Μακρόνησος, Σύγχρονη διαχείριση

Σπίρτζης: Να γίνει επισκέψιμη η Μακρόνησος- Είναι ντροπή να υπάρχουν αυθαίρετα στο νησί 

Makronisos_1os-Loxos-tou-VETO_Maynard-Owen-Williams-1949-700x469

«Να απομακρυνθούν διάφορες αυθαίρετες χρήσεις, οι οποίες πληγώνουν και την ιστορική μνήμη μας, αλλά και τα ιστορικά μνημεία που υπάρχουν πάνω στο νησί» είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών. Continue reading «Σπίρτζης: Να γίνει επισκέψιμη η Μακρόνησος- Είναι ντροπή να υπάρχουν αυθαίρετα στο νησί «

Μακρόνησος

Ο Αλέξανδρος Ζαούσης για τη Μακρόνησο

f66488b24eb9e81563d5e4a615f5aa42

«Μακρόνησος ή Μακρονήσι, κατά τους αριστερούς. Την εποχή εκείνη, αλλά και σήμερα, η μία όχθη το ονόμασε ‘Εθνικόν Αναμορφωτήριον’, η άλλη ‘Κολαστήρι’ ή ‘Ελληνικό Νταχάου’. Χιλιάδες Έλληνες αριστεροί πέρασαν από εκεί και διατηρούν εφιαλτικές αναμνήσεις. Άλλοι όμως τις έχουν λησμονήσει. Απόδειξη η παρουσία τους σε ανώτατες θέσεις τής Πολιτείας και η συμμετοχή τους στα ανώτατα ή μεσαία κλιμάκια Κυβερνήσεων της σημερινής συντηρητικής παρατάξεως.

Υπάρχουν για το θέμα της Μακρονήσου ποικίλες και τελείως διιστάμενες απόψεις. Ένα όμως είναι βέβαιο. Ότι το θέμα αυτό κατοπτρίζει τον βαθύτατο διχασμό της εποχής του Εμφυλίου και το τρομερό μίσος που χώριζε τους Έλληνες. Continue reading «Ο Αλέξανδρος Ζαούσης για τη Μακρόνησο»

Μακρόνησος

Ο υποστράτηγος Δ. Ζαφειρόπουλος για τη Μακρόνησο

unnamed

Η στρατολογία δια την ανασυγκρότησιν του Στρατού μέχρι του θέρους του 1946 δεν ήτο καθολική, αλλά μερική, δι’ επιστρατεύσεως των ακραιφνών εθνικοφρόνων στρατευσίμων.

Τούτο είχε προκαλέσει δυσφορίαν εις την εθνικόφρονα παράταξιν, διότι αύτη μόνον προσέφερε θυσίας εις αίμα, καθ’ ον χρόνον οι κομμουνισταί παρέμενον εις τας εστίας των, ασχολούμενοι αφ’ ενός μεν εις τας εργασίας των, αφ’ ετέρου δε εις την διαστρέβλωσιν των φρονημάτων του λαού και την ενίσχυσιν του ΚΚΕ.

Δια την άρσιν του παραπόνου τούτου απεφασίσθη από του φθινοπώρου του 1946 η καθολική επιστράτευσις. Τούτο όμως είχε ως συνέπειαν την μη εξασφάλισιν της ενότητος του Στρατού, λόγω της εκ των έσω διαβρώσεώς του. Continue reading «Ο υποστράτηγος Δ. Ζαφειρόπουλος για τη Μακρόνησο»

Μακρόνησος

Τάσος Ζωγράφος: Η Μακρόνησος του Θανάση Βέγγου 

Στη φωτογραφία: Τάσος Κατράπας, Νίκος Κούνδουρος, Θανάσης Βέγγος. Μακρόνησος 1949

«Έφεραν τον Θανάση Βέγγο στη Μακρόνησο τον Μάρτη του 1949. Ήταν νευρικός, αεικίνητος, αγχώδης με όλα. Ήταν όμως και καρτερικός και βοηθούσε. Το λιγότερο που φοβήθηκε ήταν η Μακρόνησος. Πιο πολύ φοβόταν τη σκόνη, όχι τα μικρόβια. Στα μακαρόνια μέσα έκοβε ένα κρεμμύδι κι έτρωγε ό,τι περίσσευε από την καραβάνα του άλλου χωρίς να σιχαίνεται. Αλλά δεν μπορούσε να ανεχτεί τη σκόνη. Και την αταξία. Έτυχε να κοιμόμαστε στο ίδιο τσαντίρι. Το καλοκαίρι έκανε αφόρητη ζέστη, οι σκηνές πύρωναν κι έτσι ανεβάζαμε τα πλαϊνά παραπέτα να μπει λίγος αέρας. Μαζί με τον αέρα όμως έμπαινε και σκόνη. Ο Θανάσης δεν μπορούσε να την υποφέρει. Μόλις γλαρώναμε, πήγαινε και τα ‘κλεινε. Τον τιμωρούσαμε μόλις κοιμόταν. Του βάζαμε στη μούρη τις κάλτσες που δεν τις πλέναμε ποτέ.

