Ερμής

Ζέρβας – Βελουχιώτης: η συμφωνία της Ροβέλιστας

aris-napoleon

(Από τον «Ερμή»)

«Δεν είχαν χαλάσει ακόμα οι σχέσεις με τον ΕΛΑΣ;»

«Όχι, αν και πάντα υπήρχαν μικροεντάσεις. Μάλιστα το Δεκέμβρη του 1942 υπογράφτηκε  στη μονή Ροβέλιστας  στην Άρτα ένα  σύμφωνο συνεργασίας ανάμεσα στον ΕΛΑΣ που εκπροσωπούσαν ο Άρης Βελουχιώτης και ο Τάσος Λευτεριάς  και στον ΕΔΕΣ που εκπροσωπούσαν ο Ναπολέων Ζέρβας και ο Κομνηνός Πυρομάγλου, παρουσία του Γουντχάουζ. Ήταν μία συμφωνία τόσο καλή, που δεν θα μπορούσε να είναι αληθινή. Προέβλεπε  ότι  θα συγχωνευτούν οι οργανώσεις του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ, από τις κεντρικές επιτροπές μέχρι  και το πιο μικρό τμήμα τους και από μικτές συνεδριάσεις θα εκλεγούν  ενιαία κεντρική και  ενιαίες τοπικές καθοδηγήσεις.  Ως σκοποί ορίζονταν  η πάλη για τις οικονομικές και πολιτικές διεκδικήσεις του λαού και ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση του επισιτιστικού προβλήματος. Ο αγώνας για πρόκληση γενικής ένοπλης σύρραξης, ώστε να εκδιωχθεί ο εχθρός από τη χώρα. Η δημιουργία προσωρινής υπηρεσιακής κυβέρνησης, η οποία θα σχηματιζόταν από τις αντιστασιακές οργανώσεις και η οποία θα αποφάσιζε για το πολιτειακό, με ψήφιση νέου Συντάγματος.  Οι εκλογές υπό τον απόλυτο έλεγχο  της ενιαίας εθνικοαπελευθερωτική οργάνωσης  και την τήρηση της τάξης από τις νέες ένοπλες εθνικές δυνάμεις, δηλαδή τους αντάρτες. Η αφαίρεση του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι  από τους κακούς Έλληνες,  δηλαδή από εκείνους που αντέδρασαν ή δεν πήραν μέρος στην εθνικοαπελευθερωτική προσπάθεια. Τέλος,  Ζέρβας και Βελουχιώτης αποφάσισαν να χτυπηθεί  άμεσα και αποφασιστικά  κάθε ένας που θα  αποπειραθεί  πραξικοπηματικά να επιβάλει δικτατορία στην Ελλάδα ή να την πρόσδεση πολιτικά και οικονομικά στο άρμα οποιασδήποτε ξένης δύναμης»

«Δεν τα πιστεύω αυτά που ακούω…»

«Κι όμως.  Η συμφωνία προέβλεπε τη σύσφιξη των σχέσεων με όλα τα κράτη του συμμαχικού μπλοκ, δηλαδή Αγγλία, Ρωσία και Αμερική και συντονισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων των συμμάχων με τις ένοπλες δυνάμεις των ανταρτών, καθώς και εξασφάλιση βοήθειας σε εφόδια και από τα τρία  σύμμαχα κράτη. Βέβαια στην τελευταία παράγραφο  προβλεπόταν ότι η συμφωνία θα ισχύει αφού εγκριθεί από τις κεντρικές επιτροπές ΕΑΜ και ΕΔΕΣ.

«Ήταν αυτό που είπατε,  ότι η συμφωνία ήταν πολύ καλή για να είναι αληθινή…»

Ο Ερμής έγνεψε καταφατικά.

«Κάποιες φορές η ιστορία μπορεί να  πάρει άλλη κατεύθυνση και να γραφτεί διαφορετικά.  Μια τέτοια στιγμή ήταν η συμφωνία της Ροβέλιστας. Προφανώς ήταν κάτι που ξεπερνούσε κατά πολύ τον Ζέρβα και τον Βελουχιώτη εκείνης της περιόδου. Έτσι τα πράγματα πολύ γρήγορα επανήλθαν στη φυσιολογική τους πορεία προς τον κατοχικό εμφύλιο»

«Γιατί όμως συνέβη αυτό;»

«Γιατί ο Ζέρβας δεν είχε τη δυνατότητα να περάσει στον ΕΔΕΣ της Αθήνας οποιαδήποτε άποψη για συνεργασία με το ΕΑΜ. Και γιατί η κεντρική επιτροπή του ΕΑΜ δεν δέχτηκε τη συμφωνία όπως την είχε υπογράψει ο Βελουχιώτης και πρότεινε άλλους όρους, τους οποίους δεν ήταν δυνατόν να δεχτεί ο Ζέρβας»

