Ερμής

Το κίνημα του Φεβρουαρίου 1943

ΒΕΣΜΑ

(Από τον «Ερμή»)

«Την άνοιξη του 1943 η μεγάλη αντιπαράθεση έγινε γύρω από το θέμα της δημιουργίας και της στελέχωσης του επιτελείου της 1ης Μεραρχίας, την οποία προωθούσε ο Κανελλόπουλος. Υπήρξε σφοδρή αντίδραση από τους επικεφαλής των δύο ταξιαρχιών, Κατσώτα και Μπουρδάρα, οι οποίοι πρόβαλαν στρατιωτικά, τεχνικά θέματα για να αποδείξουν ότι η δημιουργία της μεραρχίας ήταν ανέφικτη, αλλά όλοι ερμήνευσαν τη στάση τους ως προσπάθεια να περιφρουρήσουν τα δικά τους κεκτημένα.  Γιατί ουσιαστικά θα έχαναν την ηγεσία  των δύο μεγάλων μονάδων του στρατού.  Η αντίδραση αυτή υπήρξε μεγάλο πλήγμα για τον Κανελλόπουλο ο οποίος είχε τοποθετήσει τους δύο αξιωματικούς ως επικεφαλής των ταξιαρχιών. Αυτό όμως δεν ήταν τόσο σημαντικό, όσο ο σάλος που ξεσηκώθηκε από την τοποθέτηση του υποστράτηγου Ζυγούρη ως μεράρχου. Γιατί ο Ζυγούρης ήταν βασιλόφρονας και είχε συμπλεύσει χωρίς προβλήματα με τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου. Όπως ήταν αναμενόμενο, επέλεξε βασιλόφρονες αξιωματικούς στο επιτελείο της μεραρχίας.  Αυτές οι εξελίξεις έπεισαν, μέσα στο κλίμα της δυσπιστίας που υπήρχε, τους αντιμοναρχικούς που είχαν επιστρέψει στο στρατό και την αριστερά ότι γινόταν πράξη το σχέδιο για τον απόλυτο έλεγχο του στρατού από τον βασιλιά»

«Αν ίσχυε αυτό, η εκκαθάριση των αντιμοναρχικών αξιωματικών μπορούσε να θεωρείται δεδομένη…»

«Ναι. Επίσης ότι ο βασιλιάς και οι σύμμαχοί του  θα χρησιμοποιούσαν  το στρατό για να ελέγξουν τις μεταπολεμικές εξελίξεις στην Ελλάδα, κάτι που ίσως σήμαινε νέα μοναρχική δικτατορία, ανάλογη με τη δικτατορία της 4ης  Αυγούστου. Για αυτούς τους λόγους ο Κανελλόπουλος έμεινε χωρίς συμμάχους. Ο Σεφέρης παρατηρούσε  ότι οι δημοκρατικοί υποστήριζαν πλέον περισσότερο τον  Τσουδερό από τον Κανελλόπουλο,  είτε γιατί τον θεωρούσαν επικίνδυνο, είτε γιατί τους ενοχλούσε η αστόχαστη σύμπραξη του με τον Σακελλαρίου»

«Αυτόν που ήταν πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και φιλοδοξούσε να συνεχιστεί η δικτατορία χωρίς τον Μεταξά;»

Ο Ερμής έγραψε καταφατικά και συμπλήρωσε ότι ο Σακελλαρίου μετά την έξοδό του από την κυβέρνηση είχε επιστρέψει στην ενεργό υπηρεσία, ως επικεφαλής του ελληνικού στόλου.

«Όλες αυτές οι βεβαιότητες για τη χρήση του στρατού ως μηχανισμού ισχύος για την κατάκτηση και τη διατήρηση της εξουσίας δεν ήταν εκτός πραγματικότητας,  γιατί ακριβώς αυτό συνέβαινε τις δεκαετίες πριν τον πόλεμο. Ο Μεταξάς  είχε καταφέρει να ελέγχει τους αξιωματικούς, διώχνοντας από το στρατό τους πολιτικούς του αντιπάλους. Έτσι ήταν δυνατή η δημιουργία ενός αποτελεσματικού στρατού, όπως φάνηκε στον πόλεμο με τους Ιταλούς. Όλα αυτά όμως κατέρρευσαν μετά τη γερμανική εισβολή και τα προπολεμικά προβλήματα στο στρατό επέστρεψαν στο πολλαπλάσιο»

