Κατοχή

Τσάμηδες

Γκραβούρα_εποχής

(Προδημοσίευση από τον «Ερμή»)

«Οι Τσάμηδες ήταν αλβανικό φύλο και κατοικούσαν περίπου στη Θεσπρωτία, που την έλεγαν Τσαμουριά. Στη δεκαετία του ’20 έγινε η ανταλλαγή των πληθυσμών με την Τουρκία. Όσοι απ’ αυτούς ήταν χριστιανοί δεν είχαν πρόβλημα, δεν τους ενόχλησε κανείς και ενσωματώθηκαν μια χαρά στο ελληνικό κράτος. Όσοι όμως ήταν μουσουλμάνοι έπρεπε να φύγουν για την Τουρκία. Έβαλαν τότε τις φωνές ότι αυτοί δεν είναι Τούρκοι αλλά Αλβανοί, ίσως βοήθησε και η παρέμβαση της Ιταλίας. Το κυριότερο ήταν μάλλον ότι οι Τούρκοι δεν τους ήθελαν. Έτσι έμειναν καμιά εικοσαριά χιλιάδες μουσουλμάνοι Τσάμηδες στην Παραμυθιά, τους Φιλιάτες και τα άλλα χωριά. Πολλοί απ΄ αυτούς με μεγάλες και πλούσιες ιδιοκτησίες, που είχαν αποκτήσει επί των Οθωμανών»

«Κατάλαβα. Ο καυγάς ήταν γι’ αυτές τις περιουσίες…»

«Φυσικά. Ο καυγάς είναι πάντα για το πάπλωμα. Οι Έλληνες πρόσφυγες που ήταν ήρθαν στην περιοχή δεν μπόρεσαν να ριζώσουν και σύντομα έφυγαν για τη Μακεδονία ή αλλού. Το ελληνικό κράτος δήμευσε πολλές από τις ιδιοκτησίες, τις έδωσε για καλλιέργεια σε ακτήμονες ή μικροϊδιοκτήτες και καθόρισε να δίνεται στους πρώην κατόχους ένα ποσοστό της παραγωγής, μέχρι να γίνει η τελική εκτίμηση  για την αποζημίωση που θα λάμβαναν. Στο μεταξύ πέρασαν τα χρόνια, έφτασε ο πόλεμος του 1940 και ακόμη καμιά αποζημίωση δεν είχε δοθεί. Ώσπου το Νοέμβριο του 1940 εμφανίστηκαν οι Ιταλοί στην Θεσπρωτία»

«…και οι Τσάμηδες συντάχτηκαν μαζί τους»

«Ναι. Άλλωστε υπήρχαν επαφές των Τσάμηδων με τους Ιταλούς από χρόνια, καθώς πολλοί έβλεπαν ότι από την Αλβανία δεν υπήρχε καμιά δυνατότητα υποστήριξης. Γι΄ αυτό μόλις η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία την άνοιξη του 1939 το ελληνικό κράτος ενίσχυσε τα σύνορα και προχώρησε σε επιλεκτική επιστράτευση εφέδρων, ώστε να απομακρύνει τους Τσάμηδες από την περιοχή. Πολλοί δεν εμφανίστηκαν και κηρύχτηκαν ανυπότακτοι ή πήγαν και στη συνέχεια λιποτάκτησαν, μάλλον λόγω των συνθηκών που αντιμετώπισαν στο στρατό.  Όλοι αυτοί βγήκαν στην παρανομία και όσοι πέρασαν στην Αλβανία κατατάχτηκαν σε τάγματα εθελοντών που συγκροτούσαν οι Ιταλοί, υποσχόμενοι εθνική αποκατάσταση. Στο μεταξύ το ελληνικό κράτος εκτόπιζε όσους δεν φυγοδικούσαν, κυρίως στην Κρήτη»

«Ώσπου οι Τσάμηδες επέστρεψαν μαζί με τους Ιταλούς στη Θεσπρωτία το Νοέμβριο του 1940, με άγριες διαθέσεις…»

«Ναι, αλλά δεν πρόλαβαν να κάνουν πολλά γιατί δυο βδομάδες μετά οι Ιταλοί άρχισαν να υποχωρούν και πέρασαν στην Αλβανία. Οι ελληνικές αρχές έκαναν δίκες και εκτελέσεις, μεταξύ των οποίων του μουφτή της Παραμυθιάς. Έγιναν κι άλλες εκτοπίσεις σε Μυτιλήνη, Χίο και Κρήτη. Και αντεκδικήσεις, δηλαδή φόνοι, από χωροφύλακες και οι στρατιώτες. Ταυτόχρονα, μόλις έφυγαν οι άντρες μουσουλμάνοι από την περιοχή, πολλές γυναίκες και κορίτσια τους βιάστηκαν»

«Και μετά όλοι αυτοί επέστρεψαν νικητές…»

«Ναι. Τον πρώτο καιρό τα πράγματα  ήταν ήσυχα, αλλά από το 1942 αγρίεψαν. Ένας ανθυπασπιστής της Χωροφυλακής σκότωσε δυο σημαίνοντες Τσάμηδες και σε ανταπόδοση δολοφονήθηκε ο Έλληνας νομάρχης. Το θέμα των περιουσιών δεν τακτοποιήθηκε, το ελληνικό κράτος από το οποίο οι Τσάμηδες περίμεναν αποκατάσταση κατέρρευσε, οι βεντέτες αναζωπυρώθηκαν και οι Ιταλοί ξεκίνησαν πάλι να υποδαυλίζουν τον αλυτρωτισμό, ενώ άρχισαν να χρησιμοποιούν ένοπλους Τσάμηδες ως ένα είδος χωροφυλακής. Το ίδιο έκανε η ελληνική Χωροφυλακή, με ντόπιους εθελοντές που κατατάσσονταν ως χωροφύλακες άνευ θητείας. Οι Τσάμηδες δημιούργησαν δικούς τους μηχανισμούς εξουσίας, ένα υποτυπώδες κράτος, καθώς το ελληνικό κράτος δεν μπορούσε πια να ελέγξει την περιοχή. Και τότε εμφανίστηκε…»

«Ο ΕΔΕΣ!»

«Ναι. Και δεν είχε την παραμικρή διάθεση συνομιλιών ή συμβιβασμού με τους Τσάμηδες. Οι οποίοι συσπειρώθηκαν γύρω από τους Γερμανούς, όταν οι Ιταλία συνθηκολόγησε»

«Ο ΕΛΑΣ δεν υπήρχε στην περιοχή;»

«Νότια του Καλαμά, όχι. Βόρια του Καλαμά, ναι. Αντίθετα με τον ΕΔΕΣ, ο ΕΛΑΣ δεν ήρθε ποτέ αντιμέτωπος με τους Τσάμηδες»

«Έγιναν μεγάλες συγκρούσεις;»

«Το Δεκέμβριο του ’42, ένας φόνος ενός σημαίνοντος Τσάμη  απαντήθηκε αμέσως με απαγωγή και δολοφονία του παπά, του προέδρου και εννέα σκηνιτών στην κοινότητα Σπαθαραίων.  Όλο το ’43 ήταν έτος αιματηρών συγκρούσεων με αποκορύφωμα την επίθεση Γερμανών και Τσάμηδων στο ελληνικό Φανάρι, τον Ιούλιο. Οι Τσάμηδες έκαναν πολλούς φόνους και βιασμούς γυναικών ενώ ξεσήκωσαν όσο πλιάτσικο μπορούσαν να κουβαλήσουν. Και τον Σεπτέμβριο ήρθε η σφαγή των προκρίτων της Παραμυθιάς, η οποία αποδόθηκε στους Τσάμηδες»

«Ενώ δεν ήταν δική τους δουλειά;»

«Μάλλον ήταν αντίποινα των Γερμανών για την απώλεια δέκα Γερμανών στρατιωτών. Οι Τσάμηδες, ως ντόπιοι, υπέδειξαν τα πρόσωπα. Ακολούθησε μια περίοδος ύφεσης, γιατί ο ΕΔΕΣ είχε αναστείλει τη δράση του, ώσπου τον Ιούνιο του ’44 η Δέκατη Μεραρχία του ΕΔΕΣ επιτέθηκε στην Παραμυθιά, τσάκισε την αντίσταση των Τσάμηδων που την υπεράσπιζαν και την κατέλαβε. Φαντάζεσαι τι ακολούθησε»

Έμεινα σιωπηλός.

«Εκατοντάδες Τσάμηδες, ίσως πεντακόσιοι, δολοφονήθηκαν με άγρια βασανιστήρια. Οι γυναίκες και τα κορίτσια βιάστηκαν και  οι μουσουλμανικές περιουσίες λεηλατήθηκαν. Φυσικά οι πρωταίτιοι τιμωρήθηκαν παραδειγματικά από τον ταγματάρχη Κρανιά του ΕΔΕΣ»

«Τιμώρησε ΕΔΕΣίτες;»

«Όχι. Εκτέλεσε αμέσως τριάντα τέσσερις Τσάμηδες που είχαν επιβιώσει»

«Αυτό ήταν το τέλος;»

«Υπήρξε ακόμα πιο σκληρή συνέχεια. Οι Τσάμηδες πέρασαν το ποτάμι, τον Καλαμά, και στάθηκαν βόρια στους Φιλιάτες και τη Σαγιάδα, υπό την προστασία του ΕΛΑΣ. Άλλωστε μερικοί Τσάμηδες είχαν καταταγεί στο 4ο Τάγμα του 15ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, το οποίο ονομάστηκε στην Καζέρτα Τουρκαλβανοί Παρτιζάνοι, παρόλο που ήταν μεικτό, με μουσουλμάνους και χριστιανούς μαχητές. Με άδεια του Σκόμπυ ο ΕΔΕΣ πέρασε κι αυτός το ποτάμι και εδραιώθηκε στην περιοχή, ενώ ο Σαράφης διέταζε επιτακτικά στον τοπικό ΕΛΑΣ να μην αντιδράσει, γιατί η επέκταση του ΕΔΕΣ είχε διαταχτεί για στρατιωτικούς λόγους. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι Τσάμηδες βρέθηκαν πάλι στη διάθεση του ΕΔΕΣ, ο οποίος τους κυνήγησε ανελέητα. Οι Αλβανοί υπολογίζουν τους νεκρούς σε χίλιους τριακόσιους. Όσοι επιβίωσαν πέρασαν στην Αλβανία»

«Και ο ΕΛΑΣ;»

«Τους βοήθησε όσο μπορούσε με τρόφιμα»

«Πόσοι πέρασαν στην Αλβανία;»

«Είκοσι δύο με εικοσιπέντε χιλιάδες άνθρωποι. Προφανώς έφυγαν και κάποιοι χριστιανοί Τσάμηδες μαζί με τους Μουσουλμάνους»

«Κακό τέλος είχε η ιστορία»

«Βιάζεσαι. Μετά την τελική διάλυση του ΕΔΕΣ από τον ΕΛΑΣ, πολλοί Τσάμηδες επέστρεψαν στα σπίτια τους για επανεγκατάσταση ή μήπως βρουν κάτι χρήσιμο. Αυτό συνέβη μέχρι τη Βάρκιζα, οπότε ο ΕΔΕΣ επέστρεψε από τη Κέρκυρα, ως Εθνοφυλακή πλέον. Και εξόντωσε χωρίς έλεος όσους Τσάμηδες δεν πρόφτασαν να εγκαταλείψουν την περιοχή, οριστικά αυτή τη φορά. Στις 23 Μαΐου 1945 το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων στα Γιάννενα καταδίκασε ομαδικά χίλιους εννιακόσιους τριάντα Τσάμηδες. Αυτόματα λύθηκε και το θέμα των περιουσιών στη Θεσπρωτία.  Οι περιουσίες μοιράστηκαν με κλήρο σε Έλληνες, ντόπιους και εποίκους, στη δεκαετία του ‘50. Μπορείς να πεις ότι αυτό ήταν το τέλος, γιατί οι προσπάθειες του Ζαχαριάδη να συνεννοηθεί με τον Χότζα ώστε να σχηματιστεί μια δύναμη Τσάμηδων που θα πολεμούσε μαζί με τον ΔΣΕ δεν είχαν αποτέλεσμα»

«Δεν καταλαβαίνω κάτι. Ο ΕΔΕΣ έκανε αυτά που έκανε στους Τσάμηδες. Πως δεν επιτέθηκαν οι Αλβανοί για αντίποινα στους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου;»

«Μπορεί να επικαλεστεί κανείς διάφορους πιθανούς και απίθανους λόγους. Η πραγματικότητα είναι ότι τότε η Αλβανία φοβόταν εισβολή της Ελλάδας, η οποία έτσι κι αλλιώς διεκδικούσε επισήμως τη Βόρειο Ήπειρο. Αν πείραζαν τους Έλληνες εκεί θα έδιναν μόνοι τους την  αφορμή για μιαν επίθεση που δεν θα μπορούσαν να αποκρούσουν με κανέναν τρόπο»

«Μπορούμε να πούμε ότι θα αποφεύγονταν όλη αυτή η καταστροφή αν στην περιοχή κυριαρχούσε ο ΕΛΑΣ αντί του ΕΔΕΣ;»

«Θεωρητικά, ίσως. Εκείνο που μπορούμε να διαπιστώσουμε με βάση τα πραγματικά περιστατικά είναι όσα έκανε ο ΕΔΕΣ εις βάρος των αμάχων, με θανατώσεις, μαζικούς βιασμούς γυναικών και ξερίζωμα ολόκληρου του μουσουλμανικού πληθυσμού από τις εστίες του. Φυσικά ανταπέδωσε στο πολλαπλάσιο ανάλογα εγκλήματα των Τσάμηδων, αλλά τα εγκλήματα κατά των αμάχων δεν παύουν να είναι εγκλήματα, ούτε αν κάποιος επικαλεστεί αντεκδίκηση. Πολύ περισσότερο όταν αυτός ο κάποιος δεν είναι συμμορία ατάκτων και όταν οι επικεφαλής του είναι αξιωματικοί του ελληνικού στρατού. Δεν πρόσεξες όμως ότι και σ΄ αυτή τη σφαγή, στην τελευταία και χειρότερη φάση της, ήταν ανακατεμένοι οι Άγγλοι, όταν διέταξαν δήθεν για στρατιωτικούς λόγους τον ΕΔΕΣ να περάσει τον Καλαμά»

Advertisements

17 thoughts on “Τσάμηδες”

  1. Το παρακάτω, έχω την εντύπωση ότι, είναι λάθος: «Έβαλαν τότε τις φωνές ότι αυτοί δεν είναι Τούρκοι αλλά Αλβανοί, ίσως βοήθησε και η παρέμβαση της Ιταλίας. Το κυριότερο ήταν μάλλον ότι οι Τούρκοι δεν τους ήθελαν.»

