Ερμής

Ο Εμφύλιος σε Ρούμελη και Θεσσαλία

Tsakalotos

(Από τον «Ερμή»)

«Οι μεγάλες μάχες έγιναν σε Γράμμο και Βίτσι. Νοτιότερα;»

«Υπήρξαν μικρές ή μεγάλες προσπάθειες του ΔΣΕ παντού. Λίγο πολύ ο ΔΣΕ εμφανιζόταν σε ολόκληρη τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, ακόμα και στην Πάρνηθα»

«Θεσσαλία και Ρούμελη πάνε μαζί;»

«Ναι. Γι΄ αυτές δημιουργήθηκε το Κλιμάκιο του Γενικού Στρατηγείου για τη Νότια Ελλάδα. Η Πελοπόννησος παρέμεινε στο Γενικό Στρατηγείο»

«Πότε έγινε η πρώτη εκκαθαριστική επιχείρηση του στρατού;»

«Ξεκίνησε στις 15 Απριλίου και είχε το αισιόδοξο όνομα Χαραυγή. Πήραν μέρος πάνω από τριάντα χιλιάδες άντρες και επιχείρησαν να εγκλωβίσουν τους δυόμιση χιλιάδες αντάρτες  της Ρούμελης με κλοιούς και να τους σπρώξουν από το βορρά προς τη θάλασσα, όπου θα τους εξόντωναν. Μόνο που οι αντάρτες είχαν ήδη κινηθεί βορειότερα ή δυτικά, πίσω από τις μεραρχίες του Τσακαλώτου, σπάζοντας τους κλοιούς. Παρέμειναν κάποιες μικρές μονάδες, ελεύθεροι σκοπευτές, καπαπίτες και άμαχοι που δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν. Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό για το στρατό, αλλά καταστράφηκαν μεθοδικά τα δίκτυα που είχαν απομείνει. Έγιναν χιλιάδες συλλήψεις υπόπτων, εκκενώθηκαν χωριά, απομακρύνθηκαν κοπάδια, καταστράφηκε ό,τι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τους αντάρτες. Καταλαβαίνεις τι σήμαινε αυτό για τον ΔΣΕ όταν επέστρεψε μετά την αποχώρηση του στρατού»

«Δεν εύρισκε υποστήριξη, ούτε εφόδια»

«Ναι. Ούτε μπορούσε να ξανακάνει στρατολογία και επιπλέον βάδιζε στα τυφλά, χωρίς τις πληροφορίες που του έδιναν οι καπαπίτες. Ωστόσο ο Διαμαντής παρέμενε αισιόδοξος»

Δεν κατάλαβα τι εννοούσε.

«Το Δεκέμβρη του ’48 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Δημοκρατικός Στρατός ένα άρθρο του Διαμαντή που συνόψιζε τις εξελίξεις της χρονιάς στη Ρούμελη. Έγραφε ότι ο μοναρχοφασισμός απέτυχε στο βασικό του στόχο, να συντρίψει ολοκληρωτικά τους αντάρτες στη Ρούμελη, πέτυχε όμως πέντε πράγματα. Κατέστρεψε όλα τα αποθέματα του ΔΣΕ και του δημιούργησε επισιτιστική κρίση. Ολοκλήρωσε τις εκκενώσεις των χωριών και στέρησε τη βοήθεια τους. Κατόρθωσε ως ένα σημείο να πείσει τον κόσμο ότι το αντάρτικο της Ρούμελης διαλύθηκε. Κατέστρεψε το δίκτυο επικοινωνιών του ΔΣΕ και τέλος άλλαξε τακτική, και μετέφερε τον πόλεμο στα βουνά, με ευέλικτες προσαρμογές και κινήσεις, γεγονός που δυσκόλεψε πολύ τους αντάρτες, που πολεμούσαν πεινώντας και με έλλειψη πυρομαχικών»

«Μαύρα τα περιγράφει»