«Ήταν μια αντιπαλότητα για το ποιος θα κατέχει τις θέσεις ή είχε και πολιτικό περιεχόμενο;»

«Και τα δύο. Οι μοναρχικοί αξιωματικοί ήθελαν αφενός να προστατέψουν τα κεκτημένα και αφετέρου να υπάρχει ένας στρατός που θα ήταν εγγύηση για την επιστροφή του βασιλιά στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση. Κάτι που δεν ήθελαν επ΄ ουδενί οι βενιζελικοί απότακτοι, οι οποίοι προκαλούσαν την οργή των μοναρχικών καθώς επανακτούσαν σημαντικές θέσεις στο στράτευμα. Ακριβώς πάνω σ’ αυτή την αντίθεση έγινε η πρώτη εξέγερση στο στρατό, το Φεβρουάριο του ΄43. Οι βενιζελικοί θέλοντας να διαφυλάξουν τις θέσεις τους συμμάχησαν με την ΑΣΟ, η οποία ζητούσε παραίτηση της κυβέρνησης και σχηματισμό μιας νέας, δημοκρατικής»

Ο Ερμής συνέχισε  την αφήγησή του.

«Στις 17 Φεβρουαρίου 1943  εξεγέρθηκαν οι άνδρες ενός τάγματος πεζικού της 2ης ταξιαρχίας, επειδή αντικαταστάθηκε ο διοικητής τους Χατζησταυρής.  Οι μοναρχικοί αποκαλούσαν αυτή την ταξιαρχία κομμουνιστική, γιατί υπερτερούσαν οι αντιμοναρχικοί αξιωματικοί, όπως ο Χατζησταυρής, ο οποίος ήταν απότακτος βενιζελικός κινηματίας του ’35, ακραίος αντιμοναρχικός.  Η αναταραχή επεκτάθηκε σε ολόκληρη την ταξιαρχία. Ξυλοκοπήθηκε ο ταγματάρχης Αθανασίου που φερόταν ως διάδοχος του πρώην διοικητή και λιθοβολήθηκαν άλλοι αξιωματικοί που προσπάθησαν να τον προστατέψουν. Ο διοικητής της ταξιαρχίας  Μπουρδάρας επιχείρησε να ματαιώσει την απομάκρυνση του Χατζησταυρή και επειδή ο Κανελλόπουλος επέμενε, αντί να του δώσει φύλλο πορείας, όπως όριζε η διαταγή,  του χορήγησε μία δεκαήμερη άδεια, προτείνοντας παράλληλα  να τοποθετηθεί στο επιτελείο της ταξιαρχίας»

«Δεν ήταν αντιδεοντολογική η συμπεριφορά του Μπουρδάρα;»

«Προφανώς ήταν.  Γνώριζε όμως πολύ καλά πως θα αντιδρούσαν οι οπλίτες της ταξιαρχίας του όταν θα γινόταν γνωστή η καρατόμηση του Χατζησταυρή. Πράγματι, οι οπλίτες κατάγγειλαν την  απομάκρυνση ως απόπειρα αλλοίωσης  του δημοκρατικού χαρακτήρα του στρατού. Καθώς η κρίση συνεχιζόταν, από τις 24 ως τις 28 Φεβρουαρίου 1943 υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους εκατό βασιλόφρονες αξιωματικοί της ταξιαρχίας και δημιουργήθηκε η βεβαιότητα ότι το ίδιο θα έκαναν οι εκατοντάδες αξιωματικοί που συμμετείχαν στη Νέμεση, διαλύοντας ουσιαστικά το στρατό. Ή μάλλον εκβιάζοντας ότι θα τον διαλύσουν. Περίμεναν  ότι ο εκβιασμός τους θα περάσει, με την επέμβαση των Βρετανών»

«Πώς δικαιολόγησαν τις παραιτήσεις τους οι βασιλόφρονες αξιωματικοί;»