    Σαφώς ο Ζέρβας προκάλεσε εθνική εκκαθάριση των τσάμηδων και αυτό δημιουργεί μια εκκρεμότητα που ελπίζω να μην την πληρώσουμε στο μέλλον. ΟΜΩΣ το πρόβλημα ξεκινά από την άστοχη (και παράνομη) απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να εξαιρέσει τους αλβανόφωνους μουσουλμάνους της Θεσπρωτίας από την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών που προέβλεπε η Συνθήκη της Λωζάννης. Ο λόγος είναι γνωστός. Υπήρξε παρέμβαση της μουσολινικής Ιταλίας προς την ελληνική πλευρά να εξαιρεθεί ο συγκεκριμένος πληθυσμός (για μελλοντικό έρεισμα στην περιοχή που ιστορικά ευελπιστούσε να ενσωματώσει η Μεγάλη Ιταλία). Να σημειωθεί ότι τότε οι τσάμηδες είχαν απλώς μουσουλμανική οθωμανική ταυτότητα και ουχί εθνική αλβανική…. Οι γαλαντόμοι Έλληνες διαπραγματευτές δέχτηκαν την εξαίρεση -χωρίς να καταγραφεί αυτό σε καμιά συνθήκη- και να παραβιάσουν έτσι τη Συνθήκη Ανταλλαγής των πληθυσμών…. Σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας οι μουσουλμάνοι (τουρκόφωνοι, ελληνόφωνοι, βλαχόφωνοι, σλαβόφωνοι αλβανόφωνοι) απελάθηκαν στην Τουρκία….

    Μου αρέσει!

  2. Ήταν η παρεμπίπτουσα εξαίρεση κοντά στις δύο βασικές: τους χριστιανούς της Πόλης και τους μουσουλμάνους της Θράκης. Βασική αιτία δεν μπορεί να ήταν η Ιταλία, ακόμα κι αν το ζήτησε πιεστικά ως χάρη. Τη μετακίνηση των τσάμηδων δεν την ήθελε κανείς και η ελληνική κυβέρνηση προφανώς θεώρησε την υπόθεση ασήμαντη, λόγω του μικρού αριθμού τους.

    Μου αρέσει!

    1. Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης (αναφέρονται με το εθνικό όνομα στη Συνθήκη της Λωζάννης) και οι μουσουλμάνοι της Θράκης επισήμως απαλλάγησαν από την υποχρεωτική μετακίνηση (με τη λογική να είναι ο ένας ως αντίβαρο του άλλου).

      Οι Τσάμηδες εξαιρέθηκαν παρατύπως και αυτό αποτελεί την πρώτη παραβίαση των όρων της Συνθήκης της Λωζάννης. Και την παραβίαση την έκανε η ελληνική πλευρά.

      Οι συνέπειες ήταν δυσάρεστες από τότε. Κυρίως για τους πρόσφυγες του 1922. Γιατί στέρησε από τους απόκληρους αυτούς την πολύτιμη για την επιβίωσή τους έγγειο ιδιοκτησία των Τσάμηδων… Και στη συνέχεια γιατί διατηρήθηκε ένα εν δυνάμει φιλοϊταλικό προγεφύρωμα στην Δυτική Ελλάδα, ενώ ήταν γνωστές οι ιμπεριαλιστικές διαθέσεις της φασιστικής Ιταλίας. Με πρόσφατο παράδειγμα την κατάληψη της Κέρκυρας….

      Μου αρέσει!

  3. Απο το link που εβαλα στο πρωτο σχολιο
    https://www.academia.edu/7570145/
    The Cams of Albania and the Greek State (1923-1945) της EΛ Μαντα εχει γραψει και σχετικο βιβλιο.

    επισης Violence, resistance and collaboration in a Greek borderland: the case of the Muslim Chams of Epirus «Qualestoria» n. 2, dicembre 2015 μπαι Σπ Τσουτσουμπης αυτος εχει γραψει προσφατα βιβλιο για την ελληνικη αντισταση

    Βασικα η τακτικη και η συμπεριφορα του ΕΔΕΣ απεναντι στους τσαμηδες θυμιζει σε αρκετα σημεια αυτη του ΕΛΑΣ απεναντι στους εξοπλισμενους χωρικους της Μακεδονιας, τουρκοφωνους και λοιπους.
    Βασικες διαφορες
    ο ΕΔΕΣ οπως γραφει ο γνωστος Καλυβας στη βιβλιοκριτικη του για το βιβλιο της Μαντα: «ήταν μια αποκεντρωμένη οργάνωση όπου, αντίθετα με το EAM, η κεντρική διοίκηση δύσκολα έλεγχε τους τοπικούς οπλαρχηγούς» και ειδικοτερα τον Καμαρα,

    η επιθεση και οι εκτελεσεις στην Παραμυθια εγιναν στα τελη Ιουνιου 1944 δηλ εν καιρω γερμανικης κατοχης,

    οι εξοπλισμενοι χωρικοι της μακεδονιας τεθηκαν υπο την «προστασια» των γερμανων στα τελη 43 αρχες 44, τα 2/3 ή 3/4, δε θυμαμαι ακριβως απο αυτους, απο την ανοιξη του 44.

    Αστεια η προσπαθεια των γνωστων Μαργαριτη, Κωστοπουλου και λοιπων δημοκρατικων δυναμεων να δικαιολογησουν την συνεργασια και τα εγκληματα των τσαμηδων ενω σε αλλες περιπτωσεις δεν βρισκουν κανενα ελαφρυντικο.

    οπως γραφει και ο παυλος στο μπλογκ του (5ο μερος, λινκ στο πρωτο σχολιο):

    «Το φαινόμενο αυτό έχει πιθανόν δύο εξηγήσεις: η πρώτη έχει να κάνει με ελλιπή γνώση των γεγονότων και της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σε συνδυασμό με τον εφησυχασμό που προκαλεί η επιδερμική ανάγνωση ενός βιβλίου που συνήθως είναι γνωστό και, πάνω από όλα, καλύπτει τις ιδεολογικές προδιαγραφές του επίδοξου αναλυτή (π.χ. οι Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες του Γιώργου Μαργαρίτη).

    Η δεύτερη εκδοχή αφορά την κατηγορία συγγραφέων ή αρθρογράφων που δεν δημιουργούν ένα κείμενο με σκοπό την ιστορική ανάλυση ενός ζητήματος αλλά έχοντας ως στόχο την προώθηση και ανάδειξη, με όχημα την Ιστορία, της ιδεολογικής θέσης που οι ίδιοι υπηρετούν. Έτσι, παρά την συνήθως αρτιότερη γνώση της βιβλιογραφίας, σε τέτοιου είδους πονήματα ο υποψιασμένος αναγνώστης είναι σε θέση να παρατηρήσει βολικές παραλείψεις, συγκεκριμένους υπερτονισμούς και διαφόρων ειδών συμψηφισμούς. »

    Οι απαλλοτριωσεις αφορουσαν τα τσιφλικια ανω των 1000 στρεμματων οτι δηλ εγινε και σε Θεσσαλια και Μακεδονια. Ο Μαυρογορδατος γραφει οτι εγιναν αδικιες και απαλλοτριωθηκαν και περιουσιες μικροκαλλιεργητων, η Μαντα αν καταλαβα καλα διαφωνει τελος παντων υπαρχει και μια εργασια για το θεμα του Κεμο.

    Μου αρέσει!

  4. (φ.μπ)

    Xara Frant Πολύ άμεσος τρόπος αφήγησης. Εύγε! Υπάρχουν ακόμα θέματα που σιγοβράζουν. Σε μια προσπάθεια να δω τη θέση της Ιταλίας πάνω στο θέμα των τσάμηδων, εκείνη την περίοδο, έπεσα πάνω στο διδακτορικό φοιτητή στο πανεπιστήμιο της Ρώμης, ο οποίος χρησιμοποιούσε μάλιστα ουκ ολίγες πηγές που αντιτίθενται εκ διαμέτρου στο πώς παρουσιάζεται η ιστορία από την Ελλάδα. Τι μας βάζετε και κάνουμε κ. Ζέρβα!

    Panos Zervas Δεν σας βάζω εγώ, αλλά η φιλερευνητική σας διάθεση. Just for the record, πριν γράψω αυτό το κομμάτι μελέτησα ξανά και ξανά κάθε διαθέσιμη πηγή που μπόρεσα να εντοπίσω για το θέμα. Κάθε φράση που λέει ο Ερμής είναι διπλο και τριπλο- τσεκαρισμένη. Ελπίζω ότι απέφυγα τα (ουσιώδη) λάθη. Κάποιες κρίσεις (για το Αλβανικό καθεστώς, για τον ΕΔΕΣ και για την αιτία όλων αυτών) είναι δικές μου και αναλαμβάνω την ευθύνη.

    Xara Frant Φοβάμαι πως βρισκόμαστε μπροστά σε κλασική περίπτωση ολοκληρωτικής απαλλαγής από μία εν δυνάμει πηγή μελλοντικών διεκδικήσεων. Ίσως οι Άγγλοι, κυνικοί και διορατικοί, αυτό επεδίωξαν πάση θυσία. Καμια διάθεση δικαιολόγησης της πράξης, αλλά η ιστορία είναι γεμάτη.

    Panos Zervas Xara Frant Το άγχος των Άγγλων ήταν ο ΕΛΑΣ. Δε νομίζω ότι ασχολήθηκαν καν με τις διεκδικήσεις που είχαν τότε οι Τσάμηδες ή τις πιθανές μελλοντικές. Αντιθέτως συγκράτησαν τους ΕΔΕΣίτες που ήθελαν να μπουκάρουν στην Αλβανία – και πιθανά θα το έκαναν χωρίς το αγγλικό χαλινάρι.

    Xara Frant Επειδή μάλλον έχουν προηγηθεί γεγονότα, εννοείτε ότι ο ΕΛΑΣ ΄ήταν ισχυρός στην περιοχή όπου κατοικούσαν τσάμηδες;

    Xara Frant Τι ποσοστό από τους κατοίκους τον στήριζε;

    Panos Zervas Xara Frant Βορείως του Καλαμά, ναι. Εκεί ΔΕΝ υπήρχε ΕΔΕΣ, πριν το επιτρέψει / διατάξει ο Σκόμπυ και πριν το επιβάλει ο Σαράφης στον διαμαρτυρόμενο τοπικό ΕΛΑΣ. Το ποσοστό υποστήριξης εννοείται πως δεν το γνωρίζω.

    Xara Frant Περίεργη η στάση του ΕΛΑΣ, σχεδόν αλληλέγγυα, απέναντι σε κομμάτι του πληθυσμού το οποίο φανερα συνεργάστηκε με τους Γερμανούς.

    Χρηστος Μυριδακης Καθολου περιεργη η σταση του ΕΛΑΣ,δεδομενου οτι υποστηριζε καθε αυτονομιστικη κινηση.
    Οσο για την εξοντωση των Τσαμηδων,δυστυχως τα συνορα στα Βαλκανια στηθηκαν πανω στις εθνοκαθαρσεις.

    Xara Frant Τι λέτε!

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Που τα βρήκες αυτά, Χρήστο; Ψάξτο πάλι γιατί δεν ισχύουν.

    Panos Zervas Xara Frant Περίεργη η στάση του ΕΛΑΣ και μη περίεργη… ποιου άραγε;

    Xara Frant Κ.Ζέρβα, η πρώτη μου επαφή με τον εμφύλιο είναι μέσα από τις μελέτες σας. Σας μιλώ ειλικρινά ρώτησα με πνεύμα αυθόρμητο.

    Panos Zervas Xara Frant ΟΚ, Καθόλου περίεργη δεν ήταν η στάση του ΕΛΑΣ. Προσπαθούσε να διευρύνει τη βάση των συμμαχιών του κατά των Γερμανών, ακόμα κι από αυτούς που είχαν παρασυρθεί σε συνεργασία. Και στους Ταγματασφαλίτες τα ίδια έλεγε (όχι στους αρχηγούς). Και στους σλαβόφωνους που είχαν πάει με τους Βούλγαρους. Υπήρχε μια διάκριση ανάμεσα στην ευθύνη των ηγετών και σ΄ εκείνη των ενόπλων που τους ακολουθούσαν. Δεν το θεωρώ λάθος αυτό. Αντίθετα θεωρώ τρομερό και εγκληματικό λάθος τις σφαγές χιλιάδων ανθρώπων που έκανε στη Νότια Πελοπόννησο μετά την απελευθέρωση και στο Κιλκίς στις 4/11/44.

    Panos Zervas Για τους μουσουλμάνους Τσάμηδες ειδικά, ούτε 20 χιλιάδες όλους κι όλους, υπήρχε μια διαφορετική πολιτική από εκείνη της ολοκληρωτικής εξόντωσης, μέσω του εφευρήματος της «συλλογικής ευθύνης» που εφαρμόστηκε από τον ΕΔΕΣ. Η μειονότητα θα έμενε στις εστίες της και οι ηγέτες θα πήγαιναν σε δίκη (και στο απόσπασμα)

    Xara Frant Την περίοδο όμως για την οποία μιλάμε, μέσα στην κατοχή, τι θα μπορούσε άραγε να προσφέρει ο ΕΛΑΣ, προκειμένου να προσεγγίσει ομάδες ήδη ταυτοποιημένες ως εχθρικές;

    Panos Zervas Xara Frant Πρώτα πρώτα την προστασία του από αυτούς που τους κυνηγούσαν να τους εξοντώσουν αδιάκριτα. Αυτό πρόσφερε στους Τσάμηδες. Κανένα απολύτως στοιχείο δεν υπάρχει περί υπόθαλψης της αυτονομίας κλπ. Αντίθετα, είχε αποδείξει σε πολύ σοβαρότερη υπόθεση (με τους σλαβόφωνους) ότι ήταν αντίθετος και χτυπούσε κάθε τέτοια τάση. ΥΓ. Για τον ΕΛΑΣ μιλάμε, όχι για τα καραγκιοζιλίκια του Ζαχαριάδη.

