Συνειρμοί

Θουκυδίδης: Παθολογία του Εμφυλίου Πολέμου

Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ 81-83, απόσπασμα από το βιβλίο Ο Φόβος της Ελευθερίας, Δοκιμές Ανθρωπισμού, σε Επιμέλεια, Εκλογή κειμένων και Εισαγωγή του Δ. Ν. Μαρωνίτη, Μετάφραση: Ε. Βενιζέλος, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 1971

MANUSAKIS 3

Συνεπεία τούτου, οι Πελοποννήσιοι, μόλις ενύκτωσεν ανεχώρησαν εσπευσμένως, επιστρέφοντες εις τα ίδια και πλέοντες πλησίον της ακτής, και αφού έσυραν και μετέφεραν τα πλοία δια του ισθμού της Λευκάδος, δια να μη γίνουν αντιληπτοί, περιπλέοντες την νήσον, συνέχισαν τον πλουν της επιστροφής.

Οι Κερκυραίοι, εξ άλλου, αντιληφθέντες την προσέγγισιν του Αθηναϊκού στόλου και την αναχώρησιν του εχθρικού, μετέφεραν εντός της πόλεως Μεσσηνίους, οι οποίοι έως τότε έμεναν εκτός αυτής, και διατάξαντες τα πλοία, που είχαν εξοπλίσει, να μετασταθμεύσουν περιπλέοντα την πόλιν εις τον Υλλαϊκόν λιμένα, ήρχισαν κατά την διάρκεια του εν λόγω πλου να φονεύουν κάθε αντίπαλον, ο οποίος έτυχε να πέσει εις τα χέρια των.

Εκτός τούτου, μετά την άφιξιν των πλοίων εις τον Υλλαϊκόν λιμένα, αποβιβάζοντες από τα πλοία όσους είχαν πείσει να επιβούν αυτών, τους εθανάτωσαν. Συνέχεια ανάγνωσης «Θουκυδίδης: Παθολογία του Εμφυλίου Πολέμου»

Advertisements
Θεσσαλονίκη, Συνειρμοί

Η κομμούνα της Θεσσαλονίκης

5777001_l

Ελάχιστοι Θεσσαλονικείς γνωρίζουν ότι η ένδοξη Μπουγατσαδούπολή μας έχει το ιστορικό προνόμιο μιας από τις πρώτες κομμούνες στην Ιστορία – ίσως τη σημαντικότερη της εποχής της. Η κομμούνα της Θεσσαλονίκης ήκίνημα των Ζηλωτών συνέβη από το 1342 έως το 1349.

Εκείνη τη εποχή το λεγόμενο Βυζάντιο βρισκόταν σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου. Χονδρικά, οι παρατάξεις ήταν δύο: οι τοποτηρητές του νόμιμου αλλά ανήλικου διαδόχου Ιωάννη Ε’ Παλαιολόγου και η παράταξη του Ιωάννη Κατακουζηνού, ο οποίος επεδίωκε να γίνει ο ίδιος αυτοκράτορας.

Αν πιστέψουμε τον Γιάννη Κορδάτο, ο Κατακουζηνός εξέφραζε τα συμφέροντα των μεγαλογαιοκτημόνων και η άλλη παράταξη, που κατείχε το Παλάτιον και την Κωνσταντινούπολη, εξέφραζε τα συμφέροντα του… λαού. Ο λόγος που το κίνημα των Ζηλωτών κράτησε τόσα χρόνια ήταν ακριβώς ότι είχε τη στήριξη (πολιτική και στρατιωτική) του Παλατίου. Το οποίο, επειδή κινδύνευε να χάσει τ’ αυγά και τα πασχάλια από τον Κατακουζηνό, έκανε το κορόιδο ως προς τα «κομμουνιστικά» που εφάρμοζαν οι σύμμαχοί του Ζηλωτές της Θεσσαλονίκης.