«Μαύρα κι άραχλα ήταν για τον ΔΣΕ. Στη συνέχεια ο Διαμαντής περιγράφει πως δόθηκε και κερδήθηκε η μάχη του χώρου, δηλαδή η επάνοδος των ανταρτών στις θέσεις τους μετά τη λήξη των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων της άνοιξης. Και κλείνει αισιόδοξα, ότι ο ΔΣΕ με επιθετικό πνεύμα θα ξανακερδίσει τις λαϊκές μάζες, θα κάνει στρατολογία, θα ξαναφτιάξει τα κατεστραμμένα δίκτυα της επιμελητείας και θα προμηθευτεί ό,τι του χρειάζεται, δηλαδή τα πάντα, από τον μοναρχοφασιστικό στρατό»

«Το πίστευε;»

«Μετά την περιγραφή της δραματικής κατάστασης που κάνει ο ίδιος, πίστευε σ’ ένα θαύμα»

«Είπες πριν ότι ο ΔΣΕ έφτασε στην Πάρνηθα»

«Ναι. Υποτίθεται ότι οι αντάρτες θα παραλάμβαναν εθελοντές από την Αθήνα. Το Γενάρη μπήκε ένα τάγμα στην Πάρνηθα και περίμενε, ματαίως, να εμφανιστούν οι εφτακόσιοι εθελοντές που είχαν υποσχεθεί οι κομματικοί. Έμειναν αρκετές μέρες αλλά δεν εμφανίστηκε κανένας εθελοντής. Περιέργως, κατάφεραν να διαφύγουν και να επιστρέψουν στον Ελικώνα και τον Παρνασσό. Δεν συνέβη όμως το ίδιο στα τέλη Απριλίου με μια διλοχία που ξεκίνησε από τον Παρνασσό. Τους εντόπισαν και εξόντωσαν τους περισσότερους πριν προλάβουν να ανέβουν στην Πάρνηθα, αλλά οι τελευταίοι πενήντα περίπου εξοντώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν στον Προφήτη Ηλία»

«Τι νόημα είχε αυτή η επιδρομή αυτοκτονίας;»

«Εκ του αποτελέσματος, κανένα. Όπως δεν είχε και ο βομβαρδισμός της Θεσσαλονίκης το Φλεβάρη, που κατέληξε σε καταστροφή. Μάλλον ήθελαν να θυμίσουν στους δικούς τους ότι υπάρχει ο ΔΣΕ όχι μόνο στα βουνά, αλλά μπορεί να φτάνει ακόμα και στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη»

«Οι αποτυχίες όμως λειτουργούσαν αντίστροφα…»

Ο Ερμής έγνεψε ότι συμφωνεί.

«Και οι ανοησίες του σχεδίου Λίμνες για εκτεταμένη επιστράτευση το ίδιο. Ο κόσμος της επαρχίας που ερχόταν σε επαφή με τον ΔΣΕ  αναγκάστηκε από το στρατό να φύγει από τα χωριά του, όσα ήταν ορεινά. Πιο κάτω, αναγκάστηκε να προσφέρει τροφή στους αντάρτες, που έκαναν συνεχείς επιδρομές στους κάμπους. Ώσπου οι αντάρτες άρχισαν να μαζεύουν και τους νέους, αγόρια και κορίτσια, για να τους εκθέσουν σε θανάσιμους κινδύνους. Αυτό πήγαινε πολύ για την αγροτική κοινωνία, η οποία άρχισε να συσπειρώνεται κατά του ΔΣΕ και να βοηθά συνειδητά το στρατό, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε και ενίσχυσε αυτή την τάση. Και στους κλοιούς και κυρίως μετά, στον έλεγχο του χώρου. Συνέβη σχεδόν παντού, από τις αρχές του ’48 ως τη λήξη του Εμφυλίου»

«Στο Βορρά υπήρχαν δυνατότητες για να αξιοποιηθούν οι νεοστρατολογημένοι. Στη Ρούμελη τι θα τους έκαναν;»

«Πολλοί σκοτώθηκαν, άλλοι λιποτάκτησαν… Λίγοι πρόλαβαν να ενταχτούν και να βοηθήσουν. Μη ψάχνεις λογική εκεί που ο πνιγμένος πιάνεται από τα μαλλιά του, ελπίζοντας ότι θα τα καταφέρει»