    Xara Frant Ευχαριστώ για τον κόπο σας.

    Panos Zervas Xara Frant Κι εγώ για τη υπομονή σας.

    Xara Frant Αλίμονο.

    Χρηστος Μυριδακης Panos καλημερα.
    Το ΚΚΕ προπολεμικα…

    Χρηστος Μυριδακης

    Χρηστος Μυριδακης

    Χρηστος Μυριδακης Για τους Τσαμηδες,που μας ενδιαφερει.

    Χρηστος Μυριδακης Μεταπολεμικα (στη διαρκεια του εμφυλιου),η 5η ολομελεια.

    http://www.rizospastis.gr/story.do?id=3630694

    rizospastis.gr – Η 5η Ολομέλεια και το Μακεδονικό (Α’)
    Η 5η Ολομέλεια και το Μακεδονικό (Α’) . – 64ο…

    Χρηστος Μυριδακης Μερος β’

    http://www.rizospastis.gr/story.do?id=3630872

    rizospastis.gr – Η 5η Ολομέλεια και το Μακεδονικό (Β’)
    Η 5η Ολομέλεια και το Μακεδονικό (Β’) . – 65o…

    Χρηστος Μυριδακης Καλη αναγνωση και βγαλε συμπερασμα για το τι θεωρουσε «εθνικη μειονοτητα»,ποτε συνεφερε η αυτονομια και ποτε η αυτοδιαθεση.😉

    Χρηστος Μυριδακης Οσο για το «χτυπημα καθε τασης αυτονομιας των Σλαβοφωνων»,μια χαρα ιδεα ηταν η «ανεξαρτητη Μακεδονια» (στα πλαισια μιας Ενωσης Σοσιαλιστικων Δημοκρατιων των Βαλκανιων) ,που θα περιελαμβανε τη «Μακεδονια του Αιγαιου»,τη «Μακεδονια του Βαρνταρ» και τη «Μακεδονια του Πιρριν».Μεχρι να τσακωθουμε με τον Τιτο και να καταλαβουν οι Βουλγαροι συντροφοι οτι πηγαιναμε να τους «φαμε» τμημα των εθνικων τους εδαφων.

    Τσιτουρας Σωτηρης Xara Frant Να καταθέσω και εγώ μια κατά την γνώμη μου αποκαλυπτική και εμπεριστατωμένη άποψη για το θέμα των τσάμηδωνhttp://www.efsyn.gr/arthro/mia-anepithymiti-meion…

    Χρηστος Μυριδακης Τσιτουρας Σωτηρης το τελευταιο επεισοδιο δημιουργιας «αμιγων πληθυσμων» στα Βαλκανια,μεχρι τη διαλυση της Γιουγκοσλαβιας;
    Πολλες φορες αποδοθηκαν «συλλογικες» ευθυνες σε ομαδες καθε ειδους,προκειμενου να δικαιολογηθουν ιστορικα πραξεις εξαφανισης τους.
    Στην προκειμενη περιπτωση η Ελλαδα επρεπε να μεινει «ελευθερη» απο πιθανες μελλοντικες αυτονομιστικες κι αλυτρωτικες κινησεις.Τα ιδια φαινομενα βεβαια φαγαμε κι εμεις στην καμπουρα μας,με τους διωγμους Ελληνικων πληθυσμων απο τα Τουρκικα εδαφη.

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Οι αναφορές μου είναι για τον ΕΛΑΣ (το ΕΑΜ) του 1944. Είναι δυνατόν για ΜΙΑ φορά να υπάρξει μια στοιχειώδης προσοχή στη συζήτηση, σε ό,τι αφορά τους χρόνους; Καλημέρα!

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης «Στην προκειμενη περιπτωση η Ελλαδα επρεπε να μεινει «ελευθερη» απο πιθανες μελλοντικες αυτονομιστικες κι αλυτρωτικες κινησεις» .Αν ισχύει αυτό ό,τι έγινε ήταν για καθαρά εθνικιστικούς λόγους και τα περί συνεργασίας – δοσιλογισμού (που υπήρχε) χρησιμοποιήθηκαν απλώς ως προσχήματα. Κι αν έκαναν το ίδιο οι Αλβανοί με την πολλαπλάσια σε μέγεθος ελληνική μειονότητα στη Β. Ήπειρο;

    Χρηστος Μυριδακης Μη με μαλωνεις ρε Πανο!Ωρες ωρες αγχωνομαι μαζι σου αν διαβασα το μαθημα της ημερας! 😀
    Παρεθεσα τα πριν τον πολεμο και τη μεταβολη,μετα την απελευθερωση.Ο καθενας βγαζει τα συμπερασματα του…

    Χρηστος Μυριδακης Οσο για τους Τσαμηδες,πού ακριβως διαφωνουμε;Στο ιδιο συμπερασμα κατεληξα κι εγω.

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Δεν διαφωνούμε, προφανώς.

    Χρηστος Μυριδακης Panos Zervas με αυτα που παρεθεσα αιτιολογω την πεποιθηση μου οτι το ΚΚΕ ενθαρρυνε τα αυτονομιστικα κινηματα.Παρελειψα να προσθεσω το «οσο οι επιδιωξεις τους συνεφεραν την ηγεσια του».Προφανως οταν ο Πατερουλης σταματησε στα συνορα της Ελλαδας,το ονειρο περι Σοσιαλιστικης Δημοκρατιας της Μακεδονιας κατερρευσε. Ακολουθως ο Πατερουλης τα’σπασε με τον Τιτο και οι προσκειμενες αυτονομιστικες οργανωσεις εγιναν αιφνης εχθρικες.Ετσι περασαμε στο σταδιο της «αυτοδιαθεσης» των μειονοτητων.
    Εγω ετσι ερμηνευω τα γεγονοτα,εστω κι αν δε βρισκω τι πρεσβευε το ΚΚΕ ακριβως το 1944.Καθε διαφωνια δεκτη…

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Από το 1935 (αν θυμάμαι καλά) ως την 5η Ολομέλεια (1949) δεν υπήρχε θέμα αυτονομίας ούτε για το ΚΚΕ, για καμιά μειονότητα. Πριν και (λίγο) μετά, υπήρχε. Ειδικά στα 1944 στο ΕΑΜ κυριαρχούσε απολύτως η «εθνική» πολιτική. Η οποία δεν περιλάμβανε φυσικά εξοντώσεις / εξαφανίσεις μειονοτήτων, όπως οι Τσάμηδες.

    Χρηστος Μυριδακης Αναμενω μ’ενδιαφερον πηγες αυτης της «εθνικης πολιτικης» .Αν μεταξυ 1935-1944 δεν υπηρξε καμια επισημη μεταβολη ως προς τις μειονοτητες (αποφαση Ολομελειας),αυτο σημαινει οτι ισχυαν οι αποφασεις του 1935 (επιβεβαιωνω τη χρονολογια,συμφωνα με οσα διαβασα).

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Δεν υπάρχουν ειδικές πηγές. ΟΛΑ τα κείμενα του ΚΚΕ, του ΕΑΜ κλπ είναι πηγές όπου θα βρεις την έκφραση «δικαιώματα μειονότητας» ποτέ όμως τη λέξη «αυτονομία». Ως ιστορικό γεγονός αναφέρω την εκδίωξη του Τάγματος Γκότσε (1500 σλαβόφωνοι) από τον ΕΛΑΣ, τις αναφορές του Σαράφη στην κυβέρνηση Παπανδρέου για το θέμα και το ότι ο ΕΛΑΣ όσο υπήρχε φύλαγε τα σύνορα, μη και ξαναμπουκάρουν οι αυτονομιστές.

    Χρηστος Μυριδακης Panos νομιζω οτι δεν διαβασες προσεκτικα το Ριζοσπαστη.
    Οι χειρισμοι ως προς τα ζητηματα αυτονομιας/αυτοδιαθεσης των μειονοτητων σχετιζονται με τις αναγκες της προλεταριακης επαναστασης και καταλληλως τροποποιουνται.
    Για το ταγμα Γκοτσε,υπαρχουν κι αλλα αφηγηματα,που λενε οτι διαφωνησε με τη συμφωνια της Καζερτας κι οτι η διαλυση του δεν ηταν κομματι κεντρικου σχεδιασμου,αλλα πρωτοβουλια συγκεκριμενου αξιωματικου του ΕΛΑΣ.
    Οπως και να’χει,ολα αυτα συνεβησαν αφου ο Πατερουλης ειχε μοιρασει τον κοσμο με τον Τσορτσιλ.Οσο υπηρχε η προσμονη των «λεφτερων Βαλκανιων» ομως;

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης ΟΚ, υπάρχουν «κι άλλα αφηγήματα». Επικαλούμαι τις πηγές που θεωρώ αξιόπιστες, κατά την φτωχή μου κρίση. Το τι έγραψε ο ένας ή ο άλλος αναλύοντας τα γεγονότα είναι άλλη υπόθεση. Άλλωστε για κάθε ελληνικό (και βαλκανικό) ιστορικό θέμα του 20ου αιώνα υπάρχουν τουλάχιστον 6-7 πλήρως τεκμηριωμένες αναλύσεις, οι οποίες αλληλοαποκλείονται (μεταξύ τους) 😉

    Χρηστος Μυριδακης Για τα «λεφτερα Βαλκανια» δε λετε και δε γραφετε τιποτα…😜

    Χρηστος Μυριδακης Panos προσπαθησε να κανεις μια μαρξιστικη ερμηνεια,εκει οπου δεν υπαρχουν αποφασεις Ολομελειας,αλλα αντικρουομενα αφηγηματα.
    Για το Μαρξισμο δεν υπαρχουν εννοιες οπως εθνος,εθνικος, εθνοτικος,υπαρχει μονο ο προλεταριακος διεθνισμος.Η διαχειριση αυτονομιστικων κινηματων γινοταν παντα «κατάπως βολευει την επανασταση».Σ’αλλα μερη του κοσμου τετοια κινηματα βαφτιστηκαν αντιδραστικα κι αντεπαναστατικα και καταπνιγηκαν στο αιμα,ενω αλλου στηριχτηκαν με γνωμονα την «αυτοδιαθεση των λαων κοντρα στον ιμπεριαλισμο».
    Η επαμφοτεριζουσα σταση του ΚΚΕ στην Ελλαδα,ειτε υπηρχε καπνος ειτε οχι,δεν μου κανει εντυπωση.Ο «φιλος» κι ο «εχθρος» ηταν παντα εννοιες συγκεχυμενες,αναλογα της τασης που διοικουσε,των αποφασεων της «Μαμας Πατριδας» και των συμφεροντων της «λαϊκης επαναστασης».
    Επομενως δεν εχει κανενα νοημα να κατηγορουμε το ΚΚΕ ως αντεθνικο,ή να μιλαμε για «εθνικοαπελευθερωτικη σταση»,γιατι δεν υπαρχει στην ατζεντα του ο ορος «εθνος».Υπαρχει η ταξη και τα υπολοιπα τ’ακουω βερεσε…
    Συγκεφαλαιωνοντας το ΚΚΕ επαιξε επικινδυνα παιγνιδια με τις μειονοτητες σε Μακεδονια και Ηπειρο.Παιγνιδια που θα θορυβουσαν καθε «κρατος»,αλλα που για μας ειναι απολυτα κατανοητα (οχι κατ’αναγκη αποδεκτα).

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Ομιλείς γενικώς. Εγώ μιλάω συγκεκριμένα, για το ΕΑΜ του 1944. Το οποίο ελάχιστη σχέση είχε, ως πολιτικός φορέας, με το περιθωριακό προπολεμικό ΚΚΕ και τις «μαρξιστικές» αντιλήψεις της Γ’ Διεθνούς. Την επόμενη χρονιά (1945) τα 420.000 μέλη του ΚΚΕ (που στελέχωναν και το ΕΑΜ) έγιναν 45.000. Καταλαβαίνει κανείς τη διαφορά και χωρίς μαρξιστική ανάλυση: πρόκειται για δυο εντελώς διαφορετικές πολιτικές συλλογικότητες. Χωρίς υποσημειώσεις λοιπόν, το μαζικό ΕΑΜ του ’44 ακολουθούσε «εθνική» πολιτική. Τη μέρα που επέστρεψε ο Ζαχαριάδης μάλιστα είχε βγει στον τύπο μια δήλωσή του στο Παρίσι για τη Βόρειο Ήπειρο που ξέφευγε λίγο από την «εθνική γραμμή» και του την έπεσαν οι δικοί του, με τα καλωσορίσματα!

    Χρηστος Μυριδακης Πανο μου,οπως προειπα,καθεις κι οι αναγνωσεις του.Οσο για τα 420 χιλ μελη του ΚΚΕ,σιγα μην ηξεραν τι ακριβως πρεσβευε το Κομμα.Εδω δεν ηταν σιγουρο το ιδιο το Κομμα για το τι πρεσβευει.
    Τα οσα πιστευω ειναι ασφαλως γενικοτητες,καθ’οτι μιλαμε για πιστη.Το ιδιο και τα οσα πιστευεις εσυ,ή οποιοσδηποτε αλλος.
    Απλα σου τεκμηριωνω τις δικες μου υποθεσεις-πεποιθησεις με μαρξιστικη ορολογια.

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Χρήστο, η πολιτική φυσιογνωμία του ΕΑΜ δεν είναι «γενικότητες» είναι πασίγνωστη και συγκεκριμένη. Οι γενικότητες έχουν κι αυτές… την ώρα τους 😉

    Χρηστος Μυριδακης Ναι,πραγματι,η πολιτικη φυσιογνωμια του ΕΑΜ διαχεοταν απο χωρίου εις χωρίον με τον παπα μπροστα,να κρατα την Ελληνικη σημαια και να ευλογει τα οπλα των ανταρτων (Δ.Χαριτοπουλος,Αρης ο αρχηγος των ατακτων)…

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Εκτός από τα χωρία και τους παπάδες υπήρχαν και οι πολιτικές συμμαχίες. Διανοείσαι τον Σβώλο ή τον Τσιριμώκο ή και τον Σαράφη και τον Μπακιρτζή στη γραμμή της Γ’ Διεθνούς; Θα την είχαν κάνει, πάραυτα!

