Αυτοεκδόσεις «η καλύβα»

hut Κατεβάστε δωρεάν σε pdf:

Πορεία μουλαριών, επικεφαλής οι Βασιλείς 

 

61

Ηλίας Νικολακόπουλος

Τον καυτό Ιούλιο του 1965, λίγες μέρες μετά την αποπομπή του Γεωργίου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, οργανώνεται μια συγκέντρωση στο γήπεδο του Παναθηναϊκού για την καταδίκη της αποστασίας. Ξαφνικά, από μια άκρη του γηπέδου ακούγεται το σύνθημα «παρ’ τη μάνα σου και μπρος, δεν σας θέλει ο λαός».

Σε λίγα λεπτά το σύνθημα είχε αγκαλιάσει ολόκληρο το γήπεδο προκαλώντας αγωνία στα κομματικά στελέχη που προσπαθούσαν να επαναφέρουν την κατάσταση στην πεπατημένη της τότε πολιτικής ορθότητας.

Εκατό χρόνια μετά την άφιξη στην Ελλάδα της δυναστείας των Γλύξμπουργκ και ακριβώς πενήντα χρόνια από τον Εθνικό Διχασμό, το αυθόρμητο αντιμοναρχικό ξέσπασμα έσπαγε μια μακρόχρονη αναγκαστική σιωπή που είχε επιβληθεί δια πυρός και σιδήρου μετά το τέλος του Εμφυλίου. Συνέχεια ανάγνωσης

Ιωάννης Ιατρίδης: Εξέγερση στην Αθήνα

Ελευθεροτυπία, Σάββατο 26 Οκτωβρίου 2013

Η μελέτη του καθηγητή Ιστορίας στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ και Γέιλ Ιωάννη Ο.Ιατρίδη (στη διεθνή βιβλιογραφία υπογράφει ως John Ο. Iatrides), αν και πρωτοεκδόθηκε ακριβώς πριν από σαράντα χρόνια (1973), δεν έχει χάσει σε τίποτα το ερευνητικό της λεπτό άρωμα, καθώς βασίζεται σε πρωτογενείς πηγές, που είναι τα ελληνικά και ξένα αρχεία. Ιδού πώς περιγράφει ο ίδιος ο πανεπιστημιακός το εγχείρημά του:

«Σαν μια κρίσιμη περίοδος της ελληνικής Ιστορίας, ο Δεύτερος Γύρος επιβάλλει μια ντοκουμενταρισμένη και πλήρη ανάλυση, εάν θέλουμε τα προβλήματα των πρώτων μεταπολεμικών ετών να ερμηνευθούν αντικειμενικά, αντί να χρησιμοποιούνται σαν πυρομαχικά στη διαιώνιση πολιτικών διενέξεων. Εν τούτοις, η σημασία των αιματηρών γεγονότων εκτείνεται πολύ πέραν των λίγων εβδομάδων του χειμώνα του 1944-45 που συνεκλόνισαν την Αθήνα». Συνέχεια ανάγνωσης

3 Δεκέμβρη του 1944 

Κρατήστε τους γιους σας μες στο σπίτι, μανάδες της Αθήνας!
 Ή ανάψτε γι’ αυτούς ένα κερί: απόψε το βράδυ
 ο Γέρος της Ντάουνιγκ Στριτ σάς  φέρνει πίσω
το βασιλιά σας…

—Μπέρτολτ Μπρεχτ—

 —της Άστριντ Ζωής Όκλαντ—

Εβδομήντα ένα χρόνια έχουν περάσει από τις μέρες που στάθηκαν αφορμή να γραφτεί η πιο σκοτεινή ίσως σελίδα της ιστορίας του τόπου μας — ή, καλύτερα, που υπήρξαν η απαρχή της. Ήταν 3 Δεκέμβρη του 1944.

Σήμερα, παρουσιάζονται εν είδει αφιερώματος στο dim/art επιλεγμένα αποσπάσματα από δύο όχι και τόσο γνωστά στο ευρύ κοινό κείμενα κορυφαίων στελεχών του Ε.Α.Μ.· από τη δική τους σκοπιά και με τον δικό τους τρόπο παρουσιάζουν, ιστορούν και εξηγούν τις συνθήκες και τα αίτια που οδήγησαν στα γεγονότα του Δεκέμβρη του 1944, στον αλληλοσπαραγμό και την καταστροφή.

Συγκεκριμένα, έχουν επιλεγεί αποσπάσματα: Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Δεκέμβρης των Βρετανών 

%cf%86-%ce%b1-2800-02-00031

Λουκιανός Χασιώτης

Στα τέλη του 1944 η Βρετανία βρισκόταν σε μεταβατική περίοδο εν όψει του αναμενόμενου τέλους του πολέμου και των επικείμενων εκλογών. Ο Τσόρτσιλ είχε καταστεί ιδιαίτερα δημοφιλής στους συμπατριώτες του χάρη στην αποφασιστικότητα και τη μαχητικότητά του στις δύσκολες στιγμές του πολέμου, αλλά οι Εργατικοί συνέταιροί του στην κυβέρνηση είχαν επίσης ενισχύσει την επιρροή τους επιβάλλοντας στην πολιτική ατζέντα ζητήματα κοινωνικής πολιτικής που απέκτησαν μεγάλη απήχηση, εν μέρει οικειοποιούμενοι την ευρύτερη κοινωνική ριζοσπαστικοποίηση που σημειώθηκε στο Home Front εκείνα τα χρόνια.

