Ερμής

Τάγματα Ασφαλείας και Γερμανοί

fetchimg

(Από τον «Ερμή»)

«Την Πρωτομαγιά του ’44 εκτελέστηκαν στην Καισαριανή διακόσιοι κρατούμενοι, ως αντίποινα για τη δολοφονία ενός Γερμανού στρατηγού στη Λακωνία. Απ’ αυτούς οι 170 ήταν κομμουνιστές, κρατούμενοι στην Ακροναυπλία από το βασιλικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Τους είχε παραδώσει η βασιλική κυβέρνηση Τσουδερού στους κατακτητές. Εκτός από τους διακόσιους δολοφονήθηκαν άλλοι εκατό κομμουνιστές από τα Τάγματα Ασφαλείας, με δική τους πρωτοβουλία, σύμφωνα με ανακοινώσεις της εποχής και μαρτυρίες στη Δίκη της Νυρεμβέργης. Οι Γερμανοί στρατιώτες δολοφόνησαν τουλάχιστον 25 αμάχους επιπλέον, στην περιοχή της Λακωνίας»

Τον κοίταξα προσπαθώντας να καταλάβω που το πήγαινε.

«Ο κατοχικός εμφύλιος έγινε κυρίως την τελευταία χρονιά, όταν οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους έκαψαν και δολοφόνησαν αλύπητα, προσπαθώντας να εκμηδενίσουν την αντίσταση του ΕΑΜ. Την ιστορία της Πρωτομαγιάς στην αφηγήθηκα για να σου δείξω πως συνδέονταν οι Γερμανοί, τα Τάγματα και ο βασιλιάς, άρα και η τότε κυβέρνησή του στη συνείδηση των Εαμικών. Δεν ήταν θεωρητικό ζήτημα, ούτε πρόβλημα επανάστασης. Ήταν μια απίστευτα θανατηφόρα βία, είτε στην επαρχία είτε στην Αθήνα με τα μπλόκα, όπου το παρόν της Γερμανικής κατοχής συνδέονταν με το πολύ πρόσφατο παρελθόν της βασιλικής δικτατορίας. Η οποία θα μπορούσε κάλλιστα να επαναληφθεί με την επιστροφή του βασιλιά στην Αθήνα, με τις αυτονόητες συνέπειες για τους Εαμικούς γενικά και τους κομμουνιστές ειδικά»

«Αυτό εξηγεί το μένος του ΕΑΜ κατά του ΕΔΕΣ και των άλλων φιλονομοναρχικών και φιλοβρετανικών δυνάμεων;»

«Το εξηγεί σε μεγάλο βαθμό, αλλά δεν δικαιολογεί τις αντιδράσεις του ΕΑΜ απέναντί τους, οι οποίες ήταν κάτι χειρότερο από έγκλημα, ήταν λάθος, όπως θα έλεγε αργότερα ο Σιάντος, αν είχε διαβάσει τον Μακιαβέλι»

Περίμενα τη συνέχεια.

«Τα Τάγματα Ασφαλείας είχαν συνδεθεί με το προηγούμενο καθεστώς, μέσω του βασιλιά. Αλλά το πράγμα λειτουργούσε και αντίστροφα. Αφού το ΕΑΜ κυριαρχούνταν από το ΚΚΕ, μετά την απελευθέρωση θα είχαμε σοβιετικό καθεστώς στην Ελλάδα. Συνεπώς η έγκαιρη  καταπολέμηση του ΕΑΜ ήταν ζήτημα ζωής και θανάτου για τους φιλομοναρχικούς και τους εθνικιστές. Τα Τάγματα Ασφαλείας, η Ειδική Ασφάλεια της Χωροφυλακής, το Μηχανοκίνητο της Αστυνομίας Πόλεων και τα δοσιλογικά σώματα στη Μακεδονία, συμπεριλαμβάνονται, αν αφαιρέσουμε τα λούμπεν εγκληματικά στοιχεία και τους λίγους ιδεολόγους ναζί που βρέθηκαν εκεί»

«Αλλά οι αξιωματικοί των Ταγμάτων δεν ήταν λούμπεν στοιχεία»

«Στους αξιωματικούς ειδικά ασκήθηκε ένας εκβιασμός. Όποιος δεν πήγαινε εθελοντής στα Τάγματα έχανε το μισθό και τα δελτία τροφίμων που είχε. Επιπλέον αποστρατεύονταν, χωρίς κανένα συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Πολλοί αξιωματικοί υπέκυψαν, άλλοι έφυγαν στη Μέση Ανατολή ή προσχώρησαν στο αντάρτικο. Στα χωριά υπήρχε ένα επιπλέον δίλλημα. Όσοι καλούνταν να καταταγούν στα Τάγματα και δεν πήγαιναν, κινδύνευαν να καταδικαστούν σε εκτόπιση από τα δικαστήρια των Επιτροπών Δημοσίας Ασφαλείας, αυτά που λειτουργούσαν προπολεμικά και τα είχε ανασυστήσει ο Ράλλης. Από την άλλη, αν έμπαιναν στα Τάγματα, υπήρχε κίνδυνος να συλληφθούν οι οικογένειές τους από τον ΕΛΑΣ»

«Ξεκινούσε ένας ολοκληρωτικός πόλεμος…»

«Ναι. Ο Ράλλης κατάφερε να στήσει τα Τάγματα και να στείλει κάποια εκτός Αθήνας. Με αποστολές από την Αθήνα αναπτύχθηκαν Τάγματα στην Πάτρα, το Αγρίνιο και τη Ναύπακτο. Αυτό που πήγε στην Πάτρα ενισχύθηκε απρόσμενα νωρίς το καλοκαίρι με τη κατάταξη αξιωματικών και ανδρών του 5/42 Συντάγματος, που είχε μόλις διαλύσει ο ΕΛΑΣ. Άλλο Τάγμα στάλθηκε στην Εύβοια, με επικεφαλής έναν υποστράτηγο Λιάκο, ο οποίος οργίασε στα χωριά, πολλά από τα οποία πλιατσικολογήθηκαν και κάηκαν. Παράλληλα το Τάγμα κατάκλεβε τους χωρικούς μέσω της υποχρεωτικής φορολογίας δήθεν για τον αγώνα κατά των κομουνιστών.  Και τους εύπορους εμπόρους ή επιχειρηματίες με καθαρά μαφιόζικους εκβιασμούς. Οι επικεφαλής έκλεβαν ακόμα και από τα αφορολόγητα τσιγάρα που έστελνε η κυβέρνηση για τους Ταγματασφαλίτες και τα πουλούσαν στην αγορά, για λογαριασμό τους»

«Αυτό θα πει επιχειρηματικό πνεύμα…»

«Άλλο Τάγμα αναπτύχθηκε στη Λακωνία, υπό την ηγεσία του Λεωνίδα Βρεττάκου, ο οποίος ήταν γεωπόνος και αδελφός του ίλαρχου Τηλέμαχου Βρεττάκου που σκοτωθεί σε σύγκρουση με τον τον ΕΛΑΣ, μετά τη διάλυση του Ελληνικού Στρατού, όπως αφηγείται ο αδελφός του Λεωνίδας. Στη Μεσσηνία είχε σχηματιστεί το Τάγμα του Παπαδόγγονα, ενταγμένο οργανικά στη Χωροφυλακή. Στην Πελοπόννησο σχηματίστηκαν εθελοντικές ένοπλες ομάδες βασιλοφρόνων αντικομουνιστών, πριν ακόμα δημιουργηθούν τα Τάγματα Ασφαλείας στην Αθήνα. Με τη δημιουργία τους, οι ομάδες εντάχθηκαν σ’ αυτά. Στην πλήρη τους ανάπτυξη τα Τάγματα είχαν αποσπάσματα και στην Ήπειρο, στην Αιτωλοακαρνανία, στην Ευρυτανία, στη Φθιώτιδα, στον Πύργο, στην Κορινθία, στο Ναύπλιο, στο Βαλτέτσι, στον Αχλαδόκαμπο, στην Τρίπολη, στο Μελιγαλά και τελευταία στους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας. Είχε δημιουργηθεί και μια παραλλαγή στην Κρήτη, το Τάγμα Χωροφυλακής Χανίων, με σχεδόν διακόσιους εθελοντές χωροφύλακες άνευ θητείας, δηλαδή ανεκπαίδευτους που τους έντυσαν με μια στολή και τους χορηγούσαν συσσίτιο και μισθό»

«Πόσοι ήταν όλοι μαζί;»

«Ως συνήθως υπάρχει σύγχυση για τους αριθμούς, γιατί καθένας τους μετράει με το δικό του τρόπο. Τυπικά τα Ευζωνικά Τάγματα είχαν πέντε χιλιάδες εφτακόσιους είκοσι πέντε άνδρες. Πρέπει όμως να συνυπολογίσουμε και όσους υπηρετούσαν υπό το σχήμα της Χωροφυλακής, όπως συνέβη στην Πελοπόννησο. Επίσης η δύναμη αλλάζει στο χρόνο, δηλαδή αυξάνεται συνεχώς. Ο ΕΛΑΣ υπολόγιζε τον Αύγουστο του ’44 ότι οι Ταγματασφαλίτες ήταν δεκατέσσερις χιλιάδες τετρακόσοι εβδομήντα πέντε. Στη μεταπολεμική έκθεση του Ταγματασφαλίτη συνταγματάρχη Παναγιώτη Κυριακού, που κατατέθηκε στη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, αναφέρονται δύο χιλιάδες οχτακόσιοι αξιωματικοί και δεκατέσσερις χιλιάδες τριακόσιοι οπλίτες. Συνολικά δεκαεφτά χιλιάδες εκατό άνδρες. Μια άλλη κατάταξη, εκτός από τους Ευζώνους που ο αριθμός τους δεν αμφισβητείται, κάνει λόγο για επιπλέον δεκαέξι χιλιάδες εξακόσιους είκοσι πέντε εθελοντές. Πιθανότατα αυτός ο αριθμός ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο Σπαής, που ήταν υφυπουργός Στρατιωτικών το Δεκέμβρη, αναφέρει είκοσι εφτά χιλιάδες Ταγματασφαλίτες, μάλλον με προσθήκη και άλλων κατηγοριών δοσιλόγων»

«Δεν ήταν λίγοι!»

