Ερμής

Οι μεγάλες μάχες σε Νάουσα και Φλώρινα

8-2

(Από τον «Ερμή»)

«Την Νάουσα τη χτύπησαν οι αντάρτες από το Καϊμακτσαλάν και το Βέρμιο;»

«Όχι. Δεν ήταν αρκετοί για μια τέτοια επιχείρηση. Κινήθηκε η δέκατη μεραρχία από το Βίτσι και όλοι μαζί έφτασαν τους δυόμιση χιλιάδες μαχητές, στα δυο βουνά»

«Με τα πόδια, εννοείται»

«Με τρεις συνεχόμενες νυχτερινές πορείες, Δεκέμβρη μήνα. Στις 22 του μηνός, δυο ταξιαρχίες χτύπησαν την Έδεσα και άλλη μία τη Νάουσα. Η Έδεσα ήταν καθαρή αποτυχία, η Νάουσα επίσης. Τις τελευταίες μέρες του μήνα χτύπησαν την Αρδέα, πάλι χωρίς επιτυχία. Ωστόσο δεν το έβαλαν κάτω. Πέρασαν από το Καϊμακτσαλάν στο Βέρμιο, έκαναν μια επίθεση αντιπερισπασμού στην Έδεσα και ξαναχτύπησαν τον πραγματικό τους στόχο, τη Νάουσα, στις 11 του Γενάρη 1949. Σχεδόν δυόμιση χιλιάδες αντάρτες, σε μια πόλη με καλή οχύρωση. Κατάφεραν να μπουν γρήγορα στη πόλη και να ανατρέψουν την άμυνά της. Ακολούθησαν οδομαχίες και πολιορκίες οχυρωμένων οικημάτων, οι οποίες κατέληξαν σε πλήρη επικράτηση των ανταρτών. Η αεροπορία έκανε ό,τι μπορούσε, αλλά οι δυνάμεις που έφτασαν κρατήθηκαν μάλλον εύκολα έξω από την πόλη. Οι απώλειες για το στρατό ήταν βαριές, αλλά και οι αντάρτες έχασαν εκατό νεκρούς και αγνοούμενους, ενώ είχαν πάνω από εκατόν πενήντα τραυματίες. Τα λάφυρα ήταν τόσα πολλά που δεν ήταν δυνατόν να τα πάρουν μαζί τους οι αντάρτες, καθώς δεν είχαν οργανώσει εκ των προτέρων το κατάλληλο σύστημα μεταφορών, αφού όλα έγιναν με βάση τον αιφνιδιασμό. Η τελική συγκομιδή ήταν μάλλον απογοητευτική και προξένησε εσωτερικές τριβές. Το ίδιο και η στρατολογία, που κρίθηκε ανεπαρκής. Στρατολογήθηκαν πεντακόσιοι με εξακόσιοι νέοι και νέες, οι οποίοι πήραν το δρόμο για το Βίτσι. Έφτασαν εκεί όσοι δεν σκοτώθηκαν από τις επιδρομές της αεροπορίας και όσοι δεν το έσκασαν στο δρόμο. Στην επιστροφή ο ΔΣΕ είχε νέες σημαντικές απώλειες σε νεκρούς, αγνοούμενους, τραυματίες και λιποτάκτες»

«Άφησε κάτι θετικό για τον ΔΣΕ η Νάουσα;»

«Μια αίσθηση μεγάλης επιτυχίας, κυρίως γιατί η πόλη κατελήφθη εύκολα και κρατήθηκε εύκολα για τέσσερις μέρες. Κάτι που συνέβη επειδή  είχε πολύ χαμηλή απόδοση ο στρατός και τα βοηθητικά  σώματα. Τα δεδομένα όμως λένε ότι αυτή η αίσθηση ήταν χωρίς πραγματικό αντίκρισμα»

«Ισχύει ότι η Φλώρινα ήταν η μεγαλύτερη μάχη του Εμφυλίου; Αληθεύει ότι έκρινε οριστικά τον νικητή;»

«Ναι, αν εξαιρέσουμε το Γράμμο και το Βίτσι. Όχι, ο νικητής ήταν δεδομένος, από πολύ καιρό. Ο ΔΣΕ το Φλεβάρη του ’49 βρισκόταν στο απόγειο της μαχητικής του ισχύος, στην πραγματικότητα όμως μετρούσε βδομάδες για το τέλος. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το τέλος θα έφτανε χωρίς κι άλλες τρομερές μάχες και συγκρούσεις σε όλη την Ελλάδα. Κυρίως όμως στη δυτική Μακεδονία»

«Πόσοι αντάρτες επιτέθηκαν στη Φλώρινα;»

«Εφτά χιλιάδες, υπολογίζοντας και χίλιους τραυματιοφορείς. Την υπεράσπιζαν τέσσερις χιλιάδες πεντακόσιοι μέσα στην πόλη και τα δεσπόζοντα υψώματα ένα γύρω και άλλοι τόσοι ή λίγο περισσότεροι σε αποστάσεις λίγων χιλιομέτρων. Αλλά η μάχη δεν κρίθηκε τόσο στους αριθμούς»

«Σε τι κρίθηκε;»

«Ο ΔΣΕ είχε κάνει την καλύτερη δυνατή προετοιμασία, αλλά με ένα θανάσιμο έλλειμμα. Δεν γνώριζε τις λεπτομέρειες της αμυντικής διάταξης. Για να το πω απλά χτύπησε τη Φλώρινα στα τυφλά, χωρίς πληροφορίες από τα μέσα και χωρίς πραγματική αναγνώριση του πεδίου. Χωρίς να ξέρει που βρίσκονται τα πολυβολεία, οι αμυντικές ζώνες, οι βάσεις πυρός»

«Αν ήταν έτσι δεν έπρεπε να χτυπήσει καν!»