«Τα μεγάλα γεγονότα σε Θεσσαλία και Ρούμελη ήταν οι καταλήψεις της Καρδίτσας και του Καρπενησιού;»

«Κι ένα τρίτο, η πανωλεθρία των ανταρτών μετά, στην δυτική Ρούμελη αλλά και στη Θεσσαλία»

«Να τα βάλουμε σε μια σειρά;»

«Ναι. Μετά τις μεγάλες μάχες το καλοκαίρι του ‘48 σε Γράμμο και Βίτσι, έγινε μια μεγάλη προσπάθεια στον ΔΣΕ για συγκέντρωση των δυνάμεών του σε ισχυρές μονάδες, ώστε να μπορεί να κινηθεί επιθετικά με αξιώσεις. Όταν αυτό επιτεύχθηκε, το χειμώνα, έγιναν οι επιθέσεις στις πόλεις. Στη Νάουσα, στη Φλώρινα και νοτιότερα σε Καρδίτσα και Καρπενήσι»

«Μπορούσε ο ΔΣΕ να βγάλει πέρα, με τέτοιες αποστολές; Δεν εννοώ να καταλάβει τις πόλεις, που το πέτυχε εκτός απ΄ τη Φλώρινα, αλλά να τις κρατήσει»

«Όχι. Το παιγνίδι είχε ουσιαστικά τελειώσει, γιατί στο τέλος του ’48 ο ΔΣΕ δεν είχε πια τίποτα περισσότερο από τους είκοσι χιλιάδες μαχητές του και τη δύναμη της θέλησης και των όπλων τους. Δεν είχε ούτε χώρο, με εξαίρεση το νοητό τραπέζιο σε Γράμμο – Βίτσι, ούτε δίκτυα, ούτε καμιά υποστήριξη από την κοινωνία. Η ενίσχυση σε επιμελητεία, όπλα και πυρομαχικά μπορούσε να έρχεται μόνο απ’ έξω. Ουσιαστικά μόνο στη ζώνη των συνόρων. Ενώ έφτανε στο απόγειο της ισχύος του και της μαχητικής του απόδοσης, ήταν πια απόλυτα απομονωμένος. Ένα ξένο σώμα. Από την άλλη, ποτέ ο στρατός δεν ήταν ισχυρότερος και πιο έτοιμος για να τελειώσει με την εξέγερση. Όχι μόνο σε αριθμό στρατιωτών και σε μέσα, που ήταν πλέον άφθονα, με τη φροντίδα των Αμερικανών, αλλά και σε εμπειρία και προσαρμογή στις ανάγκες του ανταρτοπολέμου. Είχε εκκενώσει παντού τα ορεινά χωριά, είχε αποκόψει κάθε πιθανή εσωτερική πηγή εφοδιασμού του ΔΣΕ σε τρόφιμα και πυρομαχικά και το κυριότερο, είχε κινητοποιήσει την κοινωνία στο πλευρό του. Είτε με την πειθώ, είτε, όπου δεν περνούσε αυτή, με την ωμή τρομοκρατία. Σ’ αυτές τις συνθήκες έγιναν οι επιθέσεις του χειμώνα στις πόλεις. Με τις οποίες ο ΔΣΕ προσπάθησε να λύσει αφ’ ενός το μείζον πρόβλημα, το πολιτικό, αποκτώντας επιτέλους χώρο και αφ΄ ετέρου τα εξίσου καθοριστικά  προβλήματα του εφοδιασμού και της στρατολογίας. Με τις επιθέσεις στόχευε επίσης στην ανακούφιση της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας, υπολογίζοντας σε απόσυρση τμήματος του στρατού από εκεί»

«Δεν πρέπει να ήταν εύκολες αυτές οι επιθέσεις»