«Όχι. Εξάλλου η δύναμη αυτή δεν περιλαμβάνει τους ατάκτους που δρούσαν παράλληλα σε διάφορες περιοχές, όπως στην Αττική, στην Κεφαλονιά, στη Λευκάδα και αλλού. Κυρίως όμως δεν περιλαμβάνει τους ένοπλους δοσίλογους σε Θεσσαλία και Μακεδονία, οι οποίοι ήταν άλλοι τόσοι, ίσως και περισσότεροι. Αν προσθέσουμε τους δεκαοχτώ χιλιάδες διακόσιους έντεκα άνδρες της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας, βλέπουμε ότι ο οργανωμένος ελληνικός δοσιλογικός στρατός των Γερμανών ξεπερνούσε σε Αθήνα και επαρχία τους σαράντα χιλιάδες άνδρες, χωρίς να υπολογίζονται οι άτακτοι. Όλοι αυτοί είχαν εξασφαλισμένο εξοπλισμό, πυρομαχικά και διατροφή από τους Γερμανούς,  κατείχαν τις μεγάλες πόλεις σε όλη τη χώρα και έλεγχαν μεγάλο μέρος της πεδινής επαρχίας, υπό την σιδηρά κάλυψη και προστασία της Βέρμαχτ»

«Ο σκοπός που υπηρετούσαν τα Τάγματα ήταν η μεταπολεμική εξουσία;»

«Ο απώτερος, ναι. Αλλά τους μήνες που έδρασαν έπρεπε να υπηρετήσουν  τους στόχους των Γερμανών. ΟΙ Γερμανοί ήθελαν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο ιδεολογικό και πολιτικό μέτωπο, αλλά κι ένα ισχυρό μέτωπο κρούσης κατά των κομουνιστών στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες κατεχόμενες χώρες. Έτσι εξυπηρετούσαν το δικό τους σχεδιασμό, που ήταν η σωτηρία της Γερμανίας μέσω της διάσπασης της μεγάλης συμμαχίας κατά του Άξονα. Αυτό το επιχείρησαν στην Ελλάδα με τα Τάγματα Ασφαλείας στο νότο και τους άτακτους ενόπλους στο βορρά. Με αξιοσημείωτη επιτυχία, εκ του αποτελέσματος. Η οποία θα ήταν πιθανότατα πολύ μεγαλύτερη αν δεν τελείωνε ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους»

«Δεν ήταν αντιφατικοί οι άμεσοι και οι απώτεροι στόχοι των δοσιλόγων;»

«Δεν υπάρχει αξεπέραστη αντίφαση. Η κατάκτηση της εξουσίας μεταπολεμικά, επιχειρήθηκε μέσω της  άσκησης ασύμμετρης και εγκληματικής βίας τον καιρό της Κατοχής, εναντίον της εντόπιας απειλής, η οποία φάνταζε μόνιμη, αντίθετα με τους Γερμανούς που υποτίθεται ότι ήταν περαστικοί. Αυτό ήταν το σκεπτικό που χρησιμοποιούσαν οι πολιτικοί ιθύνοντες του δοσιλογισμού, έστω κι αν αυτό δεν άρεσε πολύ στους Βρετανούς, που έπρεπε να κερδίσουν τον μεγάλο πόλεμο κατά της Γερμανίας. Αν και το κατάπιαν και κοίταξαν να επωφεληθούν. Άρεσε όμως σε παράγοντες της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης, στους πολιτικούς στην Αθήνα και κυρίως στους αξιωματικούς του στρατού της Μέσης Ανατολής»

«Ποιος έλεγχε τα Τάγματα;»

«Τα Ες Ες είχαν αναλάβει τον έλεγχο όλων των Σωμάτων Ασφαλείας και των Λιμενικών Υπηρεσιών, με απόφαση του Ταβουλάρη, δοσίλογου υπουργού των Εσωτερικών. Από τον Οκτώβριο του ’43 ο υποστράτηγος Στρόοπ, από τον Δεκέμβριο ως τον Μάιο του ’44 ο Βάλτερ Σιμάνα και ούτω καθεξής. Όλοι οι Έλληνες διοικητές των Σωμάτων Ασφαλείας, και των Ταγμάτων, λογοδοτούσαν στον Ντερτιλή και αυτός έπαιρνε διαταγές από τον Σιμάνα, ο οποίος είχε τον απόλυτο έλεγχο, αφού σε κάθε Τάγμα Ασφαλείας ήταν προσκολλημένος ένας Γερμανός αξιωματικός ως σύνδεσμος με τη γερμανική διοίκηση»

«Πότε οξύνθηκαν οι συγκρούσεις των Ταγμάτων με τον ΕΛΑΣ;»

«Η εκρηκτική αντίθεση ήταν ήδη κυρίαρχη στις συνειδήσεις με την είσοδο του 1944»

«Προφανώς αυτή η αντίθεση που λέτε ίσχυε και τον Δεκέμβρη. Με τροποποιημένους συντελεστές»

«Πράγματι. Αν θέλουμε να δούμε τι ενέπλεξε τόσες δεκάδες χιλιάδες ενόπλους στις συγκρούσεις του Δεκέμβρη και γιατί βοήθησαν τον ΕΛΑΣ οι συνοικίες της Αθήνας, θα πρέπει να κοιτάξουμε λίγους μήνες πίσω, την άνοιξη και το καλοκαίρι. Υπήρχε ήδη η οικονομική εξαθλίωση μεγάλων μαζών της πρωτεύουσας, που κυριολεκτικά πεινούσαν την ώρα που οι οικονομικοί δωσίλογοι και οι μαυραγορίτες έκαναν χρυσές δουλειές.  Σ’ αυτό προστέθηκε η τρομοκρατική δράση των πολιτικών δοσιλόγων, με επικεφαλής την κατοχική κυβέρνηση.  Για λογαριασμό των Γερμανών και με πρόσχημα την αντιμετώπιση του κομμουνιστικού κινδύνου»

«Τα μπλόκα ήταν τόσο σημαντικά για τις μετέπειτα εξελίξεις;»

«Ναι. Έγιναν αποκλειστικά εκεί που είχε αναπτυχθεί το ΕΑΜ, στις προσφυγικές και τις εργατικές συνοικίες. Μέσα σε δυο μήνες δολοφονήθηκαν επιτόπου εκατοντάδες άνθρωποι, μετά από επιλογή που έκαναν οι κουκουλοφόροι καταδότες μέσα στο πλήθος. Πολλοί περισσότεροι βασανίστηκαν. Χιλιάδες συνελήφθησαν και κρατήθηκαν ως όμηροι σε άθλιες συνθήκες, ενώ πολλοί απ’ αυτούς στάλθηκαν στη Γερμανία για καταναγκαστική εργασία. Πρακτικά, ως σκλάβοι»

Ο Ερμής άναψε τσιγάρο και κάπνισε για λίγο σιωπηλός.

«Υπόδειγμα για όσα θα ακολουθούσαν ήταν το μπλόκο της Κοκκινιάς, στις 8 Μαρτίου 1944. Η Κοκκινιά κυκλώθηκε από χίλιους χωροφύλακες και Ταγματασφαλίτες, ενώ αργότερα έφτασαν και Γερμανοί, οι οποίοι παρέμειναν θεατές. Το μπλόκο έληξε με τέσσερις εκτελέσεις και εκατοντάδες συλλήψεις υπόπτων. Στις 13 Μαρτίου έγινε μπλόκο σε Νέα Ιωνία και Καλογρέζα. Δεκαοχτώ εκτελέστηκαν με εντολή του επικεφαλής της Ειδικής Ασφάλειας Λάμπου και τριακόσιοι συνελήφθησαν ως όμηροι. Ακολούθησε το μπλόκο της Καισαριανής και προς το τέλος το μπλόκο της Νέας Σμύρνης και το δεύτερο μπλόκο της Κοκκινιάς»

«Οι Γερμανοί πως συμμετείχαν στα μπλόκα;»

«Παρακολουθούσαν, συμβούλευαν και ήταν πάντοτε έτοιμοι να επέμβουν. Όλα αυτά ήταν στο πλαίσιο της τρομοκρατικής πολιτικής που είχαν προωθήσει τα Ες Ες στην Ελλάδα, σε αντίθεση με την πολιτική του Νοϋμπάχερ και της Βέρμαχτ. Τελικά στη γερμανική διαμάχη υπερίσχυσε ο Νοϋμπάχερ, αλλά ήταν πολύ αργά γιατί οι Γερμανοί είχαν ήδη πετύχει τον αντικειμενικό τους στόχο, τη δημιουργία εμφυλίου μεταξύ κομουνιστών και αντικομουνιστών. Αυτός ο στόχος εξελίχτηκε από τις αρχές του 1944 και ολοκληρώθηκε προσωρινά, κατά κάποιον τρόπο, το Δεκέμβρη. Υπήρχε όμως κι ένας δεύτερος στόχος, η μεταφορά ενός στρατού σκλάβων στη Γερμανία. Γι’ αυτό γινόντουσαν αθρόες συλλήψεις, αν και πολλοί από τους συλληφθέντες έμειναν στην Ελλάδα ως την απελευθέρωση, λόγω υπερκορεσμού των σιδηροδρομικών μεταφορών»

«Μου φαίνεται ανεξήγητο… Εννοώ, η μεγάλη συμμετοχή στα Τάγματα»

Ο Ερμής αναστέναξε.

«Κάποιοι ήταν ιδεολόγοι ναζί. Λίγοι, ελάχιστοι. Οι πολλοί πήγαν για να έχουν οι ίδιοι καλύτερες συνθήκες ζωής και για το πλιάτσικο. Οι αμοιβές τους περιλάμβαναν ειδικές αποζημιώσεις για έκτακτη εργασία και μια σειρά κινήτρων, όπως η ελεύθερη είσοδος σε κινηματογράφους και θέατρα. Άλλοι πήγαν για να αντιμετωπίσουν τον κομμουνιστικό κίνδυνο ή επειδή ήταν από τουρκόφωνο χωριό και οι ελληνόφωνοι είχαν προσχωρήσει με τον ΕΛΑΣ»

«Είχαν επίδραση οι συγκρούσεις των οργανώσεων της αντίστασης;»

«Μεγάλη. Μετά τη διάλυση της ΕΚΚΑ και τη δολοφονία του Ψαρού, οι επιζώντες πήγαν στην Πάτρα και εντάχτηκαν στα Τάγματα. Κάτι ανάλογο έγινε στη νότια Πελοπόννησο μετά τη δολοφονία του Βρεττάκου. Αλλά ο βασικός παράγοντας που έσπρωξε τόσο πολλούς αξιωματικούς στα Τάγματα, πέρα από το προσωπικό τους δαιμόνιο που τους ωθούσε να υπηρετήσουν μια σκληρή δύναμη και να επωφεληθούν με πολλούς τρόπους, ήταν η σιωπηρή αλλά σαφής παρότρυνση από πολιτικά πρόσωπα και από τους συναδέλφους τους στη Μέση Ανατολή. Και το ότι όσοι πήγαν πίστευαν πως οι Άγγλοι δεν είχαν καμιά αντίρρηση, αφού μετά την αποχώρηση των Γερμανών θα ήταν δικοί τους»

Ο Ερμής έμεινε για λίγο σιωπηλός.

