Βάρκιζα, ΕΛΑΣ

Πως χάθηκε το αρχείο του ΕΛΑΣ

ac89396fafe1d0c64e235ed00b92e510.jpg

Η κάθοδος της ηγεσίας της Αριστεράς στην πρωτεύουσα έγινε χωρίς επεισόδια.  Τη φάλαγγα της την προστάτευε ένοπλη βρετανική συνοδεία. Ούτε στη διαδρομή ούτε κατά την άφιξη στην Αθήνα επέτρεψαν οι Άγγλοι Να γίνει έρευνα στους διάφορους σταθμούς ελέγχου (“μπλόκα”).  έτσι έμειναν άθικτα τα αρχεία – όσα δεν αποκρύφτηκαν στα βουνά – που έφερε μαζί της η ηγεσία. Χάθηκε όμως το ιστορικό αρχείο του ΕΛΑΣ με πολύτιμο υλικό που περιλάμβανε μεταξύ άλλων ημερολόγια των πρωτοπόρων ανταρτών,  αλλά και άφθονα στοιχεία από επικές όσο πιο σκοτεινές σελίδες του αγώνα, του οποίου η συγκέντρωση και κατόπιν η αξιοποίηση είχαν ανατεθεί σε έναν δημοσιογράφο από την Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ. Συνέχεια ανάγνωσης «Πως χάθηκε το αρχείο του ΕΛΑΣ»

Advertisements
ΕΛΑΣ

Γερμανική κατοχή, αντίσταση και εμφύλιος πόλεμος στη Βοιωτία (1941-1949)

diamantis01

Διαμαντής – Ορέστης – Γιώτης

1. Εισαγωγή

Η σημαίνουσα γεωγραφική θέση της Βοιωτίας στο πλαίσιο του ενιαίου Νομού Αττικοβοιωτίας ως ενδοχώρας της Αττικής και τμήματος της τότε νευραλγικής εθνικής οδού Αθηνών-Ιωαννίνων που διερχόταν από τη Βοιωτία μέσω Βιλλίων-Δεσφίνας-Αράχoβας, έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο σε όλη την δεκαετία του ’40. Συνέχεια ανάγνωσης «Γερμανική κατοχή, αντίσταση και εμφύλιος πόλεμος στη Βοιωτία (1941-1949)»

ΕΛΑΣ

Η Αντίσταση και ο ΕΛΑΣ: μία αποτίμηση 

Γιώργος Μαργαρίτης

Το κείμενο βρίσκεται στο έργο Ιστορία των Ελλήνων, τόμος 16, σελ 511-523, εκδόσεις Δομή

Στην σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας , η δημιουργία και η ανάπτυξη του  ΕΛΑΣ , όπως και  του όλου κινήματος  που ονομάστηκε Αντίσταση , είναι φαινόμενο μοναδικό,  κομβικό  για την κατανόηση της πολυκύμαντης ιστορίας της χώρας στον  20ό αιώνα. Αλλά και στο  διεθνές επίπεδο σπανίζουν οι αντίστοιχες καταστάσεις Ο ΕΛΑΣ δεν δημιουργήθηκε με  την ενίσχυση, τις εντολές και την στήριξη ενός εγκατεστημένου κρατικού μηχανισμού, όπως έγινε με το –περιορισμένων διαστάσεων–αντάρτικο στη Γαλλία ή το αντίστοιχο και πολύ πιο σημαντικό στη Σοβιετική Ένωση. Συνέχεια ανάγνωσης «Η Αντίσταση και ο ΕΛΑΣ: μία αποτίμηση «

