Κατοχή

Το Γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο «Διονύσου – Ραπεντόζης»

18767732_468701820142053_6365103482008239926_n

Κείμενο – φωτογραφίες: ΣΑΘ

Ξεκινάς από τη Νέα Μάκρη Αττικής (Λεωφόρος Μαραθώνος) και ανηφορίζεις προς Διόνυσο – Εκάλη (μέσω της Λεωφόρου Διονύσου). Ύστερα από 12 περίπου χιλιόμετρα, στρίβεις δεξιά σ’ έναν ανώνυμο, ελαφρά κατηφορικό δρόμο ΒΑ κατεύθυνσης. Περίπου 1300 μέτρα μετά, βλέπεις στα δεξιά σου την πινακίδα: «Γερμανικόν Νεκροταφείον».
Στο σημείο αυτό στρίβεις δεξιά, και ύστερα από 100 περίπου μέτρα βρίσκεσαι στο Γερμανικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο «Διονύσου – Ραπεντόζης», (όπως γράφει και η χαρακτηριστική πινακίδα που βρίσκεται στην είσοδό του. Η περιοχή είναι έρημη και προς όποια κατεύθυνση κι αν στρέψεις το βλέμμα σου δεν μπορείς να διακρίνεις τόπο κατοικημένον.
Μια πινακίδα δίπλα σ’ έναν μεγάλο σταυρό, (τον μοναδικό μέσα στον χώρο τού Νεκροταφείου), σε πληροφορεί: «ΕΙΣ ΤΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΝ ΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΑΥΟΝΤΑΙ 9.973 ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ».

Το νεκροταφείο διαιρείται σε τρία τμήματα. Τα ονόματα των νεκρών, όπως και οι ημερομηνίες γεννήσεως και θανάτου τους, είναι χαραγμένα, με ιδιαίτερη επιμέλεια και ευκρίνεια, επάνω σε ορθογώνιες πλάκες που είναι τοποθετημένες η μια δίπλα στην άλλη στο δάπεδο, ή είναι στερεωμένες στον περιβάλλοντα το νεκροταφείο τοίχο.
Οι συνολικές απώλειες (νεκροί) των Γερμανών στην Ελλάδα την περίοδο 1941-1945, υπολογίζονται σε 16.000 άνδρες περίπου. Από αυτούς, σε πολεμικές επιχειρήσεις (ξηρά, θάλασσα, αέρας) χάθηκαν περίπου 14.800 άνδρες. Άλλοι 1.200 περίπου, χάθηκαν από άλλες αιτίες (ασθένειες, αυτοκτονίες, στρατοδικεία…). Οι περισσότεροι από αυτούς, (και συγκεκριμένα 9.973), ύστερα από σειρά μετακομιδών, «αναπαύονται» τελικώς στο νεκροταφείο αυτό της Ραπεντόζας (Ραπεντώσας). Άλλοι 4.465 είναι θαμμένοι στο Γερμανικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο που βρίσκεται κοντά στο αεροδρόμιο του Μάλεμε της Κρήτης. Ένας αριθμός Γερμανών που σκοτώθηκαν στις μάχες τών οχυρών, είναι θαμμένοι στη Βουλγαρία.

Όχι μόνον η ζωντανή μνήμη αλλά και η (ακόμα) εν θερμώ ιστορία, κάνουν λόγο (και -σε μέγιστο βαθμό- δικαίως) για Γερμανούς κατακτητές, για ναζί, για δολοφόνους, για κτήνη, για τέρατα κ.τ.ο..
Ωστόσο, μια λιγότερο συναισθηματική και επομένως πιο ψύχραιμη και ιστορικά δίκαιη γλώσσα, θα μπορούσε να μιλήσει για Γερμανούς στρατιώτες, που τους είχαν γεννήσει κι εκείνους μανάδες, που είχαν αδέρφια, αγαπημένες και -όχι σπάνια- γυναίκες και παιδιά. Θα μπορούσε να μιλήσει για Γερμανούς στρατιώτες που έπεσαν, όπου και όπως έπεσαν, «για τη δόξα τής πατρίδας» τους (και εκείνοι), «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι» (και εκείνοι)… Άσχετα με το τι σήμαιναν για τους αντιπάλους τους τα ολέθρια εκείνα «ρήματα»…
Που έπεσαν, όπως είχαν πέσει και περίπου 40.000 αρχαίοι Αθηναίοι στην τραγική εκστρατεία στη Σικελία (415-413 π.Χ.), κι άλλοι τόσοι περίπου νεοέλληνες στην ακόμα πιο τραγική Μικρασιατική εκστρατεία (1919-1922). Όλοι, «για τη δόξα της Πατρίδας»… Όλοι, «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι»… Με δυο λόγια, θα μπορούσε να μιλήσει για μιαν ακόμα συνταρακτική σκηνή τής Μεγάλης Τραγωδίας τού Ανθρώπου πάνω στη γη… Δεν κάνω συγκρίσεις, δεν δικαιολογώ απάνθρωπες συμπεριφορές, δεν εξισώνω τούς θύτες με τα θύματα. Για την Τραγωδία τού Ανθρώπου μιλάω.

