Ερμής

Έλληνες Εβραίοι στο Άουσβιτς

11007527.limghandler

(Από τον «Ερμή»)

«Στο Άουσβιτς τους σκότωσαν αμέσως ή τους κράτησαν για να δουλεύουν;»

«Οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς Εβραίοι εξοντώθηκαν μόλις έφρασαν στο Άουσβιτς. Δεν πρέπει να είχαν μείνει πολλοί ζωντανοί όταν έφτασαν οι αποστολές των διωγμών της επόμενης χρονιάς»

«Απ’ όσα έχω διαβάσει και δει σε φωτογραφίες, οι συνθήκες ήταν τραγικές…»

Ο Ερμής έγνεψε και έμεινε για λίγο σκεφτικός.

«Στην κατοχή φτιάχτηκαν πολλά δημοτικά τραγούδια για την αντίσταση, αλλά και για τα κακουργήματα των κατακτητών. Ήταν η τελευταία αναλαμπή του δημοτικού τραγουδιού, στην ύπαιθρο, φυσικά. Φτιάχτηκαν και στο Άουσβιτς δημοτικά ή μάλλον μεταποιήσεις δημοτικών, με νέους στίχους. Μαύρη, μωρέ, μαύρ΄ η ζωή που κάνουμε… με φόβο τρώμε το ψωμί, με φόβο περπατάμε… Δεν έκλεψα, μωρέ, δεν έκλεψα ούτε σκότωσα, Εβραιοπούλα ήμουνα, γι’  αυτό με φυλακίσαν, στο Άουσβιτς με κλείσαν… Πάντα πέντε στη σειρά, αχ μανούλα μου γλυκιά, πάντα πέντε στη γραμμή, αχ μανούλα μου χρυσή…»

Ο Ερμής σιγοτραγουδούσε κι εγώ δεν πίστευα στ’ αυτιά μου.

«Τα τραγούδια αυτά μιλούσαν για τις καθημερινές συνθήκες του στρατοπέδου. Στη δουλειά πηγαίνουμε, με ανέμους, με βροχές. Κι αν σιγά δουλεύουμε, το μπαστούνι βλέπουμε. Στη βρυσ’ να πάω δεν μπορώ, παντού μου λέει ο σκοπός είσαι φυλακισμένη, γερμανοκρατούμενη… Ένα άλλο ήταν ποτισμένο με το φόβο του θανάτου. Στο λουτρό μας πήγαιναν, για ψώρα μας κοιτάζανε. Κι η καρδιά μας τικ τικ τακ, μη τυχόν στο γκαζ μας παν»

Ο Ερμής βρήκε πάλι τον ήρεμο τόνο του.

«Πολλοί αναγκάστηκαν να δουλέψουν στις Ζοντερκομάντο, τις ομάδες που βοηθούσαν τους μελλοθάνατους να βγάλουν τα ρούχα τους, μάζευαν τα πτώματα από τους θαλάμους αερίων, τους αφαιρούσαν τα μαλλιά και τα χρυσά δόντια και τα πήγαιναν στα κρεματόρια για αποτέφρωση»

«Πως αντέχεται αυτό;»

Ο Ερμής κούνησε το κεφάλι.

«Μη δώσει ο θεός στον άνθρωπο όλα όσα μπορεί ν’ αντέξει, λέει μια παλιά κουβέντα της Ανατολής. Αλλά δεν άντεξαν όλοι παθητικά. Αρκετές εκατοντάδες Έλληνες Εβραίοι είχαν σταλεί στη Βαρσοβία, για να καθαρίσουν το γκέτο μετά την εξέγερση των Πολωνών Εβραίων. Από αυτούς, εβδομήντα οχτώ είχαν παραμείνει ζωντανοί όταν άρχισε η μάχη της πολωνικής αντίστασης με τους Γερμανούς, στις αρχές Αυγούστου 1944. Αρκετοί κατάφεραν να ξεφύγουν από τους Γερμανούς και πήραν μέρος στις μάχες, παρόλο που οι Πολωνοί αντιστασιακοί τους αντιπαθούσαν, επειδή ήταν Εβραίοι. Μερικοί κατάφεραν να επιβιώσουν ως το τέλος και να αφηγηθούν αυτή την απρόσμενη ελληνική συμμετοχή στην τραγωδία της Βαρσοβίας. Αλλά αυτή δεν ήταν η μοναδική περίπτωση»

«Τι άλλο έγινε;»

«Στις 7 Οκτωβρίου 1944 εξεγέρθηκαν εκατόν τριάντα πέντε Έλληνες Εβραίοι του 11ου Ζοντερκομάντο στο Άουσβιτς, μαζί με Ούγγρους και Γάλλους. Προετοιμαζόταν μια μεγαλύτερη εξέγερση, σε συνεργασία με συμμαχικό βομβαρδισμό. Είχαν μεταφερθεί εκρηκτικά από το εργοστάσιο της Κρουπ, στο οποίο εργαζόντουσαν  Εβραίες κρατούμενες και είχαν βρεθεί μερικά ελαφρά όπλα. Αυτή η μεγάλη εξέγερση δεν έγινε, για διάφορους λόγους. Όταν οι Γερμανοί άρχισαν να εξοντώνουν τους Ζοντερκομάντο, επειδή δεν τους χρειαζόντουσαν πλέον, έγινε η εξέγερση της 7ης Οκτωβρίου.  Ανατίναξαν ένα κρεματόριο, αντιστάθηκαν όσο μπόρεσαν και σκοτώθηκαν όλοι»