    Χρηστος Μυριδακης Ναι,αλλα η πολιτικη φυσιογνωμια του ΕΑΜ χαλυβδωνοταν στα Ελληνικα χωρια,οχι στις Σοβιετικες στεπες.Πραγμα που εν μερει εξηγει γιατι οι παλαιοι συμμαχητες επι κατοχης,εγκατελειψαν το ΚΚΕ οταν στρατολογουσε για να σχηματισει το ΔΣΕ

    Χρηστος Μυριδακης Τον δε Τσιριμωκο αναζητησε τον αργοτερα στους αποστατες…😂

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Σωστό, αλλά το εγκατέλειψαν κυρίως γιατί ερμήνευσαν σωστά το αποτέλεσμα του Δεκέμβρη. Αντίθετα από τον Ζαχαριάδη, τον οποίο φυσικά δεν ακολούθησαν. Κάτι που θα συνέχιζαν να κάνουν μαζικά για πολλά χρόνια αν το ΚΚΕ επέμενε σε μια ειρηνική πορεία, όπως έκανε το ΚΚ Ιταλίας.

    Χρηστος Μυριδακης Πες το κι ετσι,εγω παλι λεω οτι με την απελευθερωση ετελευτησε ο ρολος τους.

    Xara Frant Αν δεν σας πειράζει, διάλειμμα για φαγητό θα κάνουμε; Δεν σας προλαβαίνω από το πρωί. Πόσους καφέδες να πιω πια. Είμαι και φρέσκια στο κουρμπέτι.

    Χρηστος Μυριδακης Κι εγω εγκαταλειπω και παω για δουλεια.😊

    Andreas Makrides
    Κε Μυριδάκη, αν το ΚΚΕ «ενθάρρυνε τα αυτονομιστικά κινήματα», τότε ο Μεταξάς και το υπόλοιπο Επιτελείο, πούλησαν την ανατολική Μακεδονία στους Βουλγάρους, στέλνοντας ολόκληρο το Δ’ Σώμα Στρατού αιχμάλωτο στο Γκέρλιτς.

    Με τρία πρωτοσέλιδα εφημερίδων που αλωνίζουν όλα τα νεοναζιστικά sites προς άγραν πελατείας (προφανώς δεν σας χρεώνω κάτι τέτοιο) δεν γράφεται ιστορία. Εκείνο που γράφεται είναι ένα βολικό αφήγημα περί «προδοτών», στο οποίο μπορεί κάλλιστα να αντιπαραβάλει κάποιος ένα άλλο αφήγημα περί «προδοτών» που να έχει μάλιστα και πραγματική-ιστορική βάση. Και μετά συνήθως ξεκινά, είτε η αυτοδικαιολόγηση, είτε ένας πόλεμος ύβρεων.

    Η πρόταση για ενιαία Μακεδονία σε μια βαλκανική ομοσπονδία, δεν έχει κομμουνιστική προέλευση. Ήταν πρόταση της Β’ (Σοσιαλιστικής) Διεθνούς και υπήρξε μια πρόταση ειρήνης και αποτροπής ενός πολέμου στα Βαλκάνια. Η σοσιαλιστική Διεθνής θεωρούσε μάλιστα πως ο μόνος λόγος για να μην συγκροτηθεί μια τέτοια ένωση, ήταν τα συμφέροντα των μοναρχών της Βαλκανικής – και γι’ αυτό θεωρούσε αναγκαία και την παράλληλη προώθηση της αντιμοναρχικής ατζέντας.

    Στην Ελλάδα βεβαίως, η Β’ (Σοσιαλιστική) Διεθνής δεν είχε τότε επιρροή με εξαίρεση ορισμένους κύκλων διανοουμένων (όπως του Αλέξανδρου Παπαναστασίου) εν αντιθέσει με τη Γιουγκοσλαβία και την Βουλγαρία. Αν στην Ελλάδα υπήρχε ένα μεγάλο και σοβαρό σοσιαλιστικό κόμμα, ολόκληρη η Ιστορία μας του 20ου αιώνα ίσως ήταν διαφορετική.

    Την πρόταση παρέλαβε βεβαίως μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Κομμουνιστική Διεθνής, η οποία στην Ελλάδα απέκτησε εκπροσώπηση μέσω του ΚΚΕ. Από την υπεράσπιση της ατζέντας αυτής, δεν έλειπε φυσικά το στοιχείο της γεωπολιτικής σκοπιμότητας (για την Σοβιετική Ένωση και την κομμουνιστική ιδέα γενικότερα). Εάν ανασαίνατε τον αέρα του Μεσοπολέμου ωστόσο, θα διαπιστώνατε πως ο αέρας εκείνος μύριζε μπαρούτι: Όχι μονάχα από τους κομμουνιστές ή την πληγωμένη Βουλγαρία που έχασε ακόμα και την ανατολική Μακεδονία που της επιδικάστηκε μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, αλλά και από την μακεδονική Ελλάδα, φωνές της οποίας υποστήριζαν πως ο Ελληνισμός είναι «λαός δίχως χώρο» και πως η οικονομική μας επιβίωση περνούσε μέσα από την προσάρτηση της μισής σχεδόν Βουλγαρίας.

    Το ότι οι φωνές αυτές στρατεύτηκαν στην ΠΑΟ (το αντίπαλο δέος της εθνικοφροσύνης έναντι του ΕΛΑΣ) δεν ήταν καθόλου τυχαίο – και είναι μια πτυχή που φίλτατος κ. Ζέρβας μάλλον δεν έχει μελετήσει ιδιαίτερα.

    Από το πλαίσιο της Ομοσπονδίας, το ΚΚΕ ποτέ δεν εξήλθε για να προπαγανδίσει αυτονομιστικές ιδέες. Αυτονομία δεν σημαίνει να ενταχθείς σε ένα ευρύτερο σχήμα. Αυτονομία σημαίνει να σηκωθείς και να φύγεις, είτε για να μείνεις μονάχος σου, είτε για να ενταχθείς στα γεωγραφικά σύνορα μιας άλλης χώρας. Ακόμα και η 5η Ολομέλεια, δεν παρέβη τα όρια του ομοσπονδιακού σχήματος, αν και οι διατυπώσεις της περί «εθνικής ολοκλήρωσης των Μακεδόνων» φλέρταραν πράγματι με την αυτονομία, και γι’ αυτό και ανακλήθηκαν.

    Σε κάθε περίπτωση, όπως ανέφερε και ο κ. Ζέρβας, οι διακηρύξεις του ΕΑΜ μιλούσαν για ισονομία των μειονοτήτων – κάτι που είναι δεδομένο για οποιαδήποτε δημοκρατική χώρα.

    Βλάσης Αγτζίδης Andreas Makrides Απλώς να διευκρινήσουμε ότι η ιδέα για ενιαία πολυεθνική Μακεδονία της Β’ Διεθνούς, αφορούσε το μέλλον της Οθωμανικής Μακεδονίας που σπαρασσόταν από τους διεθνικούς ανταγωνισμούς…. Η επαναφορά της θέσης από την Γ’ Διεθνή σχετιζόταν περισσότερο με τα συμφέροντα του Βουλγαρικού Κ.Κ., του οποίου ο ηγέτης Γκεόργκι Διμιτρόφ, είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην οργάνωση

    Panos Zervas Βλάσης Αγτζίδης Να προσθέσω ότι μετά την 5η Ολομέλεια η θέση του ΚΚΕ διορθώθηκε / διευκρινίστηκε για Βαλκανική Ομοσπονδία (όπου θα έμπαιναν οι σλαβόφωνοι, και όλος ο καλός κόσμος, κάποτε στο μέλλον) και όχι για την υφιστάμενη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία. Κάτι που ερμηνεύθηκε από τον Τίτο ως εχθρική ενέργεια εκ μέρους του ΚΚΕ – και ήταν, επί της ουσίας.

    Andreas Makrides
    Αγαπητέ κ. Αγτζίδη, το παράδοξο είναι πως οι Βούλγαροι εθνικιστές σήμερα, εγκαλούν τους σοσιαλιστές (και μετέπειτα κομμουνιστές) εκπροσώπους τους στην Β’ Διεθνή, ότι «πούλησαν την Μακεδονία» (η οποία προφανώς ανήκε στη Βουλγαρία!).

    Δεν θα διαφωνήσω με την θέση σας φυσικά. Υπάρχουν και επίσημα κείμενα του ΚΚΕ που ομολογούν πως το κόμμα έκανε πλάτες στους Βουλγάρους «συντρόφους» που αναζητούσαν τρόπους να προσεγγίσουν τους παλιννοστούντες Βούλγαρους πρόσφυγες από τη Μακεδονία.

    Σαν διανοητική άσκηση ωστόσο, δεν θα ήταν άσκοπο να αναλογιστεί κανείς ποια θα ήταν η εξέλιξη της Ιστορίας μας, εάν η – καταδικασμένη σε αποτυχία – ιδέα της Βαλκανικής Ομοσπονδίας είχε γίνει πράξη.

    Βλάσης Αγτζίδης Andreas Makrides νομίζω ότι το τι θα γινόταν σε περίπτωση δημιουργίας Βαλκανικής Συνομοσπονδίας, είναι από τα πιο δύσκολα θέματα υποθετικής ιστορίας. Για ποιά περίοδο κατ’ αρχάς; Μεσοπόλεμο ή μετα τον Β’ παγκόσμιο;

    Andreas Makrides
    Δεν αναφέρομαι σε μια κομμουνιστική ομοσπονδία, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση το πολιτειακό θα «καπέλωνε» το εθνικό.

    Μιλώ για μια αστική βαλκανική ομοσπονδία, η ιδέα της οποία και πάλι θα αρκούσε για να προκαλέσει ανατριχίλα στους εθνικιστές της κάθε πλευράς. Η εξέλιξη της Ιστορίας (εκ παραλλήλου με την μεταπολεμική διαίρεση των Βαλκανίων) νομίζω πως καταδίκασε πρωτίστως την ελληνική Μακεδονία σε μαρασμό.

    Γιάννης Παπαγρηγορίου Panos Zervas για αυτό το λόγο ακριβώς πάρθηκε αυτή η παιδαριώδης θέση.

    Μου αρέσει!

  5. Σπύρος Θεοδωροπουλος «Οι γυναίκες και τα κορίτσια βιάστηκαν».
    Όλες και όλα;

    Panos Zervas Διαβάστε την εργασία της Μαντά για το θέμα και θα λυθεί η απορία σας.

    Tassos Pagonis Panos Zervas να παραθέστε μια μέρα τους χαρακτηρισμούς-«φιλοφρονήσεις» που σας έχουν αποδώσει. Απορώ πως αντέχετε…

    Xara Frant Πελοποννήσιος γαρ. Δε μασάμε εδώ κάτω.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Την έχω διαβάσει (την εργασία τής Ε. Μαντά «Οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Ηπείρου»).
    Και την βρίσκω πολύ πιο μετρημένη και ιστορικά «έντιμη» από την αντίστοιχη εργασία τού γνωστού μας Μαργαρίτη, την οποία φαίνεται να υιοθετείτε σχεδόν κατά γράμμα (αγνοώντας π.χ. τον Κραψίτη και τον Παπαμανώλη)…
    Και η Μαντά, φίλε Πάνο, πουθενά δεν λέει ότι «Οι γυναίκες και τα κορίτσια βιάστηκαν». Δεν κάνει καν λόγο περί βιασμών η Μαντά, (αν και άλλες εκφράσεις της, βεβαίως, καθόλου δεν τους αποκλείουν).
    Γράφει η Μαντά (σελ. 178): «Το συσσωρευμένο μίσος που είχαν καλλιεργήσει οι κάθε είδους βιαιοπραγίες που είχαν διαπράξει οι ένοπλοι Τσάμηδες στο πλευρό τών Ιταλών και Γερμανών κατακτητών, ξέσπασε πάνω στα κεφάλια τών Αλβανών μουσουλμάνων τής πόλης [Παραμυθυάς], ανδρών και γυναικών αδιάκριτα. Τα θύματα υπήρξαν δεκάδες…»

    Με έκπληξη (αλλά και με λύπη) διαπιστώνω ότι το όλο κείμενό σας περί Τσάμηδων αγνοεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τις ελληνικές θέσεις επί του ζητήματος, και βλέπει τους Τσάμηδες τής εποχής εκείνης περισσότερο ως «αθώα» θύματα παρά ως θύτες, που τελικά «πήραν αυτό που τους άξιζε», (τουλάχιστο κατά τον Γούντχαουζ).
    Σχεδόν παραβλέπεται ο εξόφθαλμα εθοπροδοτικός τους ρόλος (ως συνόλου) επί Κατοχής, οι προσπάθειές τους να εξαλβανίσουν την «Τσαμουριά» τους και να την προσαρτήσουν στην Αλβανία, η ουσιαστική κατάλυση των εκεί ελληνικών αρχών, η τρομοκρατία, το όργιο της βίας, του εγκλήματος και του αίματος που εξαπέλυσαν εναντίον των Ελλήνων τής περιοχής αυτής…
    Αγνοείται ότι δεν «υπέδειξαν» απλώς (οι Τσάμηδες) τους 49 εκτελεσθέντες της Παραμυθιάς, αλλά ήταν και εκείνοι που τους συνέλαβαν (με τη συνοδεία Γερμανού αξιωματικού) και εκείνοι που παρευρέθησαν στο πλευρό τού γερμανικού αποσπάσματος κατά την εκτέλεση (Ε. Μαντά, σελ. 167).
    Αγνοείται ότι δράστες τών εις βάρος τών Τσάμηδων αγριοτήτων, δεν ήταν μόνο οργανωμένοι ΕΔΕΣίτες αντάρτες (πολλοί από τους οποίους είχαν και προσωπικούς λόγους αντεκδίκησης), αλλά και πολίτες – θύματα (ή συγγενείς θυμάτων) των Τσάμηδων…
    Τέλος αγνοείται ο σαφώς εθνοπροδοτικός ρόλος τού ΚΚΕ, το οποίο αναγνώριζε και στους Τσάμηδες το δικαίωμα της «αυτοδιάθεσης» και μιλούσε για «Τσάμικο λαό που διψούσε για την Εθνική λύτρωσή του» (Ε. Μαντά, σελ. 153).