18698484_468710143474554_524101349395103174_n

18699788_468710060141229_4978358273596984377_n

18699790_468710420141193_7743041997000030350_n

18700186_468709940141241_8202819945312800584_n

18739844_468710333474535_6174162137271096578_n

18740238_468710370141198_1625280571544392178_n

18740607_468709996807902_4805612232017853506_n

18740625_468710266807875_4496516486719906377_n

18740671_468709970141238_7945078420178695894_n

 

18813664_468710193474549_423580705509474761_n

18767630_468710210141214_8323125701441524724_n

 

Advertisements

10 thoughts on “Το Γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο «Διονύσου – Ραπεντόζης»”

  1. «Όχι μόνον η ζωντανή μνήμη αλλά και η (ακόμα) εν θερμώ ιστορία, κάνουν λόγο για Γερμανούς κατακτητές, για ναζί, για δολοφόνους, για κτήνη, για τέρατα κ.τ.ο..»

    Δεν υπάρχει τίποτα το «εν θερμω» στον χαρακτηρισμό των στρατιωτικών εισβολέων της χώρας μας την περίοδο 1941-1944 ως ‘κατακτητών’. Ο όρος είναι απόλυτα αντικειμενικός, και περιγράφει αυτό που ήταν οι γερμανοί τότε, κατακτητές. Το ‘ναζί’ είναι επίσης απόλυτα εύλογο, σαφώς και δεν ήταν όλοι οι στρατιώτες που εισέβαλλαν τότε στην Ελλάδα ναζιστές ως προς τα φρονήματά τους, ουδεμία αμφιβολία επ’ αυτού, από την άλλη όμως ήταν ενεργούμενα ενός συγκεκριμένου καθεστώτος που λέγονταν ναζιστικό, οπότε ο χαρακτηρισμός είναι απόλυτα σωστός και καθόλου «εν θερμώ».

    Όροι όπως «κτήνη», «τέρατα», είναι βέβαια σαφώς συναισθηματικά φορτισμένοι – και είναι απόλυτα λογικό να χρησιμοποιούνται σε μία πιο καθημερινή γλώσσα εαν αναλογιστεί κανείς τις άπειρες ωμότητες που διέπραξαν οι γερμανοί, όντας κατακτητές της χώρας – από την άλλη όμως αυτοί οι όροι δεν είναι οι μόνοι που χρησιμοποιούνται, κάθε άλλο. Πολύ περισσότερο χρησιμοποιούνται οι δύο παραπάνω όροι – ‘κατακτητές’, ‘ναζί’ – όπως και μερικοί ακόμα, οι οποίοι όμως όπως είπα αποτυπώνουν την ιστορική πραγματικότητα της περιόδου, και δεν έχουν τίποτα το «εν θερμώ».

    Αντίθετα λοιπόν με την υπόρρητη προτροπή του αρθρογράφου, θα συνιστούσε εξαιρετικά βαριά παραποίηση της ιστορίας και καταπάτηση κάθε έννοιας ιστορικής αλήθειας εαν *δεν* χρησιμοποιούνταν οι δύο πρώτοι όροι (όπως επίσης και κάποιοι άλλοι ανάλογοι) για να περιγράψουν την φύση της γερμανικής παρουσίας στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο όπως και τον ιδεολογικό χαρακτήρα του καθεστώτος το οποίο υπηρετούσαν.