Κι αυτά δεν ήταν λίγα! Συνέχεια ανάγνωσης «Η κομμούνα της Θεσσαλονίκης»

Συνειρμοί

Ο Θουκυδίδης περιγράφει τον Εμφύλιο 1943-49

henri matisse, the dance

(ΒΙΒΛΙΟ Γ’)

70. Οι Κορίνθιοι απελευθέρωσαν όσους Κερκυραίους κρατούσαν αιχμαλώτους – από τις ναυμαχίες περί την Επίδαμνο. Οι αιχμάλωτοι επαναπατρίστηκαν – και τότε άρχισε ο εμφύλιος. Το πρόσχημα της απελευθέρωσης ήταν η εγγυοδοσία οκτακοσίων ταλάντων, η αλήθεια όμως ήταν πως οι αιχμάλωτοι πείστηκαν να κάνουν το νησί τους σύμμαχο της Κορίνθου. Άρχισαν λοιπόν τη μυστική ζύμωση πιάνοντας έναν έναν τους συμπολίτες, για να αποσπάσουν την Κέρκυρα από την Αθηναϊκή συμμαχία. Φτάνουν τότε στο νησί δυο καράβια με πρέσβεις από Αθήνα και Κόρινθο, γίνεται δημόσια συζήτηση και ψηφίζουν οι Κερκυραίοι να παραμείνουν σύμμαχοι των Αθηναίων κατά την ήδη ισχύουσα συνθήκη – να είναι όμως φίλοι και με τους Πελοποννησίους, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Συνέχεια ανάγνωσης «Ο Θουκυδίδης περιγράφει τον Εμφύλιο 1943-49»

Άλλοι, Συνειρμοί

Καταφύγιο στο Ισραήλ

…ζήτησαν 180 μαχητές της Φατάχ, προκειμένου να γλιτώσουν από τους αδελφούς τους της Χαμάς.

(Ελευθεροτυπία, 4 Αυγούστου 2008)

Είναι αξιοθαύμαστο το πως επαναλαμβάνεται η ιστορία, σε άλλο χρόνο, σε άλλον τόπο, με άλλους πρωταγωνιστές και, εξωτερικά τουλάχιστον, σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Ωστόσο, όσοι έχουν μελετήσει την περίοδο 1943-44 στην Ελλάδα δεν εκπλήσσονται. Ακόμα και οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί  για τους «προδότες»  που «προτίμησαν την κατοχή» είναι ανατριχιαστικά όμοιοι…

Και το τέλος προβλέπεται αντίστοιχο: θα χάσουν και οι δύο παλαιστινιακές πλευρές, όπως έχασαν και οι δύο πλευρές του ελληνικού Εμφυλίου. Και η Παλαιστίνη θα καταστραφεί (κι άλλο…) από τα ίδια τα παιδιά της, όπως καταστράφηκε η δική μας χώρα από τα δικά της παιδιά, στη μαύρη δεκαετία του ’40.

1821, Συνειρμοί

Μωριάς 1805 / 1948

img095

Διάβαζα σ’ ένα παλιό βιβλίο για το ξεπάστρεμα των αφορεσμένων από το Πατριαρχείο κλεφτών του καπετάν – Θοδωράκη, στο Μωριά του 1805 – και ανατρίχιασα καθώς συνειδητοποίησα πως τις είχα ξαναδεί αυτές τις εικόνες, στο βιβλίο του Γιώργου Μαργαρίτη, και σε άλλα, για τον Εμφύλιο, όταν περιγράφονται οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του στρατού εναντίον των ανταρτών του ΔΣΕ, στα 1948! Ίδιες, ολόιδιες, οι περιγραφές!

*

Όταν σκοτώθηκε (με προδοσία) ο πρωτοκαπετάνιος των κλεφτών Ζαχαριάς, ο καπετάν – Θοδωράκης προσπάθησε να πείσει τους συντρόφους του πως ο αγώνας τελείωσε, πως τους περιμένει βέβαιο τέλος – και πρέπει να φύγουν από το Μωριά, για να σωθούν. Εκείνοι όμως δεν τον άκουσαν.

(Τα αποσπάσματα που ακολουθούν είναι από κείμενο του Σπύρου Μελά)

Είχε το σώμα εκατόν είκοσι άντρες. Πήραν το δρόμο για την Τσακωνιά. Περνώντας τα Βέρβαινα, γύρεψαν από τους προεστούς ψωμί.

– Μονάχα μπαρούτι και βόλια έχομε για σας, τους αποκρίθηκαν σκληρά.

Μπήκαν τότε στο χωριό: Μαχαίρι, τσεκούρι και φωτιά. Συνέχεια ανάγνωσης «Μωριάς 1805 / 1948»