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος Ευχαριστώ για το σχόλιο. Χωρίς έκπληξη και χωρίς λύπη (έχω συνηθίσει πια) διαπιστώνω κι εγώ για μια ακόμα φορά δύο πράγματα: σας ενδιαφέρει περισσότερο η πολιτική δικαίωση αυτών που διέπραξαν την εξολόθρευση των Τσάμηδων, παρά η απροκατάληπτη προσέγγιση. Δεύτερον, για μια ακόμα φορά υποτιμάτε τη δική μου προεργασία και κυρίως την αξιολόγηση (υπογραμμισμένο αυτό) των πηγών και μιλάτε σχεδόν περιφρονητικά (υιοθετώ σχεδόν κατά γράμμα τον Μαργαρίτη). Τέλος είναι κάπως περίεργο, πράγματι, να βλέπω σε δικό σας κείμενο να προβάλλουν θέσεις περί συλλογικής ευθύνης μιας ολόκληρης κοινότητας (τη χρησιμοποίησαν κατά κόρον οι σταλινικοί για τις δικές τους διώξεις εθνοτήτων – καλύτερα να μην πούμε για τους άλλους και φορτίσουμε την ατμόσφαιρα). Να επανέρχεται η δικαιολογία των απολογητών της σφαγής στον Μελιγαλά (τα έκαναν και πολλά από τα θύματα, δεν ήταν υπεύθυνος για όλα ο ΕΛΑΣ). Και να επιμένετε σε θέματα που προκύπτουν από δικά σας λόγια: τους 49 εκτέλεσε Γερμανικό απόσπασμα και οι Τσάμηδες (που είχαν επιλέξει τους προκρίτους) απλά παρακολουθούσαν. Δεν είπα εγώ κάτι διαφορετικό, είπα ακριβώς το ίδιο πράγμα και απέδωσα αυτό το μαζικό έγκλημα στους κατεξοχήν υπεύθυνους: τους Γερμανούς, οι οποίοι το υλοποίησαν ως αντίποινα για το φόνο Γερμανών στρατιωτών. Αν δεν ήταν οι Τσάμηδες στη μέση, οι εκτελεσμένοι δεν θα ήταν οι επιλεγμένοι, θα ήταν ισάριθμοι τυχαίοι. Καλημέρα!

    Χρηστος Μυριδακης Η ερμηνεια της ιστοριας δεν ειναι αναγκη να γινεται παντα με μανιχαϊστικα κριτηρια.Η βια κι οι κτηνωδιες δεν εγγραφονται συλλογικα στο DNA ενος λαου,γι’αυτο κι οι ευθυνες δεν ειναι δυνατο ν’αποδιδονται τυφλα και γενικευμενα.Επισης θεωρω οτι καθε δραση προκαλει αντιδραση και μαλιστα σ’ενα σπιραλ κλιμακουμενης εντασης,μεχρι τη βιαιη εκτονωση.
    Καλημερα!

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Κι εγώ ευχαριστώ για την απάντηση.
    Γράφετε: #…σας ενδιαφέρει περισσότερο η πολιτική δικαίωση αυτών που διέπραξαν την εξολόθρευση των Τσάμηδων, παρά η απροκατάληπτη προσέγγιση.# (!!)
    Κάνετε 100% λάθος, αγαπητέ φίλε Πάνο. Με ενδιαφέρει και εμένα, (όσο και εσάς), το δεύτερο. Δηλαδή η «απροκατάληπτη προσέγγιση». Απλώς ερμηνεύουμε την τραγωδία εκείνη, (διότι περί τραγωδίας επρόκειτο), υπό διαφορετικό πρίσμα. Εσείς με βάση αποκλειστικά τον Μαργαρίτη, (η επιλογή σας σεβαστή), και εγώ με βάση κυρίως την Μαντά, τον Κραψίτη, τον Μιχαλόπουλο, τον Παπαμανώλη…
    Αν το τελικό αποτέλεσμα της προεργασίας σας γύρω από το ζήτημα «Τσάμηδες» είναι αυτό, διαφωνούμε σχεδόν ριζικά.

    Δεν μίλησα εγώ για «συλλογική ευθύνη». Έγραψα:
    #…το όλο κείμενό σας περί Τσάμηδων αγνοεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τις ελληνικές θέσεις επί του ζητήματος, και βλέπει τους Τσάμηδες τής εποχής εκείνης περισσότερο ως «αθώα» θύματα παρά ως θύτες, που τελικά «πήραν αυτό που τους άξιζε», (τουλάχιστο κατά τον Γούντχαουζ)#. Η θέση αυτή του Γούντχαουζ ερμηνεύει και αιτιολογεί, τις εις βάρος των Τσάμηδων ακρότητες, χωρίς να τις δικαιολογεί. Αυτό το εξηγεί πεντακάθαρα ο Γούντχαουζ, στη συνέχεια της παραπάνω φράσης του.
    Όχι, αγαπητέ Πάνο, δεν λέμε το ίδιο ακριβώς για τους «49» της Παραμυθιάς!
    Δεν επέλεξαν απλώς τους «49» οι ένοπλοι Τσάμηδες, όπως επιμένετε εσείς. Τους συνέλαβαν κιόλας! Και βέβαια παρευρέθησαν στο πλευρό τού γερμανικού αποσπάσματος στην εκτέλεση.

    Δεν απαντάτε καθόλου σε καίριας σημασίας επισημάνσεις μου:
    1) Παραπέμπετε στην Μαντά για να στηρίξετε την σαφή υπερβολή σας ότι [όλες] «οι γυναίκες και [όλα] τα κορίτσια βιάστηκαν», ενώ η Μαντά δεν αναφέρει καν τη λέξη βιασμός. Γράφει σχετικώς η Μαντά:
    #Το συσσωρευμένο μίσος που είχαν καλλιεργήσει οι κάθε είδους βιαιοπραγίες που είχαν διαπράξει οι ένοπλοι Τσάμηδες στο πλευρό τών Ιταλών και Γερμανών κατακτητών, ξέσπασε πάνω στα κεφάλια τών Αλβανών μουσουλμάνων τής πόλης [Παραμυθυάς], ανδρών και γυναικών αδιάκριτα. Τα θύματα υπήρξαν δεκάδες…#.
    2) Σχεδόν παραβλέπετε στο κείμενό σας τον εξόφθαλμα εθοπροδοτικό ρόλο τών Τσάμηδων (ως συνόλου) επί Κατοχής, τις προσπάθειές τους να εξαλβανίσουν την «Τσαμουριά» και να την προσαρτήσουν στην Αλβανία, την ουσιαστική κατάλυση των εκεί ελληνικών αρχών, την τρομοκρατία, το όργιο της βίας, του εγκλήματος και του αίματος που εξαπέλυσαν εναντίον των Ελλήνων τής περιοχής αυτής…
    3) Τέλος αγνοείτε τον σαφώς εθνοπροδοτικό ρόλο τού ΚΚΕ, το οποίο αναγνώριζε και στους Τσάμηδες το δικαίωμα της «αυτοδιάθεσης» και μιλούσε για «Τσάμικο λαό που διψούσε για την Εθνική λύτρωσή του» (Ε. Μαντά, σελ. 153).
    Το επισημαίνω ιδιαίτερα αυτό, διότι σε προηγούμενο σχόλιά σας (διάλογος με τον κ. Μυριδάκη) γράφετε:
    #Από το 1935 (αν θυμάμαι καλά) ως την 5η Ολομέλεια (1949) δεν υπήρχε θέμα αυτονομίας ούτε για το ΚΚΕ, για καμιά μειονότητα# και
    #Δεν υπάρχουν ειδικές πηγές. ΟΛΑ τα κείμενα του ΚΚΕ, του ΕΑΜ κλπ είναι πηγές όπου θα βρεις την έκφραση «δικαιώματα μειονότητας» ποτέ όμως τη λέξη «αυτονομία»# (!!).
    Η Μαντά, πάντως, δεν συμφωνεί ούτε εδώ μαζί σας. Η Μαντά, επαναλαμβάνω, γράφει ότι το ΚΚΕ της εποχής εκείνης, (και εδώ συμφωνώ απόλυτα με τον κ. Μυριδάκη), αναγνώριζε στους Τσάμηδες το δικαίωμα της «αυτοδιάθεσης» και μιλούσε για «Τσάμικο λαό που διψούσε για την Εθνική λύτρωσή του» (Ε. Μαντά, σελ. 153).
    Χαίρε!

    Χρηστος Μυριδακης Κε Θεοδωροπουλος τι ,κατα τη γνωμη σας,οπλισε το χερι των Τσαμηδων,που ζουσαν επι αιωνες διπλα στους Χριστιανους της περιοχης,ωστε να διαπραξουν βιαιοπραγιες;Παλαιοτερα δεν υπηρχαν συμφεροντα (η Οθωμανικη αυτοκρατορια πχ) που να υποδαυλισουν τετοιο μισος;
    Σε ο,τι αφορα τη σταση του ΚΚΕ,ολοι διαβαζουμε κι ολοι κατασταλαζουμε σε συμπερασματα, αναλογα την κριση και τα βιωματα μας.Προσωπικα εχω καταληξει στα συμπερασματα που παρεθεσα λεπτομερως και θεωρω οτι τεκμηριωσα επαρκως.Αυτος ειναι κι ο λογος που δεν συνεχισα τη συζητηση,μην εχοντας σκοπο να επιβληθω,αλλα αρνουμενος και να δικαιολογησω.Οπως εγραψα,δεν θεωρω τους κομμουνιστες εθνοπροδοτες,διοτι απο την ιδεολογια τους,δεν υπαρχουν εθνη παρα μονο ταξεις.
    Ενα μεγαλο «ευχαριστω» στον Panos Zervas,που μας δινει βημα κοσμιων διαφωνιων και θα εχει παντα τη συμπαρασταση μου,οταν θα δεχεται προσωπικες επιθεσεις.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Χρηστος Μυριδακης Το όπλισε η πολιτική τών διακρίσεων και τα (κατα)πιεστικά μέτρα που έλαβε εις βάρος τους η ελληνική Πολιτεία από το 1913 και μετά, και ιδίως η άδικη δήμευση μεγάλου μέρους τής (μεγάλης) ακίνητης περιουσίας τους μετά το 1923, σε συνδυασμό με τον υποδαυλιζόμενο από την Αλβανία (και την Ιταλία) αλυτρωτισμό τους και το όνειρό τους να ενσωματώσουν την «Τσαμουριά» στην Αλβανία.

    Υπό την έννοια που το θέτετε, συμφωνώ ότι το ΚΚΕ δεν υπήρξε εθνοπροδοτικό. Για εκείνους, όμως, που δέχονται την έννοια του Έθνους, η τότε συμπεριφορά τού ΚΚΕ υπήρξε και παραϋπήρξε εθνοπροδοτική (Μικρασιατικό, Μακεδονικό, Τσάμηδες).

    Δεν νομίζω ότι η διαφωνία μου με τον κ. Ζέρβα δεν υπήρξε κόσμια (αν αυτό υπαινίσσεσθε), ούτε ότι του έκαμα ‘προσωπική επίθεση’. Η έντιμη και ειλικρινής συνεργασία μου μαζί του, (άσχετα αν πολύ συχνά διαφωνούμε -ακόμα και ριζικά- και «συγκρουόμεθα» φραστικά), τόσο στην ένδοξη «Καλύβα» του όσο και στις «Σημειώσεις [του] για τον Εμφύλιο», εκτείνεται σε μακρά σειρά ετών. Έχω μάθει πράγματα από αυτόν και έχω λόγους να πιστεύω ότι και αυτός έχει μάθει πράγματα από εμένα.
    ΥΓ
    Για τη φράση: «…τη μεγάλη μερίδα τού Τσαμηκού [sic] Λαού που διψούσε για την Εθνική λύτρωσή του» (Πανηπειρωτική Επιτροπή τού ΕΑΜ), η Μαντά παραπέμπει στο Αρχείο τού [Ελληνικού] Υπουργείου Εξωτερικών (1944, 1945).

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος Την φράση αυτή μπορεί να την έχει γράψει οποιοσδήποτε άλλος, όχι όμως στέλεχος του ΚΚΕ ή του ΕΑΜ με σώας τας φρένας. Αν την είχε πει / γράψει πράγματι τέτοιο στέλεχος θα είχε γίνει βούκινο, θα ξέραμε τ’ όνομά του, τους γονείς του και όλο του το σόι με κάθε λεπτομέρεια. Μη βάζετε λοιπόν και τους Τσάμηδες στο ίδιο τσουβάλι με το «Μικρασιαστικό» και το «Μακεδονικό». Αν πρέπει να μιλάμε σχετικά με τους Τσάμηδες πρέπει να επικεντρώσουμε όχι στη σώφρονα πολιτική του ΕΑΜ απέναντί τους, αλλά στην ακραία (έξαλλη) του ΕΔΕΣ. Και στις 1930 καταδίκες Τσάμηδων το Μάιο του ’45 από το Έκτακτο Στρατοδικείο Ιωαννίνων, φαινόμενο μοναδικό (και ανεπανάληπτο) για δίκη συνεργατών του κατακτητή. Ξέρετε, δεν πιστεύω ότι η Ιστορία εκδικείται, αλλά καμιά φορά το κάνει. Αν βρούμε κάποτε την εξάλειψη των Τσάμηδων μπροστά μας, δεν θα φταίει το ΚΚΕ, το οποίο μονοπώλησε το ενδιαφέρον σας ως τώρα. Όχι δύο μέτρα και δύο σταθμά, τα ζύγια μας πρέπει να είναι πάντα τα ίδια, για όλους. Εξάλλου εμείς δεν δικάζουμε κανέναν, απλά μελετάμε την εποχή και τις δυνάμεις που έδρασαν σ’ αυτή.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Ποτέ δεν είπα ότι τους Τσάμηδες τους ξεπάτωσε ή τους ανάγκασε να φύγουν το ΚΚΕ.
    Απλά παρέθεσα τη θέση τής (μετρημένης και ιστορικά «έντιμης» για μένα) Μαντά, που λέει αυτά που έχω ήδη αναφέρει.
    Για τις θέσεις τού ΚΚΕ περί «αυτονομίας» / «αυτοδιάθεσης» τών μειονοτήτων, με έχει καλύψει ο κ. Μυριδάκης.
    Γιατί σας ξενίζει τόσο η καταδίκη τών Τσάμηδων (1945); Πιστεύετε ότι η καταδίκη αυτή ήταν παράνομη και άδικη;
    Για το ότι δεν υπήρξε ανάλογη αυστηρότητα απέναντι στους ταγματασφαλίτες κ.τ.λ. συμφωνούμε. Τα έχουμε, άλλωστε, πει εν εκτάσει και αλλού. Βλέπετε, οι ατυχείς Τσάμηδες δεν είχαν τη χρυσή ευκαιρία (που είχαν οι ταγματασφαλίτες και άλλοι) να «εξαγνισθούν» πολεμώντας εναντίον τών κομμουνιστών στα Δεκεμβριανά και στον Εμφύλιο…

    Μου είναι απολύτως αδιάφορο αν το στέλεχος της Πανηπειρωτικής Επιτροπής τού ΕΑΜ, που (κατά την Μαντά) έγραψε τη συγκεκριμένη εθνοπροδοτική φράση, είχε (που είναι βέβαιο ότι είχε) ή όχι σώας τας φρένας. Σημασία έχει ότι η φράση αυτή φαίνεται να έχει χρησιμοποιηθεί από στέλεχος τού ΕΑΜ (το όνομα του οποίου μπορεί πολύ εύκολα να γίνει γνωστό).
    Καλά, το ξεπάτωμα τής «αντίδρασης», το ΚΚΕ το βάφτισε «υπερβασίες». Επίκληση παραφροσύνης στελεχών τού ΕΑΜ και του ΚΚΕ δεν μου έχει ‘ξαναματατύχει’ 😉
    ΥΓ
    Το αν κάποτε ξαναβρούμε το «Τσάμικο» μπροστά μας, δεν σημαίνει ότι όλα όσα έγιναν στο παρελθόν για την αντιμετώπισή του ήταν λάθος.

