1821

Το ακατανόητο 1821

 

2-asdraxas

Όσοι απορούν πως είναι δυνατόν να μη μπορεί να καταστρώσει κάποιος μια κοινά αποδεκτή αφήγηση για τον Εμφύλιο της δεκαετίας του 1940, σχεδόν 70 χρόνια από τη λήξη του, ας το ξανασκεφτεί: κοντεύουν 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821 και γι’ αυτήν εξακολουθεί να γίνεται κομφούζιο!

Δεν αναφέρομαι στους επιεικώς ανόητους καυγάδες για την ημερομηνία έναρξης, το Κρυφό Σχολειό, το Χορό του Ζαλόγγου κλπ. Εδώ υπάρχει πλήρης σύγχυση για το ποιοί προετοίμασαν το 1821, ποιοί το πραγματοποίησαν, ποιοί ήταν οι πραγματικοί αρχηγοί (1), ποιος ήταν ο χαρακτήρας της Επανάστασης, γιατί ξέσπασαν αλλεπάλληλοι εμφύλιοι μεταξύ των επαναστατών. Για να μη περάσουμε στα ακόμα πιο δύσκολα, δηλαδή τις εξελίξεις – μεταλλαγές των ανθρώπων (2), τις εξωτερικές επιδράσεις στην Επανάσταση, τις εσωτερικές αντιφάσεις στις επιμέρους κοινωνικές τάξεις και τις πολιτικές συμμαχίες.

c5e3e3efedfcf0eff5ebeff220cd-20c8e7f3e5fdf220eae1e920cce9edfef4e1f5f1eff22019614

Ακόμα πιο αμφίβολη είναι η νοερή αναπαράσταση των συνθηκών της εποχής: των ηθών και εθίμων, της πολιτικής χρήσης της θρησκείας, των σχέσεων ανάμεσα στους επαναστάτες, πρωταγωνιστές ή δευτεραγωνιστές. Σοβαρά προβλήματα, επίσης, δημιουργεί η τάση να «ερμηνεύονται» περιστατικά του 1821 με βάση τις σύγχρονες αντιλήψεις. Τυπικό παράδειγμα, η κατάληψη της Τρίπολης (3)

Αυτό που κυριαρχεί, προς το παρόν, τόσο στα κείμενα όσο στις επίσημες τελετές  και (κυρίως) στους δημόσιους χώρους είναι η αφελής – «ηρωική» αντίληψη για την Επανάσταση του 1821. Με ισχυρή παράλληλη παρουσία μιας δήθεν εικονοκλαστικής θεώρησης των πραγμάτων, η οποία μεταφέρει στο 1821 τις σύγχρονες  ιδεοληψίες.  Σε ποικίλες (ασύμπτωτες) παραλλαγές, εννοείται (4)

Πρέπει να περιμένουμε άλλα 200 χρόνια.

(1) Δείτε, πχ, το μακροσκελές πόνημα με τίτλο

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και η αθέατη πλευρά της Επανάστασης του Φοίνικα 

στο οποίο υποστηρίζεται,  ότι πραγματικός ηγέτης της Επανάστασης δεν ήταν ο «πληρεξούσιος» Αλέξανδρος Υψηλάντης αλλά ο Ιωάννης Καποδίστριας. Σε απόλυτη συνέργεια με τον Τσάρο, φυσικά.

(2) Ο Καραϊσκάκης είναι η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση: μπήκε στην Επανάσταση με όραμα το αρματολίκι των Αγράφων και εξελίχτηκε σε ανεπανάληπτο «εθνικό» στρατηγό.

(3) Η σφαγή της Τριπολιτσάς

(4) Κωστής Παπαγιώργης: Η Επανάσταση του 1821 και οι «εκσυγχρονιστές»  Δείτε επίσης πως μεταφέρονται οι αναλύσεις του Κορδάτου για το 1821 στο λόγο του Βελουχιώτη: Το καλό και το κακό στο λόγο και την πράξη του Άρη Βελουχιώτη

Πίνακες του Νίκου Εγγονόπουλου: Ο όρκος των Φιλικών και Θησεύς και Μινώταυρος. 

Advertisements

3 thoughts on “Το ακατανόητο 1821”

  1. Κάπως έτσι είναι Πάνο για τον πλέον αιματηρό «εμφύλιο» που έγινε στον 20ο αιώνα. Για να στηθεί μάλιστα το σκηνικό του σε ιδεολογική βάση, επιστρατεύτηκε από την βρετανική πλευρά και ο παλιός της αντίπαλος, ο Κολοκοτρώνης, εφόσον 100 χρόνια μετά παρέμενε ζωντανός στην προφορική ιστορία. Έτσι ο Βελουχιώτης θα δρα ως «Κολοκοτρώνης» και βρίζοντας τον ιστορικό Καποδίστρια θα δηλώνει ότι μάχεται και τους Καποδίστριες της εποχής του.

    Πάντως η ανάλυση δεν εννοεί αντιπαλότητα Υψηλάντη-Καποδίστρια, αλλά αναγκαστική χρησιμοποίηση, ως ένα βαθμό, του Υψηλάντη από τον Καποδίστρια που ως πρόσωπο δεν ταυτιζόταν απόλυτα με τον τσάρο, δρούσαν όμως στο ίδιο διεθνές, μυστικό πλαίσιο. Ο Φοίνικας δρούσε πολύ πριν, από όλους τους. Το βάθος είναι μεγάλο. Είμαστε ακόμη στα ρηχά.

    Μου αρέσει!

  2. Δεν το λέω ως εξυπνάδα ή ως αποφυγή, αλλά ως εναρκτήριο προβληματισμό του μέσου μυαλού: Βάσει ποιας τεκμηρίωσης ξεκινάει η αφήγηση «Στα τέλη του 1814 στην Οδησσό, τρεις Έλληνες…». Εδώ δεν ξέρουμε ούτε τις προ «Σκουφά-Τσακάλωφ-Αναγνωστόπουλου» εκδοχές.

    Ίσως η απάντηση και σε άλλα ερωτήματα που ψάχνεις όπως «η σφαγή της Τρίπολης», «γιατί και πώς το Ναβαρίνο» να χάνεται από την έλλειψη της «αρχής του νήματος» που ουσιαστικά δεν είναι ούτε στο 1814. Η απουσία βασικών στοιχείων μας οδηγεί σε υποθέσεις: π.χ. ο Καραϊσκάκης στην αρχή ενδιαφέρεται για τα Άγραφα, στη συνέχεια μεταμορφώνεται. Άλλο: Θα έχεις δει μάλλον τον Ζαχαριάδη να μιλάει μπροστά από φοίνικα και τον φοίνικα να κοσμεί την αίθουσα της «λαϊκής συνέλευσης» στους Κορυσχάδες. Γιατί π.χ. ο Βελουχιώτης δεν επέλεξε να εκθειάσει τον δίκαιο, ανιδιοτελή πατριώτη «Γιάννη Καποδίστρια» και να καταγγείλλει τον «αγροίκο, αιμοβόρο, χασάπη» Θεόδωρο Κολοκοτρώνη;

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s