ΕΛΑΣ

Το ΕΛΑΝ Κορινθιακού

ΕΛΑΝ

Ιάσονας Χανδρινός

Το «Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό (ΕΛΑΝ)» ήταν το αποκορύφωμα της οργανωμένης αντιστασιακής δραστηριότητας στις ελληνικές θάλασσες κατά την περίοδο της Κατοχής. Η χρήση πλωτών μέσων από τις οργανώσεις του ΕΑΜ συστηματοποιήθηκε στις αρχές του 1944, όταν στις παραλιακές περιοχές συγκροτήθηκε ένα ετερόκλητο σύνολο σκαφών –είτε πλοία διαφόρων τύπων (τρεχαντήρια, μπρατσέρες, καΐκια, τσερνίκια) που νοίκιαζαν οι οργανώσεις από τους καραβοκύρηδες, είτε εξοπλισμένα γερμανικά σκάφη που είχαν πέσει στα χέρια των ανταρτών– που αναλάμβαναν μεταφορές τροφίμων, ανταρτών, τραυματιών και εφοδίων στις ανταρτοκρατούμενες περιοχές (ακόμα και μέχρι τα νησιά και τη μικρασιατική ακτή) και «πειρατικές» ενέργειες που προκαλούσαν εντύπωση στους Γερμανούς. Συνέχεια ανάγνωσης «Το ΕΛΑΝ Κορινθιακού»

ΕΛΑΣ

Η βιομηχανία του Τσουρνάτ

Από τον Δεκέμβριο του 1943 έως και το τέλος του πολέμου, λειτούργησε στην τοποθεσία Τσουρνάτ της Όθρυος η πρώτη πολεμική βιομηχανία του ΕΛΑΣ. Το εργοστάσιο βρίσκονταν τοποθετημένο στον δρόμο που συνδέει τον ορεινό χωριό Ανάβρα (Γούρα) με την πόλη του Αλμυρού. Το εργοστάσιο κατασκεύαζε αμυντικές χειροβομβίδες μεγάλης ισχύος, νάρκες κατά αρμάτων και προσωπικού, αλλά διενεργούσε και επισκευές όπλων όλων των τύπων από πιστόλια μέχρι κανόνια.

Ήταν το μοναδικό εργοστάσιο κατασκευής πολεμικού υλικού του ΕΛΑΣ σε όλη την χώρα και τροφοδοτούσε όλες τις μονάδες των ανταρτών στο μέτρο του δυνατού. Οι Γερμανοί που γνώριζαν ή υποπτεύονταν την ύπαρξή του έκαναν τιτάνιες προσπάθειες να το ανακαλύψουν και αρχικά τοποθετούσαν την θέση του ως κάπου κοντά το Καρπενήσι. Στο παραπάνω εργοστάσιο εργάζονταν πάνω από 100 αντάρτες που όλοι είχαν την ειδικότητα του τεχνικού. Συνέχεια ανάγνωσης «Η βιομηχανία του Τσουρνάτ»

ΕΛΑΣ

Η εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ

Η επιχείρηση που έμεινε γνωστή ως «εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ» έλαβε χώρα στις 27/4/1944 στην περιοχή της Μονεμβάσιας Λακωνίας. Πρόκειται για μια επιχείρηση – ενέδρα που στηρίχθηκε σε πληροφορίες που διέρρευσαν στο αρχηγείο του ΕΛΑΣ Λακωνίας και αφορούσαν στις κινήσεις του επιτελείου της γερμανικής F Στρατιάς του 68ου Σώματος Στρατού. Πρόκειται για μια επιχείρηση που ο ΕΛΑΣ ανέλαβε μαζί με το βρετανικό Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών και ακολούθησε της απαγωγής του υποστράτηγου Κράιπε στην Κρήτη.
Οι δύο επιχειρήσεις φαίνεται να εντάσσονται στο ίδιο στρατιωτικό πλαίσιο.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ»

ΕΛΑΣ

6 Μαρτίου 1943: ΄Ανοιγμα των φυλακών Λειβαδιάς

Ξημερώνοντας 6 Μαρτίου 1943, ομάδα ανταρτών του ΕΛΑΣ Παρνασσίδας ανοίγει τις φυλακές της Ιταλοκρατούμενης Λειβαδιάς – 4.000 Ιταλοί στρατιώτες – και απελευθερώνει 80 κρατούμενους μεταξύ των οποίων ήταν και ο δάσκαλος Νίκος Δημητρίου, πατέρας  του καπεταν-Νικηφόρου, και η γερο-Σοφία, μάνα του Φώτη Παρνασσιώτη ( Δήμος Τσόκας). Στην παράτολμη επιχείρηση συμμετείχαν 25 παλικάρια, ανάμεσά τους πολλοί συντοπίτες μας, κυρίως  Αγοριανίτες, Σουβαλιώτες και Δαδιώτες… Συνέχεια ανάγνωσης «6 Μαρτίου 1943: ΄Ανοιγμα των φυλακών Λειβαδιάς»