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος «Σημασία έχει ότι η φράση αυτή φαίνεται να έχει χρησιμοποιηθεί». Φαίνεται… δηλαδή περίπου. Το καταλαβαίνουμε όμως από τη μυρουδιά. ΟΚ, ας το κλείσουμε εδώ.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Όχι, αγαπητέ κ. Πάνο, προσωπικά δεν θα το κλείσω εδώ. Το (δικό μου) «φαίνεται», δηλώνει μικρή, ελάχιστη επιφύλαξη εκ μέρους μου. Η ίδια, πάντως, παραθέτει την πηγή της πεντακάθαρα.
    Προσωπικά, διστάζω να αμφισβητήσω ριζικά πηγές εγκύρων μελετητών σαν την Μαντά, μόνο και μόνο επειδή δεν συμφωνούν με τις θέσεις μου. Θα το ψάξω στην πηγή και θα επανέλθω.

    Χρηστος Μυριδακης Κε Σπύρος Θεοδωροπουλος κανεναν προσωπικο υπαινιγμο!Η αναφορα μου σ’επιθεσεις εγινε για κατι που διαβασα σε αλλο νημα σχολίων.Εσεις ειστε παντα κοσμιος.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Στις 10.8.1943 εκπρόσωποι του (ελληνικού) ΕΑΜ, του Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου (FNÇ) Αργυροκάστρου και της Π.Ε. του Κ.Κ. Αργυροκάστρου, υπέγραψαν το γνωστό ως «Σύμφωνο τής Κονίσπολης».
    Το Σύμφωνο αυτό προέβλεπε τον σχηματισμό μιας αντιφασιστικής οργάνωσης σε καθε μειονότητα (Έλληνες της Β.Η. και Τσάμηδες της ελληνικής Ηπείρου), ως την «μόνη κατάλληλη λύση προς τη συναδέλφωση των δύο γειτόνων, που στο πλαίσιο του πολέμου αυτού μάχονταν για την ειρήνη και την αυτοδιάθεση των λαών». Προβλεπόταν η παροχή αμνηστίας για όλους εκείνους που είχαν «εργασθεί κακώς τόσον εις τα πολιτικά ζητήματα όσον και εις την ιδιωτικήν ζωήν, αποτέλεσμα της διαφθοράς τού φασισμού και του ατόπου σωβινισμού». (Δες Ε. Μαντά, σελ. 159-160).
    Φαίνεται, γράφει η Μαντά, ότι σε μεγάλο βαθμό τα συμφωνηθέντα στην Κονίσπολη οφείλονταν σε προσωπική πρωτοβουλία τού Έλληνα απεσταλμένου τού ΕΑΜ με τον οποίον συμφώνησαν και οι Αλβανοί αντιπρόσωποι υπερβαίνοντας τις αρμοδιότητές τους. Τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, η Π.Ε. του ΚΚ Αργυροκάστρου ακύρωσε τη συμφωνία. για να ακολουθήσει τον επόμενο μήνα και η καταγγελία της εκ μέρους τής Πανηπειρωτικής Επιτροπής τού ΕΑΜ.
    Ο ΕΔΕΣ κατήγγειλε το Σύμφωνο ως εθνοπροδοτικό διότι χαρακτήριζε τους Τσάμηδες (της Ελλάδας) ως μειονότητα και διότι αναγνώριζε γι αυτούς το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, στην ίδια βάση με τους Έλληνες της Β.Η., παρέχοντας έτσι διπλωματικά όπλα στην αλβανική πλευρά. Για την ηγεσία τού ΕΔΕΣ, το ΕΑΜ, μέσω του Συμφώνου αυτού, αποσκοπούσε στη διάλυση του ΜΑΒΗ (Μέτωπο Απελευθερώσεως Βορείου Ηπείρου), και την υπαγωγή τού ελληνικού στοιχείου τής Β.Η. στο FNÇ. (Δες Ε. Μαντά, σελ. 162, με παραπομπή στον Μ. Μυριδάκη).

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος «…για να ακολουθήσει τον επόμενο μήνα και η καταγγελία της εκ μέρους τής Πανηπειρωτικής Επιτροπής τού ΕΑΜ» Ευχαριστώ πολύ για την επιβεβαίωση όσων υποστήριζα εξαρχής.

    Panos Zervas «…υπό τη επιρροή του ΕΑΜ το ΚΚΕ ήδη από το 1943 είχε αποδεχτεί όλες τις διεκδικήσεις που πρόβαλαν τα λεγόμενα εθνικά κόμματα σε Δωδεκάνησα, Κύπρο και Βόρειο Ήπειρο. Ακόμα και τη στρατηγική διαρρύθμιση των συνόρων με τη Βουλγαρία, δηλαδή εις βάρος της Βουλγαρίας. Το ΚΚΕ είχε απορρίψει εμφαντικά την πρόταση των Γιουγκοσλάβων για κοινό βαλκανικό στρατηγείο και ενέταξε τον ΕΛΑΣ στο συμμαχικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής. Οι επιλογές ήταν ξεκάθαρες και πάνω σ΄ αυτές χτίστηκε το μεγάλο ΚΚΕ των τετρακοσίων είκοσι χιλιάδων μελών, που κατεδάφισε μετά ο Ζαχαριάδης. Όπως κατεδάφισε στα 1949 τη θέση του ΚΚΕ περί ισοτιμίας των μειονοτήτων στα όρια του ελληνικού κράτους» (Απόσπασμα – ξέρετε από που)

    Χρηστος Μυριδακης Ειρηνη ημιν,το Κομμα απεφανθη ξεκαθαρα…
    http://www.tanea.gr/…/koytsoympas-den-yparxei-thema…/

    Κουτσούμπας: Δεν υπάρχει θέμα Τσάμηδων, μιλάμε για συνεργάτες…

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Χρηστος Μυριδακης «Επισης θεωρω οτι καθε δραση προκαλει αντιδραση και μαλιστα σ’ενα σπιραλ κλιμακουμενης εντασης,μεχρι τη βιαιη εκτονωση». (!!)

    Χρηστος Μυριδακης Κε Σπύρος Θεοδωροπουλος ωραια δεν το’γραψα;Ωρες ωρες με καμαρωνω…😂😂😜

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Δεν το είχες ακούσει στην καλύβα, όπου το συζητούσαμε συχνά – πυκνά; 😉

    Χρηστος Μυριδακης Ανακαλυψα την Καλυβα οταν πια ειχε …γκρεμιστει,απο παραπομπες σου.Δεν εχω διαβασει σχολια.Εντελως ειλικρινα ηταν εμπνευση της στιγμης. 😁
    Καλημερα Πανο!

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Καλημέρα Χρήστο! Ευχαριστώ γι΄αυτή τη συζήτηση που ολοκληρώθηκε φιλικά και σε πολύ καλό επίπεδο και όχι με βρισίδια και άλλα ορέα, όπως γίνεται συνήθως σ΄ αυτού του είδους τα θέματα. ΥΓ. Βοήθησαν, νομίζω, ένα μπλοκ και ορισμένες διαγραφές σχολίων (ενός άλλου φίλου, που ξέφυγε σε προσωπικούς χαρακτηρισμούς)

    Χρηστος Μυριδακης Ναι βρε!Ειμαστε μεγαλοι ανθρωποι,δυστυχως με κατασταλαγμενες εν πολλοις αποψεις.Οι αναρτησεις σου ειναι πολυτιμες αφορμες για ενδοσκοπηση κυριως.Τι νοημα εχουν οι κοκορομαχιες για ζητηματα που πιο πολυ αφορουν υποκειμενικες υποθεσεις,μπολικη σπεκουλα κι ενιοτε…λογικα αλματα;
    Προσωπικα ειμαι ευγνωμων για τις αφορμες που μου δινεις. 😀

    Χρηστος Μυριδακης ΥΓ.Πεταω καντηλες με τα συριζιζοντα πολιτικα σχολια σου της καθημερινοτητας,αλλα καταβαλλω φιλοτιμες προσπαθειες και τα προσπερνω! 😁
    Ωρες ωρες σκεφτομαι οτι θα’πρεπε να φτιαξεις εναν πιο στενο κυκλο «εραστων» της ιστοριας.Ισως μια ομαδα…

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης συριζίζοντα… καλό αυτό. Οι συριζαίοι πάντως με θεωρούν ανυπόφορα μη- συριζαίο 😉

    Χρηστος Μυριδακης Την εχουμε αυτη την ιδιαιτεροτητα,εμεις οι αποσκιρτησαντες!Δεν ειμαστε αρεστοι σε κανεναν,αλλα θα σε τσεκαρω την ημερα των επερχομενων εκλογων! 😂

    Χρηστος Μυριδακης Panos το διαδικτυο ειναι μια ευλογία,αλλα αν σκεφτεις ποσο αφαιρει απ’την ανθρωπινη εκφραση…
    Οσακις συναντησα ανθρωπους που «γνωριζα» απ’το φβ,τις πιο πολλες φορες προσγειωθηκα.Ολες ομως τις φορες αναρωτηθηκα αν αξιζει να τσακωνεσαι.Guess what…Η απαντηση ηταν οχι. 😉

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Αυτό. Ούτε και να ανέχεσαι τους αγενείς (παθός και μαθός, ως αρχαίος μπλόγκερ)

    Χρηστος Μυριδακης Εσυ εχεις μεγαλη εμπειρια ως bloger,εγω εχω μεγαλη εμπειρια ως τρολλ.Σε πληροφορω οτι αυτος ο κοσμος της τρολλοσυνης ειναι γεματος διδαγματα.Στις μνημονιακες εποχες υπαρχει μια διαχυτη μισαλλοδοξια. Φαντασματα του παρελθοντος,οπως ο Σταλιν κι ο Χιτλερ, εγιναν ξαφνικα «ηρωες» της καθημερινοτητας. Μακρια απο μενα οι συγκρισεις,αλλα εγινε φανερο οτι η Ιστορια δεν εκλεισε μετωπα σ’αυτη τη χωρα.Και παραδειγμα προς συγκριση εγινε ο Αμερικανικος εμφυλιος κι ο τροπος που εκλεισαν ιστορικα το θεμα οι νικητες.Ετσι,ολα εκει γυριζουν,στον Ελληνικο εμφυλιο και στον τροπο που οι αντιμαχομενοι επανερχονται για να ξυσουν ανοιχτες πληγες.Γιατι εμειναν ανοιχτες;Κατα τη γνωμη μου,γιατι τις κρατησαν οι νικητες.

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Και στις ΗΠΑ ανοιχτό θέμα είναι ακόμα ο δικός τους εμφύλιος. Δες σχετικά ποστ. ΥΓ. Ως προς το (δικό σου) «εμείς οι αποσκιρτίσαντες»: εγώ δεν αποσκίρτησα ποτέ, γιατί δεν υπήρξα ποτέ συριζαίος ή έστω κάποιος που έδωσε την παραμικρή βάση στο πρόγραμμα του σύριζα. Ως το Μάιο του ’13 ήμουν στο ΠΣ των Ο-Π, αποχώρησα και από τότε απλά νοσταλγώ μια (πραγματική) καλύβα ψηλά στο βουνό. Δατς όλ 😉

    Χρηστος Μυριδακης Ειχα καταλαβει οτι συμμετειχες ως συνιστωσα στο «μεγαλο ονειρο»…
    Σε ο,τι με αφορα,ειμαι «αστεγος» απ’το 2004 και πολυ το φχαριστιεμαι! 😁

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Όχι, δεν συμμετείχα. Ως στέλεχος των Ο-Π είχα προτείνει από το 2011 θεσμική κυβερνητική συνεργασία, με συγκεκριμένους πολιτικούς και περιβαλλοντικούς όρους. Οι δημογέροντες δεν με άκουσαν (εννοείται) και έκαναν τη συνεργασία το 2015 με τη λογική «γουρούνι στο σακί». Εγώ όμως δεν ήμουν πια εκεί, ούτε στο σύριζα. Μαθημένα τα βουνά στα χιόνια 😉

    Μου αρέσει!

  6. Σπύρος Θεοδωροπουλος Κατά τον Δ. Μιχαλόπουλο, («Τσάμηδες», Αρσενίδης, Αθήνα 1993), το ζήτημα της εξαίρεσης των Τσάμηδων από την ανταλλαγή, ανέκυψε από «ατυχή» δήλωση τού Δ. Κακλαμάνου, (αντιπροσώπου μας στη συνδιάσκεψη της Λωζάνης), σύμφωνα με την οποία οι Τσάμηδες, παρότι ομόθρησκοι των Τούρκων, δεν είναι Τούρκοι και ως εκ τούτου δεν έπρεπε να ανταλλαγούν. Κατά τον ίδιο ερευνητή, αντίστοιχη δήλωση είχε κάμει και ο ίδιος ο Ε. Βενιζέλος. (Δες Γ. Μαργαρίτης, «Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες», Βιβλιόραμα, Αθήνα 2005, σελ. 136).

