Ενδιαφέροντα

Πράγα, σχεδόν μισόν αιώνα πριν

662638308

Σάκης Μουμτζής

(η  εισβολή άρχισε στις 10 το βράδυ της 20ης Αυγούστου 1968).

Όταν στις 5 Ιανουαρίου 1968  ο Ντουμπτσεκ και η ομάδα του αναλάμβαναν την ηγεσία του Κ.Κ. Τσεχοσλοβακίας  μετά από έντονη εσωκομματική πάλη  με τους σκληροπυρηνικούς του Νοβοτνυ,  κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί την τραγική κατάληξη της διαδικασίας να δοθούν, στο βάρβαρο πρόσωπο του σοσιαλισμού, ανθρώπινα χαρακτηριστικά . Continue reading «Πράγα, σχεδόν μισόν αιώνα πριν»

Advertisements
Μακρόνησος

Ο Σάκης Μουμτζής για τη Μακρόνησο

«Για το τέλος άφησα τη Μακρόνησο. Από ποιους έχουμε μαρτυρίες τι έγινε εκεί; Από τους αριστερούς που έγραψαν τα απομνημονεύματά τους. Και ποιοι συγκεκριμένα; Αυτοί που δεν υπόγραψαν, το 2,5%. Το στρατόπεδο λειτουργούσε ως κέντρο εκπαιδεύσεως του ελληνικού στρατού. Στο διάστημα αυτό παρουσιάστηκαν 290.000 στρατιώτες από τους οποίους πήγαν στη Μακρόνησο 29.500, το 10%, από τους οποίους 400 δεν υπόγραψαν δήλωση». Continue reading «Ο Σάκης Μουμτζής για τη Μακρόνησο»

Φιλοξενίες

ΓΡΑΜΜΟΣ – ΒΙΤΣΙ 1949, 65 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ 

Του Σάκη Μουμτζή

Φέτος (σημ: 2014) συμπληρώνονται 65 χρόνια από την λήξη του εμφυλίου πολέμου. Στο χώρο της ιστοριογραφίας τομή αποτελεί η πρόσβαση στα αρχεία των πρώην Σοσιαλιστικών χωρών, που αποκαλύπτει το μέγεθος της παντοειδούς βοήθειας που προσέφεραν αυτές οι χώρες στο ΚΚΕ και στον στρατό του, τον Δ.Σ.Ε., κάτι που με ιδιαίτερη και ευεξήγητη φροντίδα αποσιωπούν ή υποβαθμίζουν οι ιστοριογράφοι της αριστεράς. Το άνοιγμα των συγκεκριμένων αρχείων ενισχύει σημαντικά το ερμηνευτικό σχήμα της λεγόμενης «αναθεωρητικής σχολής», επιβεβαιώνοντας πλήρως τον ιστορικό λόγο των νικητών του εμφυλίου πολέμου.

Θα προσπαθήσω να καταγράψω την συγκρότηση του ιστορικού λόγου των νικητών και των ηττημένων, διευκρινίζοντας για ακόμη μία φορά, πως το τόξο των νικητών περιελάμβανε όλο το φάσμα των πολιτικών δυνάμεων, εκκινώντας από τις παρυφές των σοσιαλιστών και καταλήγοντας στην άκρα δεξιά, με βασικό κορμό τα δύο μεγάλα κόμματα του αστικού στρατοπέδου, τους Λαϊκούς και τους Φιλελεύθερους. Continue reading «ΓΡΑΜΜΟΣ – ΒΙΤΣΙ 1949, 65 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ «

Φιλοξενίες

ΟΙ ΙΝΤΡΙΓΚΕΣ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ 1948 – 1949

Σάκης Μουμτζής

Όσο ο εθνικός στρατός αδυνατούσε να δώσει τέλος στον Εμφύλιο πόλεμο, τόσο ο εκνευρισμός μεγάλωνε στα ανώτερα κλιμάκιά του και η ανασφάλεια στους πολίτες. Η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, πίστευε, όπως αποδείχθηκε αφελώς, ότι με την επιχείρηση «Τερμινους», της άνοιξης του 1947 θα «τελείωνε με τον συμμοριτισμό». Εξίσου αφελώς πίστευε το καλοκαίρι του 1948, ότι μέσα σε 24 ώρες θα περικύκλωνε τον Δ.Σ.Ε. στο Γράμμο,με τη συνένωση δύο λαβίδων από τον Βορρά και τη Δύση, κατά μήκος των αλβανικών συνόρων. Ως γνωστόν, η πλέον εμβληματική φυσιογνωμία των εμφύλιων συγκρούσεων 1943-1949 στρατηγός Θρ. Τσακαλώτος, αυτό το σχέδιο το χαρακτήρισε ως «νηπιώδες». Continue reading «ΟΙ ΙΝΤΡΙΓΚΕΣ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ 1948 – 1949»

Φιλοξενίες

Οι συλλήψεις της 9/10/1947: Τα αίτια και οι συνέπειες 

Σάκης Μουμτζής

Ως γνωστό τη νύχτα της 9ης προς τη 10η Ιουλίου 1947, οι διωκτικές αρχές συνέλαβαν στην Αθήνα και στον Πειραιά περίπου 4.000 στελέχη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Τις επόμενες ημέρες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν και στη Θεσσαλονίκη, καθώς και σε άλλα αστικά κέντρα, έτσι ώστε τελικά ο συνολικός αριθμός των συλληφθέντων Αριστερών να προσεγγίζει τις 7.000-8.000.