«Τα Τάγματα, όπως και οι υπόλοιποι συνεργάτες των Γερμανών, δικαίωσαν απολύτως μια εκτίμηση της δεκαετίας του ΄20. Ο νικητής, αν είναι έξυπνος, θα εμπιστευτεί σε πρόσωπα της εθνικότητας του ηττημένου λαού, που δεν έχουν ούτε χαρακτήρα, ούτε τιμή, το ρόλο του δεσμοφύλακα. Τα πρόσωπα αυτά θα τον βοηθήσουν στο έργο της ολοκληρωτικής υποδούλωσης των συμπατριωτών τους κατά τρόπο πολύ σκληρότερο και ανοικτίρμονα από εκείνον που θα μεταχειριζόταν ένα οποιοδήποτε ξένο κτήνος. Το κτήνος ο συγγραφέας δεν το αναφέρει υποτιμητικά»

«Ποιος το έγραψε;»

«Ένας απόστρατος δεκανέας, όταν βρισκόταν στη φυλακή μετά από το αποτυχημένο πραξικόπημα που έκανε»

«Ο Χίτλερ!»

Ο Ερμής χαμογέλασε και έγνεψε καταφατικά.

«Έκανε διάνα, λες και γνώριζε τους δικούς μας Ταγματασφαλίτες. Οι οποίοι είχαν αποκτήσει και τραγούδι. Άιν Τσβάι! Άιν Τσβάι! Τσολιά να με λεν δε μ’ αρέσει, εγώ Γερμανός είμαι τώρα. Καμάρι των Ταγμάτων Ες Ες. Εγώ Γερμανός είμαι τώρα. Τομάρι των Ταγμάτων Ες Ες»

Advertisements

11 σκέψεις σχετικά με το “Τάγματα Ασφαλείας και Γερμανοί”

  1. Μια διορθωση:Το Συνταγμα,και οχι Ταγμα,Χωροφυλακης,ειχε εδρα την Αρκαδια,και οχι την Μεσσηνια.Απλως,η Μεσσηνια ηταν στη δικαιοδοσια του.Επισης,μια ερωτηση:Που,και ποτε,υπηρχε Ταγμα Ασφαλειας η τμημα του,στην Ηπειρο.Απ’ ο,τι γνωριζω,δεν υπηρχαν Ταγματα Ασφαλειας σε μη ΕΛΑΣοκρατουμενες περιοχες.

    Μου αρέσει!

  2. Στην Ήπειρο επιχείρησε για ένα διάστημα (μαζί με Γερμανούς) το Τάγμα Αγρινίου, του Τολιόπουλου (ένα απόσπασμα). Το αυτό ισχύει για τη Ευρυτανία (Θέρμο). Υπάρχει σχετικό ποστ με την έκθεση Τολιόπουλου στις «σημειώσεις».

    Μου αρέσει!

  3. @ Πάνος
    Γράφετε: «Στην πλήρη τους ανάπτυξη τα Τάγματα είχαν αποσπάσματα και στην Ήπειρο, στην Αιτωλοακαρνανία, στην Ευρυτανία, στη Φθιώτιδα, στον Πύργο, στην Κορινθία, στο Ναύπλιο, στο Βαλτέτσι, στον Αχλαδόκαμπο, στην Τρίπολη, στο Μελιγαλά και τελευταία στους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας».

    Σε απλά Ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι τα ΤΑ είχαν τμήματα (αποσπάσματα) που έδρευαν στα μέρη που λέτε.
    Όσον αφορά στην Ήπειρο και την Ευρυτανία, αυτό που γράφετε είναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΝΑΚΡΙΒΕΣ.
    Σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, (μόνα τους ή από κοινού με Γερμανούς), αποσπάσματα του ΤΑ Αγρινίου βρέθηκαν πράγματι, για πολύ λίγο χρόνο, και στις δύο αυτές περιοχές (Ήπειρο [Πρέβεζα], Ν. Ευρυτανία).
    Απόσπασμα, όμως, Τάγματος Ασφαλείας, σταθερά εγκατεστημένο στην Ήπειρο και στην Ευρυτανία, ΟΥΔΕΠΟΤΕ ΥΠΗΡΞΕ!

    ΥΓ
    Το Θέρμο είναι στην Αιτωλοακαρνανία και όχι στην Ευρυτανία.

    Μου αρέσει!

  4. φ/μπ
    Σπύρος Θεοδωροπουλος Ο Τηλέμαχος Βρεττάκος δεν «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ», όπως γράφετε. Συνελήφθη αιχμάλωτος στη μάχη τής Παλιόχωρας (27-28.10.1943) και αφού βασανίσθηκε αγρίως, εκτελέστηκε λίγο αργότερα κοντά στο χωριό Αράχοβα (Ελαιοχώριο). Δες Ι. Μπουγάς, «Ματωμένες Μνήμες», εκδ. Πελασγός, Αθήνα 2009, σελ. 104-106.

    Με όλον τον οφειλόμενο σεβασμό στον μόχθο και στην προσπάθειά σας, θεωρώ εξωφρενικόν τον ισχυρισμό σας ότι επιχειρήθηκε η κατάκτηση της εξουσίας, μεταπολεμικά, από τους ταγματασφαλίτες, «μέσω της άσκησης ασύμμετρης και εγκληματικής βίας τον καιρό της Κατοχής, εναντίον της εντόπιας απειλής, [των κομμουνιστών δηλαδή] η οποία φάνταζε μόνιμη, αντίθετα με τους Γερμανούς που υποτίθεται ότι ήταν περαστικοί». (!;!;!;!;)
    Για όνομα του Θεού, του Δία, ου μην αλλά και του Βούδα…
    Αυτό είναι, (πάντα κατά τη γνώμη μου), πλήρης διαστροφή τής ιστορικής πραγματικότητος!
    Εγκληματική βία και τρομοκρατία, (με 4-5 χιλιάδες θύματα μόνο στην Πελοπόννησο), άσκησε πρώτο το ΚΚΕ, διαλύοντας βιαίως τις μη φιλοΕΑΜικές αντιστασιακές οργανώσεις και «ξεπατώνοντας» συστηματικά την «αντίδραση», στο πλαίσιο της προετοιμασίας τού εδάφους για την κατάκτηση, μεταπολεμικά, της εξουσίας…
    Τουλάχιστο στη Νότια Ελλάδα, τα ΤΑ ήταν αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της εγκληματικής και εθνοδιχαστικής δράσης τού ΚΚΕ.
    Αν δεν είχε προηγηθεί η φρικώδης κατοχική «κόκκινη τρομοκρατία», με τα 60 και πλέον στρατόπεδα συγκεντρώσεως αντιφρονούντων μόνο στην Πελοπόννησο, ΤΑ είναι σχεδόν απολύτως βέβαιο ότι δεν θα είχαν σχηματισθεί.
    Θεωρώ αδιανόητο να πραγματεύεται κάποιος σοβαρά το θέμα «Τάγματα Ασφαλείας», χωρίς να αφιερώνει ούτε μια αράδα στην αιτία που τα γέννησε…
    Η κατάπληξή μου γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, επειδή είχα την αίσθηση ότι πιστεύατε ότι ήταν η κατοχική «κόκκινη βία» κυριότατα, που ανάγκασε τόσες χιλιάδες κόσμο να πάνε στα ΤΑ, (είτε για να σώσουν τα άμεσα κινδυνεύοντα κεφάλια τους, είτε για να εκδικηθούν), τη στιγμή που ακόμα και τυφλοί έβλεπαν ότι οι Γερμανοί έχαναν αράδα τον πόλεμο…
    Πάντα με εκτίμηση και καλή πίστη 🙂

    Panos Zervas [Ο Τηλέμαχος Βρεττάκος δεν «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ», όπως γράφετε.] Δεν το γράφω εγώ, το γράφει ο αδερφός του το 1955, στην έκθεσή του προς τη ΔΙΣ. Σε προηγούμενα κείμενα υιοθετούσα την εκδοχή που αναφέρετε, αλλά μετά από την έκθεση του Λεωνίδα, όχι. (Η έκθεση υπάρχει στις σημειώσεις) Με τα νούμερα (τις χιλιάδες που αναφέρονται κάθε φορά) πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί. Το πολιτικό πλαίσιο το αναλύω (προσπαθώ) στον «Ερμή»

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Μάλλον βαλθήκατε να με τρελάνετε απόψε… 😉
    ΠΟΥΘΕΝΑ στην έκθεσή του αυτήν (1955) ο Λεωνίδας Βρεττάκος δεν γράφει ότι ο αδελφός του (ο Τηλέμαχος) «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ» !!
    Γράφει ο Λεωνίδας: «Η απάτη, η διαστροφή, το ψεύδος, η κατασυκοφάντησις και η προδοσία, υπερίσχυσαν του πατριωτικού παλμού των παλληκαριών της ομάδος Βρεττάκου και την 27ην προς 28ην Οκ/βρίου 1943 έπεσαν ηρωϊκώς [τα παλληκάρια τής ομάδας Βρεττάκου] αμυνόμενοι έξωθι των Καλαμών εις το χωρίον Παληοχώρα κατόπιν προδοσίας, υπό τα δολοφονικά πλήγματα του ΕΛΑΣ»…
    Είναι προφανές ότι εδώ ο Λεωνίδας Βρεττάκος μιλάει για τους 20-25 νεκρούς τής μάχης τής Παλιόχωρας και όχι για τον αδερφό του!
    Κατά τον Ι. Μπουγά, στη μάχη αυτή, εκτός από τους 20-25 νεκρούς, υπήρξαν και 50 αιχμάλωτοι της ομάδας Βρεττάκου, μεταξύ τών οποίων και ο ίδιος ο Τηλέμαχος Βρεττάκος. Ο ίδιος συγγραφέας παραθέτει και μαρτυρία ΕΛΑΣίτη που λέει ότι ο Τηλέμαχος «πιάστηκε» τότε (αιχμάλωτος).
    Για τον αδερφό του τον Τηλέμαχο, ο Λεωνίδας χρησιμοποιεί σε δύο άλλα σημεία τής έκθεσης τις λέξεις «εξόντωση» και «δολοφονία», που είναι βέβαιο ότι παραπέμπουν σ’ αυτά που γράφει ο Ι. Μπουγάς (φοβερά βασανιστήρια και τελικά εκτέλεση Τηλέμαχου Βτεττάκου).
    Γράφετε: «…μετά από την έκθεση του Λεωνίδα, όχι»!!!
    Μα η έκθεση του Λεωνίδα Βρεττάκου περιγράφει ΑΚΡΙΒΩΣ την κατάσταση που (σύμφωνα με τη δική μου ανάλυση) οδήγησε στη συγκρότηση και στο ταχύτατο «φούντωμα» (1944) των ΤΑ…