«Καθόλου εύκολες. Για να φτάσουν αιφνιδιαστικά μπροστά στην Καρδίτσα ή το Καρπενήσι, οι αντάρτες έπρεπε να κινηθούν από εξαιρετικά δύσκολες ορεινές διαδρομές, μέσα στο χειμώνα. Πολύωρες, ατελείωτες. Μόνο τη νύχτα ή σε ομίχλη ή όταν έπεφτε χιόνι και ήταν αόρατοι. Τη μέρα έμεναν καθηλωμένοι, σε λούφα, για να μη τους εντοπίσουν. Το άναμμα φωτιάς αποκλειόταν. Ταυτόχρονα έπρεπε να κουβαλάνε μαζί τους τα απαραίτητα εφόδια για την επιβίωση, τα πολυβόλα, τους όλμους, τα εκρηκτικά και τα πυρομαχικά τους»

«Στα χέρια;»

«Χρησιμοποιούσαν μουλάρια, για τα βαριά φορτία. Μπορείς να φανταστείς σε τι κατάσταση βρισκόντουσαν όταν έφταναν στον προορισμό τους. Και τα δυσκολότερα ήταν ακόμα μπροστά. Οι πόλεις ήταν οχυρωμένες. Είχαν φυλάκια για σκοπιές και άμυνα, πολυβολεία, συρματοπλέγματα, ναρκοπέδια αλλά και πυροβόλα, όλμους και τεθωρακισμένα, με άφθονα πυρομαχικά. Και ισχυρές θέσεις στήριξης στα γύρω υψώματα. Το κυριότερο, μπορούσαν να φτάσουν με φορτηγά πολύ σύντομα ενισχύσεις, ενώ βοηθούσε αμέσως η αεροπορία. Αλλά και ο αριθμός των επιτιθεμένων ήταν πάντα ελλειμματικός, σε σχέση με το θεωρητικό τρία ή τέσσερα προς ένα. Αλλά κι αν όλα πήγαιναν καλά και κερδιζόταν η πόλη, το πιο δύσκολο σημείο ήταν μετά»

Τον κοίταξα απορώντας.

«Η απαγκίστρωση. Πως φεύγεις έγκαιρα, πεζός εννοείται, κουβαλώντας τα λάφυρα και τους τραυματίες, αλλά και τους στρατολογημένους. Και πως απομακρύνεσαι αόρατος, ώστε να μη σε εντοπίσει η αεροπορία»

Δεν φαινόταν καθόλου εύκολο.

«Θεωρητικά, λογικά, οι επιθέσεις στις πόλεις ήταν αδύνατον να οργανωθούν και να επιχειρηθούν. Κι αν γινόντουσαν ήταν αδύνατο να πετύχουν. Κι αν πετύχαιναν, ήταν απίθανο να ξεφύγουν οι αντάρτες από τη καταδίωξη. Κι όλ’ αυτά έπρεπε να συμβούν με δυνάμεις που είχαν μεγάλο αριθμό στρατολογημένων, μεταξύ τους και πολλά κορίτσια, ουσιαστικά χωρίς εκγύμναση και χωρίς προηγούμενη εμπειρία»

«Και πως το κατάφεραν;»

Ο Ερμής χαμογέλασε.

«Η μόνη δυνατή ερμηνεία είναι ότι ο σκληρός πυρήνας των εθελοντών που είχαν απομείνει ζωντανοί και στελέχωναν τις μονάδες, ξεπέρασε κατά πολύ στην πράξη τις λογικές δυνατότητες. Μόνο που μετά από κάθε επιτυχία αυτός ο πυρήνας συρρικνωνόταν, καθώς έχανε κάθε φορά λίγους ή πολλούς απ’ αυτούς τους αναντικατάστατους εθελοντές. Ακόμα χειρότερα, μετά από κάθε αποτυχία ή καταστροφή, όπως στη Φλώρινα»

Ακούστηκε μια δυνατή φωνή στην ομίχλη που σκέπαζε το αεροδρόμιο. Κάποια μάνα φώναζε στην κόρη της, που είχε βγει έξω, να τσακιστεί να μπει μέσα, κάτι που ευτυχώς έγινε σύντομα και μπόρεσε ο Ερμής να συνεχίσει την αφήγησή του.