    Tassos Pagonis Η ανταλλαγή δεν έγινε με βάση το θρήσκευμα?

    Panos Zervas Tassos Pagonis Ναι. Αλλά οι Τσάμηδες φώναζαν ότι δεν ήταν Τούρκοι, ήταν Αλβανοί. Έβαλαν μέσο και τους Ιταλούς. Και οι Τούρκοι δεν τους ήθελαν ούτε ζωγραφιστούς. Έτσι παρέμειναν στη Θεσπρωτία.

    Panos Zervas Κάτι ανάλογο είχε γίνει με τους Ντονμέδες στη Θεσσαλονίκη. Αυτοί παρακαλούσαν τους Εβραίους να τους ξαναδεχτούν στη θρησκεία και την κοινότητα, για να μη φύγουν, γιατί ήταν πάντα Εβραίοι κιας μουσουλμάνεψαν. Οι άλλοι δεν τους ήθελαν και τελικά έφυγαν – σήμερα είναι απ’ αυτούς που διευθύνουν την Τουρκία, οικονομικά και πολιτικά.

    Yiannis Theodoropoulos Τελικά όμως δεν μπορεί παρά η Ελλάδα να είχε το βάρος της απόφασης για την εξαίρεση αυτή. Το ότι δεν τους ήθελε η Τουρκία, όσο κι είναι σίγουρο δε σημαίνει και τίποτα. Τους υπόλοιπους δηλαδή τους ήθελε;
    Η ανταλλαγή ήταν υποχρεωτική για ακριβώς αυτό το λόγο, για να μην μπορεί να προβληθεί ένσταση ούτε από τους μεν ούτε από τους δε. Όσο κι αν οι Τσαμηδες βάλαν τις φωνές για να μην τους στείλουν πακέτο στην Τουρκία, δεν μπορώ να πιστέψω πως οι Βαλαάδες ή οι Τουρκοκρητικοί ή οι Ντονμέδες εν προκειμένω αντέδρασαν λιγότερο. Και δεν μπορεί ή κρίσιμη παράμετρος να ήταν το αν τους ήθελαν οι γείτονές τους. Αλλιώς θα επιβίωναν και αλλού νησίδες Μουσουλμανικών κοινοτήτων. Ή και χριστιανών στη Μικρασία.
    Η απόφαση πάρθηκε κεντρικά με πολιτικά κριτήρια. Και ναι, είναι εξαιρετικά πιθανό ο κύριος παράγοντας που μέτρησε να ήταν η Ιταλική πίεση. Ή ακόμα ακόμα και κάποια αίσθηση δικαίου του αρβανίτη Πάγκαλου.
    Τώρα, στο να τους κρατάς από τη μία και να τους φέρεσαι για χρόνια ως ξένο σώμα από την άλλη, είναι δυσκολότερο να βρεις σκοπιμότητα.

    Μου αρέσει!

  7. Βλάσης Αγτζίδης Σαφώς ο Ζέρβας προκάλεσε εθνική εκκαθάριση των τσάμηδων και αυτό δημιουργεί μια εκκρεμότητα που ελπίζω να μην την πληρώσουμε στο μέλλον. ΟΜΩΣ το πρόβλημα ξεκινά από την άστοχη (και παράνομη) απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να εξαιρέσει τους αλβανόφωνους μουσουλμάνους της Θεσπρωτίας από την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών που προέβλεπε η Συνθήκη της Λωζάννης. Ο λόγος είναι γνωστός. Υπήρξε παρέμβαση της μουσολινικής Ιταλίας προς την ελληνική πλευρά να εξαιρεθεί ο συγκεκριμένος πληθυσμός (για μελλοντικό έρεισμα στην περιοχή που ιστορικά ευελπιστούσε να ενσωματώσει η Μεγάλη Ιταλία). Να σημειωυθεί ότι τότε οι τσάμηδες είχαν απλώς μουσουλμανική οθωμανική ταυτότητα και ουχί εθνική αλβανική…. Οι γαλοντόμοι Έλληνες διαπραγματευτές δέχτηκαν την εξαίρεση -χωρίς να καταγραφεί αυτό σε καμιά συνθήκη- και να παραβιάσουν έτσι τη Συνθήκη Ανταλλαγής των πληθυσμών…. Σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας οι μουσουλμάνοι (τουρκόφωνοι, ελληνόφωνοι, βλαχόφωνοι, σλαβόφωνοι αλβανόφωνοι) απελάθηκαν στην Τουρκία….

    Yiannis Theodoropoulos Ταυτόχρονα αντίθετη πορεία είχαν πάρει άλλες (οπωσδήποτε μικρές αναλογικά) πληθυσμιακές ομάδες εθνικά μη Ελλήνων, απλά λόγω θρησκείας. Με την ανταλλαγή βρέθηκαν στην Ελλάδα Αρμένιοι (όσοι είχαν απομείνει στη Μικρασία) αλλά και κάποιοι Βούλγαροι από την Ανατολική Θράκη.

    Βλάσης Αγτζίδης Yiannis Theodoropoulos Οι Αρμένιοι ήρθαν ως πρόσφυγες πριν την Ανταλλαγή. Η έξοδος από την Ανατολική Θράκη έγινε τον Οκτώβριο του ’22, πριν την υπογραφή του συμφώνου Ανταλλαγής (Ιανουάριος 1923).

    Panos Zervas Βλάσης Αγτζίδης Εμειναν ή έφυγαν μετά τον Β’ΠΠ για τη Σοβιετική Αρμενία; Σε ποια αναλογία και σε τι αριθμούς;

    Βλάσης Αγτζίδης Panos Zervas Δεν θυμάμαι ακριβώς τις αναλογίες. Οι πρωτες αναχωρήσεις έγιναν την περίοδο 1924-25, αμέσως μετά την αναγνώριση της ΕΣΣΔ από την Ελλάδα. Η μαζική όμως μετακίνηση για τη Σοβιετική Αρμενία έγινε μετά τον Β’ Π.Π. Αν θυμάμαι καλά (με επιφύλαξη το γράφω) έφυγαν σευνολικά περί τις 40.000. Για τη μετακίνηση του 1924 μπορείτε να δεις στο: http://83.212.168.214/…/bitst…/123456789/1520/1/N256.PDF

    Μου αρέσει!

  8. Panos Zervas Θα ήταν πολύ χρήσιμο να επισημανθεί σε πιο κείμενο ή αποφαση του ΚΚΕ ή του ΕΑΜ ή του ΕΛΑΣ γινεται λόγος για αυτονόμηση των Τσάμηδων, ώστε να τεκμηρίωνεται έγκυρα ο όρος εθνοπροδοτικο ΚΚΕ. Ωστε να κρίνουμε και την αξιοπιστία των πηγών και το απροκατάληπτο της προσέγγισης καθενός. Οταν συμβεί αυτό θα μιλήσουμε για τους βιασμούς (και των δύο πλευρών) αλλά και για το σοβαρότατο θεμα της τιμωρίας μεσω της απόδοσης συλλογικής ευθύνης που ξεχασατε να θίξετε. Και μερικα θεματάκια ακόμα πχ για την αναλογια της τιμωρίας των συνεργατών Τσάμηδων και των Ελλήνων συνεργατών.

    Χρηστος Μυριδακης Εγω δεν βρηκα τετοιο κειμενο.Το μονο που βρηκα,ηταν στη φωτογραφια που παρεθεσα,το οποιο καλουσε τους Τσαμηδες να επιστρεψουν στα σπιτια τους.Ωστοσο μια απορια την εχω.Πώς και δεν εσπευσε η ΟΠΛΑ να τιμωρησει τους συνεργατες Τσαμηδες,με την ιδια σπουδη που το εκανε σε αλλες περιπτωσεις; Διευκρινιζω οτι δεν πιστευω σε «συλλογικες ευθυνες»,ουτε θεωρω τους κομμουνιστες εθνοπροδοτες.Η ξεκαθαρη θεση τους ηταν περι αυτοδιαθεσης των μειονοτητων,οπως αυτο καταγραφεται σαφεστατα στα επισημα κειμενα τους.Με τον ορο αυτονομια «επαιξαν» σε συγκεκριμενη χρονικη περιοδο,μονο για τους Σλαβομακεδονες,συμφωνα με τα γεωπολιτικα συμφεροντα της «μητερας Πατριδας».
    Ως προς την τιμωρια του δωσιλογισμου απο μεριας επισημου Ελληνικου κρατους,συμφωνω απολυτα.

    Panos Zervas Πάλι τα ίδια… Άλλο η ισοτιμία των μειονοτήτων (εντός της ελληνικής επικράτειας) άλλο η αυτοδιάθεση (που σημαίνει δυνατότητα απόσχισης ή κήρυξης αυτόνομης μια περιοχής ή ένωσης με άλλο κράτος) ΔΕΝ υπήρχε θέση του ΕΑΜ (και του ΚΚΕ) για αυτοδιάθεση, τότε. Γι΄αυτό είχε διώξει / χτυπήσει και τους σλαβόφωνους που κινήθηκαν σ’ αυτή τη λογική.

    Tassos Pagonis Στην διάρκεια του Εμφυλίου δύο φορές το ΚΚΕ ζήτησε από τον Χότζα εθελοντική ή υποχρεωτική ένταξη των τσάμηδων στον ΔΣΕ. Οι τσάμηδες αρνήθηκαν (και μάλιστα με διαδηλώσεις) ο Χότζα είπε στο ΚΚΕ ότι οι Τσάμηδες ήταν αντιδραστικοί και δεν θέλαν να πολεμήσουν με τον ΔΣΕ. Το ΚΚΕ δηλ. τους έβλεπε πάντα σαν τον εχθρό του εχθρού μου που μπορεί να γίνει φίλος μου

    Χρηστος Μυριδακης Αμαν ρε Panos Zervas!Σου παρεθεσα χθες κειμενα του Ριζοσπαστη.Δεν βρηκες πουθενα γραμμενη τη λεξη «αυτοδιαθεση των Σλαβομακεδονων»; Μαλλον δεν τα διαβασες.Σε ο,τι με αφορα,it’s OK,δεν διεκδικω επιβεβαιωσεις,ουτε αλαθητο.Οχι ομως και να μ’εγκαλεις…Κι εδω ληγει η παρουσια μου στην παρουσα αναρτηση.Ευτυχειτε…

    Panos Zervas Χρηστος Μυριδακης Χρήστο, δεν έψαχνα για Σλαβομακεδόνες αλλά για Τσάμηδες. Ήμαρτον 😉 ΥΓ. Τα κείμενα δεν τα παραθέτουμε με το τσουβάλι, λες και ο άλλος δεν έχει άλλη δουλειά να κάνει. Επισημαίνουμε το… επίδικο σημείο, αλλιώς δεν είναι πρακτικό.

    Panos Zervas Tassos Pagonis Αν διαβάσεις προσεκτικά το δικό μου κείμενο θα το βρεις κι αυτό. Στα 1949 ο Ζαχαριάδης ήταν έτοιμος να επιστρατεύσει και τη Μητέρα Τερέζα στον ΔΣΕ, αν την πετύχαινε πουθενά.

    Omiros Omiridis Χαμός έγινε με το Τσάμικο! Εφαγα κανα 20λεπτο, να «διαβάσω» διαγώνια τα σχόλια. 🙂

    Μου αρέσει!

  9. Στην ηπειρο εγκατασταθηκε μικρος αριθμος προσφυγων και οι περιουσιες των τσαμηδων απαλλοτριωθηκαν.

    Εκτελεσεις εκαναν και οι ελασιτες απο το μπλογκ του Παυλου:

    «Η αναφορά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης άμαχων μουσουλμάνων από άνδρες του ΕΛΑΣ δεν πρέπει να ξενίζει. Εξάλλου μπορεί το ΕΑΜ να στόχευε ως οργάνωση στην προσέγγιση της μειονότητας και την απαγκίστρωσή της από την φασιστική κλίκα των Ντίνο, όμως η πραγματικότητα, όπως αποδείχτηκε σε προηγούμενο κεφάλαιο της έρευνας, ήταν αρκετά διαφορετική.

    Αυτή τη διαφοροποίηση ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη βίωναν αρκετά τοπικά στελέχη του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ (που σε έγγραφά τους παρουσιάζονταν κατηγορηματικοί σε ότι αφορά την απόλυτη πρόσδεση της μειονότητας στο άρμα του κατακτητή48 αλλά και τουλάχιστον αδιάφοροι σχετικά με το τι θα συνέβαινε στους Τσάμηδες αν έπεφταν στα χέρια των εδεσιτών49) όσο και ο απλός εαμικός κόσμος της Ηπείρου, τα αισθήματα του οποίου έναντι των Τσάμηδων δεν φαίνεται να διέφεραν ιδιαίτερα από τα αντίστοιχα του υπόλοιπου ελληνικού πληθυσμού της περιοχής που από την απελευθέρωση μέχρι και τις αρχές του 1945 συνέδραμε πρώτα τον ΕΔΕΣ και έπειτα τις παραστρατιωτικές ομάδες της περιοχής στο αντιαλβανικό πογκρόμ.

    Έτσι, παρά τις οδηγίες της ηγεσίας της οργάνωσης για αυτοσυγκράτηση και αποφυγή εκτρόπων δεν πρέπει να αποκλείεται η συμμετοχή μελών του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ σε βιαιοπραγίες εναντίον των Τσάμηδων. Άλλωστε πέρα από το αμφιλεγόμενο περιστατικό της Πάργας, γίνεται λόγος για συμμετοχή εαμιτών και στη μάχη για την απελευθέρωση της Παραμυθιάς από τον ΕΔΕΣ αλλά και σε όσα ακολούθησαν50, πιθανότατα μέσα από τις τάξεις του όχλου που εισήλθε στην κωμόπολη μετά την οριστική παύση κάθε αντίστασης.»

    ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ: Όλες οι προσπάθειες μας αν και βασίζονταν στη γραμμή της Κ.Ε. του Ε.Α.Μ. για την ενοποίηση όλων των δυνάμεων ενάντια στον κατακτητή δεν είχαν θετικά αποτελέσματα γιατί η παμψηφία σχεδόν των αρβανιτάδων Τσάμηδων της περιοχής είχε ταχθεί ανεπιφύλαχτα με το μέρος του καταχτητή και οργάνωνε δολοφονικές επιδρομές ενάντια στα Ελληνικά χωριά, αρπαγές και σφετερισμούς περιουσιών.
    Παρ’ όλα αυτά από τις 19 του Μάρτη έγινε η πρώτη προσέγγιση που επαναλήφθηκε στις αρχές του Ιούλη 1943. Κατά κανόνα οι υποσχέσεις που μας δώσανε οι εκπρόσωποι των Τσάμηδων δεν τηρηθηκαν. Κορυφωμα της συμμαχίας με τους φασίστες ήταν η επιδρομή τους στο ΦΑΝΑΡΙ την περίοδο των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων του Αυγούστου κατά την οποίαν κάηκαν περίπου 30 χωριά, σκοτώθηκαν περίπου 500 Έλληνες και άλλοι τόσοι πιάστηκαν όμηροι, ενώ ο υπόλοιπος πληθυσμός αναγκάστηκε να προσφυγέψει στην ορεινή περιοχή.

    Αποσπασμα απο εκθεση του Γερασιμου Πριφτη (μαλλον προκειται για τον μετεπειτα βουλευτη της ΕΔΑ) μέλους του Αρχηγείου ΣΟΥΛΙΟΥ του ΕΛΑΣ και της Διοίκησης του 24ου Συντάγματος.

    https://stratistoria.wordpress.com/1944/01/20/19440120-ekthesi-drasis-24spz-elas/

    Αναφερει και καποια ενδιαφεροντα στοιχεια για τις σχεσεις ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ στην περιοχη της Ηπειρου, ετσι για να καταλαβουμε τι ρολο επαιζαν μερικοι μερικοι.

    Ποσο γελοιος ειναι ο Μαργαριτης φαινεται απο τον τιτλο του βιβλιου του:
    «Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες Στοιχεία για την καταστροφή των μειονοτήτων της Ελλάδας: Εβραίοι, Τσάμηδες.»
    Γελοια και η προσπαθεια του να δικαιολογησει την σταση των τσαμηδων βασιζομενος σε εκθεση κατοχικου νομαρχη.

    Εκ μερους του Ζερβα εγιναν προσπαθειες για συννενοηση με την ηγεσια τους που φυσικα απετυχαν.

    Οκ ασχετο αλλα και μια και αναφερθηκε στα σχολια του φ/β ο Σβωλος και οι λοιποι συμμαχοι του ΚΚΕ στο ΕΑΜ ηταν οι συνηθεις χρησιμοι ηλιθιοι που κατα καιρους συνεργαζονταν με τα ΚΚ, ειχαν μηδεν λαικη απηχηση και δεν εκπροσωπουσαν κανενα παρα μονο τον εαυτο τους και ενα στενο κυκλο φιλων τους. Σε περιπτωση που το ΚΚΕ επικρατουσε μεταπολεμικα στη χωρα ή θα λαμβαναν καποιο τιμητικο αξιωμα βλεπε πχ Προεδρος της Λαικης Δημοκρατιας της Ελλαδας ή σε περιπτωση διαφωνιας και αποστασιοποιησης τους θα περναγαν το υπολοιπο της ζωης τους στη φυλακη.
    Ο Σαραφης ηταν μελος του κομματος.

    Μου αρέσει!

  10. «Τελείως πρόχειρα αντιμετωπίζεται και το ζήτημα της σφαγής περίπου σαράντα ή πενήντα μουσουλμάνων της Πάργας το καλοκαίρι του 1944. Παρόλο που όσον αφορά τους θύτες της επίθεσης τόσο η αλβανική πλευρά όσο και μερίδα της ελληνικής αριστεράς επιρρίπτουν τις ευθύνες στον ΕΔΕΣ44, η πραγματικότητα ενδέχεται να είναι πιο πολύπλοκη καθώς σύμφωνα με άλλη εκδοχή δράστες της σφαγής των ελληνόφωνων και σχετικά μετριοπαθών μουσουλμάνων (απόγονοι προσφύγων που εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους) δεν ήταν εδεσίτες αλλά ελασίτες με επικεφαλής τον καπετάνιο Θανάση Γιοχάλα, ο οποίος στη συνέχεια αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε από άνδρες του 3/40 Σ.Ε. του Αγόρου45. Από την πλευρά του, σύμφωνα με τις βρετανικές αναφορές46, ο Αγόρος έθεσε τέρμα στις λεηλασίες και στις αντεκδικήσεις εναντίον του τοπικού μουσουλμανικού πληθυσμού (είτε αυτές διαπράχτηκαν από συμπολεμιστές του είτε από άνδρες του ΕΛΑΣ), στοιχείο εκ διαμέτρου αντίθετο με τους ισχυρισμούς της αντιφασιστικής επιτροπής περί εκτέλεσης 52 ανδρών και γυναικόπαιδων από τον ίδιο4»
    απο το μπλογκ του Παυλου καλα αυτο το αποσπασμα ηθελα να βαλω και στο προηγουμενο σχολιο

    Μου αρέσει!

  11. Βλάσης Αγτζίδης Yiannis Theodoropoulos Η Τουρκία δεν είχε κανένα πρόβλημα. Αντιθέτως, επειδή ο πληθυσμός της ήταν μικρός σε σχέση με τον τεράστιο γεωγραφικό χώρο που κέρδισε με τη Μικρασιατική μας Καταστροφή ήθελε να τον γεμισει με φίλιο και ευπροσάρμοστο πληθυσμό. Μέχρι και από το Αφγανιστ΄ν προσκάλεσε τουρκομανικούς πληθυσμούς να μεταναστεύσουν. Δεν είχε πρόβλημα με την αλβανοφωνία τν τσάμηδων, οι οποίοι έτσι κι αλλιώς ένοιωθαν έως τότε «τούρκοι». (Τότε «τούρκος» σήμαινε τον μουσουλμάνο) … Σαφώς η απόλυτη ευθύνη για την παραμονή των Τσάμηδων ανήκει στην ελληνική πλευρά, η οποία για λόγους φιλοφροσύνης προς την Ιταλία του Μουσολίνι δέχτηκε να κάνει αυτή την παραβίαση της Συνθήκης…

    Yiannis Theodoropoulos Συμφωνώ ως προς τα της Ιταλίας και του μη προβλήματος της αλβανοφωνίας. Αλλά δε συμφωνώ πως για την Τουρκία δεν έτρεχε κάστανο να χάσει οριστικά το σύνολο σχεδόν των ερεισμάτων της στην Ελλάδα! Ήταν σημαντική γεωστρατηγική υποχώρηση και για την Τουρκία η ανταλλαγή, ακόμα και αν για την Ελλάδα ήταν κατά πολύ σημαντικότερη.
    Είναι σα να ισχυρίζεται κάποιος πως την Ελλάδα δεν την πολυέννοιαζε να χαθεί ο ελληνισμός της ανατολής, γιατί με τους ανθρώπους που θα έρχονταν από εκεί θα εξασφαλίζονταν οι διαφιλονικούμενες Μακεδονία και Δυτική Θράκη. Ακόμα κι αν τελικά το πράγμα εν μέρει λειτούργησε έτσι. Έτερον εκάτερον.

    Μου αρέσει!

  12. Σπύρος Θεοδωροπουλος Οι Τσάμηδες, γράφει ο Μαργαρίτης, («Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες» σελ. 164), ακολουθώντας τους Γερμανούς στο πλούσιο Φανάρι, προέβησαν σε «μεγάλης κλίμακας αντεκδικήσεις. Σκοτώθηκαν πολλές δεκάδες άτομα» (!!!). Αυτή είναι η επίσημη θέση τού έγκυρου καθηγητή…
    Σε υποσημείωση γράφει ότι «οι σχετικοί αριθμοί φτάνουν ως τα 500 ή 800 θύματα», αλλά τα νούμερα αυτά ο έγκυρος κ. Μαργαρίτης τα θεωρεί ανακριβή….
    Αντιθέτως, μιλώντας για τα θύματα της επέλασης των ΕΔΕΣιτών κ.τ.λ. στην Παραμυθιά, δέχεται ότι ο αριθμός τών θυμάτων «ίσως πλησιάζει τα πεντακόσια άτομα»!!
    Εδώ ( https://youtu.be/KjpStaddwUA ) ο καθηγητής Αθ. Γκότοβος κάνει τον «έγκυρο» Μαργαρίτη κυριολεκτικά «με τα κρεμμυδάκια»…
    Υποστηρίζει με συντριπτικά στοιχεία ότι δεν επρόκειτο (μόνον) περί αντεκδικήσεων, αλλά κυριότατα περί συστηματικά οργανωμένης επιχείρησης εκδίωξης του χριστιανικού (ελληνικού) στοιχείου από την περιοχή, μέσω της φυσικής εξόντωσης και της τρομοκρατίας.
    Ο Χίτλερ είχε υποσχεθεί τη δημιουργία «Μεγάλης Αλβανίας» μετά τον πόλεμο. Η «Τσαμουριά» είχε ουσιαστικά προσαρτηθεί de facto στην Αλβανία και το ελληνικό κατοχικό κράτος δεν αναγνωριζόταν από τους (κρατούντες πλέον) Τσάμηδες… Το τσάμικο στοιχείο (ως σύνολο), ενεργητικά ή παθητικά, στήριξε συμπαγώς τους κατακτητές και στράφηκε εναντίον τού ελληνικού στοιχείου.
    Υποστηρίζει ακόμα, (με βάση πολυετείς έρευνές του σε γερμανικά αρχεία), ότι η θανάτωση των 6 Γερμανών που οδήγησε στην εκτέλεση τών 49 στην Παραμυθιά, ήταν κατά πάσα πιθανότητα μεθοδευμένη / στημένη από Τσάμηδες!! Τέλος αποδεικνύει ότι το κατά τον Μαργαρίτη «τάγμα» Τσάμηδων ανταρτών, ήταν καμιά τριανταριά το πολύ άτομα…
    Να ‘ταν έτσι οι «έγκυροι» ιστορικοί…

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος «Υποστηρίζει ακόμα, (με βάση πολυετείς έρευνές του σε γερμανικά αρχεία), ότι η θανάτωση των 6 Γερμανών που οδήγησε στην εκτέλεση τών 49 στην Παραμυθιά, ήταν κατά πάσα πιθανότητα μεθοδευμένη / στημένη από Τσάμηδες!! » ΟΚ, με πείσατε για τη σοβαρότητα του κ. Γκότοβου. Όπως και για το ότι 20.000 (με το ζόρι) Τσάμηδες, δηλαδή λίγες χιλιάδες άτακτοι ένοπλοι, έκαναν εθνοκάθαρση σε ελληνικό έδαφος.

    Μου αρέσει!

  13. Α μαλιστα δε σε πειθει ουτε ο Γκοτοβος και απορριπτεις οσα υποστηριζει για το θεμα γιατι μπορει να λεει βλακειες στο συγκεκριμενο σημειο περι στημενου επεισοδιου απο τους Τσαμηδες.
    Οκ αναμενομενο αφου σε πειθουν ο Μαργαριτης και φυσικα ο παντογνωστης Κωστοπουλος που οτι υποστηριζει αλλωστε ειναι θεσφατο.
    Καλα το ελληνικο εδαφος ηταν υπο ξενη κατοχη και στην Ηπειρο καταστραφηκαν εκατονταδες χωρια (αναλογικα ο μεγαλυτερος αριθμος σε σχεση με την υπολοιπη χωρα) και χιλιαδες εμειναν αστεγοι.Αυτοι ειτε κρυβονταν στα βουνα ειτε μετακινηθηκαν στις πολεις.

    Μου αρέσει!

  14. Yiannis Theodoropoulos Βλάσης μπερδευόμαστε νομίζω με τη διαφορετική χρήση των όρων. Ισχύει πως η μεγάλη πλειοψηφία των Αρμενίων που κατέληξαν στην ή πέρασαν από την Ελλάδα στο δρόμο της προσφυγιάς, ήρθαν νωρίτερα, κατά τα χρόνια της γενοκτονίας τους. Οι Αρμένιοι αυτοί έφυγαν καταδιωκόμενοι και χωρίς καμιά επίσημη συμφωνία που να ορίζει τα της μοίρας τους. Επίσης φυσικά ισχύει το ότι η έξοδος από την Ανατολική Θράκη έγινε τον Οκτώβριο του ’22, όπως αναφέρεις.
    Επίσης, ωστόσο, ισχύει πως ΚΑΙ η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου είχαν ήδη εγκαταλείψει τις εστίες τους μήνες πριν την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης, ακολουθώντας την υποχώρηση του ελληνικού στρατού (αυτό για τον στρατό δεν ισχύει για τον Πόντο).
    Όπως γνωρίζετε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών αφορούσε τόσο στην υποχρεωτική ανταλλαγή φυσικών προσώπων, όσο και στην ανταλλαγή περιουσιών, καθώς και στην de jure απώλεια της υπηκοότητας της χώρας που άφηναν πίσω οι ανταλλασσόμενοι. Όλα τα παραπάνω φυσικά δεν αφορούσαν μόνο αυτούς που δεν είχαν προλάβει να φύγουν τον Ιούλιο του ’23 όταν και υπογράφηκε η Συνθήκη της Λωζάννης (λιγότεροι ίσως από 300.000). Αφορούσαν το σύνολο των Ελλήνων της Ανατολίας και της Ανατολικής Θράκης (με τις γνωστές εξαιρέσεις). Αλλά και το σύνολο των διαφορετικής εθνικότητας χριστιανών που εξακολουθούσαν να παραμένουν στις εστίες τους στην Τουρκία τον Ιούλιο του ’23.
    Αυτό που ισχυρίζομαι είναι πως μέσα στο 1,5 εκ. επίσημα και τελεσίδικα ανταλλάξιμων χριστιανών της Ανατολίας και της Ανατολικής Θράκης συμπεριλαμβάνονταν και αρκετές χιλιάδες (ίσως και δεκάδες χιλιάδες) Αρμένιοι, καθώς και αρκετοί (δεν έχω πρόχειρη εκτίμηση, αλλά σίγουρα όχι πολλοί, ίσως μερικές εκατοντάδες ή ελάχιστες χιλιάδες) Βούλγαροι που είχαν παραμείνει στην Ανατολική Θράκη.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s