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος Ναι, κ. Σπύρο. Ο Λεωνίδας Βρεττάκος γράφει υπαινικτικά με μία ή δύο λέξεις για τον θάνατο του αδερφού του του όλο αυτό που εσείς υπονοείτε (δηλαδή δέχεστε ως αληθές) στην πολυσέλιδη και αναλυτικότατη έκθεσή του. Ενώ έχει δώσει αναλυτικά στοιχεία για τη δράση του. Συγγνώμη, αλλά αυτό δεν στέκεται. Δε μπορεί να περιγράφει αναλυτικά για τόσους άλλους (πως βασανίστηκαν, δολοφονήθηκαν κλπ από τον ΕΛΑΣ) και να παραλείπει τον ίδιο του τον αδερφό, με τον οποίο προηγουμένως ασχολείται αναλυτικότατα. Θέμα κρίσης του αναγνώστη. Με δεδομένο ότι επειδή η έκθεση είναι γραμμένη τη δεκαετία του ’50, αποκλείεται να μην γνώριζε ο Λεωνίδας. Και, επίσης, με δεδομένο ότι υπάρχουν κι άλλες μαρτυρίες «αυτοπτών» για τον θάνατο του Ιλάρχου στην Καλαμάτα, ποιες ήταν οι τελευταίες του λέξεις για την Αγγλία κλπ. Εννοείται ότι ΚΑΙ αυτές δεν τις παίρνω πολύ στα σοβαρά και γι΄αυτό δεν τις χρησιμοποίησα.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas
    Γράφετε παραπάνω, απαντώντας σε δικό μου σχόλιο:
    # Δεν το γράφω εγώ, [ότι ο Τηλέμαχος Βρεττάκος σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ], το γράφει ο αδερφός του το 1955, στην έκθεσή του προς τη ΔΙΣ. # (!!)
    Και εγώ σας απήντησα (και επαναλαμβάνω εδώ):
    Τέτοιο πράγμα, (ότι δηλαδή ο Τηλέμαχος «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»), στην έκθεση αυτή (στην οποία παραπέμπετε), ΔΕΝ αναγράφεται!
    Υπάρχει κάτι πιο απλό από αυτό;

    Και συνέχισα:
    # Γράφει ο Λεωνίδας [Βρεττάκος]: «Η απάτη, η διαστροφή, το ψεύδος, η κατασυκοφάντησις και η προδοσία, υπερίσχυσαν του πατριωτικού παλμού των παλληκαριών της ομάδος Βρεττάκου και την 27ην προς 28ην Οκ/βρίου 1943 έπεσαν ηρωϊκώς [τα παλληκάρια τής ομάδας Βρεττάκου] αμυνόμενοι έξωθι των Καλαμών εις το χωρίον Παληοχώρα κατόπιν προδοσίας, υπό τα δολοφονικά πλήγματα του ΕΛΑΣ»…
    Είναι προφανές ότι εδώ ο Λεωνίδας Βρεττάκος μιλάει για τους 20-25 νεκρούς τής μάχης τής Παλιόχωρας και όχι για τον αδερφό του!
    Κατά τον Ι. Μπουγά, στη μάχη αυτή, εκτός από τους 20-25 νεκρούς, υπήρξαν και 50 αιχμάλωτοι της ομάδας Βρεττάκου, μεταξύ τών οποίων και ο ίδιος ο Τηλέμαχος Βρεττάκος. Ο ίδιος συγγραφέας παραθέτει και μαρτυρία ΕΛΑΣίτη που λέει ότι ο Τηλέμαχος «πιάστηκε» τότε (αιχμάλωτος).
    Για τον αδερφό του τον Τηλέμαχο, ο Λεωνίδας [ξεκάθαρα και όχι «υπαινικτικά», που λέτε εσείς παραπάνω] χρησιμοποιεί σε δύο άλλα σημεία τής έκθεσης τις λέξεις «εξόντωση» και «δολοφονία», που είναι βέβαιο ότι παραπέμπουν σ’ αυτά που γράφει ο Ι. Μπουγάς (φοβερά βασανιστήρια και τελικά εκτέλεση Τηλέμαχου Βτεττάκου).#

    Κατόπιν αυτών, ποιο είναι «θέμα κρίσης του αναγνώστη»;

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος Να δεχτεί ή να μη δεχτεί την πιθανολόγηση (που κάνει ο Μπουγάς και δέχεστε εσείς) ότι για κάποιο μυστήριο και ανεξήγητο λόγο ο Λεωνίδας δεν περιγράφει ούτε σύλληψη, ούτε κράτηση, ούτε βασανιστήρια, ούτε σεντόνια στο δάσος (!) ούτε εκτέλεση του αδερφού του στον Ταϋγετο.

    Ioannis Bougas Panos Zervas Το έργο είναι δικό σου και φυσικά γράφεις κατά την κρίση σου. Εγώ στις «ΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ 1940-45» ασχολήθηκα λεπτομερώς και ευρέως με τον ίλαρχο Βρεττάκο, τα καλά του, τα άσχημά του, και το τέλος του, γιατί το τέλος του έπαιξε βασικό ρόλο στο τι συνέβη στη Λακωνία τα επόμενα χρόνια (και σε μερικούς κύκλους παίζει ακόμη).

    Για τη μάχη στην Παλιόχωρα και τη δολοφονία του στον Ταύγετο, εκτός από τη μαρτυρία του αντάρτη του ΕΛΑΣ Τζορτζίνη που ήταν παρών, βασίστηκα πολύ στον σημαντικότερο ιστορικό μελετητή της Μασσηνίας, το Νίκο Ι. Ζερβή.

    Στη σελίδα 178 του τόμου Δ’ γράφει: «Συνελήφθηκαν, βαρειά τραυματισμένοι, ο ίλαρχος Τηλέμαχος Βρεττάκος και ο ανθυπολοχαγός Πατσάκος. Και οι δύο μεταφέρθηκαν στο Μοναστήρι της Ντίμιοβας στη Γιάννιτσα, μέσω της Σέλιτσας (σήμερα Βέργα). Όταν έγινε γνωστό ότι οι δύο αυτοί αξιωματικοί βρίσκονταν στα χέρια του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ (ΚΚΕ), κινήθηκε η Ελληνική Στρατιωτική Διοίκηση Καλαμών και παρακάλεσε τον Μητροπολίτη Μεσσηνίας Πολύκαρπο (Συνοδινό) να μεσολαβήσει στην ηγεσία των Ανταρτών να αφήσει ελεύθερους τους Βρεττάκο και Πατσάκο.
    Ας ιδούμε, όμως, πως περιγράφει τις ενέργειες αυτές μια εφημερίδα του Μυστικού Τύπου της Ν.Ε. Μεσσηνίας του ΕΑΜ που είχε κυκλοφορήσει λίγες ημέρες μετά τη μάχη της Παλιόχωρας:
    «…το ενδιαφέρον του Γερμανού φρουράρχου της Καλαμάτας μετά την αιχμαλωσία του Βρεττάκου είναι αρκετά εύλογο. Έχασε έναν αληθινό και σοβαρό σύμμαχο. Γι αυτό μέσω του Δεσπότη στέλνει μήνυμα στους αντάρτες και απειλεί με αντίποινα τον πληθυσμό αν δεν παραδώσουν άθικτους το Βρεττάκο, Πατσάκο, κλπ. Μεταφέρουμε αυτούσιο το γράμμα του Σεβασνιοτάτου…κλπ.

    Σε υποσημείωση ο Ζερβής ομιλεί για τη συκοφάντηση από την εφημερίδα και την δήθεν εμπλοκή του Γερμανού φρουράρχου.

    Από τη σωρεία μαρτυριών που παραθέτει ο Ζερβής -για οικονομία δική μου- επιλέγω εκείνη του τότε διακόνου της Μητροπόλεως Μεσσηνίας και αργότερα ηγουμένου της Μονής Βελανιδιάς, Ιερωνύμου Αγγέλου, που πήγε απεσταλμένος στη Δήμιοβα και μίλησε με τον γιατρό Κουμάντο. Λεει: «…Πριν φύγω από τη ΄Ντίμιοβα, συνάντησα εντός της μονής τον γιατρό και άλλοτε Δήμαρχο Καλαμάτας Χρήστο Κουμάντο, ο οποίος με παρακάλεσε να του προμηθεύσω βάμα, επιδέσμους, γάζα και αντισηπτικό φάρμακο για να περιποιηθεί τους τραυματίες. Μου είπε ακόμη να του προμηθεύσω τσιγάρα και ότι τα φάρμακα έπρεπε να του τα δώσω κρυφά. Απέναντι από το κελί, στο οποίο ήταν ο Κουμάντος, βρισκόταν ο Βρεττάκος. Τα φάρμακα τα ήθελε., μου είπε, για να μπορεί να περιποιείται τα τραύματα του Βρεττάκου». «Όπως μου είπε ο Κουμάντος, ο Βρεττάκος ήταν τραυματισμένος με διαμπερές τραύμα στο αριστερό πλευρό. Ο Πατσάκος ήταν τραυματισμένος στο μηρό και δεν μπορούσε να περπατήσει…

    […] «..όταν επέστρεψα στην Καλαμάτα πήγα αμέσως και ενημέρωσα τον Μητροπολίτη..» […] «..την άλλη μέρα πήγα στη Ντίμιοβα και παρέδωσα τα φάρμακα στον Κουμάντο μαζί με τα μισά τσιγάρα. Τα υπόλοιπα τσιγάρα τα έδωσα στον Βρεττάκο, του οποίου το κελί όπως προανέφερα ήταν απέναντι από εκείνο του Κουμάντου. Τον Βρεττάκο τον επισκέφθηκα στο κελλί του..»

    Ο Ζερβής συνεχίζει.

    Το τέλος του Βρεττάκου και του Πατσάκου υπήρξε τραγικό… (συνεχίζει με πολλές μαρτυρίες και λεπτομέρειες μέχρι το τέλος τους)

    Πάνο, ελπίζω αυτά να είναι αρκετά, και να αποδεικνύουν ότι αυτό που γράφεις στον Ερμή ότι «ο ίλαρχος Βρεττάκος σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ» δεν είναι ακριβές.

