Από την καλύβα

Η ελευθερία έτσι κι αλλιώς 

Geometric-Arrow-Tattoo-On-Back-ST10411041-1-516x800

Για τον Ηράκλειτο ελευθερία σημαίνει αποδοχή της αναγκαιότητας. Διαλέγω αυτό που θέλω σημαίνει αφήνομαι να με οδηγήσουν οι συμπαντικές δυνάμεις, όπως ο λόγος, ο θεός, ο χρόνος, η μοίρα… Άρα ελευθερία και αναγκαιότητα δεν αντιτίθενται, συντίθενται.

Η Ορθοδοξία το βλέπει τελείως διαφορετικά: το πρόσωπο κάνει υπόσταση την ουσία του ελεύθερα, όπως θέλει, άρα δεν έχει καμιά ουσιαστική δέσμευση, λογική εξάρτηση και φυσικό προκαθορισμό. Aυτή είναι η ορθόδοξη αντίληψη για το θεϊκό, άρα και για το ανθρώπινο, αφού ο άνθρωπος έγινε κατ΄ εικόνα και καθ΄ ομοίωσιν και, παρά την πτώσιν, έχει ως τελικό και ύψιστο σκοπό τη θέωσή του!

Είναι δυο τρόποι για να αντιλαμβανόμαστε την ελευθερία – προφανώς με τις παραλλαγές τους. Υπάρχει τρίτος;

Πηγή: Η ελευθερία έτσι κι αλλιώς | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

Advertisements

1 thought on “Η ελευθερία έτσι κι αλλιώς ”

  1. (επιλογές από τα σχόλια της καλύβας)

    π2

    Ο ορίζοντας του θανάτου νομίζω πως επιτρέπει μόνο μία έννοια ελευθερίας (αν αγνοήσει κανείς τον πειρασμό των μεταφυσικών παραδοχών): την υπαρξιακή μαγκιά του να δρας ως εάν ο ορίζοντας αυτός δεν υπήρχε.

    nik.athenian

    Βρίσκω ότι το θέμα σου πράγματι το γεννάει η μικρή μελαγχολία των ημερών.
    Η ελευθερία μετρείται με τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορείς να μοιράσεις το συγκεκριμένο ενεργειακό περιεχόμενό σου μια δεδομένη στιγμή.
    Το ζήτημα περιπλέκεται γιατί πολλοί από αυτούς τους τρόπους, αλληλοεπηρεάζονται με το περιβάλλον κι έτσι παίρνεις και δίνεις ενέργεια από αυτό ή προς αυτό.
    Ο αριθμός των υποσυστημάτων στα οποία κατανέμεται η δική σου ενέργεια, δεν είναι άπειρος ούτε πολύ μεγάλος. Χαρακτηρίζεται με έναν αριθμό που λέγεται βαθμοί ελευθερίας και είναι μονοψήφιος, ή και μικρός διψήφιος.
    Για κάθε συγκεκριμένο άνθρωπο, ο αριθμός των τρόπων να κατανείμει την ενέργειά του αυξάνει αφενός με την ηλικία του και αφετέρου μεγαλώνει επίσης όσο πολυπλοκότερο και χαοτικότερο γίνεται το περιβάλλον του με την εξέλιξη.
    Γενικά δεν είμαι και φαν του μεγάλου σκοτεινού, αλλά στο συγκεκριμένο θέμα, έχει πιάσει με ενόραση αυτή την εξάρτηση της ελευθερίας από τη συμπαντική αναγκαιότητα.

    Αντώνης

    Παρατηρώ ότι η ελευθερία εντοπίζεται σαν δυνατότητα εκτός του ανθρώπινου γένους, ενώ στην πραγματικότητα όλο το περιεχόμενό της βρίσκεται εντός του, στις ενδοανθρώπινες σχέσεις. Έτσι για μένα, ελευθερία είναι η δυνατότητα να διαμορφώνεις τους κανόνες, να δημιουργείς νέους (όχι απαραίτητα εσύ, εσύ με κάποιους άλλους). Χωρίς κανόνες δε γίνεται. Μοιάζει με τους βαθμούς ελευθερίας, τους τρόπους, που λέει ο nik-athenian. Η «συμπαντική αναγκαιότητα» συσκοτίζει λίγο τα πράγματα γιατί παραπέμπει σε κάτι εξωανθρώπινο, αλλά δίνει το σωστό τόνο.

    ο θειος Ισιδωρος

    Η ελευθερια εκπορευεται και ειναι ταυτισμενη με την ζωικη υποσταση
    του ανθρωπου.
    Καθως ο ανθρωπος εξελιχθη και ανεπτυξε τη νοηση, υποθηκευσε την ελευθερια του στο ελογον.
    Ετσι η ελευθερια που απολαμβανει το κοινωνικο ατομο διεπεται απο κανονες και υποκειται σε περιορισμους, στην ουσια προκειται για μια συμβαση.

    π2

    Υποσημείωση στον elias:
    Το ρητό είναι του Σενέκα (Epist. 107.11): ducunt volentem fata, nolentem trahunt, «οδηγεί η μοίρα τον εκόντα, σέρνει τον άκοντα». Την ίδια ιδέα, πιο παραστατικά, εκφράζουν ήδη οι πρώτοι Στωικοί (SVF II 975): ένας σκύλος δεμένος πίσω από ένα κάρο που κινείται έχει δύο επιλογές, είτε να μην επιθυμεί να ακολουθεί, χωρίς όμως αυτό να αλλάζει την κατάστασή του, είτε να επιθυμεί να ακολουθεί, «ποιών και το αυτεξούσιον μετά της ανάγκης».

    airgood

    Τα πάντα ρεί, αλλάζει λοιπόν ο κόσμος αλλάζει και ο άνθρωπος;
    Που είναι λοιπόν η αναγκαιότητα, η οποία υφίσταται μεν αλλά είναι αντιφατική συγκρουσιακή και συνθετική.
    Κάθε φορά χρειαζεται σκέψη για τ’ ανοικτά και τα κλειστά χαρτιά και προπάντων άδολη ευπρέπεια, όπως συμβούλεψε ο Κένταυρος Χείρων στον Ιάσονα, γιατί ποτέ δε ξέρεις, πρίν τα χαρτιά ανοιξουν, άν κέρδισες ή έχασες στα χαρτιά ή στη παρέα.
    Υπάρχει λίγη έγνοια σήμερα να προσαρμοστούν οι πολλοί στην αναγκαιότητα και στην ανθρώπινη πολυπλοκότητα ενος ανθρώπου.
    Αν τόξερε ο Γαλιλαίος ότι η αναγκαιότητα των ηγετών της εποχής του θέλει τη γη επίπεδη δε σημαίνει ότι δεν ήθελε και την ελευθερία του.

    Πάνος

    Στον Ηράκλειτο οι έννοιες της διαρκούς εξέλιξης και της αναγκαιότητας είναι αλληλένδετες. Το σύμπαν δεν είναι στατικό, αλλάζει συνέχεια. Μόνο που αλλάζει ακολουθώντας νόμους. Η ελευθερία λοιπόν συνίσταται στο να ακολουθείς τους νόμους της αλλαγής, οι οποίοι είναι έξω από τον άνθρωπο, τη διάνοια και τη βούλησή του.

    Αυτό λέει ο Ηράκλειτος – ή τουλάχιστον αυτό κατάλαβα εγώ ότι λέει.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s