την ομάδα των Γλανιτσιωτών. Ακροβολίστηκαν στο  κερπινιώτικο ύψωμα και είχαν αποστολή να αμυνθούν, αν οι Γερμανοί κινούνταν  προς Κερπινή-Γλανιτσιά!

Ευτυχώς δεν χρειάστηκε , αλλιώς θα κλαίγανε πολλές μάνες και παιδιά!

Πάντως χειροπιαστό τεκμήριο της μάχης της Γλόγοβας και της νίκης των ανταρτών είχα την άλλη μέρα που φέρανε στον Άγιο Θόδωρο αιχμαλώτους Γερμανούς. Έγινε χαμός από τους ντόπιους να ιδούν τα ζωντανά λάφυρα. Βέβαια μαζί με τα χαρά η ανασφάλειά μας τώρα ήταν πολύ μεγάλη, γιατί λογικά περιμέναμε γρήγορα άλλο απόσπασμα Γερμανών, πιο σκληρό και αδυσώπητο. Τρέμαμε τα αντίποινα που ήσαν ως γνωστόν ανυπολόγιστα. Γι αυτό η μάνα μου δε με άφηνε να κατέβω στον Άγιο να ιδώ από κοντά  για πρώτη φορά Γερμανούς, ενώ είχα διακαή επιθυμία ανάμικτη (δεν το κρύβω) με κάποια φοβία. Ήθελε να είμαι δίπλα της  μήπως ανά πάσα στιγμή χρειασθεί να φύγουμε από το καταφύγιό μας.
Εγώ όμως ξεγλίστρησα για λίγο και κατέβηκα χαμηλότερα κοντά στον  Άγιο και πίσω από μια σφήνα έβλεπα καθαρά τι γινόταν. Είδα στο περίβολο πολύ κόσμο, πολίτες, αντάρτες και ξεχώρισα καθαρά και μερικούς Γερμανούς που κάθονταν. Τους κοίταγα με πολύ ενδιαφέρον. Θυμάμαι ότι ήσαν καλοντυμένοι, ροδαλοί, πολύ αισιόδοξοι κι ένας απ’ αυτούς, προφαντός ροδοκόκκινος άνδρας, ήταν γελαστός, σα να μην  «έτρεχε» τίποτε! Τους κοίταγα πολλή ώρα. «Καλύτεροι από μας, είπα με αφέλεια, είναι αυτοί  στο παρουσιαστικό». Σα να ζήλευα που ο πατέρας μου και οι άλλοι άνδρες του χωριού, πεινασμένοι, κακοντυμένοι, ταλαιπωρημένοι, στερούσαν στην εμφάνιση  απ’ αυτούς τους «ωραίους άνδρες». Ως γνωστό, μετά από λίγες ημέρες, οι αιχμάλωτοι αυτοί εκτελέστηκαν για να  επιβεβαιωθεί κι απ’ αυτό  η φρίκη των πολέμων.

69 χρόνια πέρασαν από τότε και τα γεγονότα εκείνα παραμένουν στη μνήμη μου ζωντανά, όπως προείπα.. Σήμερα εκείνα τα βιώματα  ενεργοποιήθηκαν πάλι, καθώς η επέτειος της μάχης πλησιάζει και καθώς οι ερεθισμοί πυκνώνουν γύρω από τους σημερινούς Γερμανούς. Συνειρμικά βέβαια, χωρίς να εξισώνονται απόλυτα τα τότε με τα τώρα.

Mygdaliotis

Πηγή: ΚΟΥΡΠΟΣ ΛΑΔΩΝΑΣ: ΘΥΜΗΣΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΓΛΟΓΟΒΑΣ ( 20/4/1944 )

*

Για τη μάχη της Γλόγοβας, που υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του αγώνα που έδωσε ο ΕΛΑΣ κατά των Γερμανών κατακτητών, μίλησε στην εκδήλωση ο επιζών της μάχης ελασίτης, Λυκούργος Δημόπουλος, ο οποίος ανέφερε σχετικά με το ιστορικό της μάχης:

«Την άνοιξη του 1944, μεγάλη στρατιωτική δύναμη Γερμανών και ταγματασφαλιτών, ξεκίνησε για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο στην περιοχή Γορτυνίας και Μαντινείας, προς το Μαίναλο. Στις 20 Απρίλη εμφανίστηκαν οι Γερμανοί στο δρόμο προς Βαλτέτσι. Διά της βίας επιστρατεύουν ένα γέρο από τη Γλόγοβα για να τους δείξει το δρόμο. Ο άνθρωπος αυτός ονομαζόταν Χρήστος Παϊκούλας. Ο «γέρο – πλάτανος», όπως τον αποκαλούν οι συγχωριανοί του, τους οδηγεί κατ’ απάνω στα αντάρτικα τμήματα, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι θα πέσει πρώτος, όπως πήγαινε μπροστά. Η γερμανική φάλαγγα πλησιάζει τα αντάρτικα τμήματα του 12ου και 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, με διοικητή τον Χρήστο Γαλανόπουλο (Κένταυρο) και καπετάνιο τον Σπύρο Μαντέλη (Καραϊσκάκη). Τα τμήματα του ΕΛΑΣ, με ένα αριστουργηματικό, επιτελικά καταστρωμένο σχέδιο, κύκλωσαν τον εχθρό, τον αιφνιδίασαν και τον διέλυσαν. Κυριολεκτικά έπαθε πανωλεθρία. Στο πεδίο της μάχης έπεσαν νεκροί 250 Γερμανοί και πιάστηκαν 19 αιχμάλωτοι. Αφθονο πολεμικό υλικό έπεσε στα χέρια των ανταρτών του ΕΛΑΣ και μαζί 30 μουλάρια φορτωμένα με πλιάτσικο, που είχαν κάνει από τα γύρω χωριά οι ταγμασφαλίτες. Από τον ΕΛΑΣ σκοτώθηκαν 13 αντάρτες και τραυματίστηκαν 19».

http://www.rizospastis.gr/story.do?id=249171

*

Advertisements

1 thought on “Θύμησες απο τη μάχη της Γόγλοβας (20/4/1944 )”

  1. Τώρα εξηγώ την περιγραφή που εκανε η μάνα μου με έναν Γερμανό στην βρύση στον Αγιοθόδωρο.
    Έλεγε: Ήταν ένας νέος στρατιώτης κακοπερασμένος, με βρώμικα ρούχα κοντά στην βρύση. Πρέπει να δίψαγε και κανείς δεν του έδινε σημασία.Τον κλωτσάγανε. Έπιασα με το τσουκάλι νερό να του δώkω. Το στόμα του ήταν στραβομουτσουνιασμένο και φαινόταν τραυματισμένος. Είχε πολύ κόσμο κοντά στην βρύση και ούτε νερό δεν άδειαζες να πιάσεις. Εκεί που πήγα να του δώκω νερό να πιεί, μου φώναξε η ……..πατριώτισά μας.
    __Ντίναινα φύγε απο κεί μωρή, στούς εγκληματίες των ανδρών μας πάς να δώκεις νερό.
    __Εγώ όμως δεν την άκουσα . Του έδωκα και ήπιε νερό μέχρι που χόρτασε. Με κοίταξε σαν να ήθελε να με ευχαριστησει.
    Ψυχούλες ήταν κι αυτοί σε ξένον τόπο….

    (σχόλιο, στην πηγή)

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s