    Panos Zervas Ioannis Bougas Θεωρείς ότι (αν είναι αληθή αυτά) ο Λεωνίδας Βρεττάκος είναι δυνατόν να τα αγνοούσε στα μέσα της δεκαετίας του ’50; Ή τα γνώριζε και τα απέκρυψε στην έκθεσή του, στην οποία μιλάει για τον Τηλέμαχο με τόσες λεπτομέρειες; Και για ποιο λόγο το κάνει; Μεταξύ μας όμως, η ιστορία του πως ακριβώς σκοτώθηκε ο ίλαρχος είναι πολύ ενδιαφέρουσα αλλά όχι τόσο σημαντική (από την άποψη κατανόησης της εποχής) όσο η αποκάλυψη που κάνει ο Λεωνίδας ότι ο Τηλέμαχος από τον Ιούνιο (1943) είχε στήσει εθνική μυστική εταιρεία στις πόλεις και τα χωριά της Λακωνίας, με μεγάλη απήχηση, για να κάνει ΔΙΜΕΤΩΠΟ αγώνα κατά των κατακτητών και του ΕΑΜ. Αυτό ερμηνεύει πολλά για τη συνέχεια (στον Ελληνικό Στρατό) σε συνδυασμό με τις ενέργειες του Παπαδόγγονα + των δεκάδων μοναρχικών αξιωματικών που στάλθηκαν από την Αθήνα (από την Ιεραρχία του Παπάγου; Υποθέτω πως αυτή ήταν το συντονιστικό κέντρο). Θυμίζω ακόμα ότι ο ίλαρχος ΔΟΛΟΦΟΝΗΣΕ έναν υπεύθυνο του ΕΑΜ πριν οριστικοποιηθεί η ρήξη, ενώ ο Λεωνίδας είναι προσωπικά υπεύθυνος για τους δεκάδες Σπαρτιάτες που εκτελέστηκαν στο Μονοδένδρι (τους είχε συλλάβει το Τάγμα του) και πιθανότατα για τους 154 Μεσσήνιους που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στην Παλαιοχούνη, με τους 212 συνολικά (πρέπει να ήταν αυτοί που συνέλαβε στην επιδρομή που έκανε το Γενάρη ΄44 το Τάγμα του στην Καλαμάτα, εποχή που το Τάγμα της Καλαμάτας δεν είχε ακόμα συσταθεί). Αυτά είναι τα πολύ σημαντικά δεδομένα, που πρέπει να έχουμε υπόψη μας ώστε να σταθμίσουμε ανάλογα τις ενέργειες του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ. Ο κατοχικός εμφύλιος ΔΕΝ ήταν μονόπλευρος, με αποκλειστική ευθύνη της μιας πλευράς, ενώ η άλλη (των Βρεττάκων) ήταν αθώα περιστερά. Αυτό έχω καταλάβει και αυτό προσπαθώ να αναδείξω στον «Ερμή». Το κείμενο που διάβασες είναι περίπου το ένα εικοστό (ή λιγότερο) του «κατοχικού εμφυλίου», στο οποίο παρουσιάζονται με κάθε λεπτομέρεια και ο Ζέγκος και τα στρατόπεδα του ΕΑΜ (χωρίς να αγνοούνται τα γερμανικά στρατόπεδα που έστελναν τους αιχμαλώτους τους οι δοσίλογοι, κυρίως στην Τρίπολη και την Κόρινθο) και οι εκτελέσεις των «αντιδραστικών» στον Φενεό και αλλού. Η διαφορά (νομίζω ότι) είναι ότι εγώ δεν τα βλέπω όλα αυτά σαν μια σύγκρουση του καθαρού καλού με το καθαρό κακό, αλλά (στο μέτρο του δυνατού!) σαν σκηνές μιας αυθεντικής τραγωδίας, όπου οι πιο δυναμικοί Έλληνες της εποχής σφάχτηκαν μεταξύ τους, αντί να ενωθούν και πάνε γαμ**** τους κατακτητές. Ευχαριστώ για το σχολιασμό (και) σ΄αυτό το νήμα.

    Ioannis Bougas Panos Zervas Τι λες τώρα ρε Πάνο! (το λεω με το θάρρος της πολυετούς φιλίας μας). Όλα αυτά που γράφεις στο σχόλιό σου είναι εκτός θέματος, που είναι «το τέλος του ίλαρχου Τηλέμαχου Βρεττάκου».

    Αμφιβάλλεις ακόμη ότι ο ίλαρχος Τηλέμαχος Βρεττάκος ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ από τον ΕΛΑΣ; Δεν πιστεύεις εμένα, εν τάξει! Όλα αυτά που σου παρέθεσα, και άλλες 20 μαρτυρίες και αναφορές που μπορώ να σου παραθέσω, από ευηπόληπτους κατοίκους της Καλαμάτας, μερικοί ζουν ακόμη, δεν σε ΠΕΙΘΟΥΝ;

    Θα αφήσεις στο έργο σου μια καθαρότατη ιστορική ανακρίβεια;
    Ειλικρινά, απορώ, και αναρωτιέμαι γιατί;

    Panos Zervas Ioannis Bougas Συγγνώμη, αλλά το δικό μου θέμα (στην ανάρτηση) είναι άλλο. Ο θάνατος του Βρεττάκου έχει ελάχιστες λέξεις. Φυσικά, αφού αυτό ενδιαφέρει (εσένα και τον κ. Σπύρο) έγινε η συζήτηση παραπάνω. Επαναλαμβάνω όμως ότι ΑΛΛΑ είναι τα σημαντικά. Όσο για το έργο μου αναφέρεται σαφώς «όπως αφηγείται ο αδελφός του Λεωνίδας». Τον οποίο δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητώ όταν μιλάει για τον αδερφό του. Ευχαρίστως όμως θα βάλω κάτι σαν «υπάρχουν κι άλλες αφηγήσεις για τον θάνατο του ίλαρχου Βρεττάκου» – just in case. Αν και αυτές τις αφηγήσεις ΔΕΝ τις συγκρίνω σε αξιοπιστία με αυτά που γράφει ο ίδιος ο αδελφός. Εννοείται ότι τις είχα υπόψη μου, γι΄αυτό έβαλα τη φράση που έβαλα.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Νομίζω ότι ο Γιάννης, (και στο βιβλίο του και εδώ), έχει αποδείξει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ο Τηλέμαχος Βρεττάκος πιάστηκε αιχμάλωτος, βασανίσθηκε απάνθρωπα και τελικά εκτελέσθηκε από τους ΕΑΜοΕΛΑΣίτες.
    Μπορείτε, παρακαλώ, να παραθέσετε συνοπτικά τα δικά σας στοιχεία που σας κάνουν να (εξακολουθείτε να) είστε βέβαιος ότι ο Τηλέμαχος Βρεττάκος «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»;
    Και μάλιστα να επιμένετε, (ακατανόητα πλέον για μένα), ότι αυτό, (ότι ο Τηλέμαχος «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»), το λέει ο αδερφός του ο Λεωνίδας, τη στιγμή που είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι ο τελευταίος πουθενά στην έκθεσή του (του 1955) δεν λέει κάτι τέτοιο;
    Από τη μια μας λέτε ότι το λέει ο αδερφός του ο Λεωνίδας στην έκθεσή του, και από την άλλη βασίζετε την αμφισβήτησή σας (ότι ο Τηλέμαχος βασανίσθηκε και εκτελέσθηκε) στο ότι ο αδερφός του δεν λέει λεπτομέρειες για τον «υποτιθέμενο» βασανισμό και την «υποτιθέμενη» εκτέλεσή του…
    Δεν αρκούν οι λέξεις «εξόντωση» και «δολοφονία» που χρησιμοποιεί ο Λεωνίδας για τον αδερφό του, εν συνδυασμώ με αυτά που γράφουν οι Ζερβής και Μπουγάς;
    Στο κάτω – κάτω, η έκθεση του Λεωνίδα δεν έχει ως κύριο θέμα τη δράση και το τέλος τού Τηλέμαχου…

    Ioannis Bougas Panos Zervas Πάνο, έλεος. Ο Λεωνίδας δεν λεει απολύτως τίποτε για το θέμα του θανάτου του αδελφού του.

    Ασχέτως με το θέμα ενός έργου, δεν γράφουμε ποτέ κάτι ανακριβές. Τελεία και παύλα.

    Τρείς δολοφονίες αξιωματικών, από τις δεκάδες που έκαμε το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ μετράνε ακόμη.
    1. συνταγματάρχης Δημήτριος Ψαρρός
    2. Ίλαρχος Τηλέμαχος Βρεττάκος, και
    3. ταγματάρχης Χρήστος Καραχάλιος.

    Αυτά είχα να πώ με όλο τον οφειλόμενο σεβασμό και την μεγάλη απορία.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Μα για όνομα του Θεού! Το έχω επαναλάβει 5 τουλάχιστο φορές ως τώρα. Άντε και μία ακόμα:
    Πού στο διάβολο γράφει ο Λεωνίδας (στην έκθεση του 1955) ότι ο αδερφός του «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»; Θα με τρελάνετε;

    Panos Zervas Ioannis Bougas Κάπου υπάρχει λάθος. Δεν ασχολήθηκα με Ψαρό και Καραχάλιο (αναφέρομαι αναλυτικά αλλού) αλλά μόνο με Βρεττάκο και ανέφερα αυτό που προκύπτει σαφώς από την έκθεση του αδελφού του στη ΔΙΣ. Έχω πει και σε πολλές άλλες περιπτώσεις ότι πολύ λίγες αφηγήσεις «αυτοπτών» για γεγονότα του εμφυλίου θεωρώ «εγγυημένες». Όσες ανακατεύουν λευκά σεντόνια καθ’ οδόν προς την εκτέλεση, περιγραφές διαμπερών τραυμάτων στον ώμο που θεραπεύτηκαν με βάμμα, φτυάρια κλπ στον Ταΰγετο, ομολογώ ότι δεν με πείθουν. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά ΔΕΝ με πείθουν. Το κυριότερο όμως είναι η έκθεση του Λεωνίδα, που ενώ περιγράφει πχ λεπτομερώς τις δολοφονίες στους Μολάους, δεν αφιερώνει ούτε μια λέξη στον τρόπο που (υποτίθεται ότι) πέθανε ο Τηλέμαχος. ΥΓ. Για τον κ. Σπύρο: είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ουκ έχω! 🙂

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Ioannis Bougas Λέει, Γιάννη. Χρησιμοποιεί για το τέλος τού αδερφού του του Τηλέμαχου τις λέξεις «εξόντωση» και «δολοφονία».