Με φώναζε λιγδοτάμπαρο γιατί μέσα στις άλλες αντιδράσεις μας ήταν και κάτι περίεργες, π.χ. η βρώμα. Ο στρατός θέλει να είσαι άψογος. Πολλοί από εμάς όμως δεν πλενόμαστε, ως πράξη αντίστασης. Βγάζαμε από τον μπερέ τη λίγδα με το σουγιά. Ο Θανάσης ήταν επίσης ο τρεχαντήρης. Έτρεχε τότε και τρέχει ακόμα. Τρέχει και δεν φτάνει. Continue reading «Τάσος Ζωγράφος: Η Μακρόνησος του Θανάση Βέγγου «

Μακρόνησος

Ο Σάκης Μουμτζής για τη Μακρόνησο

«Για το τέλος άφησα τη Μακρόνησο. Από ποιους έχουμε μαρτυρίες τι έγινε εκεί; Από τους αριστερούς που έγραψαν τα απομνημονεύματά τους. Και ποιοι συγκεκριμένα; Αυτοί που δεν υπόγραψαν, το 2,5%. Το στρατόπεδο λειτουργούσε ως κέντρο εκπαιδεύσεως του ελληνικού στρατού. Στο διάστημα αυτό παρουσιάστηκαν 290.000 στρατιώτες από τους οποίους πήγαν στη Μακρόνησο 29.500, το 10%, από τους οποίους 400 δεν υπόγραψαν δήλωση». Continue reading «Ο Σάκης Μουμτζής για τη Μακρόνησο»

Μακρόνησος

Λεωνίδας Μεντάκης: αναμνήσεις από τη Μακρόνησο

«Τι ήταν η Μακρόνησος. Ενας τόπος μαρτυρίου και βασανισμών». Ο 90χρονος Λεωνίδας Μεντάκης από τον Κουρνά Αποκορώνου είναι ένας από τους επιζώντες του στρατοπέδου συγκέντρωσης της Μακρονήσου. Παρότι έχουν περάσει πολλά χρόνια από εκείνες τις θλιβερές μέρες του εμφυλίου, τα γεγονότα παραμένουν ζωντανά στη μνήμη του κ. Λεωνίδα.
Στην  κατοχή  εντάσσεται στην ΕΠΟΝ και στη συνέχεια στο ΕΑΜ – ΕΛΑΣ ως εφεδρικός, μετά τον πόλεμο καλείται η κλάση του να υπηρετήσει στον στρατό.
«Είπα να αρνηθώ γιατί δεν ήθελα να πολεμήσω τους αντάρτες. Για 3 μήνες κρυβόμουν στα βουνά μαζί με άλλους. Στη συνέχεια έβγαλε μία ανακοίνωση η κυβέρνηση για τους ανυπότακτους ότι, αν παρουσιαστούν, δεν θα υποστούν συνέπειες. Παρουσιάστηκα, λοιπόν, αρχικά στο Κέντρο Νεοσυλλέκτων στο Ηράκλειο και από εκεί με απέσπασαν στο Μεσολόγγι. Εκεί έμεινα περίπου 20 μέρες. Εκεί γινόταν η διαλογή για κάθε στρατιώτη για το ´τι καπνό φουμάρει;´. Ηρθαν τα χαρτιά μου από την Κοινότητα και έλεγαν για τα πολιτικά μου φρονήματα. Με κάλεσαν στο γραφείο, όπως τον καθένα. ´Θέλεις να πολεμήσεις τους συμμορίτες;´, με ρώτησαν, ´Οχι´, απάντησα. ´Γιατί;´, με ρώτησαν. ´Γιατί ο αδελφός μου είναι στην αντίθετη παράταξη, δεν θέλω να κάνω πόλεμο με τον αδελφό και τον συγγενή μου´. Δεν ήθελαν άλλη απάντηση, μου χίμηξαν οι ραβδούχοι που ήταν μέσα στο δωμάτιο και με κτυπούσαν μέχρι να μείνω λιπόθυμος. Την επομένη σε κακή κατάσταση από το ξύλο μας έβαλαν σε ένα φορτηγό και μας πήγαν στη Μακρόνησο». Continue reading «Λεωνίδας Μεντάκης: αναμνήσεις από τη Μακρόνησο»

Μακρόνησος

Πάσχος Μανδραβέλης: Μακρόνησος και Γράμμος 

farsakidis_ghostswebΗ ερώτηση που τέθηκε την περασμένη εβδομάδα από τούτη εδώ την εφημερίδα ήταν ανηλεής: «γιατί οι εκδηλώσεις που γίνονται κατ’ έτος στο Γράμμο αποτελούν «γιορτή μίσους», ενώ οι εκδηλώσεις που θα γίνουν στη Μακρόνησο αποτελούν «εκδήλωση μνήμης»; Και οι μεν και οι δε μας θυμίζουν την ίδια μελανή ιστορική περίοδο, μια περίοδο διχασμού του ελληνικού λαού που πρωταγωνιστούσαν οι κατά Νίκο Καζαντζάκη «αδελφοφάδες»» (Απογευματινή 26.8.2003).

Κάποιοι εξ ευωνύμων θίχτηκαν μόνο και μόνο γατί διατυπώθηκε το ερώτημα. Γενικώς κι αορίστως δήλωσαν ότι «άλλο το ένα κι άλλο το άλλο» και δεν θέλησαν καν να το σκεφτούνε. Κάποιοι άλλοι το συζήτησαν και το θέμα μπήκε σε ευρύτερες διαστάσεις. Έφτασε στον Εμφύλιο και στο πως χειριζόμαστε την ιστορική μνήμη σ’ αυτή τη χώρα.

Επί της ουσίας όμως και όχι επί των εκδηλώσεων, υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά μεταξύ Μακρονήσου και των υπόλοιπων εκφάνσεων του Εμφυλίου. Ο κολασμός στο ξερονήσι αυτό του Αιγαίου μπορεί να ήταν παράγωγο ενός πολέμου, υπήρξε όμως και μια αντιδημοκρατική εκτροπή του κράτους η οποία πρέπει ρητά να καταδικαστεί για να μην υπάρξουν άλλες στο μέλλον. Continue reading «Πάσχος Μανδραβέλης: Μακρόνησος και Γράμμος «