«Έλεγαν πως ήταν απαραίτητες γιατί δεν είχαν να αντιμετωπίσουν μόνο τους αντιφρονούντες στρατιώτες, αλλά και τους εχθρικούς ανωτέρους τους. Με τη στάση τους όμως δικαίωναν όσους τους κατηγορούσαν ότι συνωμοτούν και υπογράφουν εκβιαστικά πρωτόκολλα παραίτησης. Οι συνδυαστικές κινήσεις από τις δύο παρατάξεις αναβάθμισαν σε ανοιχτή ρήξη τη χρόνια αναταραχή στο στράτευμα. Συνέβαλε η εσφαλμένη εκτίμηση ότι είχε φτάσει η στιγμή για το δυναμικό ξεκαθάρισμα των λογαριασμών στη Μέση Ανατολή, επειδή ήταν ήδη διαφαινόμενη η νίκη των συμμάχων και οι πληροφορίες έλεγαν ότι στην Ελλάδα κυριαρχεί το ΕΑΜ. Κυρίως όμως συνέβαλε η αδυναμία της κυβέρνησης να επιβάλλει την τάξη στο στρατό.  Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος έσπευσε από το Κάιρο στη Συρία,  όπου συνέβαιναν όλα αυτά, αλλά τον περίμενε μια ακόμα δυσάρεστη έκπληξη. Αντιμετώπισε την απειλή λιντσαρίσματος από Έλληνες στρατιώτες στη Χεντέρα  της Παλαιστίνης και γλίτωσε την τελευταία στιγμή. Στην συνέχεια, μετά τη διαταγή του να παρουσιαστεί ενώπιόν του ο Χατζησταυρής, είδε να καταφθάνει μια παράξενη πομπή στη Βηρυτό. Μπροστά ένας αγγελιοφόρος μοτοσικλετιστής και πίσω ο Χατζήσταυρής,   πλαισιωμένος από τους διοικητές ταγμάτων Κώνστα και Σταυρουλάκη και, το πρωτοφανές, καμιόνια με πενήντα ένοπλους φαντάρους, σαν δύναμη ασφαλείας.  Οι στρατιώτες περικύκλωσαν το ξενοδοχείο του Κανελλόπουλου, ενώ μέσα σ’ αυτό γινόταν οι συνομιλίες του αντιπροέδρου της κυβέρνησης με τον συνταγματάρχη που αρνήθηκε ως το τέλος να εκτελέσει τις εντολές του. Ο Κανελλόπουλος υπέστη μια συντριπτική ήττα, γιατί ενώ περίμενε ότι θα βάλει στη θέση τους τον Μπουρδάρα, το Χατζησταυρή και τους άλλους, τους άκουσε να ζητάνε ανασχηματισμό της κυβέρνησης. Στασίασαν και οι άνδρες  της 1ης  ταξιαρχίας,  σε ένδειξη συμπαράστασης στον πρώην διοικητή της 2ης»

«Με ποιόν τρόπο;»

«Παρουσιάστηκε μια επιτροπή της ΑΣΟ  στον ταξίαρχο Κατσώτα, του δήλωσαν ότι οι δημοκρατικοί αξιωματικοί και στρατιώτες της  ταξιαρχίας  συμπαραστέκονται στους συναδέλφους τους της 2ης  ταξιαρχίας και του ζήτησαν να υποστηρίξει και αυτός τα αιτήματά τους. Αντί για αυτό, ο Κατσώτας διέταξε τη σύλληψή τους, αν και την επόμενη μέρα τους απελευθέρωσε. Στις 3 Μαρτίου, οι άνδρες του λόχου μεταφορών αρνήθηκαν να πάνε στο πεδίο ασκήσεων, δίνοντας έτσι το έναυσμα για στάση. Στην οποία συμμετείχαν τα δύο από τα τρία τάγματα, η αντιαρματική μοίρα και άλλες μονάδες»

«Η ΑΣΟ πως συμμετείχε σε αυτό το πρώτο κίνημα;»

«Προσεκτικά, αλλά χωρίς δισταγμούς.  Οι μαζικές παραιτήσεις των μοναρχικών τους είχαν πείσει για τις επιδιώξεις της ενιαίας μοναρχικής και δικτατορικής παράταξης, στην οποία συμπεριλάμβαναν πλέον και τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο. Καθοριστική ήταν η συμμετοχή της στην εξέγερση της 1ης ταξιαρχίας»

«Η 1η ταξιαρχία μιμήθηκε τη 2η…»