«Την Καρδίτσα τη χτύπησαν ο Φλωράκης και ο Διαμαντής, με τις δυο μεραρχίες που είχαν. Ξεκίνησαν από Άγραφα, που ο στρατός τα είχε ξεχάσει για λίγους μήνες, καθώς επιχειρούσε σε Γράμμο και Βίτσι. Έτσι οι δυο μεραρχίες του ΔΣΕ μπόρεσαν να εφοδιαστούν και να προετοιμαστούν»

«Πόσοι ήταν;»

«Όλοι μαζί όχι περισσότεροι από τρεις χιλιάδες, μαζί με την έφιππη ταξιαρχία του Θεσσαλού. Την Καρδίτσα υπεράσπιζαν εννιακόσιοι φαντάροι, χωροφύλακες και ΜΕΑ, αλλά μετά τη επίθεση ξεκίνησαν ενισχύσεις απ’ όλη τη Θεσσαλία, με άρματα μάχης, τεθωρακισμένα, ιππικό και πεζικό. Οι ενισχύσεις πήραν μέρος στη μάχη τη δεύτερη μέρα, δηλαδή στις 13 Δεκεμβρίου 1948, όταν οι αντάρτες αποχωρούσαν, αλλά χωρίς ζήλο να τους καταδιώξουν. Άφησαν αυτή τη δουλειά στην αεροπορία»

«Ήταν συνεπώς μια επιτυχία»

«Μεγάλη, σε τακτικό επίπεδο. Ίσως χίλιες νέες στρατολογίες, πυρομαχικά, όπλα, ιματισμός, εφόδια, υγειονομικό υλικό. Όσα μπορούσαν να σηκώσουν τα μουλάρια και οι ώμοι των ανταρτών, δηλαδή λίγα σε σχέση με τις ανάγκες. Ακόμα κι ένα οδοντιατρείο. Αλλά δεν έγινε καμιά κίνηση στρατευμάτων από το Βίτσι προς το νότο»

«Μετά ήταν  το Καρπενήσι;»

«Χρονικά, η Νάουσα. Το Καρπενήσι χτυπήθηκε πάλι από τους Διαμαντή και Φλωράκη, στις 19 Ιανουαρίου 1949. Ήταν πιο ρεαλιστικός στόχος από την Καρδίτσα, γιατί θα ήταν δύσκολο να φτάσουν ενισχύσεις μέσα στα βουνά, από τα δύσκολα περάσματα που είχαν οι δυο δρόμοι, από Λαμία και Αγρίνιο. Την πόλη υπεράσπιζαν χίλιοι διακόσιοι έως χίλιοι πεντακόσιοι άντρες, με μια καλά οργανωμένη άμυνα. Οι αντάρτες ήταν περίπου δυο χιλιάδες οχτακόσιοι, με μεγάλο ποσοστό νεοστρατολογημένων και γυναικών ανάμεσά τους»

«Καλά, όλοι αυτοί έφτασαν στο Καρπενήσι χωρίς να τους πάρει είδηση κανένας; Φρουρές δεν υπήρχαν σε περιμετρικά σημεία;»

«Όχι. Τα περιμετρικά φυλάκια είχαν εγκαταλειφθεί λόγω κακοκαιρίας. Η οποία όμως δεν εμπόδισε τους αντάρτες να φτάσουν, κουβαλώντας ακόμα και δυο πυροβόλα, ένα ορειβατικό κι ένα αντιαρματικό. Φαντάζομαι ότι αυτό ήταν ένα από τα πρώτα που σκέφτηκε ο νέος αρχιστράτηγος Παπάγος όταν έστειλε στο στρατοδικείο τον στρατιωτικό διοικητή της περιοχής Βενετσάνο Κετσέα»

«Καταδικάστηκε;»

«Αθωώθηκε. Είχε αδερφούς ανώτατους αξιωματικούς και ήταν ο ίδιος σκληρός βασιλικός, όπως ο Παπάγος, όπως και ολόκληρη η στρατιωτική ηγεσία εκείνης της περιόδου. Παρεμπιπτόντως, ήταν ένας από τους ήρωες του πολέμου στην Αλβανία.  Ο Παπάγος ανέθεσε στον Τσακαλώτο, που μόλις είχε επιστρέψει στην Αθήνα από την τελειωτική εκκαθάριση της Πελοποννήσου, την αποστολή να ξαναπάρει το Καρπενήσι και να εξοντώσει τους συμμορίτες»

