ΔΣΕ

Η πορεία των αόπλων

%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ad%ce%bb%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%af%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%b1%ce%bc%ce%af%ce%b1%cf%82-postΤάσσος (Αλεβίζος)  Η Συνέλευση των Καπεταναίων 
(Προσχέδιο για ξυλογραφία 200Χ400 εκ.)

Η έκθεση του Γ. Βοντίσιου (Γούσια) μετέπειτα αρχιστράτηγου του ΔΣΕ, για την πορεία των αόπλων υπάρχει ολόκληρη εδώ, όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Δημοκρατικός Στρατός, τχ 5, τον Μάιο του 1948: http://www.rizospastis.gr/story.do?id=3681855

Από την περιγραφή του Γούσια ξεχειλίζει ο ηρωισμός και ο θαυμασμός για το «επίτευγμα» – κάτι που φαίνεται πως έχει φτάσει ως τις μέρες μας:

http://e-oikodomos.blogspot.gr/2013/11/1000.html

και

http://www.902.gr/eidisi/istoria/29467/larisa-ekdiloseis-gia-tin-poreia-ton-1000-aoplon-tis-roymelis-foto

Ο ανύποπτος αναγνώστης μένει με την εντύπωση ότι ήταν μια επιχείρηση μεταφοράς 1300 περίπου στρατολογημένων νέων, από την Ευρυτανία στο Γράμμο, η οποία συνάντησε μεγάλες δυσκολίες, αλλά ήταν σε γενικές γραμμές πετυχημένη: μια ακόμα ηρωική ψηφίδα της Ιστορίας του ΔΣΕ.

Πρόκειται για μια εντελώς λάθος εντύπωση. Ας δούμε τι γράφει ο Γ. Μαργαρίτης:

…17 Μαρτίου, αποφασίστηκε να διαλυθεί η φάλαγγα… η κατάσταση έσφιγγε… πάρθηκε απόφαση να εγκαταλειφθούν οι άρρωστοι, οι τραυματίες και όσοι δεν μπορούσαν ν’ ακολουθήσουν… 150, ίσως 200 άτομα έμειναν πίσω και ελάχιστοι απ΄ αυτούς διασώθηκαν. Όσοι ακολούθησαν τους γερούς χάθηκαν παγωμένοι στις κορυφές των Πιερίων. Πολλές δεκάδες ακόμα νεκροί, από πείνα και εξάντληση. Ξυπόλυτοι… μπουσουλώντας… άλλοι άφησαν τις μονάδες τους. Από τους 1.300, λίγες εκατοντάδες, ίσως ένας στους τέσσερις, κατάφεραν να φτάσουν και να ενταχθούν στα μάχιμα τμήματα του ΔΣΕ.

(Ιστορία του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου 1946-1949, Εκδ. Βιβλιόραμα, Τόμος Ι, σελ. 487)

Ίσως ένας στους τέσσερις αόπλους, λοιπόν, κατάφερε να φτάσει στον προορισμό της φάλαγγας. Οι τρεις στους τέσσερες βρήκαν μαρτυρικό θάνατο ή κατάφεραν να δραπετεύσουν (λιποτακτήσουν) και ίσως επιβίωσαν. Ήταν όλοι παιδιά από αριστερές οικογένειες της Ρούμελης, το 25% κορίτσια.

Η σύλληψη και η υλοποίηση της «πορείας των αόπλων» δεν αντέχει σε καμιά επιχειρησιακή λογική. Ακόμα και αυτοί (ίσως ο ένας στους τέσσερις) που κατάφεραν να φτάσουν στον προορισμό τους το πέτυχαν μόνο από τύχη, σε συνδυασμό με την ανικανότητα των διοικήσεων του Στρατού, που άφησαν αφύλακτη τη διάβαση στις κορυφές των Πιερίων γιατί τάχα ήταν «αδιάβατη» λόγω του χειμώνα – και η φάλαγγα που απόμεινε πέρασε από την άλλη πλευρά, προς το Γράμμο, όπου δεν υπήρχαν ικανές δυνάμεις για να τη σταματήσουν. Ήταν ένα ασυγχώρητο σφάλμα – έγκλημα εις βάρος των νέων παιδιών της Ρούμελης. Αλλά ακόμα κι αν δεχτούμε κάποια λογική στο εγχείρημα, λόγω των εξαιρετικών συνθηκών της εποχής, είναι αδιανόητο να παρουσιάζεται σήμερα η πορεία των αόπλων ως υψηλό παράδειγμα και πρότυπο.

Τέλος, μια παρατήρηση για τη στάση του Στρατού. Σχεδόν επί 40 ημέρες παρακολουθούσε τη φάλαγγα, με τη βοήθεια και της αεροπορίας, της έστηνε ενέδρες, την καταδίωκε, την πολυβολούσε – μέχρι που την έχασε, για λόγους ανικανότητας. Οι ηγέτες του προτίμησαν να καταδικάσουν εν ψυχρώ σε θάνατο δεκάδες και εκατοντάδες αόπλους νέους και νέες, στη συνεχή αποτυχία τους να σταματήσουν τη φάλαγγα στη βασανιστική διαδρομή της από το Καρπενήσι ως το Γράμμο, μέσω Θεσσαλίας και Πιερίων. Μια επιλογή ίσως εξίσου εγκληματική μ’ εκείνη της ηγεσίας του ΔΣΕ, για την οποία κανείς δεν μπορεί να υπερηφανεύεται.