«Με μία διαφορά. Στην 1η  ταξιαρχία τη διοίκηση ανέλαβαν στρατιώτες, με τη συμπαράσταση υπαξιωματικών και κατώτερων αξιωματικών και όχι ανώτεροι αξιωματικοί, όπως συνέβη στη δεύτερη. Ωστόσο, η επαναστατική επιτροπή  ή το σοβιέτ, όπως το αποκαλούσαν οι βασιλόφρονες, κατάφερε να επιβάλει υποδειγματική  πειθαρχία, όπως διαπίστωσε ο ίδιος ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Αλλά και στη 2η  ταξιαρχία, μετά την αποχώρηση του απογοητευμένου ταξίαρχου Μπουρδάρα,  τη διοίκηση ανέλαβε μια επιτροπή της ΑΣΟ, η οποία επίσης  μετέβαλε την εξεγερμένη μονάδα σε πειθαρχημένο  σώμα. Η νέα διοίκηση της  δεύτερης ταξιαρχίας  συναντήθηκε μάλιστα με τον Βρετανό στρατηγό Χολμς, στον οποίο υπέβαλε  τα αιτήματα της»

«Ποια ήταν αυτά τα αιτήματα;»

«Η απομάκρυνση του Κανελλόπουλου και ο ανασχηματισμός της Κυβέρνησης.  Η επιστροφή των τριών διοικητών των ταγμάτων που είχαν απομακρυνθεί.  Η τιμωρία των αξιωματικών που είχαν παραιτηθεί.  Η απομάκρυνση των αξιωματικών που ήταν υποστηρικτές της 4ης Αυγούστου. Η κατάργηση της διοίκησης Μεραρχίας. Η απομάκρυνση του μεράρχου Ζυγούρη  και του ταξίαρχου Μπουρδάρα  της 2ης, αλλά η διατήρηση του ταξίαρχου Κατσώτα της 1ης.  Η αποστολή των ταξιαρχιών στο μέτωπο.  Η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των προσφύγων στα στρατόπεδα. Τα αιτήματα αυτά ήταν  παρόμοια  με εκείνα που ζητήθηκαν στην 1η ταξιαρχία και δεν περιλάμβαναν καμία αναφορά στο  θέμα του βασιλιά»

«Πώς τα βρήκε ο Άγγλος στρατηγός;»

«Λογικά.  Υποσχέθηκε ότι θα τα προωθήσει στις αρμόδιες αρχές, ζητώντας ταυτόχρονα τον άμεσο τερματισμό της στάσης και την επιστροφή της ταξιαρχίας στην εκπαίδευση. Τα ίδια είπε και στον Κανελλόπουλο,  ο οποίος πρέπει να  ένιωσε ότι φεύγει η γη κάτω από τα πόδια του και υποχρεώθηκε να εμφανίσει  ως δικά του τα αιτήματα των στασιαστών που είχαν ήδη γίνει δεκτά από  τους Βρετανούς. Αμέσως μετά υπέβαλε την παραίτησή του,  η οποία έγινε δεκτή από τον Τσουδερό.  Τα επόμενα χρόνια οι δύο άντρες κατηγορούσαν  ο ένας τον άλλον για τα γεγονότα, έχοντας δίκιο  και οι δύο»

 

«Ο Βρετανός έπεισε τους εξεγερμένους να τερματίσουν τη στάση;»

Ο Ερμής έκανε μια κίνηση με το χέρι, σαν να έλεγε ότι δεν θα μπορούσε να συμβεί κάτι διαφορετικό.

«Ενόψει μιας ανοιχτής σύγκρουσης στις ελληνικές ταξιαρχίες, οι Βρετανοί έδρασαν κατευναστικά.  Αυτό στην πράξη μεταφράστηκε σε συλλήψεις εκατόν πενήντα οπλιτών από τις μονάδες που είχαν  στασιάσει,  αλλά και των μοναρχικών αξιωματικών που είχαν παραιτηθεί ομαδικά. Επιπλέον, έγινε εκκαθάριση όσων υπουργών παρέμεναν στην κυβέρνηση από τον καιρό της 4ης Αυγούστου και αντικαταστάθηκε ο αρχηγός του στόλου Σακελλαρίου»

«Με άλλα λόγια η εξέγερση πέτυχε!»

«Ναι.  Αφού ηρέμησαν τα πράγματα,  άλλαξαν οι διοικήσεις των ταξιαρχιών και  οι πλέον δραστήριοι στασιαστές στάλθηκαν στο Τομπρούκ,  να φρουρούν ένα στρατόπεδο Γερμανών αιχμαλώτων»

«Τι τύχη είχαν οι μοναρχικοί αξιωματικοί που παραιτήθηκαν;»