    Ioannis Bougas Panos Zervas Όπως θέλεις Πάνο. Δικό σου είναι το έργο.
    Μου… χρωστάς μια ημέρα έρευνας που έχασα. 🙂

    Panos Zervas Επί τη ευκαιρία θα ήθελα κάποιο σχόλιο για τα πεπραγμένα του Τάγματος «Λεωνίδας» (που είναι το βασικό δικό μου θέμα σε ό,τι αφορά τη Λακωνία και τη Μεσσηνία, στην παρούσα ανάρτηση, ιδιαίτερα στις δύο μαζικές εκτελέσεις σε Μονοδένδρι και Παλαιοχούνη – αν και υπάρχει κι άλλη μία στο Μονοδένδρι). Αν δεν κάνω κατάχρηση, αγαπητέ Γιάννη και αγαπητέ κ. Σπύρο. ΥΓ. Γιάννη, η χασούρα ήταν αμοιβαία (κι εγώ έχασα σήμερα τον «Ερμή» – και είχα μόνο τις βραδινές ώρες) αλλά αυτά συμβαίνουν 😉

    Ioannis Bougas Σπύρος Θεοδωροπουλος Αυτά δεν με πείθουν ΚΑΘΟΛΟΥ.

    Ο Ίλαρχος Τηλέμαχος Βρεττάκος ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ από το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ!

    Δεν πείθεται ο Πάνος, δεν μπορώ να κάνω τίποτε περισσότερο. 🙂

    Panos Zervas Ioannis Bougas Σαφώς. Δεν πείθεται διότι τα στοιχεία (Λεωνίδας + άλλες αφηγήσεις) οδηγούν στο ότι ο ίλαρχος μάλλον σκοτώθηκε κοντά στην Καλαμάτα και όχι στο Ταϋγετο, μετά από μέρες αιχμαλωσίας, βασανιστηρίων κλπ.

    *

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Εξακολουθείτε να μη μου απαντάτε:
    Γράφετε στον ΕΡΜΗ: # Άλλο Τάγμα αναπτύχθηκε στη Λακωνία, υπό την ηγεσία του Λεωνίδα Βρεττάκου, ο οποίος ήταν γεωπόνος και αδελφός του ίλαρχου Τηλέμαχου Βρεττάκου που [είχε] σκοτωθεί σε σύγκρουση με τον τον ΕΛΑΣ, μετά τη διάλυση του Ελληνικού Στρατού, όπως αφηγείται ο αδελφός του Λεωνίδας.#

    Για οποιονδήποτε ξέρει καλά Ελληνικά, η διατύπωση αυτή σημαίνει ότι την πληροφορία αυτή, (ότι δηλαδή ο ΤΒ «είχε σκοτωθεί σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»), τη δίνει ο αδελφός του ο Λεωνίδας.
    Και εγώ σας ερωτώ, για τελευταία φορά, και σας εξορκίζω: Πού στο διάβολο το λέει αυτό (στην έκθεσή του) ο Λεωνίδας; Με ποιες ακριβώς λέξεις;

    Panos Zervas Σπύρος Θεοδωροπουλος Δεν έχετε παρά να διαβάσετε την έκθεση του Λεωνίδα και να αφήσετε τον εαυτό σας ελεύθερο να κρίνει (να αξιολογήσει) αυτά που γράφονται εκεί.

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Panos Zervas Ακριβώς επειδή την έχω διαβάσει, και μάλιστα πολλές φορές, επαναλαμβάνω:
    Εξακολουθείτε να μη μου απαντάτε:
    Γράφετε στον ΕΡΜΗ: # Άλλο Τάγμα αναπτύχθηκε στη Λακωνία, υπό την ηγεσία του Λεωνίδα Βρεττάκου, ο οποίος ήταν γεωπόνος και αδελφός του ίλαρχου Τηλέμαχου Βρεττάκου που [είχε] σκοτωθεί σε σύγκρουση με τον τον ΕΛΑΣ, μετά τη διάλυση του Ελληνικού Στρατού, όπως αφηγείται ο αδελφός του Λεωνίδας.#
    Για οποιονδήποτε ξέρει καλά Ελληνικά, η διατύπωση αυτή σημαίνει ότι την πληροφορία αυτή, (ότι δηλαδή ο ΤΒ «είχε σκοτωθεί σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»), τη δίνει ο αδελφός του ο Λεωνίδας.
    Και εγώ σας ερωτώ, για τελευταία φορά, και σας εξορκίζω: Πού στο διάβολο το λέει αυτό (στην έκθεσή του) ο Λεωνίδας; Με ποιες ακριβώς λέξεις;
    Αυτό που γράφετε, (ότι δηλαδή ο ΛΒ λέει πως ο αδελφός του ο ΤΒ «σκοτώθηκε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ»), είναι ΠΕΡΑ ΓΙΑ ΠΕΡΑ ΑΝΑΚΡΙΒΕΣ.
    Για όποιον εξακολουθεί να αμφιβάλλει, η έκθεση του ΛΒ στην οποία παραπέμπετε, είναι εδώ: https://greekcivilwar.wordpress.com/2017/02/10/gcw-906/

    Μου αρέσει!

  5. φ.μπ

    Xara Frant Θα ήθελα να σας κάνω μιαν ερώτηση, κ. Ζέρβα. Η φύση της δεν είναι αμιγώς ιστορική, αλλά μάλλον άπτεται της ιστοριοερμηνευτικής ψυχολογίας. Διαβάζοντας τα σχόλια συνειδητοποίησα ότι η μόνη »λεπτομέρεια», την οποία με κανένα τρόπο δεν μπορεί να χωρέσει στην καταδικαστική, άνευ ουδενός ελαφρυντικού, απόφαση της η άλλη πλευρά, για τις μονομερείς ευθύνες του ΚΚΕ/ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, είναι η εμμονή στην ισορροπία των αριθμών. Μην μπορώντας, δλδ, να χωνέψουν τον τρόπο που οι νικητές απορρόφησαν και τελικά αθώωσαν τους ταγματασφαλίτες, ξεμπροστιάζουν κατά κόρον την αριθμητική εγκληματική καμπύλη του ενός, προκειμένου να αποσοβήσουν την εγκληματική δράση των ταγμάτων. Αν, δλδ, πείσουμε τους εαυτούς μας ότι οι»άλλοι» εγκλημάτησαν πολλαπλά, θα μπορέσουμε και στη συνείδησή μας να χωνέψουμε ότι προδότες της χώρας και συνεργάτες φασιστών, αντί να τιμωρηθούν, ευεργετήθηκαν κιόλας. Χωρίς να συγχωρώ τα εγκλήματα των κομμουνιστών, από την άλλη δεν μπορώ να καταπιώ ότι υπάρχουν στις μέρες μας άνθρωποι που θα έσκιζαν τα ιμάτιά τους για αποβράσματα. Θα ήθελα επίσης να μου πείτε, αν ξέρετε, πόσοι από τις τάξεις του ΕΛΑΣ, λιποτάκτησαν και πρασέφυγαν στη συνεργασία με τους κατακτητές και πώς γίνεται ο Λαγγουράνης, αν ο Ψαρρός δολοφονήθηκε, να κατέληξε στα Δεκεμβριανά να πολεμά στο πλευρό του ΕΛΑΣ; Ευχαριστώ εκ των προτέρων.

    Panos Zervas Δύσκολες ερωτήσεις… Είναι βέβαιο ότι έγιναν (και) εγκλήματα υπό τη ομπρέλα του ΕΑΜ στην περίοδο της κατοχής, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι αυτά ταυτίζονται με την «εγκληματική αριθμητική καμπύλη» που εμφανίζεται να ποικίλει από συγγραφέα σε συγγραφέα. Στο αμέσως επόμενο ποστ (από τον «Ερμή») περιέχεται μια καταγραφή των τύπων του Ταγματασφαλίτη. Οι περισσότεροι πράγματι ήταν αποβράσματα, αλλά όχι όλοι. Σε άλλες περιπτώσεις τα πράγματα είναι ακόμα πιο σύνθετα. Πχ πολιτικός καθοδηγητής (και συνειδησιακή ασφάλεια) του Παπαγόγγονα ήταν ο Παπάγος και οι υπάρχοντες μοναρχικοί κύκλοι της Αθήνας. Δεν δρούσε εν κενώ, ως μεμονωμένος οπλαρχηγός, τουλάχιστον πριν αναλάβει τη αρχηγία των Ταγμάτων στη Πελοπόννησο. Οι εξελίξεις όμως από τη μια κατάσταση στην άλλη (από αντιστασιακός, δοσίλογος) δεν έχουν, κατά τη γνώμη μου, φωτιστεί επαρκώς σε ό,τι αφορά το πολιτικό τους υπόστρωμα. Έχω σχηματίσει τη εντύπωση ότι εκτέθηκαν πολλοί ως χρήσιμοι ηλίθιοι, αλλά οι πραγματικοί καθοδηγητές τους τους παραμένουν στο ιστορικό απυρόβλητο – δεν εννοώ τους Πάγκαλο, Βουλπιώτη κλπ. Αν ήμουν επαγγελματίας (και μερικές δεκαετίες νεώτερος) θα επιχειρούσα να το διερευνήσω, αν και φοβάμαι ότι «γραπτά τεκμήρια» δεν υπάρχουν (πια). Από τις τάξεις του ΕΛΑΣ (με κατάληξη στους κατακτητές) πέρασαν αρκετοί. Πχ ο διαβόητος Δάγκουλας, ο Σούρλας (αν δεν κάνω λάθος) και άλλοι. Ο Μπατράνης, κουκουλοφόρος στο μπλόκο της Κοκκινιάς, ήταν μέλος της ΟΠΛΑ. Τον εκτέλεσαν οι Γερμανοί επιτόπου μαζί με τους άλλους καταδότες, όταν τελείωσε η δουλειά τους. Ο Λαγγουράνης όπως και ο Μπακιρτζής εγκατέλειψαν την ΕΚΚΑ και πήγαν στο ΕΑΜ (όπου παρέμειναν) όταν οι μοναρχικοί αξιωματικοί κατέκλυσαν το 5/42 (Δεδούσης κ.ά) Περίπου 100 αξιωματικοί και οπλίτες του 5/42 αφοπλίστηκαν από τους Γερμανούς και μετά κατατάχτηκαν στο Τάγμα της Πάτρας. Αυτό το Τάγμα δεν πήρε μέρος στα Δεκεμβριανά απ’ ό,τι γνωρίζω. Ο Δεδούσης όμως (για πολλούς μια βασική αιτία της καταστροφής) ΔΕΝ πήγε στα Τάγματα. Το 1946 βγήκε βουλευτής και σκοτώθηκε μαχόμενος, ως επικεφαλής αποσπάσματος κατά του ΔΣΕ. Δεν υπάρχει καθαρό άσπρο ή μαύρο στην κατοχή, αυτό είναι το μόνο σίγουρο.
    *

    Rethanaish Karydakis αυτό που προσπαθώ να καταλάβω είναι πως γίνεται όταν έχουμε δύο αδέλφια που είναι και οι δύο εγκληματικά στοιχεία (δολοφονούν αιχμαλώτους, βασανίζουν αθώους, γυναικόπαιδα κλπ) να εξαγνίζονται εκατέρωθεν ανάλογα με τον «πολιτικό» χώρο στον οποίο ανήκουν. Ακόμη περισσότερο, θεωρώ απλοικό το ρητορικό σχήμα ότι οι κομμουνιστές έκαναν αυτό ή οι ταγματασφαλίτες έκαναν το άλλο, δηλαδή πως γινόταν κάποιος κομμουνιστής? διάβαζε Μαρξ ή Έγκελς και έδινε εξετάσεις ?