«Στο μεταξύ οι συμμορίτες εκμεταλλεύτηκαν την επιτυχία τους;»

«Ναι. Είχαν το Καρπενήσι στη διάθεσή τους για τρεις ολόκληρες βδομάδες. Το τρύγησαν από άποψη όπλων, πυρομαχικών, επιμελητείας και εφοδίων κάθε είδους. Κατάσχεσαν τα ποσά που βρέθηκαν στις τράπεζες και έκαναν μ΄ αυτά  αγορές, ακόμα και πληρωμές μισθοδοσίας των υπαλλήλων. Κατάσχεσαν τα αυτοκίνητα που υπήρχαν στην πόλη και εκατό μουλάρια, για να μεταφέρουν τα λάφυρα.  Έκαναν και τετρακόσιες στρατολογίες»

«Πότε άρχισε η αντεπίθεση του Τσακαλώτου;»

«Στις 29 με 30 Ιανουαρίου, όχι από τον Τσακαλώτο που δεν είχε φτάσει ακόμα, αλλά από τον Κατσώτα που είχε αντικαταστήσει τον Κετσέα. Στις 8 Φεβρουαρίου ο στρατός έφτασε στο Καρπενήσι, αλλά οι αντάρτες είχαν ήδη αποχωρήσει. Οι στρατολογημένοι και τα πολλά λάφυρα προς Βορράν. Ο Διαμαντής και ο Φλωράκης μ’ ένα ισχυρό συγκρότημα είχαν στόχο να περάσουν στην Αιτωλοακαρνανία. Οι δυο αντίπαλοι πήραν επαφή  και ο στρατός προσπάθησε να περικυκλώσει τους αντάρτες και να τους εξοντώσει. Αντί γι΄ αυτό ο ΔΣΕ διέσπασε τον κλοιό και οι απώλειες του στρατού σε συνδυασμό με τις δύσκολες καιρικές συνθήκες εξανέμισαν τη μαχητικότητα που είχε προσπαθήσει να εμφυσήσει ο Τσακαλώτος.  Όλες οι προσπάθειες παγίδευσης απέτυχαν, οι αντάρτες αντί να πάνε στο Αγρίνιο διέφυγαν προς άλλη κατεύθυνση»

«Δηλαδή ο Διαμαντής κέρδισε τακτικά τον Τσακαλώτο»

«Ήταν ένα ξαφνικό χτύπημα που δίνει ένας παλαιστής ελαφρών βαρών παλεύοντας με τον βαρέων βαρών αντίπαλό του, προσπαθώντας να ξεφύγει. Το ματς θα το κερδίσει στο τέλος ο γίγαντας. Αρκεί να καταφέρει να στριμώξει για μια φορά τον αδύνατο στα σκοινιά»

«Κάτι που δεν άργησε να γίνει, μετά το Λιδορίκι»

«Όχι. Για την ακρίβεια ο Τσακαλώτος είχε ξεκινήσει νωρίτερα, με εκκαθαριστικές που ξεκίνησαν από Ελασσόνα και Τύρναβο στα νότια του Ολύμπου και είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή οποιασδήποτε υποδομής του ΔΣΕ υπήρχε, τη μεταφορά των κοπαδιών και τέτοια. Οι αντάρτες διέφυγαν. Η επόμενη εκκαθαριστική έγινε στο οροπέδιο της Νευρόπολης, δυτικά της Καρδίτσας. Πάλι οι αντάρτες διέφυγαν, προς τα Άγραφα. Εκεί βρισκόντουσαν οι κύριες δυνάμεις του Διαμαντή και του Φλωράκη, με πολλούς νεοεπιστρατευμένους»

«Πόσοι ήταν;»

«Χίλιοι διακόσιοι περίπου. Και τριακόσιοι με τετρακόσιοι στην ταξιαρχία ιππικού, προς τον κάμπο. Ο στρατός είχε δέκα χιλιάδες ως δύναμη κρούσης»