«Επειδή παραιτήθηκαν αλλά δεν εγκατέλειψαν τις θέσεις τους,  στρατιώτες της ΑΣΟ τους κράτησαν φρουρούμενους  στις σκηνές τους. Τελικά οι εκατόν πενήντα ένας αξιωματικοί που είχαν υποβάλει παραιτήσεις και εκατόν εξήντα στρατιώτες και χωροφύλακες κλείστηκαν σε στρατόπεδα και άρχισε μία  πολύμηνη περιπέτεια ως την αποκατάστασή τους, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Τους συμπαραστεκόταν  η ένωση των μοναρχικών αξιωματικών Νέμεσις και οι ίδιοι προκαλούσαν και καθοδηγούσαν απείθεια και διαμαρτυρίες στις μονάδες, όσο ήταν δυνατό. Η αλήθεια όμως ήταν ότι μειώθηκε δραματικά το κύρος τους με τον εγκλεισμό τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και την παράλληλη άνοδο των απότακτων. Πολύ σύντομα, στις 25 Μαρτίου, ο βασιλιάς χορήγησε αμνηστία για όλα όσα είχαν γίνει τον προηγούμενο μήνα, αλλά αν και η κυβέρνηση και η στρατιωτική ηγεσία τους παρακαλούσαν, αυτοί αρνήθηκαν να επανέλθουν στις μονάδες»

«Με ποιο σκεπτικό;»

«Απαιτούσαν να απομακρυνθούν πρώτα οι αναρχικοί αξιωματικοί και στρατιώτες, οι οποίοι τους είχαν  εξαναγκάσει σε παραίτηση, με τη συμπεριφορά τους. Υπέγραψαν μάλιστα μεταξύ τους ένα πρωτόκολλο τιμής, με το οποίο  δεσμεύονταν ότι δεν θα επιστρέψουν αν δεν γίνουν δεκτοί οι όροι τους»

«Αυτό δείχνει δύναμη χαρακτήρα»

Ο Ερμής σήκωσε τα φρύδια.

«Αυτό δείχνει ότι είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη σε κάποιους εξωτερικούς προστάτες. Ήξεραν ότι τους υποστήριζαν ο βασιλιάς και  οι εκατοντάδες μοναρχικοί αξιωματικοί που βρισκόντουσαν στη Μέση Ανατολή.  Και ότι οι στρατιωτικές μονάδες είχαν μεγάλο πρόβλημα στελέχωσης και  εκτιμούσαν ότι  γρήγορα  θα επέστρεφαν καβάλα σε άσπρα άλογα»

«Όπως και συνέβη;»

«Όχι ακριβώς. Μάλλον είχαν υπερεκτιμήσει τις δυνατότητες και της βασιλικής φροντίδας και της πολιτικής και υπηρεσιακής επιρροής των συναδέλφων τους, σ’ ένα στρατιωτικό περιβάλλον όπου δέσποζαν οι Βρετανοί, οι οποίοι προφανώς δεν καταλάβαιναν πως ήταν δυνατόν να γίνονται τέτοιες ενέργειες από επαγγελματίες αξιωματικούς. Η πεισματική άρνηση να ανακαλέσουν τις παραιτήσεις τους δεν τους βοήθησε. Στο κάτω κάτω η ανυπακοή στην ανάληψη διατεταγμένης υπηρεσίας σε καιρό πολέμου συνιστούσε πράξη εσχάτης προδοσίας, που σε άλλους στρατούς θα τιμωρούνταν ανάλογα. Στον ελληνικό στρατό της Μέσης Ανατολής τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά»

Περίμενα να ακούσω τη συνέχεια.

«Εκατόν εβδομήντα αξιωματικοί και εξήντα οκτώ οπλίτες απομακρύνθηκαν από την υπηρεσία.  Λίγες μέρες αργότερα, στις 30 Ιουνίου, δεκαπέντε 15  αξιωματικοί που είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα ανακλήθηκαν και τοποθετήθηκαν στον Ιερό Λόχο.  Η επιστροφή των υπολοίπων δεν ήταν μία διαδικασία χωρίς προβλήματα, αφού στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, δικάστηκαν στο Κάιρο έντεκα αξιωματικοί  που είχαν θεωρηθεί πρωτεργάτες, για ανυπακοή εν καιρώ πολέμου. Τέσσερις καταδικάστηκαν σε θάνατο, τέσσερις σε ισόβια δεσμά και στρατιωτική καθαίρεση και τρεις σε ποινές κάθειρξης και έκπτωση του βαθμού τους. Οι τέσσερις θανατοποινίτες έμειναν λίγους μήνες στη φυλακή και στη συνέχεια  στις αρχές Ιουνίου 1944 κατατάχθηκαν στον Ιερό Λόχο, όπου συνάντησαν δεκάδες από τους συναδέλφους τους που είχαν παραιτηθεί  από κοινού. Στο μεταξύ, το Σεπτέμβριο του 1943 με αναγκαστικό  νόμο που είχε αναδρομική ισχύ αποκαταστάθηκαν όλοι όσοι δεν είχαν καταδικαστεί τελεσίδικα από οποιοδήποτε ποινικό δικαστήριο»