Advertisements

3 σκέψεις σχετικά με το “Η πορεία των αόπλων”

  1. Δυσκολο να πιστεψω οτι οι στρατολογηθεντες και στρατολογηθεισες ησαν μονο απο αριστερες οικογενειες,η οτι στρατολογηθηκαν με τη θεληση τους.Στην περιοχη καταγωγης μου,Αχαια,πολλοι και πολλες επιστρατευτηκαν με την απειλη θανατου των οικογενειων τους,καψιμο του σπιτιου τους και αρπαγη του κοπαδιου τους.Ο διοικητης τους,Μανωλης Σταθακης,τους το ειπε καθαρα:Μην τολμησει κανεις και φυγει,γιατι δε θα μεινει μανα,ουτε πατερας,ουτε σπιτι ουτε τιποτα.Αυτο,γιατι λιποτακτουσαν ακομη και οι ανταρτες της Κουνινας.της ‘μικρης Μοσχας’.Απο το βιβλιο του συγχωριανου μου Γιαννη Πριοβολου:Μια αλυσιδα μνημες,Αχαια και Βορεια Πελοποννησος1940-1949,εκδοσεις Αλφειος.

    Μου αρέσει!

  2. ΠΟΡΕΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ
    Μια δραματική ιστορία στη δίνη του ελληνικού εμφυλίου μέσα από τις εμπειρίες αυτοπτών μαρτύρων

    Πρόκειται για την προσπάθεια ιστορικής προσέγγισης μιας ελάχιστα ή και καθόλου γνωστής, στις πραγματικές της διαστάσεις, ιστορίας που διαδραματίστηκε τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 1948 κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου. Της Πορείας των Αόπλων Ρούμελης,πού την αποκάλεσαν “Ηρωική Πορεία”, ενώ οι ίδιοι μετά από χρόνια “Ολέθριο Γεγονός”. Βαρύνουσα αξία κατέχουν στο βιβλίο (40% της ύλης) οι μαρτυρίες των επιζώντων οι οποίοι είχαν άμεση (στρατολογημένοι, ένοπλοι συνοδοί, αντίπαλοι, αυτόπτες μάρτυρες) ή έμμεση σχέση με τα διαδραματισθέντα και αντανακλούν τα βιώματα εκείνων που υπήρξαν οι “κατεξοχήν πρωταγωνιστές” των γεγονότων. Κατ΄αυτόν τον τρόπο ο αναγνώστης μπορεί να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα. Οι διασωθείσες πολύτιμες μαρτυρίες διασταυρούμενες με τις υπάρχουσες γραπτές πηγές επιδεικνύουν εξαιρετική αξιοπιστία και έρχονται να διαφωτίσουν μετά από 65 χρόνια μεγάλα κενά και “γκρίζα” γεγονότα και τελικά να εγγράψουν την ιστορία της Πορείας των Αόπλων Ρούμελης στο ιστορικό και κοινωνικό της πλαίσιο.

    http://www.epikentro.gr/index.php?isbn=9789604587926

    Μου αρέσει!

  3. https://akamas.wordpress.com/2018/03/20/%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%b5%cf%85%ce%be%ce%b7-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%af%ce%bb%ce%b7-%cf%83%ce%ac%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b7/

    Τα κίνητρα να ασχοληθώ με την καυτή περίοδο του ελληνικού εμφυλίου, και ιδιαίτερα με ορισμένα αμφισβητούμενα και δύσκολα περιστατικά, πήγασαν από μια εσωτερική ανάγκη να πληροφορηθώ τι και πώς συνέβη από πρώτο χέρι, από ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα, χωρίς οι ίδιοι όμως να κατέχουν κάποια ηγετική θέση και να έχουν έτσι μια οποιαδήποτε δέσμευση στις απόψεις τους.

    Όταν ένας περιορισμένος αριθμός ατόμων αφήνει πίσω του για ένα συγκεκριμένο γεγονός γραπτές και αποσπασματικές πηγές, αυτές μπορεί να είναι ανακριβείς, αλλά κυρίως μονομερείς. Έτσι αγνοούνται οι άνθρωποι που έζησαν διαφορετικές εμπειρίες και χάνονται σημαντικές πληροφορίες, με αποτέλεσμα τη δημιουργία και την επικράτηση ενός μονόπλευρου ιστορικού «ηρωικού» αφηγήματος, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.

    Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό που ενδιέφερε δεν ήταν η άποψη των ηγεσιών, οι οποίες για δικούς τους λόγους μπορεί να καταγράφουν τα γεγονότα επηρεασμένες από ιδεολογικές ή άλλες επιδράσεις, αλλά πώς τα γεγονότα αφομοιώθηκαν και καταγράφηκαν στη συνείδηση των «απλών ανθρώπων» και κυρίως των «άμαχων». Άλλωστε οι επιδιώξεις των ηγεσιών για διαφόρους λόγους μπορεί πολλές φορές να διαφέρουν ριζικά από αυτές των απλών μελών ενός κινήματος ή μιας παράταξης !..

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s