Τα δύο στρατόπεδα δεν ήταν συμπαγή: διαφορετικές συμμαχίες μπορούσαν να συγκροτηθούν σε διαφορετικά ζητήματα, ενώ οι διαφωνίες και οι ρήξεις ήταν λιγότερο απόλυτες στην κορυφή της πολιτικής και κομματικής ιεραρχίας. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες έγιναν γνωστά στη βρετανική κοινή γνώμη τα γεγονότα της 3ης Δεκεμβρίου στην Αθήνα και λίγο αργότερα η βρετανική στρατιωτική επέμβαση, προκαλώντας τη σοβαρότερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής από τη στιγμή της ανάληψης της πρωθυπουργίας από τον Τσόρτσιλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Δεκεμβριανά 2008: τι ακριβώς (μας) συνέβη; 

 

(11 Δεκεμβρίου 2008)

Τώρα που η κατάσταση φαίνεται να εκτονώνεται καλό θα ήταν να διατυπώσουμε ορισμένα ερωτήματα, που η προσπάθεια για απάντησή τους θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι ήταν αυτό που συνέβη στις ελληνικές πόλεις αυτές τις μέρες του Δεκέμβρη. Προκαταβολικά δηλώνω ότι δεν έχω τις απαντήσεις – τουλάχιστον όχι κατασταλαγμένες απαντήσεις. Καταγράφω λοιπόν τα ερωτήματα που με απασχολούν  στο ηλεκτρονικό μου ημερολόγιο και ευελπιστώ να γίνω κι εγώ σοφότερος, με τη συμβολή της παρέας που συζητάει στην καλύβα τις τελευταίες μέρες.

  1. Πως θα χαρακτηρίζαμε τα γεγονότα; Εξέγερση της νεολαίας, εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ή πως αλλιώς;
  2. Τι ποσοστό της νεολαίας συμμετείχε; Ποια ταξική (ή κοινωνική) προέλευση είχαν οι νέοι που συμμετείχαν;
  3. Είναι αλήθεια ότι η καθοδηγητική δυνατότητα του «χώρου» πήγε περίπατο, από τις πρώτες ώρες;
  4. Σε τι βαθμό οι πυρπολήσεις και το πλιάτσικο οφείλονται σε αστυνομική ανικανότητα ή προβοκάτσια και σε τι βαθμό σε πρωτογενή κοινωνική αντίδραση μιας μάζας που εκφράστηκε μ’ αυτόν τον τρόπο;
  5. Μετά από τόσες εκατοντάδες κείμενα, ανακοινώσεις και δεκάρικους που ακούστηκαν αυτές τις μέρες, ποιο ήταν το μήνυμα (πολιτικό και κοινωνικό) των γεγονότων;
  6. Τι έκταση πήρε και τι σημασία (μπορεί να) έχει η συμμετοχή νεαρών αλλοδαπών στα γεγονότα;
  7. Πώς θα επηρεάσουν τα Δεκεμβριανά του 2008 την ελληνική κοινωνία στο επόμενο διάστημα; Μπορούν να επαναληφθούν; Τι επιπτώσεις θα έχουν στην κατεστημένη πολιτική ζωή του τόπου;

Τα ερωτήματα αυτά, φυσικά δεν εξαντλούν το θέμα. Ούτε οι απαντήσεις που θα δοθούν, υποθέτω, θα έχουν τη σφραγίδα του οριστικού. Συνέχεια ανάγνωσης

Η μεγάλη αναμέτρηση του Δεκέμβρη 1944 

Αντώνης Λιάκος

Στα 1944 ο εσωτερικός εμφύλιος στην Ελλάδα βάραινε πλέον αποφασιστικά στις αποφάσεις για τη διεξαγωγή του πολέμου και για την τροπή που θα έπρεπε να πάρουν τα πράγματα.

Πριν λήξει ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, η Ελλάδα έγινε το πρόπλασμα της μεταπολεμικής αναμέτρησης. Οι επιδιώξεις των μεταπολεμικών νικητών διαμορφώθηκαν σταδιακά και εμπειρικά. Οι Βρετανοί από το 1942, πριν φανεί στον ορίζοντα η ολοκληρωτική νίκη επί της Γερμανίας, επιδίωκαν τη δημιουργία δύο μεγάλων ομοσπονδιών ανάμεσα στη Γερμανία και την τότε Ε.Σ.Σ.Δ. Μια από την Πολωνία έως την Αυστρία, και μια με τα Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Και οι δυο αυτές ομοσπονδίες θα λειτουργούσαν ως buffet zones, ως μαξιλάρια δηλαδή. Όταν το σχέδιο αυτό προσέκρουσε στην αντίρρηση των Σοβιετικών, και με την επικείμενη ήττα του Άξονα να διαγράφεται στον ορίζοντα, οι Βρετανοί προσανατολίστηκαν στην εξασφάλιση της επιρροής τους στην Ελλάδα, χαλάρωσαν την πίεσή τους στην Τουρκία να εγκαταλείψει την ουδετερότητα και πρότειναν στους Σοβιετικούς μια διανομή σφαιρών επιρροής προκειμένου να αποφύγουν μελλοντικούς εμφυλίους πολέμους. Όχι δηλαδή ως μια παγιωμένη μεταπολεμική διανομή. Ο παράγοντας που θα εγγυόταν τα βρετανικά συμφέροντα και την επιστροφή στο status quo πριν από τον πόλεμο ήταν ο βασιλιάς, την επιστροφή του οποίου επιδίωκαν. Συνέχεια ανάγνωσης