Ας δούμε το πολιτικό πλαίσιο και το στρατιωτικό περιβάλλον που επικρατούσε στη χώρα, για να αντιληφθούμε καλύτερα την πολιτική λειτουργία των συλλήψεων του Ιουλίου 1947.

Στο στρατιωτικό πεδίο βρισκόταν σε εξέλιξη το σχέδιο «ΚΟΡΑΞ» (Ιούνιος-Ιούλιος 1947) στην περιοχή της Ηπείρου. Εκεί ο Εθνικός Στρατός αντιμετώπισε τις δυνάμεις του Δ.Σ.Ε., οι οποίες ελάχιστη σχέση είχαν με τις αντίστοιχες της Θεσσαλίας, τόσο ως προς την μαχητικότητα όσο και ως προς τον εξοπλισμό, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Έκθεση Πεπραγμένων Επιχειρήσεων «ΚΟΡΑΞ», που συντάχθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1947 «οι συμμορίται του Γράμμου διέφερον των μέχρις εκείνης της ημέρας αντιμετωπισθέντων, διότι ήσαν αρτίως εξoπλισμένοι και μαχητικότεροι…..»(Γ. Μαργαρίτης, Τόμος Α’, σελ. 306). Continue reading «Οι συλλήψεις της 9/10/1947: Τα αίτια και οι συνέπειες «

Φιλοξενίες

Η περιοδολόγηση του Εμφυλίου Πολέμου (1943-1949) 

του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Ενώ ακόμα διαρκούσε ο Εμφύλιος Πόλεμος, η πλευρά των μετέπειτα νικητών, παρουσίασε την δική της εκδοχή για τις περιόδους των εμφύλιων συγκρούσεων, που ήταν η θεωρία των «Τριών γύρων». Η άλλη πλευρά –αρκετά αργότερα- προσπάθησε να την αμφισβητήσει, τονίζοντας την πτυχή της Εθνικής Αντίστασης και της «Λευκής Τρομοκρατίας», για να αποδείξει ότι το ΚΚΕ ποτέ δεν είχε την πρόθεση κατάληψης της εξουσίας.

Πριν προχωρήσω στην ανάπτυξη του θέματος, κρίνω σκόπιμο να αναλύσω την έννοια της περιοδολόγησης, ώστε να γίνει έτσι κατανοητή η ιδεολογική της λειτουργία αλλά και η θέση της στη συγκρότηση των ερμηνευτικών σχημάτων. Continue reading «Η περιοδολόγηση του Εμφυλίου Πολέμου (1943-1949) «

ΔΣΕ, Φιλοξενίες

Η στρατολογία του Δ.Σ.Ε. 

του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Όταν αναφερόμαστε στο Δημοκρατικό Στρατό και στον τρόπο που πύκνωνε τις γραμμές του, χρησιμοποιούμε τις περισσότερες φορές την έκφραση «βίαιη στρατολογία». Γύρω από αυτόν τον όρο έχουν προκύψει εντάσεις, επειδή μερίδα ιστορικών τον θεωρεί ιδεολογικά φορτισμένο. Συγχρόνως, οι ίδιοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η χρήση αυτού του όρου δεν βοηθά να κατανοήσουμε τη φύση του αγώνα που διεξήγε ο Δ.Σ.Ε.


Η έννοια της «στράτευσης–στρατολογίας» περικλείει αφ’ εαυτής τη σχέση εξουσιαστή-εξουσιαζόμενου, τη σχέση αρχής προς αρχόμενο. Έτσι η στρατολογούσα αρχή-φορέας κρατική εξουσίας καλεί το στρατολογούμενο να υπηρετήσει τη θητεία του. Να εκπληρώσει μιαν υποχρέωση που έχει. Η ανυπακοή επιφέρει κύρωση, η οποία σε καιρό πολέμου είναι η ποινή του θανάτου. Συνεπώς, η στρατολόγηση, ως εξουσιαστική πράξη ,ενέχει το χαρακτήρα του καταναγκασμού, της υποχρεωτικότητας. Εάν η στρατολογούσα αρχή είναι η εθνική κυβέρνηση ή η προσωρινή κυβέρνηση αυτό αφορά όχι τη μορφή και τον τύπο της στρατολόγησης, αλλά τη μορφή και τον τύπο της κυβέρνησης που την εξαγγέλλει. Αφορά δηλαδή το νομιμοποιητικό χαρακτήρα της αρχής.

Continue reading «Η στρατολογία του Δ.Σ.Ε. «