«Η απόφαση ήταν κυρίως πολιτική. Έπρεπε οπωσδήποτε να πάρει μια πόλη, για τα εφόδιά της και τη στρατολογία, κυρίως όμως για να αποκτήσει μια πραγματική βάση για τη συνέχεια. Κι αφού έπρεπε, θα γινόταν. Με τον τρόπο που αντιλαμβανόταν τα πράγματα ο υποστράτηγος Βλαντάς, ο αντιστράτηγος Γούσιας και ο αρχιστράτηγος Ζαχαριάδης. Με βάση το Βίτσι, δεν μπορούσε να είναι η Κοζάνη, λόγω της πυκνότητας του στρατού εκεί. Δεν έμενε παρά η Φλώρινα»

«Καμιά τύχη…»

«Φυσικά. Κανείς απ’ αυτούς δεν ήταν στρατιωτικός και ο πραγματικός πόλεμος είναι επιστήμη και τέχνη, δεν μπορούν να τον κάνουν με επιτυχία ερασιτέχνες. Δεν είναι όπως το αντάρτικο, που έχει άλλες απαιτήσεις»

«Ενώ ο αντίπαλος;»

«Ήταν ο υποστράτηγος Παπαδόπουλος, παλιός συμπολεμιστής του Τσακαλώτου στην 3η Ορεινή Ταξιαρχία. Είχε οργανώσει τις δυνάμεις του με δυνατότητα άμεσης εμπλοκής των εφεδρειών. Και με τρόπο που όταν οι επιτιθέμενοι θα άνοιγαν ρήγμα στην περίμετρο θα βρισκόντουσαν εγκλωβισμένοι μπροστά σε νέο φράγμα πυρός»

«Οργανωμένη παγίδα, δηλαδή»

«Ναι. Στην οποία έπεσε με πλήρη άγνοια η ταξιαρχία κρούσης του ΔΣΕ και κυριολεκτικά αφανίστηκε. Ταυτόχρονα ο ΔΣΕ δεν μπόρεσε να κρατήσει τα κρίσιμα δεσπόζοντα υψώματα γύρω από την πόλη, εκτός από ένα. Έτσι η παγίδα για όλους όσους μπήκαν στην πόλη έγινε θανατηφόρα»

«Τη δεύτερη μέρα;»

«Ναι. Το μεσημέρι της 12ης Φεβρουαρίου. Σ’ αυτό το σημείο θα έπρεπε να γίνει η απαγκίστρωση, αλλά η ηγεσία επέμεινε και η επόμενη μέρα ήταν απλά καταστροφική, με την αεροπορία να θερίζει  τις φάλαγγες με τους τραυματίες και τα μεταγωγικά»

«Πόσες ήταν οι απώλειες του ΔΣΕ;»

cf86cf89cf84cebf-ceb5cebccf80cf81cebfcf83-17-8-1949-ceb1ceb9cf87cebcceb1cebbcf89cf84cebfceb9-ceb1cf80cebf-cebcceb1cf87ceb7-cf86cebbcf89

«Εφτακόσιοι δύο νεκροί και τριακόσιοι πενήντα συλληφθέντες ή παραδοθέντες. Και χίλιοι πεντακόσιοι πενήντα επτά τραυματίες, οι οποίοι ευτυχώς γι΄ αυτούς προωθήθηκαν στους προετοιμασμένους σταθμούς επίδεσης, στο χειρουργείο εκστρατείας, στις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις του ΔΣΕ και, οι πιο σοβαρά, στην Αλβανία και αργότερα σε άλλες χώρες. Ο στρατός είχε σαράντα τέσσερις νεκρούς, τριάντα πέντε αγνοούμενους και διακόσιους τριάντα τέσσερις τραυματίες. Περιέθαλψε και τους τραυματίες του ΔΣΕ που έμειναν στα χέρια του, εκτός απ’ αυτούς που δολοφόνησε εν ψυχρώ ένας υπολοχαγός Βυζάντιος»

«Πολλούς;»

«Περισσότερους από πενήντα»

«Δεν λογοδότησε; Δεν τον τιμώρησαν;»

Ο Ερμής χαμογέλασε, εμφανώς κουρασμένος.

«Κι αν ο ΔΣΕ είχε τις πληροφορίες που του έλειπαν;»

«Με τις υποθέσεις μπορεί να συμβούν τα πάντα. Αν προκύπτει κάποιο συμπέρασμα από τη μάχη της Φλώρινας, είναι το αυτονόητο.  Πόλεις καλά οργανωμένες αμυντικά δεν πέφτουν από ερασιτέχνες στρατηγούς, χωρίς υποστήριξη από αεροπορία  και συντριπτική δύναμη πυρός από τον επιτιθέμενο. Η επιχείρηση κατά της Φλώρινας ήταν η αποκορύφωση του πολιτικού και στρατιωτικού τυχοδιωκτισμού της ομάδας του Ζαχαριάδη»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s