    «Ωστόσο, μια λιγότερο συναισθηματική και επομένως πιο ψύχραιμη και ιστορικά δίκαιη γλώσσα, θα μπορούσε να μιλήσει για Γερμανούς στρατιώτες, που τους είχαν γεννήσει κι εκείνους μανάδες, που είχαν αδέρφια, αγαπημένες και -όχι σπάνια- γυναίκες και παιδιά. Θα μπορούσε να μιλήσει για Γερμανούς στρατιώτες που έπεσαν, όπου και όπως έπεσαν, «για τη δόξα τής πατρίδας» τους »

    Οι χαρακτηρισμοί των γερμανών εισβολέων ως ‘ναζί’ ή ως ‘κατακτητών’ όχι δεν είναι φορτισμένοι συναισθηματικά αλλά αντίθετα συνιστούν μία ψύχραιμη αποτύπωση της φύσης της παρουσίας τους τότε στην χώρα ή της φύσης του καθετώτος το οποίο υπηρετούσαν. Ως εκ τούτου συνιστούν μία ιστορικά απολύτως δίκαιη γλώσσα.

    Αντίθετα, εαν κανείς καταφύγει σε αυτόν τον γλυκερό συναισθηματισμό που υιοθετεί ο αρθρογράφος – ένας συναισθηματισμός ο οποίος, ακόμα και αν δεχτούμε ότι έχει ευγενείς προθέσεις, παρόλα αυτά έμμεσα οδηγεί στην εξίσωση των θυμμάτων με τους θύτες, των επιτιθέμενων με τους αμυνόμενους, («και αυτοί είχαν μάνες/αδέρφια/αγαπημένες/παιδιά», κλπ.) αλλά και στην ηθική εξίσωση των σκοπών για τους οποίους πάλευαν οι μεν και οι δε («έπεσαν, όπως έπεσαν, για την δόξα της πατρίδας τους»), λες και θα μπορούσε ποτέ να είναι ηθικά το ίδιο το να παλεύεις για την επιβολή του ναζισμού με το να παλεύεις ενάντια σε αυτή την επιβολή – τότε όχι μόνο θα διαπράτταμε τεράστια αδικία προς την ιστορική αλήθεια αλλά θα εκφράζαμε και ένα ηθικό σχετικισμό τελείως ασύμβατό ακόμα και με την πιο στοιχειώδη έννοια Δικαίου.

    Μου αρέσει!

  2. Είδα την προσθήκη Πάνο, στην προτελευταία και στην αμέσως προηγούμενη γραμμή. Δεν αλλάζει κάτι ουσιωδώς στο κείμενο, το σχόλιό μου μένει ως έχει.

    Μου αρέσει!

    1. Ο J. L. HONDROS κάνει λόγο για περίπου 3.200 Γερμανούς στρατιώτες νεκρούς, (από τη δράση τών ανταρτών), ο Γ. Μαργαρίτης για περίπου 4.000 νεκρούς, ο Χ. Φλάισερ για περίπου 5.500 νεκρούς, άλλοι για ακόμα περισσότερους.

      Μου αρέσει!

  3. Που αναφερει ο Φλαισερ 5500 νεκρους;

    Στην Ιστορια του Ελληνικου Εθνους γραφει:

    Μια ισχυρη ενδειξη για τις γερμανικες απωλειες αποτελει ο αριθμος των ταφεντων στο γερμανικο στρατιωτικο νεκροταφειο του Διονυσου. Απο τους συνολικα σχεδον 10000 ταφους οι 4729 αφορουν σε ημερομηνιες θανατου των τελευταιων 11 μηνων της κατοχης δηλ μετα τη ληξη των εχθροπραξιων με τακτικα (ιταλικα και βρεταννικα) στρατευματα. Συγκεκριμενα οι νεκροι της περιοδου Δεκεμβριου 1943-Οκτωβριου 1944 ηταν κατα μηνα:
    292-250-244-257-346-314-336-579-544-878-689.
    Οι αριθμοι αυτοι πρεπει να πραυξηθουν κατα 10% κατα μο, αν συνυπολογιστουν οι νεκροι που δεν εχουν εντοπιστει ή που η ημερομηνια θανατου δεν κατεστη δυνατο να εξακριβωθει, καθως και οι θανοντες στην Κρητη.
    Μια συγκριση με διασωθεντα εγγραφα οδηγει σε ενα ποσοστο απωλειων ανω του ημισεως εξαιτιας του ανταρτοπολεμου-στον οποιο αλλωστε οφειλοταν και η αναοδος του τελευταιου καλοκαιριου, αφου το αθροισμα των αλλων αιτιων (ελονοσια και αλλες ασθενειες, ατυχηματα, συμμαχικοι βομβαρδισμοι) επιδεχοταν λιγοτερες αυξομειωσεις.