«Πότε συνέβαιναν αυτά;»

«Τις πρώτες μέρες του Μαρτίου 1949. Στις 9 σταμάτησε η καταδίωξη γιατί…»

«…γιατί διέφυγαν πάλι οι αντάρτες»

«Ναι. Με απώλειες και σε μαχητές και σε υλικά. Δεν τα κατάφερε όμως η ταξιαρχία ιππικού, που ως τα μέσα του Μάρτη εξοντώθηκε από τα τεθωρακισμένα και την αεροπορία. Στο μεταξύ οι αντάρτες κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της Άρτας»

«Δεν έχω ακούσει για επίθεση στην Άρτα»

«Δεν έγινε ποτέ. Ο ΔΣΕ συγκέντρωσε κάπου δυο χιλιάδες πεντακόσιους μαχητές μαζί με τους στρατολογημένους και κινήθηκε πεζή, χωρίς πληροφορίες για τον αντίπαλο. Ο στρατός όμως γνώριζε πλέον κάθε κίνηση των ανταρτών και είχε ταχύτατες μετακινήσεις. Έτσι οι αντάρτες έπεσαν πάνω σε τοίχο και στις 24 Μαρτίου έστρεψαν προς τα πίσω, υπό συνεχή καταδίωξη. Το στοίχημα ήταν να προλάβουν να περάσουν αντίστροφα τον Αχελώο, από δυσμάς προς ανατολάς αυτή τη φορά. Το ποτάμι όμως ήταν αδιάβατο και τα γεφύρια ήταν πιασμένα από το στρατό.  Εκτός από ένα, τη γέφυρα του Κοράκου»

«Πέρασαν;»

«Οι περισσότεροι, μετά από μια τρομερή μάχη, στις 28 Μαρτίου. Μια διμοιρία ξέμεινε πίσω. Όσο ήταν μέρα η αεροπορία προσπαθούσε να γκρεμίσει το γεφύρι για να μη περάσουν οι αντάρτες, τους οποίους χτυπούσε από παντού ο στρατός καθώς κινιόντουσαν προς αυτό. Μόλις νύχτωσε, ο στρατός έφτασε στο γεφύρι και οι αντάρτες που το κρατούσαν το ανατίναξαν και έφυγαν ανατολικά. Όσοι έμειναν πίσω, η διμοιρία στο γεφύρι και κυρίως η ταξιαρχία που ελισσόταν νοτιότερα, εξοντώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν από το στρατό ή πνίγηκαν προσπαθώντας να περάσουν, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Οι απώλειες των ανταρτών ήταν τρομερές, ίσως το σαράντα τοις εκατό της δύναμής τους. Κι αυτοί που πέρασαν κέρδισαν μόνο λίγες βδομάδες αναβολής του θανάτου ή της αιχμαλωσίας. Που πολλές φορές ταυτιζόντουσαν»

«Ο Διαμαντής;»

«Ο Διαμαντής συνέχισε, ενώ ο στρατός τον κυνηγούσε παντού. Στις 18 Απριλίου μπήκε στο Λιδορίκι και οι αντάρτες ανεφοδιάστηκαν σε τρόφιμα και ρουχισμό. Το κυνηγητό συνεχίστηκε, οι απώλειες ήταν συνεχείς και στις 21 Ιουνίου ο Διαμαντής δολοφονήθηκε από έναν σύντροφό του, στη Φθιώτιδα, απ’ όπου καταγόταν»

«Ο Φλωράκης πως επιβίωσε;»

«Μετά την αποχώρηση από το Καρπενήσι ανέβηκε ως το Βίτσι. Είχε άφθονες πιθανότητες να σκοτωθεί στις μάχες που ακολούθησαν, αφού πήρε μέρος στη μάχη της Φλώρινας και αργότερα κατέβηκε ξανά προς το νότο για αντιπερισπασμό, αλλά η τύχη είχε άλλα σχέδια γι’ αυτόν και τώρα είναι ηγέτης του ΚΚΕ»

«Τον έχεις σε εκτίμηση;»

Ο Ερμής σήκωσε τους ώμους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s