«Τι ζητούσε το ΕΑΜ;»

«Να  προσχωρήσει ο Ζέρβας σε αυτό. Ή να δεχτεί δίπλα του έναν συναρχηγό που θα διόριζε η κεντρική επιτροπή του ΕΑΜ. Έτσι και πάλι δεν έγινε τίποτα. Οι συζητήσεις του Ζέρβα για την ενοποίηση της αντίστασης συνεχίστηκαν, αυτή τη φορά, με τον Στέφανο Σαράφη, το Φεβρουάριο του 1943.  Συμφώνησαν να καταργηθούν όλες οι επιμέρους δημοκρατικές οργανώσεις και να δημιουργηθεί μία πανελλήνια ένωση των δημοκρατικών, με επικεφαλής τον Πλαστήρα ο οποίος μετά την απελευθέρωση θα γινόταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή πρωθυπουργός.  Ο Ζέρβας θα είχε το αντάρτικο στην Ήπειρο και στο Βάλτο, ο Σαράφης στη Θεσσαλία και ο Ψαρρός στη Γκιώνα.  Με το σχέδιο αυτό συμφώνησε ο Έντυ Μάγιερς και στη συνέχεια το συμμαχικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής. Σε αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε η δημιουργία των εθνικών ομάδων, οι οποίες υποτίθεται ότι δεν είχαν πολιτικούς, αλλά μόνο στρατιωτικούς στόχους»

«Αυτό δεν έβαζε στο περιθώριο  το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ;»

«Ακριβώς.  Ήταν προφανής η πολιτική σκοπιμότητα πίσω από τις διακηρύξεις. Για αυτό  ο ΕΛΑΣ έσπευσε και διέλυσε την ομάδα Κωστόπουλου –  Σαράφη,  στις 3 Μαρτίου 1943. Αυτή υποτίθεται ότι ήταν  η αιτία που οδήγησε τον Ζέρβα στο μοναρχικό στρατόπεδο, με την αποστολή τηλεγραφημάτων επ’  ευκαιρία της 25ης Μαρτίου. Ωστόσο οι επαφές συνεχίστηκαν. Τον Ιούλιο του ΄43 με τη μεσολάβηση των Βρετανών ιδρύθηκε Κοινό Γενικό Στρατηγείο, καθορίστηκαν τα όρια επιρροής των δύο αντάρτικων στην Ήπειρο και συμφωνήθηκαν ρυθμίσεις για αυτοδιοίκηση, κοινά φρουραρχεία ΕΛΑΣ- ΕΔΕΣ, για την επιμελητεία των μονάδων, για τη μισθοδοσία των ανταρτών, για τη δυνατότητα μετακίνησης κάποιου από τη μια οργάνωση στην άλλη, αλλά και για την παρουσία ανταρτών μιας οργάνωσης στο χώρο της άλλης. Ακόμα και για τη διενέργεια εκλογών στο χώρο της Ελεύθερης ορεινής Ελλάδας, οι οποίες έγιναν κιόλας. Δυστυχώς πολύ σύντομα όλ΄ αυτά κατέρρευσαν»

«Γιατί;»

«Διότι όλοι νόμισαν τότε ότι η απελευθέρωση φτάνει. Είχαν αποτύχει οι συζητήσεις των αντιπροσωπειών του αντάρτικου με τους Βρετανούς στο Κάιρο, για το θέμα της επιστροφής του βασιλιά, τον οποίον είχε πλέον αποδεχτεί ο Ζέρβας. Η δυσπιστία παρέμενε και αυξανόταν, καθώς κάθε πλευρά επιδίωκε να έχει ισχυρότερες θέσεις ενόψει της επικείμενης απελευθέρωσης, ώστε να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις»

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ζέρβας – Βελουχιώτης: η συμφωνία της Ροβέλιστας”

  1. Καλα ο Βελουχιωτης εκανε κανονικη εκστρατεια με 400 αντρες, οταν ολη η δυναμη του ΕΛΑΣ δε θα ξεπερνουσε τους 1000 , για να διαλυσει τον ΕΔΕΣ αλλα συμφωνα με τον Ιωαννιδη ο Ζ ενημερωθηκε απο τον Γουντχαουζ και οχυρωθηκε στο μοναστηρι.
    οσο για τις διαφορες συμφωνιες που υπεγραφαν οι κομμουνιστες ισχυει αυτο που αναφερει ο Γουαλας στην εκθεση του για τους ελιγμους του ΚΚΕ:
    «Εαν τεθει το ερωτημα: Ειναι αυτα ειλικρινη, η απαντηση μου θα ειναι: Ναι προς το παρον»

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s