    Συμφωνα με το γερμανο ιστορικος Kaspar Dreidoppel στο βιβλιο του Der Griechische Damon εκθεση της στρατιας Ε, η οποια περιλαμβανεται στο πολεμικο της ημερολογιο στο χρονικο διαστημα απο 1.1 εως 23.9.1944 οι Γερμανοι που σκοτωθηκαν κατα την καταπολεμηση των ανταρτων ανηλθαν σε 2239, οι τραυματιες σε 3654 και οι αγνοουμενοι σε 1285. Οι αριθμοι αυτοι ειναι αμφισβητισμοι, ενω για το 1943 δεν υπαρχουν στοιχεια.

    https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/08/24/me-piasane-ta-ss-apoleies-nazi-apo-antartiko/
    και εδω μια αλλη αποψη καλα υπερβολικος μαλλον ο ο αριθμος 8000 τελος παντων δειτε στα σχολια αποσπασμα απο κειμενο του Μαργαριτη στην ιστορια των Ελληνων οπου αφου συγκρινει (φυσικα βλακωδως) απωλειες απο τον Ελληνικο στρατο κατα την γερμανικη εισβολη με απωλειες απο την αντισταση κανει λογο (οπως εγραψε και ο ΣΑΘ παραπανω) για 4000 νεκρους Γερμανους.

    (χαθηκε σχολιο μου και το ξαναγραψα)

    Μου αρέσει!

  4. @ GRENADE

    Τι θα πει «που αναφέρει»; Αφού παραθέτετε εσείς ο ίδιος το κείμενό του (με βάση το οποίο έγραψα και εγώ).
    4.729+472 (το 10% επί πλέον που ο ίδιος υπολογίζει) =5.200. Με το περιθώριο που δίνει ο ίδιος και στρογγυλεύοντας, ξεπερνάμε οπωσδήποτε τις 5.500.
    Το Γερμανικό Νεκροταφείο είναι ‘αμάχητη’ πηγή, γιατί έχουμε τις ακριβείς ημερομηνίες θανάτου τών Γερμανών.
    Αν ο -σχολαστικός και επιμελής- Φλάισερ έχει μετρήσει σωστά (Νεκροταφείο), οι νεκροί Γερμανοί από τη δράση τών ανταρτών πρέπει να είναι πολύ περισσότεροι.
    Πριν από τον Δ/βριο του 1943, (απ’ όπου αρχίζει να ‘μετράει’ ο Φλάισερ), έχουμε αμέσως-αμέσως 117 Γερμανούς νεκρούς στη μάχη τής Γορίτσας (Μυρτιάς) Θέρμου, (Ιούλιος 1943) και πάει λέγοντας…

    Μου αρέσει!

  5. Καλα στο κειμενο που παρεθεσα γραφει:
    «Μια συγκριση με διασωθεντα εγγραφα οδηγει σε ενα ποσοστο απωλειων ανω του ημισεως εξαιτιας του ανταρτοπολεμου-»
    Και τα στοιχεια αφορουν το 1944.

    Τελος παντων φυσικα δεν εχω το βιβλιο του Dreidoppel που εχει εκδοθει μονο στα γερμανικα, σε αρθρο του βηματος που εχει ποσταρει και ο Πανος εδω με τιτλο Το αίμα της Κατοχής, όπως το αποτιμούν δυο Γερμανοί ιστορικοί, μιλαει για 4000 νεκρους Γερμανους.

    Γραφει ο Φλαισερ:
    «δηλ μετα τη ληξη των εχθροπραξιων με τακτικα (ιταλικα και βρεταννικα) στρατευματα.»
    Ειχαν 1200 απωλειες στα Δωδεκανησα (Σεπτ-Νοεμ 1943) και αρκετες δεκαδες σε συγκρουσεις με τους Ιταλους μετα την συνθηκολογηση τους, η wikipedia αναφερει 300 νεκρους στην Κεφαλονια

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s