    Σπύρος Θεοδωροπουλος Κι όμως, γίνεται!
    Στο πλαίσιο της κατοχικής «κόκκινης τρομοκρατίας», και προετοιμάζοντας το έδαφος για την κατάληψη, μετακατοχικά, της εξουσίας, το ΚΚΕ (ΕΛΑΣ, ΟΠΛΑ) εξόντωσε άδικα πολλές χιλιάδες Ελλήνων, (βίαιη διάλυση όλων σχεδόν των μη φιλοΕΑΜικών αντιστασιακών οργανώσεων και κεντρικά οργανωμένο «ξεπάτωμα της ‘αντίδρασης’ «). Μόνο στην Πελοπόννησο, τα θύματα της «κόκκινης τρομοκρατίας» ήταν 4 με 5 χιλιάδες…
    Για την (φιλο)κομμουνιστική Αριστερά, οι δράστες όλων εκείνων των απαισίων εγκλημάτων, όπως και, λίγο αργότερα, οι όμοιοί τους της ΝΔ Πελοποννήσου, (Μελιγαλάς, Γαργαλιάνοι κ.τ.λ.), και των Δεκεμβριανών, «εξαγνίσθηκαν» ως ήρωες και μάρτυρες της ειρήνης, της δημοκρατίας και της δικαιούνης…
    Οι Σλαβομακεδόνες τής προδοτικής «Οχράνα», που αγωνίσθηκαν ενόπλως για τον εκβουλγαρισμό τής Μακεδονίας και της Θράκης, «εξαγνίσθηκαν» ως ηρωικοί αντάρτες τού ΔΣΕ. Αυτοί, βλέπετε, για το ΚΚΕ, ήταν καλοί δωσίλογοι… Δεν ήταν σαν τους άλλους, τους κακούς…
    Οι ταγματασφαλίτες, τέλος, και γενικά όλοι οι ένοπλοι συνεργάτες τού κατακτητή, «εξαγνίσθηκαν» ως παθιασμένοι αγωνιστές στις τάξεις τών δυνάμεων εκείνων, (που εξέφραζαν, ωστόσο, τη συντριπτική πλειοψηφία τού ελληνικού λαού), οι οποίες απέτρεψαν, τελικά, τη μετατροπή τής Ελλάδας σε λαϊκή δημοκρατία, στα Δεκεμβριανά και στην τελευταία φάση τού Εμφυλίου (1946-1949)…

    «Πώς γινόταν κάποιος κομμουνιστής;»
    Μεγάλη ιστορία! Σημειώνω ενδεικτικά: Ένας παλιός, πεπειραμένος, ταμένος κατηχητής, (και το ΚΚΕ ευτύχησε να έχει άριστους τέτοιους), μπορούσε να κάμει φανατικούς κομμουνιστές τούς άπραγους και άβγαλτους νέους ενός ολόκληρου χωριού… Και στη συνέχεια, ανάλογα με την επίδοση στη θεωρία, και ανάλογα με τη δράση τού καθε νεοφώτιστου, γίνονταν κανονικές προαγωγές… Αυτοί που προορίζονταν για πολύ ψηλά, στέλνονταν στην ΚΟΥΤΒ για «μεταπτυχιακά»…

    Rethanaish Karydakis κύριε Θεωδορόπουλε τα έχω διαβάσει όσα αναφέρετε, ο προβληματισμός είναι σε βαθύτερο ψυχολογικό επίπεδο.Από το σχετικό ποστ του κυρίου Ζέρβα στο οποίο παρουσιάζει τις αναφορές του υποστράτηγου Ζαφειρόπουλου, ο κύριος στρατολόγος ήταν η ωμή βία. Άποψή μου είναι οτι δεν υπάρχει παρα-κρατική βια. Ήταν ενέργειες που το επίσημο κράτος δεν ήθελε ή δεν μπόρεσε ( καμμία διαφορά για αυτόν που την υφίσταται) να ελέγξει, άρα ήταν κρατική βία. Στο ίδιο βιβλίο υπάρχουν αναφορές για δεκάδες περιπτώσεις φυγόστρατων της αστικής τάξης ( αν δεν κάνω λάθος έτσι την αναφέρει ο ίδιος), στους οποίους δεν επιβλήθηκε τιμωρία. Αντιθέτως εξαθλιωμένα στρώματα της διαλυμένου κοινωνικού ιστού στράφηκαν το ένα κατά του άλλου, πολεμώντας χωρίς να το έχουν επιλέξει ουσιαστικά οι ίδιοι.Και οι προσπάθειες να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος της ήταν ελάχιστες….

    Panos Zervas Rethanaish Karydakis Έχεις αγγίξει μια καίρια διαπίστωση. Το επιφαινόμενο (κομουνιστής, εθνικιστής) καλύπτει την ουσία: αμφότεροι είχαν ακριβώς τις ίδιες παραδόσεις και την ίδια κουλτούρα. Η βία που εκδηλώθηκε είχε κοινές πολιτισμικές (όχι πολιτικές) ρίζες. Η μόνη διαφορά (στο θέμα της βίας) ήταν ότι ο ένας προηγούνταν, με διαφορά. Γι’ αυτό ο άλλος έφτιαξε τα Τάγματα Ασφαλείας, τα οποία ισορρόπησαν το παιγνίδι και (ίσως) το ανέτρεπαν αν η απελευθέρωση καθυστερούσε μερικούς μήνες ακόμα. (Οι Βρετανοί τα έλεγαν αυτά τα τελευταία, τότε)

    Μου αρέσει!

  6. Καλα ολες αυτες οι συγκρουσεις το καλοκαιρι και το φθινοπωρο του 43 εχουν αμεση σχεση με τη συνθηκολογηση της Ιταλιας και την επικειμενη αποχωρηση των Γερμανων οπως πιστευαν διαφοροι και φυσικα η ηγεσια του κομματος φυσικα οπως γνωριζουμε διαψευστηκαν.

    https://praxisreview.gr/%CE%BD%CE%AD%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%83%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%B1/

    Νέα στοιχεία για τη σχέση γερμανικών αρχών κατοχής και ταγμάτων ασφαλείας

    Το άρθρο του Hagen Fleischer δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Μνήμων , τομ 8, 1982 και απο τότε έγινε βασική βιβλιογραφική πηγή για το θέμα. Στον σύνδεσμο του περιοδικού εδώ, υπάρχουν και μια σειρά έγγραφα που παραθέτει ο Fleischer. Aναδημοσιεύουμε το κείμενο με τον ίδιο τίτλο, όχι μόνο για την ακρίβεια της αναδημοσίευσης αλλά και γιατί πολλά απο αυτά που διατύπωσε ο H. Fleischer το 1982 (ο οποίος δεν είναι Κομμουνιστής) φαντάζουν ακόμα “Νέα” για τους αναθεωρητές της ιστορίας και απολογητές των Τ.Α τύπου Καλύβα-Μαραντζίδη…

    «Μερικοί είχαν το δικαιολογητικό ότι ήθελαν να πάρουν εκδίκηση για κάποιο «ανοιχτό λογαριασμό», αφού προέρχονταν από τίς μη εαμικές (αντιστασιακές) ομάδες που είχαν συγκρουστεί με τον ΕΛΑΣ. “Άλλοι πάλι προσχώρησαν, επειδή τους είχαν κοινοποιηθεί σχετικά διατάγματα της κατοχικής κυβέρνησης του Ί . Ράλλη9 και από μακροχρόνια συνήθεια υπάκουαν σε (οποιεσδήποτε) διαταγές… Αρκετοί προσήλθαν από καθαρή καιροσκοπία η για διάφορα προσωπικά οφέλη. Μερικοί ήταν βετεράνοι του Görlitz10 η άπ’ άλλες αιτίες Γερμανόφιλοι. Τέλος, σχετικά λίγοι εντάχθηκαν λόγω «ιδεολογικών συγγενειών», συμπεριλαμβανομένου και ενός θολού αντικομμουνισμού.

    Στους «αφανείς» ταγματασφαλίτες το ποσοστό εκείνων που μπήκαν στην υπηρεσία των κατακτητών από συμπάθεια (για τους ίδιους τους Γερμανούς η για την κοσμοθεωρία τους) ήταν ακόμα μικρότερο. Περισσότεροι ήταν εκείνοι που ανήκαν στο λούμπεν-προλεταριάτο των πόλεων. Αλλά δεν έλειπαν ούτε οι «νοικοκυραίοι» της αγροτιάς, της εργατιάς και ορισμένοι των λεγομένων μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων. Ακόμα και μερικές εαμικές πηγές παραδέχονται ότι ο κύριος όγκος «αποτελούνταν από απλούς ανθρώπους τον μόχθου και της στέρησης που εκβιάστηκαν, στρατεύθηκαν υποχρεωτικά.,., εξαγοράστηκαν, παρασύρθηκαν, η υπέκυψαν στην αδυσώπητη πίεση της πείνας». η ίδια πηγή αναγνωρίζει μάλιστα μια “δόση αληθείας” στον ισχυρισμό ότι μερικοί «εντάχθηκαν στα προδοτικά τμήματα γιατί μόνο σ’ αυτά μπορούσαν να βρουν όπλα για να ‘φυλαχτούν’ από τις εαμικες ‘πιέσεις’ και ‘αυθαιρεσίες’, η να ‘εκδικηθούν’ για κάποια ζημιά η ταπείνωση που δοκίμασαν οι Ιδιοι, ή κάποιοι από τους δικούς τους…»11.