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Έλληνες Εβραίοι στο Άουσβιτς”

  1. Σαν προχθές η επέτειος της ηρωικής όσο και απελπισμένης εξέγερσης του Sonderkommando στα κρεματόρια του Άουσβιτς-Μπίρκεναου στις 7 Οκτωβρίου 1944, στην οποία συμμετείχαν και σκοτώθηκαν εκατοντάδες κρατούμενοι, ανάμεσά τους και δεκάδες Έλληνες Εβραίοι, κυρίως από την Αθήνα, τα Ιωάννινα και την Θεσσαλονίκη.
    Ξεχωριστή σε αυτές η περίπτωση του Ιωσήφ Βαρούχ από την Κέρκυρα, λοχαγού του Πυροβολικού (Τάξη 1930 της ΣΣΕ -ένας από τους μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού Έλληνες Εβραίους μόνιμους αξιωματικούς) ο οποίος μύησε σύμφωνα με τις λίγες πληροφορίες στην εξέγερση τους Έλληνες, μέσω της ομάδας των Σοβιετικών αιχμαλώτων που εργάζονταν στο Κρεματόριο ΙΙ (δεύτερη φώτο).

    Άλλη ηρωική μορφή ο Αλβέρτος Ερρέρα (πρώτη φωτο), Λαρισαίος έφεδρος ανθυπολοχαγός ο οποίος επιχείρησε να δραπετεύσει μόνος του πηδώντας στο Βιστούλα σε κάποια βάρδια «εκφόρτωσης της στάχτης» στο ποτάμι. Οι Γερμανοί τον έπιασαν, τον σκότωσαν και έβαλαν το πτώμα του σε κοινή θέα στην είσοδο του χώρου των κρεματορίων για παραδειγματισμό των υπολοίπων. Ο Ερρέρα ήταν και ο άνθρωπος που τράβηξε (μυστικά, πίσω από τον τοίχο του Κρεματορίου V) τις τρεις μοναδικές φωτογραφίες που δείχνουν αποτέφρωση πτωμάτων στα γερμανικά στρατόπεδα, τρία από τα πολυτιμότερα τεκμήρια του Ολοκαυτώματος.

    Ένας από τους συνολικά 26 Έλληνες που επέζησαν της εξέγερσης (δεν κινήθηκαν έγκαιρα όλοι οι μυημένοι, οι Γερμανοί εξόντωσαν μόνο το προσωπικό των 3 από τα 4 κρεματόρια), ο Μαρσέλ Νατζαρί από την Θεσσαλονίκη (τρίτη φώτο) άφησε ένα τέταρτο πολύτιμο για την ιστορία της εβραικής γενοκτονίας -αλλά και της ελληνικής κατοχικής ιστορίας- τεκμήριο: Ένα συγκλονιστικό ημερολόγιο, σκόρπιες σημειώσεις που κρατούσε κρυφά στο Sonderkommando και το οποίο έθαψε λίγες μέρες πριν την εξέγερση, βγάζοντας αυθόρμητα την ψυχή του στο χαρτί, μαζί με έναν αποχαιρετισμό σε περίπτωση που κάποιος έβρισκε το δοχείο: «Ανοίγουμε το αέριο…πηγαίνουμε τα πτώματα αυτών [των] αθώων γυναικών…εκεί τοποθετούνταν μέσα στον φούρνο…και μας ανάγκαζαν να το περάσουμε από χοντρό κόσκινο και αργότερα το φόρτωναν στο αμάξι και το πετούσαν στο ποτάμι που ήταν εκεί κοντά και έτσι εξαφάνιζαν όλα τα ίχνη. Τα δράματα που είδαν τα μάτια μου δεν περιγράφονται…Στο Berkenau δε λυπάμαι που θα πεθάνω, αλλά διότι δεν θα μπορέσω να εκδικηθώ όπως το θέλω. Σχεδόν κάθε μέρα αναρωτιώμαστε αν υπάρχει θεός και παρ’ όλα αυτά πιστεύω ότι υπάρχει και ότι –αν το θέλει –θα γίνει το θέλημά του. Πεθαίνω ικανοποιημένος διότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα μας είναι ελεύθερη. Δεν θα επιζήσω…ας επιζήσουν άλλοι…Ζήτω η Ελλάς». Το δοχείο του Νατζαρί βρέθηκε, εντελώς τυχαία, κατά τη διάρκεια εργασιών στο χώρο των κρεματορίων το 1980, μισοκατεστραμμένο από την υγρασία και σε μια γλώσσα που οι υπεύθυνοι δεν μπορούσαν να διαβάσουν. Το ημερολόγιο που εν τω μεταξύ έχει μελετηθεί εντατικά, σήμερα είναι φυλαγμένο σε ειδικό χώρο στο Κρατικό Μουσείο Άουσβιτς-Μπιρκεναου.

    https://www.facebook.com/groups/WWIIVEHICLESinGREECE/permalink/10155707715285069/

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s