«Δηλαδή όλοι οι  μοναρχικοί  που αρνιόντουσαν τόσο καιρό να επιστρέψουν στο στρατό»

«Ναι.  Ο νόμος προέβλεπε ότι για όσο διάστημα θα έμεναν στη Μέση Ανατολή θα είχαν τα ίδια δικαιώματα με τους εν ενεργεία συναδέλφους τους. Και ότι με υπουργική απόφαση υπήρχε η δυνατότητα ανάκλησής τους στην ενεργό υπηρεσία»

«Ήταν μια επιτυχία τους,  αλλά όχι απόλυτη»

Ο Ερμής έγνεψε καταφατικά.

«Θα ήταν απόλυτη αν δεν έμεναν τον πρώτο καιρό προσκολλημένοι στη λογική όλα ή τίποτα, εκτιμώντας ότι θα κερδίσουν όλα. Από την άλλη, χωρίς να το συνειδητοποιούν, η στάση τους συσπείρωσε το μοναρχικό στρατόπεδο, γεγονός που είχε μεγάλη σημασία για τη συνέχεια»

Μείναμε για λίγο σιωπηλοί.

«Ήταν όμως μια μεγάλη επιτυχία της ΑΣΟ»

«Ναι. Το κύρος και η επιρροή της στους οπλίτες αυξήθηκαν κατακόρυφα,  όπως και η αυτοπεποίθηση των μελών της, αφού διαπραγματεύτηκε μαζί τους ο ίδιος ο πρωθυπουργός  Τσουδερός  για τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης. Η ΑΣΟ προσπάθησε να αξιοποιήσει με συνετό τρόπο τη μεγάλη επιτυχία, με απόλυτα νομιμόφρονη στάση και πειθαρχική συμπεριφορά στις μονάδες. Δεν αντέδρασε ούτε όταν άρχισε η σταδιακή απομάκρυνση όσων είχαν εκτεθεί ως πρωταίτιοι  της στάσης, αν και αυτό ερμηνεύτηκε ως νέα συνωμοσία της κυβέρνησης με τη δεξιά. Δεν αντέδρασε ούτε στο  διαρκές εξαντλητικό τιμωρητικό καψόνι που επέβαλαν οι Βρετανοί, με  το πρόσχημα των ασκήσεων»

«Είχε συνέπειες στο στρατό αυτή η στάση;»

«Είχε σοβαρές συνέπειες στον ελληνικό στρατό της Μέσης Ανατολής και παράλληλα ήταν η αφετηρία μιας στρατηγικής αναδιαμόρφωσης των συμμαχιών.  Όχι μόνο στο στρατό αλλά σε γενικότερο επίπεδο. Γιατί η ορμητική είσοδος της Εαμικής αριστεράς  στο προσκήνιο, στο πλευρό των αντιμοναρχικών αξιωματικών, αναδιάταξε το σκηνικό, καθώς δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη συμμαχία μοναρχικών και αντιμοναρχικών δυνάμεων εναντίον του ΕΑΜ, υπό τη βρετανική αιγίδα και καθοδήγηση.  Η συμμαχία αυτή αποδείχτηκε στρατηγική και διάρκεσε μέχρι το τέλος του εμφυλίου, ολόκληρη τη δεκαετία του ‘40».

«Αν η αριστερά χειριζόταν καλύτερα το θέμα της  δικής της συμμαχίας με τους δημοκρατικούς;»

Ο Ερμής έκανε μια γκριμάτσα.

«Το αν το σπείρανε και δεν φύτρωσε. Τα γεγονότα του Φλεβάρη και του Μάρτη ήταν ο καταλύτης για τις πολιτικές  διεργασίες στο στρατό. Στις επόμενες εξεγέρσεις η αντίθεση δεν καθοριζόταν από το σχήμα μοναρχικοί – βενιζελικοί, αλλά πρωταγωνιστούσε η Εαμική ΑΣΟ, με τη δική της πολιτική ατζέντα»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s