    11.Θανάσης Χατζής, η νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε (1941—1945), τόμος Γ’, Αθήνα 1979, σ. 97. Σχετικά με την ομολογία του Θ. Χ. για τις έαμικές «αυθαιρεσίες» κ.τ.λ. σε βάρος αντιφρονούντων, πρέπΐι έδω να υπογραμμιστεί ότι πράγματι εκείνες οι περιοχές δπου αυτή η πίεση εκδηλωνόταν περισσότερο —π.χ. Πελοπόννησος — ήταν οι ίδιες όπου και τα Τ.Α. είχαν κάποια «λαϊκή βάση». (Σ’ αυτό το σημείο συμφωνούν γερμανικές, βρετανικές και αμερικάνικες πηγές — καθώς και ελληνικές μη – εαμικές, όπως π.χ. ό Γ. Παπανδρέου στην Διάσκεψη του Λιβάνου). να μην ξεχαστούν και οι πάνω από 100 αντάρτες του 5)42 Συντάγματος της ΕΚΚΑ που μετά την αιματηρή διάλυση της μονάδας τους (συμπεριλαμβανομένης και της απρόκλητης εκτέλεσης του Δημ. Ψαρρού και άλλων) προσχώρησαν χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό στα Τ. Α., για να εκδικηθούν και να «πολεμήσουν τον Κομμουνισμό» ( ΜΑ [Militärarchiv Freiburg = Γερμ. Στρατιωτικό Αρχείο], φακ. 54961/2: LXVIII. A.K., Ic. Tagesmeldungen 20/23.4.44 κ.α.).

    Τελικά, έχει ίσως ενδιαφέρον ότι και ταγματασφαλίτες (π.χ. Σταυρογιαννόπουλος,m σ. 28) παραδέχονται κάποια ανομοιογένεια των τμημάτων τους—αν και αντίθετης προέλευσης. · (…επέτυχαν να διεισδύσουν στοιχεία επικίνδυνα και τινε; κομμουνισται (κατ’ εντολήν ασφαλώς των αρχηγών των)»…__

    Θανασης Χατζης=αγαπημενος συγγραφεας του Κωστοπουλου

    παρακατω αναφερει

    «23.Ας σημειωθεί ότι ό Δ. Παπαδόγγονας συχνά εκφράζει (προς τον Αυστριακό σύνδεσμο ταγματάρχη Poys) την «μεγάλη λύπη» του, ότι Άγγλοι και Γερμανοί δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν. Συμμερίζεται δηλαδή το όνειρο της άγγλο – γερμανικής προσέγγισης που το κάνουν σχεδόν όλοι οι δοσίλογοι. Αφού αυτό όμως δεν ήταν εφικτό, ό Παπαδόγγονας πράγματι — όπως επιβεβαιώνει ô Poys — ενημερώνει τους Γερμανούς ότι τά τμήματα του — σαν «ουδέτερα» — δεν θα εμάχοντο κατά τυχόν βρετανικών αποβατικών δυνάμεων. Αλλά «γι αυτό έτσι κι’ αλλιώς δεν υπήρχε ανάγκη», όπως σχολιάζει πάλιν ό σύνδεσμος (J. Poys, γράμμα 20.10.71).

    Πραγματικά ό ίδιος ό Χίτλερ ενέκρινε από το 1943 την συγκρότηση των Τ.Α.,μετην προύπόθεση μόνο ότι «δεν θα εχρησιμοποιούντο κατά των Αγγλοσαξόνων» (ΜΑ>φακ. 44058/1: φύλλο 55. φακ. 65027/3Γ φύλλο 384 [12.11.43]). Αργότερα οι συστηματικά διαδιδόμενες φήμες περί βρετανικής επιδοκιμασίας των Τ. Α. συνέπιπταν και με ορισμένες ενέργειες των Γερμανών, που επίσης αποσκοπούσαν στην πλήρη ρήξη μεταξύ Ε AM και Καΐρου, καθώς και στο γενικό αποπροσανατολισμό του έλληνικού πληθυσμού (συνέντευξη ν. Lenthe. Arthur Edmonds, With Greek Guerillas,αδημοσίευτες αναμνήσεις, σ. 176, 196. κ.ά.).

    Μόνον, όταν μερικά ανώτατα στελέχη, σαν το Βασ. Ντερτιλή, Διοικητή των Ευζώνων, παρατράβηξαν το σχοινί των αγγλικών επαφών, αντέδρασαν οι κατακτητές χολερικά και τους έθεσαν »προληπτικά» ύπό κράτηση (ΜΑ, φακ. 54961/2: LXVIII, Α.Κ. lc, ημερήσια αναφορά 19.5.44. φακ. 54961/1: LXVIII. A.K., le, Nr. 3500/44g 10.6.44).__»

    Μου αρέσει!

  7. οσο αφορα τους ανδρες του 5/42

    «Αυτό σχετικά με τους άντρες της ΕΚΚΑ το είχα διαβάσει στο συλλογικό έργο »Η Ελλάδα στη Δεκαετία 1940-1950,Ένα έθνος σε κρίση». Σύμφωνα με την αναφορά, οι περισσότεροι από τους οπλίτες της ΕΚΚΑ κατατάχθηκαν στο Τ.Α. Πατρών αφού πρώτα διετέλεσαν όμηροι των γερμανικών δυνάμεων, στην ουσία δηλαδή εξαναγκάστηκαν.»

    αν εχει καποιος το βιβλιο (ο ΣΑΘ το εχει σιγουρα) μπορει να το επιβεβαιωσει ή να το διαψευσει

    Μου αρέσει!

    1. Μετά την οριστική διάλυση του 5/42 του Ψαρρού, 100 περίπου από τους επιζήσαντες αντάρτες του πέρασαν απέναντι [Πελοπόννησο]. Ορισμένοι από αυτούς προσχώρησαν εθελοντικά στον «αγώνα κατά του κομμουνισμού», ενώ οι διστακτικοί, (που ήταν και η πλειοψηφία), «είχαν συλληφθεί και τεθεί υπό την «προστατευτική φρούρηση» των Γερμανών ‘έως ότου δέχθηκαν να καταταγούν στα ΤΑ’.
      (Δες Χ. Φλάισερ, στο [συλλογικό] «Η Ελλάδα στη 10ετία 1940-1950», Θεμέλιο 1984, σελ. 92).

      Μου αρέσει!

  8. Μερικες πληροφοριες:O Σουρλας,οντως,ξεκινησε απο το ΕΑΜ.Οι επιζωντες του 5/42 που περασαν στην Πατρα,δεν ησαν 100,αλλα περιπου 70.Ο ΕΛΑΣ,σκοτωσε δυο απ’ αυτους,μετα την καταταξη τους στο Σ.Α.Πατρων.Επισης,δεν κρατηθηκαν ομηροι των Γερμανων,πριν την καταταξη τους.Μετα το περασμα τους και την παραλαβη τους απο τον Κουρκουλακο,απο τον Ψαθοπυργο που ειχαν οχυρωθει για να αποκρουσουν τον ΕΛΑΣ,αν επιτιθετο,παρηλασαν ενοπλοι στην Πατρα,με τα οπλα σε «πενθιμη» σταση σε ενδειξη πενθους για τη δολοφονια του Ψαρρου και των συμπολεμιστων τους.Φυσικα,ο Κουρκουλακος,ειχε ενημερωσει το Γερμανο διοικητη,για την προθεση του να τους ενταξει στη μοναδα του,πριν στειλει τα φορτηγα να τους παραλαβουν.Αυτος,που ειδοποιησε τον Κουρκουλακο για την υπαρξη και το μεροςπου βρισκονταν,εκτελεστηκε απο τον ΕΛΑΣ.

    Αρέσει σε 1 άτομο

  9. «εκτος απο ορισμενους που καταφεραν να διαφυγουν, οσοι απο τους ανδρες δεν ειχαν σκοτωθει στη μαχη εκτελεστηκαν αργοτερα. Ο ιδιος ο Βρεττακος, με τραυματα στο στηθος, βρεθηκε καθισμενος μεσα σε μια καλυβα με το οπλο του αδειο, ακουμπισμενο σε ενα τραπεζι μπροστα του. Πεθανε υποφεροντας βασανιστηρια και αρνουμενος να μιλησει ή να ανοιξει τα ματια του για να αντικρισει τους βασανιστες (…) Ο Χαραχαλιάς μαχαιρωθηκε, μια μεθοδος εκτελεσης που ειχε γινει προσφατα δημοφιλης λογω της ελλειψης πυρομαχικων. Ο δικηγορος που θελησε να τον υποστηριξει ειχε την ιδια τυχη»

    αποσπασμα απο εκθεση του Βρετανου Γουοντ-Τετλυ (απο το βιβλιο του ΧΦ Μαγερ απο τη Βιεννη στα Καλαβρυτα)

    Ο Σουρλας μαλλον δεν ηταν δοσιλογος, απο τον ΕΛΑΣ περασε στην οργανωση του Κωστοπουλου και μετα στον ΕΔΕΣ και μετα τη διαλυση του τμηματος του κρυβοταν ως το τελος της κατοχης. Κυκλοφορει ενα εγγραφο που τον παρουσιαζει ως δοσιλογο αλλα προκειται για συνωνυμιας

    απαντηση σε σχετικη ερωτηση μου στο phorum.gr:

    «Το παρόν έγγραφο έχει ένα μικρό πρόβλημα. Ο Γρηγόρης Σούρλας του εγγράφου ήταν κάτοικος ενός εκ των χωριών Σιμικλί ή Δεμερλί (νομίζω του δεύτερου). Ο γνωστός Γρηγόρης Σούρλας ήταν κάτοικος του χωριού Σιατερλί.

    Το ίδιο έγγραφο παρουσιάζεται και στο βιβλίο του Παπαγιάννη που ανέφερα παραπάνω. Στο ίδιο βιβλίο ο εαμίτης Παπαγιάννης αναφέρει μαρτυρίες κατοίκων πως ο γνωστός Γρηγόρης Σούρλας, μετά τη διάλυση του ΕΔΕΣ Θεσσαλίας κρυβόταν για το υπόλοιπο της Κατοχής. Από την άλλη επέτρεψέ μου, να θεωρώ αναξιόπιστα δημοσιεύματα του ίδιου Τύπου που το 1943 έβγαζε δοσίλογο τον Σαράφη.»

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s